Yükseköğrenime geçiş yapacak öğrencilerin mesleki geleceklerinin belirlenmesi için yapay öğrenme tabanlı bir sistemin geliştirilmesi

Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin ilgi, yetenek ve kişilik özellikleri ile öğrenim gördükleri bölümleri arasındaki ilişkiyi belirleyerek yükseköğrenime geçiş yapacak öğrencilerin mesleki geleceklerini tahmin edebilen yapay öğrenme tabanlı bir sistemin geliştirilmesidir. Çalışma, 2020 2021 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir üniversitenin Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 410 öğrenci ile gerçekleşmiştir. Araştırma, tarama modeli esas alınarak yapılmıştır. Çalışmada, değer anketi, ilgi, yetenek ve kişilik envanteri ile araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Veriler, Google Form aracılığıyla toplanmış olup hem istatiksel hem de yapay öğrenme metotları aracılığıyla analiz edilmiştir. İstatistiksel yöntemler aracılığıyla elde edilen bulgular sonucunda çalışmaya katılan öğrencilerin öğrenim gördükleri bölüm ile değer türleri, ilgi türleri ve yetenek alanları arasında bir ilişkinin olduğu, fakülte bölümlerine göre kişilik özelliklerinin farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yapay öğrenme yöntemleri aracığıyla eğitilen modellerin performansları incelendiğinde karar ağacı modelinin %77, doğrusal regresyonun %48, lojistik regresyonun %40 doğruluk performansına sahip olduğu belirlenmiştir. Yapay sinir ağlarında eğitilen modele ilişkin R değeri 0,83 olarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin mesleki geleceklerini belirleyebilmek için yapay öğrenme yöntemleri aracılığıyla web tabanlı bir sistem geliştirilmiştir. Veri setinde kategorik verilerin bulunması nedeniyle model lojistik regresyon aracılığıyla eğitilmiş, Python programlama dili ve PyCharm programı aracılığıyla öğrencilerin demografik ve psikolojik özelliklerine göre meslek alanını tahmin edebilen bir sistem oluşturulmuştur.