Yüksek yapılarda betonarme perde duvarların kesme davranışı üzerine parametrik bir çalışma

Son yüzyılda, nüfus yogunlugunun fazla oldugu yerlerde talep ve yatırımın artması ve teknolojinin ilerlemesiyle yüksek yapıların sayısı artmıstır. Aynı zamanda farklı ihtiyaç ve imkanlara göre yüksek yapılarda çesitli yapısal tasıyıcı sistemler olusturulmustur. Bu yapısal sistemlerin bir çogunda betonarme perde duvarlar yer alır ve bu duvarlar gerekli yanal rijitligin saglanmasında önemli rol oynarlar. Bu nedenle yüksek yapıların maruz kalacagı yanal kuvvetler olan rüzgar ve deprem kuvvetlerine altında perde duvarların davranısı, yapı güvenligi açısından büyük önem arz eder. Teknolojinin ilerlemesi ve akademik çalısmaların birikimiyle betonarme perde duvarların davranısını anlamada ve modellemede önemli ilerlemeler yasanmıstır. Fakat pratik mühendislikte betonarme perde duvar tasarımında halen bazı zorluklar mevcuttur. Betonarme perde duvar davranısı eksenel yük, egilme ve kesme davranısı ve bu davranıslar arasındaki etkilesim olarak ifade edilecek olursa, özellikle perde duvarların kesme davranısı egilme ve eksenel yük davranısına nazaran daha karmasık bir davranıstır ve modellenmesinde zorluklar mevcuttur. Betonarme perde duvarların kesme tasarımını ve güvenligini, perde duvar kalınlıgı ve kesme donatısı olmak üzere iki degiskenin belirledigi düsünülmektedir. Bu çalısmada iki bölüm halinde, farklı kontrol modelleri olusturularak bu iki degiskenin etkileri irdelenmistir. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalısmada Türkiye'de tasarlanmıs ve yapılmıs 43 katlı bir ofis binası kullanılmıstır. Çalısma altı ana bölümden olusmaktadır. Bu bölümlerin içerikleri su sekilde özetlenebilir: Birinci bölümde tezin amacı, kapsamı ve kullanılan yöntem açıklanmıstır. İkinci bölümde betonarme perde duvarların davranısı hakkında bilgiler verilerek, ilgili konuda geçmis bilimsel çalısmalar derlenerek özetlenmistir. Üçüncü bölümde bu tez kapsamında incelenen örnek yapı tanıtılmıstır. Mevcut yapı hali hazırda İstanbul'da insası bitmis, kullanımda olan bir yüksek binanın basitlestirilmis halidir. Aynı yapı baska çalısmada da kullanılmıstır ve o çalısmada yapının halihazırdaki tasarımının performansı incelenmistir. Bu bölümde yapının halihazırdaki deprem performansı hakkında önceden yapılan diger çalısmadan elde edilen sonuçlar özet halinde verilmistir. Dördüncü bölümde farklı perde duvar kalınlıgının yapı genel ve kesme davranıslarına olan etkisi incelenmistir. Bu amaçla aynı bina farklı perde duvar kalınlıkları ile modellenerek, tasarıma dair degiskenlerin nasıl etkilendigi, lineer analiz yapılarak arastırılmıstır. Besinci bölümde seçilen bir perde duvar kalınlıgı üzerinden kesme donatısının yapı genel ve kesme davranıslarınıa olan etkileri incelenmistir. Bu amaçla betonarme perde duvarların kesme donatı miktarı degistirilerek kontrol modelleri olusturulmustur. Egilme ve kesme bakımından dogrusal olmayan modeller olusturulup zaman tanım alanında analiz yapılarak yapı davranısının nasıl degistigi arastırılmıstır. Altıncı bölümde yapılan çalısmadan elde edilen sonuçlar açıklanmıstır.