Yüksek dolduruculu akışkan kompozitlerin sağlam ve çürükten etkilenmiş dentin yüzeylerine mikrogerilim bağlanma dayanımlarının değerlendirilmesi

Bu in vitro çalışmada, sağlam ve yapay çürük oluşturulmuş dentin yüzeylerinde, iki farklı adeziv sistemin, dört farklı kompozit materyalle kombinasyonunun, termal siklus sonrası mikrogerilim bağlanma (μGB) dayanımı değerleri, arayüz kopma tipleri ve SEM görüntüleri incelenmiştir. Bu tez çalışmasında, çürüksüz 64 insan molar dişi kullanılmıştır. Dişlerin dentin yüzeyleri elmas separe ve zımpara kâğıdı ile hazırlanmıştır. Dişlerin yarısında yapay çürük oluşturmak amacıyla örnekler, önce 8 saat demineralizasyon solüsyonunda, ardından 16 saat remineralizasyon solüsyonunda bekletilecek şekilde 14 gün süren bir pH döngüsüne tabi tutulmuştur. Çalışmada dentin yüzeylerine iki farklı universal adeziv sistem (GC Premio Bond ve G2-Bond Universal) uygulanmış; ardından üç yüksek dolduruculu akışkan kompozit rezin (Clearfil Majesty Flow, G-ænial Universal Injectable, GrandioSO Heavy Flow) ile bir universal nanohibrit kompozit rezin (G-ænial Achord) kullanılarak restorasyonlar gerçekleştirilmiştir. Daha sonra tüm örnekler 10000 termal siklusa tabi tutulmuş ve tüm örneklere mikrogerilim bağlanma dayanım testi uygulanmıştır. Örneklerin arayüzlerinde meydana gelen kırılma tipleri (adeziv, koheziv, miks) ışık mikroskobu ile değerlendirilmiştir. Her grup için bir örnekte rezin-dentin arayüzeyi SEM ile incelenmiştir. Tüm istatistiksel analizler R 4.1.2 kullanılarak gerçekleştirildi. Verilerin normalliği Shapiro–Wilk testi ve Q–Q grafikleriyle, varyans homojenliği ise Levene testi ile değerlendirildi. Farklı adeziv sistemler, kompozit türleri ve dentin yapıları arasındaki mikrogerilim bağlanma dayanımı farkları, One-way ANOVA ve Tukey HSD ile; varyans homojenliği sağlanamayan durumlarda ise Welch's F testi ve Games–Howell çoklu karşılaştırmalarıyla analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edildi. Mikrogerilim bağlanma dayanımı açısından en yüksek değerler, sağlam dentinde G2-Bond Universal ile uygulanan Clearfil Majesty grubunda (40,75 ± 8,31 MPa) elde edilmiştir. Buna karşılık, en düşük bağlanma dayanımı ise yapay çürük oluşturulmuş dentinde GC Premio Bond + GC Achord grubunda (9,19 ± 4,91 MPa) kaydedilmiştir. G2-Bond Universal hem sağlam hem de yapay çürük oluşturulmuş dentin üzerinde GC Premio Bond'a kıyasla daha yüksek bağlanma dayanımı göstermiştir. GC Premio Bond yalnızca sağlam dentinde G-aenial Achord kompoziti ile uygulandığında daha yüksek bağlanma dayanımı değerleri (20,25 ± 5,01 MPa) göstermiştir; fakat iki adeziv sistem arasında istatistiksel farklılık izlenmemiştir. Sağlam dentin yüzeylerinde, tüm kompozit ve adeziv kombinasyonlarında yapay çürük oluşturulmuş dentine kıyasla daha yüksek mikrogerilim bağlanma dayanım değerleri izlenmiştir. Arayüz kırılma tipleri değerlendirildiğinde; sağlam dentinde G2-Universal Bond ile uygulanan Clearfil Majesty Flow grubunda yüksek oranda koheziv kırıklar izlenirken; diğer tüm gruplarda yaygın olarak adeziv kırıklar görülmüştür. Dentin dokusunun sağlam ya da çürükten etkilenmiş olması, dentine mikro gerilim bağlanma dayanımını etkileyen en kritik faktörlerden biridir. Sonrasında bunu adeziv sistem ve kompozit materyal seçimi takip etmektedir. Bu çalışmada her iki dentin yüzeyinde G2-Bond Universal bağlanma dayanımı açısından GC Premio Bond'dan daha başarılı performans göstermiştir. Sağlam dentin yüzeyinde G2-Bond Universal ve Clearfil Majesty Flow kombinasyonunun mikrogerilim bağlanma dayanım değerleri ise dikkat çekici şekilde tüm gruplardan yüksektir. Anahtar Kelimeler: mikrogerilim; universal adezivler, universal kompozit; yapay çürük, yüksek dolduruculu akışkan kompozit