Yüksek sıcaklık stresi altında yetiştirilen hıyar bitkisinde çinko uygulamalarının agronomik, fizyolojik ve kimyasal etkileri

Hıyar, dünya genelinde en fazla üretilen, tüketilen ve ticareti yapılan tarım ürünlerinden biridir. Yüksek su içeriği ve besin değerlerinin yüksek olması sebebi ile insan sağlığı üzerinde önemli etkilere sahiptir. Denemede, farklı dozlardaki çinko mikro elementinin hıyar bitkisinde agronomik, fizyolojik ve biyokimyasal içeriğine etkileri araştırılmıştır. Deneme, Şırnak İli İdil İlçesi Özbek köyü gürbaraz mezrasında bulunan üretici serasında yürütülmüştür. Çalışmada Şampiyon F1 hıyar çeşidi kullanılmıştır. Araştırma, Kontrol ve yüksek sıcaklık stres olmak üzere iki kısımdan oluşmuştur. Deneme, K, K+T+Zn1, K+T+Zn2, K+T+Zn3, K+Y+Zn1, K+Y+Zn2, K+Y+Zn3, S +T+Zn1, S+T+Zn2, S+T+Zn3, S+Y+Zn1, S+Y+Zn2 ve S+Y+Zn3 olmak üzere 14 farklı uygulamadan oluşmuştur. Uygulamalar, 10 gün arayla 4 defa topraktan ve yapraktan gübre uygulanmıştır. Çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Uygulamalardan sonra bitkilerin yeşil aksamında; yaprak yaş ve kuru ağırlığı, yaprak klorofil içeriği (SPAD), yaprak sıcaklığı yaprak oransal nem içeriğinin tespiti yapılmıştır. Hasat edilen meyve örneklerinde; meyve boyu, meyve çapı, meyve et sertliği, meyve ağırlığı, EC, meyve rengi, meyve yaş ve kuru ağırlıkları, pH, SÇKM ve toplam verim belirlenmiştir. Ayrıca meyve de makro-mikro element içerikleri, yaprakta enzim analizi ve meyvede fenolik bileşik analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgularda, normal koşullar uygulamalarına kıyasla, yüksek sıcaklık stresi altında yapılan uygulamaların verimi olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Yüksek sıcaklık stresi altında meyvede fenolik bileşiklerin, mineral madde ve enzim aktivite içerik değerlerinin çinko gübresi ile arttığı tespit edilmiştir.