Yüksek yapılarda çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik boyutunun incelenmesi: İzmir yeni kent merkezi örneği

Küresel boyutta karşı karşıya kaldığımız ve dünyanın geleceğini tehdit eden, doğa tahribatı, doğal kaynakların hızla tükenmesi ve küresel ısınma gibi sorunlara çözüm olarak geliştirilen sürdürülebilirlik kavramı, diğer tüm disiplinlerde olduğu gibi mimarlık alanında da araştırılmakta ve uygulama yöntemleri geliştirilmektedir. Yapılar, yaşam döngüleri boyunca sadece doğal kaynak tüketimine sebep olmakla kalmayıp, aynı zamanda doğa tahribatına, büyük miktarda enerji tüketimine, zararlı gaz salınımına, iklim değişikliğine ve biyoçeşitliliğin azalmasına da neden olmaktadır. Özellikle yüksek yapıların, büyük ölçekleri ve barındırdıkları fazla nüfusları sebebiyle yapım evresinden, yıkım evresine kadar, tüm yaşam döngüleri boyunca çevresel yükleri ve kentsel etkileri diğer yapı türlerine göre daha fazladır. Bu bağlamda, yaşadığımız yüzyılda sayıları büyük bir hızla artmaya devam eden yüksek yapılarda, sürdürülebilirlik kavramının araştırılması hem yaşadığımız doğal çevrenin hem de kentlerin devamlılığının sağlanması açısından oldukça önemlidir. Bu tez çalışması kapsamında, yüksek yapılarda sürdürülebilirlik kavramı çevresel ve sosyal boyutlarıyla bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Yüksek yapı, sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramlarından başlanarak, sürdürülebilir mimarlık konusu irdelenmiş ve yüksek yapılarda sürdürülebilirlik stratejileri için kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Yüksek yapı sürdürülebilirliğine yönelik geliştirilen kavramsal çerçeve, çalışma kapsamında İzmir, Bayraklı bölgesinde yapılan alan çalışmasında incelenen yüksek yapıların çevresel ve sosyal etkilerinin saptanmasında ve değerlendirilmesinde kullanılmıştır.