Vocational choice
105 theses under this subject heading
Bale üzerine mesleki kariyer planlamada ebeveynlerin toplumsal, ekonomik, kültürel sermayelerinin etkisi
Araştırma, erken yaşta yönlendirmeye dayalı olan bale sanat alanını konu edinmektedir. Bu bağlamda sanatsal meslek olarak balenin seçilmesinde ebeveynlerin fiziksel, ekonomik, kültürel ve sosyal sermayelerinin etkisini anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma problemini anlama, yorumlama bakımından yapı–fail etkileşimi araştırmanın hareket noktasını oluşturmuştur. Ebeveynlerin etkisini anlayabilmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden tekli durum çalışması benimsenmiştir. Bu amaçla katılımcı grubu olarak Devlet Opera ve Balesi Müdürlükleri'nde çalışmış ve hâlen çalışmakta olanlar hedeflenmiş, kartopu tekniği ile 31 bale dansçısına ulaşılmıştır. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış açık uçlu sorular üzerinden derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın temel soruları şöyle formülize edilmiştir: 1) Ebeveynlerin bireyleri meslek olarak baleye yönlendirme kararlarında alanın yapısal özelliklerinin etkisi nedir? 2) Ebeveynlerin kararlarına fiziksel, ekonomik, kültürel ve sosyal sermayelerinin etkisi nedir? Araştırma bulguları neticesinde demografik özellikler ve ekonomik düzeyin önemli bir rol oynadığı saptanmıştır. Bu bağlamda edinilen kültürel ve sosyal sermaye hacimlerinin de fonksiyonel olduğu görülmüştür. Ancak ebeveynlerin sermaye hacimlerinin etkileşim matriksinin sosyo–ekonomik düzeye göre farklılaştığı izlenmektedir. Yapı–fail ilişkiselliğinde "mesleğin çalışma koşulları" temasının ekonomik sıkıntı çeken alt gelir grupları için daha öncelikli kabul edildiği, orta–üst gelir gruplarında ise bireysel yetenek, balenin sanatsal aurası ve prestiji gibi temaların ağırlıklı olarak etkili olduğu bulgulanmıştır.
Çalışan hemşire yardımcılarının ve hemşire yardımcılığı programında öğrenim gören öğrencilerin mesleğe ilişkin görüşleri ve bu mesleğin seçiminde etkili olan faktörlerin belirlenmesi
Araştırmada, çalışan hemşire yardımcılarının ve hemşire yardımcılığı programında öğrenim gören özel ve devlet sağlık meslek liselerinin son sınıfında eğitim gören öğrencilerin, mesleğe ilişkin görüşlerinin ve bu mesleğin seçiminde etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipteki araştırmanın evrenini hemşire yardımcılığı programında öğrenim gören öğrenciler için, Ankara'da hemşire yardımcılığı eğitimi veren bir özel okul ve bir devlet okulu, aktif olarak çalışan hemşire yardımcıları için araştırma evrenini, Ankara ilinde bulunan 8 devlet hastanesi, 11 eğitim araştırma hastanesi oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, evrenin tamamının örnekleme dâhil edilmesi planlanmıştır. Araştırma, özel ve devlet meslek okullarında hemşire yardımcılığı programında öğrenim gören son sınıf 115 öğrenci ve aktif olarak bir sağlık kuruluşunda çalışmakta olan üç hemşire yardımcısı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından mevcut literatürden geliştirilerek hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, meslek seçiminde etkili olan faktörler ve mesleğe ilişkin görüşlerine yönelik ifadelere verdikleri yanıtlar IBM SPSS 26.0 programında ortalama, frekans, yüzde ile değerlendirilmiş olup, ki-kare analizleri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, hemşire yardımcılığı programında öğrenim gören son sınıf öğrencilerin %68,7 oranında hemşire yardımcılığı mesleğine olumlu bir bakış açıları olsa da başka bir meslek seçme ve üniversite eğitimi alma isteği oranlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin ve aktif çalışan hemşire yardımcılarının tanımlanan hemşire yardımcılığı mesleğinin görev ve sorumluluklarını yeterince bilmedikleri belirlenmiştir. Her 10 öğrenciden yaklaşık 4 tanesinin aldığı eğitimin mesleki hayatı için yeterli olmayacağını düşündüğü bulunmuştur. Araştırma sonucu doğrultusunda, hemşire yardımcılarının güncel sorunlarının belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
Aynı mesleği seçen üniversite öğrencileri ile birbirinden farklı meslekleri seçen üniversite öğrencilerinin erken dönem uyum bozucu şemalarının ve anksiyete düzeylerinin karşılaştırılması
Bu araştırma aynı mesleği seçen üniversite öğrencilerinde erken dönem uyumsuz şemaları ve anksiyete düzeyleri açısından bir benzerlik olup olmadığını anlamak; varsa hangi şemaların benzer olduğunu ve hangi düzeyde kaygıya sahip olduklarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Aynı zamanda birbirinden farklı meslekleri seçen öğrencilerin erken dönem uyumsuz şemaları ve anksiyete düzeyleri birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, gönüllük esasına dayalı olarak, hukuk, tıp, mühendislik ve eğitim fakültelerinde öğrenim gören 206 öğrencinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcılara demografik bilgi formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAI) ve Young Şema Ölçeği- Kısa Form-3 uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Verilerin frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerlerine bakılmıştır. Kruskal-Wallis testi, Mann Whitney U testi, korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda meslek seçimi ile erken dönem uyum bozucu şemalar arasında anlamlı farklar elde edilmiştir. Aynı mesleği seçen üniversite öğrencilerinin benzer şemalara sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Örneklem grubunda yer alan tüm öğrencilerinde birbirleriyle ortak şemalarının da olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin kaygı düzeyleri incelendiğinde grup ortalamaları açısından fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna göre örneklem grubu içinde hukuk fakültesini seçen öğrencilerin kaygı düzeylerinin en yüksek, eğitim fakültesi öğrencilerinin en düşük olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyumsuz şemalar, meslek seçimi, kaygı.
Okul öncesi öğretmenlerinin mesleği tercih etme kararlılıklarının iş doyumlarına etkisi
Bu araştırmada, MEB Özel, MEB Resmi ve SHÇEK Özel anaokullarında çalışan okul öncesi öğretmenlerin mesleği tercih etme kararlılıklarının iş doyumlarına etkisi olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenmiştir. Araştırmanın örneklemi; merkezi İstanbul'da ve İstanbul iline yakın Sakarya ilinde bulunan ve okul öncesi eğitim sektöründe yer alan okullarda çalışan 268 okulöncesi öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu ve Minnesota İş Doyum Ölçeği katılımcılara okul müdürü aracılığıyla ulaştırılarak doldurmaları sağlanmış ve sonrasında bu formlar okul müdürlerinden teslim alınmıştır. Toplanan veriler SPSS programı aracılığı ile kodlanmış, sürekli değişkenlerin grup ortalamalarını karşılaştırmada Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Varyans Analizini takiben farklı grupları belirlemede Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Gruplar ile kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede ise Ki-kare testi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin mesleği tercih tarzları değerine göre iş doyumları karşılaştırılmış ve sonuçlara bakıldığında; meslek seçme sebeplerinden "mesleki
Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin matematik öğretmenliğini tercih etme isteği nedenleri
Bu çalışmanın amacı üniversite sınavına hazırlanan ve matematik öğretmenliği bölümünü seçmeyi düşünen öğrencilerin seçimlerinde etkilendiği faktörleri belirlemektir. Bu doğrultuda çalışma nitel araştırma yöntemlerinden odak grup görüşme tekniğine uygun olarak düzenlenmiştir. Bu görüşmeler çerçevesinde uygun bir ortamda öğrencilerin konuyla ilgili algıları ve dikkat çekmek istedikleri durumlar tartışma konusudur. Bu araştırma 2018-2019 Eğitim - Öğretim yılında Van ilinin İpekyolu ilçesindeki özel bir eğitim kursunda matematik düzeyinde sınava hazırlanan 20 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar yaş, cinsiyet, sosyoekonomik, kültürel, çevresel, bilimsel, medyatik, web tabanlı vs. özellikleri dikkate alınarak amaçlı örnekleme ile seçilmiştir. Katılımcıların her birine araştırma hakkında önceden bilgilendirme yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin bu meslek tercihi ile ilgili görüşleri ele alınmıştır. Bu doğrultuda öğrencilerin kararlarında etkili olan faktörlerden bazıları şunlardır: • Ailesinde ve yakın çevresinde bu mesleği seçenler • Ailesinin eğitim düzeyi • Eğitime katkıda bulunabileceğini düşünmesi • Sosyal yönünün güçlü olması • Öğretmenine olan sevgisi • Kutsal bir meslek olduğu düşüncesi • Kişinin web tabanlı incelemelerde bu mesleğe olan ilgisi • İş garantisi
Meslek seçiminde toplumsal cinsiyet rolü tutumları, aile desteği ve kariyer kararı yetkinlik beklentisi
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde aile desteğinin; toplumsal cinsiyet rolü tutumları ve kariyer kararı yetkinlik beklentileri arasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini incelemektir. Cinsiyete, sınıf düzeyine, anne ve baba eğitim düzeylerine göre kariyer kararı yetkinlik beklentisinin farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Çalışma grubunu İstanbul'daki çeşitli liselerden seçilen 691 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Meslek Seçiminde Toplumsal Cinsiyetin Rolü Ölçeği (MSTCRÖ), Meslek Seçiminde Aile Desteği Ölçeği (MSADÖ) ve Kariyer Kararı Yetkinlik Beklentisi Ölçeği-Kısa Formu (KKYBÖ-KF) kullanılmıştır. Analizde öğrencilerin cinsiyetlerine göre kariyer kararı yetkinlik beklentilerinin farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklemler t-testi; sınıf düzeyi ve anne-baba eğitim düzeyleri arasında fark olup olmadığı ANOVA testiyle incelenmiştir. MSTCRÖ'nün alt boyutlarının KKYBÖ-KF'yi yordayıp yordamadığını incelemek için regresyon analizi yapılmıştır. Aile desteğinin MSTCRÖ'nün alt boyutları ile KKYBÖ puanları arasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini belirlemek amacıyla MSADÖ'den elde edilen puanlar regresyon modeline düzenleyici değişken olarak eklenmiştir. Bulgular, kadın lise öğrencilerinin daha yüksek kariyer kararı yetkinlik beklentisine sahip olduklarını göstermektedir. Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin kariyer kararı yetkinlik beklentileri en yüksektir. Anne eğitim düzeyi üniversite olan öğrencilerin kariyer kararı yetkinlik beklentileri anne eğitim düzeyi ilkokul olan öğrencilerden daha yüksektir. Baba eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca öğrencilerin MSTCRÖ-Geleneksel puanları, KKYBÖ'yü negatif; MSTCRÖ-Eşitlikçi puanları, pozitif yönde yordamaktadır. Aile desteği MSTCRÖ-Geleneksel ile KKYBÖ arasındaki ilişkide düzenleyici etkiye sahip değilken, MSTCRÖ-Eşitlikçi ile KKYBÖ arasındaki ilişkide düzenleyici rol oynamaktadır. Bulgular, ilgili literatür kapsamında tartışılmış; araştırmacılara, alanda çalışanlara ve politika yapıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin üniversite ve meslek seçimini etkileyen faktörlerin tespiti "İstanbul ili Avrupa Yakası uygulaması"
Bu araştırmanın amacı, 2020-2021 eğitim öğretim döneminde İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan mesleki ve teknik anadolu lisesinde okuyan 11. ve 12. sınıf öğrencilerinin üniversite ve meslek seçimlerini etkileyen faktörlerin (kişisel, sosyal ve ekonomik) neler olduğunu tespit etmektir. Konuyla ilgili ilk olarak literatür taraması yapılmıştır. Yapılan literatür taramasından ardından tezin hipotezleri ve belirlenen hipotezlere göre öğrencilere uygulanan anket oluşturulmuştur. Üniversite ve meslek seçimlerini etkileyen etkenlerden, anne-babanın eğitim durumu, anne babanın mesleği, ailenin ekonomik yapısı, öğrencilerin cinsiyetleri, şu an okumakta oldukları alanla meslek seçimi arasındaki ilişkiyi araştırmada elde edilen bulgularla objektif bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır. Gençlere karar verme sürecinde ailelerin, rehberlik uzmanlarının, öğretmenlerin ve diğer kişilerin destek olmaları gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim döneminde İstanbul İli Avrupa yakasında bulunan mesleki ve teknik anadolu liselerinde okuyan 11. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem, basit rastgele örnekleme yoluyla seçilmiş 1395 öğrencidir. Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırmada atılımcıların verdikleri cevaplar ilk olarak MS Excel programında düzenlenerek uygun kategorilere ayrılmıştır. Çeşitli demografik değişkenlere göre katılımcıların anket sorularına verdikleri cevapların yüzdelik ve frekans değerleri çapraz tablo analizi ve ki kare testi ile analizi yapılmıştır. Bu araştırma ile ilgili istatistiksel analizler de yapılacak söz konusu hipotez testlerinde anlamlılık seviyesi α=0,05 alınmıştır.
Lise öğrencilerinde anne baba tutumu ile öz saygı, sosyal kaygı ve meslek belirleme arasındaki ilişkinin incelenmesi
Anne baba tutumları, genel olarak çocuğun yetiştirilmesinde ebeveynlerin başvurduğu sözel ve fiziksel iletişimleri kapsar. Anne ve babanın çocuklarına karşı sergilediği davranışlar ve takındığı tutumlar, çocuğun karakter ve kişilik yapısını belirleyen en temel unsurlardır. Anne ve babası ile sağlıklı ilişki içerisinde olan çocuklar öz güvenli, düşüncelerini özgürce ifade edebilen ve girişken yapıya sahip oldukları görülmektedir. Bu araştırmada lise öğrencilerinde anne baba tutumu sonucunda oluşan öz saygı, sosyal kaygı ve meslek belirleme arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamına 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Hatay' da eğitim gören 150 kız 150 erkek toplamda 300 lise öğrencisi alınmıştır. Katılımcılar araştırmaya gönüllülük esasına göre, çalışma hakkında bilgilendirilip, kabul etmeleri doğrultusunda katılım sağlanmıştır. Araştırmada değerlendirmeler için Anne Baba Tutum Ölçeği, Mesleki Olgunluk Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Olumsuz Değerlendirme Korkusu Ölçeği ve öğrencinin demografik bilgileri için mini kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statıstical Package for Social Sciences) 25.0 programı kullanılmış olup bu program ile analiz edilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı istatislikler frekans (f), yüzde (%), ortalama (X̄), standart sapma (SS), minimum ve maksimum değerler olarak belirtilmiştir. Araştırmada ilk olarak ölçeklere yönelik iç tutarlılık analizi yapılmış olup cevapların tutarlı olup olmadığı değerlendirilmiştir. Normal dağılım gösteren değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklem t testi kullanılırken üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda oluşturulan araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon testi ile incelenmiş olup anne baba tutumunun, lise öğrencisi kız ve erkeklerin öz saygısı, sosyal kaygısı ve meslek belirlemesindeki etkisi lineer regrasyon analizleri ile irdelenecek olup istatiksel anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın bulgularına göre; anne baba tutumları ve öz saygı durumu arasında anlamlılık tespit edilmemiştir. Anne ve baba tutumunun meslek belirleme üzerindeki etkisine baktığımızda kız öğrenciler üzerinde anlamlılık gösterirken erkek öğrenciler üzerinde anlamlılık göstermemiştir. Anne baba tutumunun sosyal kaygı üzerindeki etkisine baktığımızda anlamlılık göstermediği tespit edilmiştir. Elde edilen bilgiler literatür eşliğinde tartışılmış, uzmanlara tavsiyeler verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Lise öğrencileri, anne baba tutumu, öz saygı, sosyal kaygı, meslek belirleme
Bir hemşirelik yüksekokulunda eğitim gören öğrencilerin meslek seçimlerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışma bir hemşirelik yüksekokulunda eğitim gören öğrencilerin meslek seçimlerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma 10 Ocak- 21 Ocak 2022 tarihleri arasında 1, 2, 3, 4. sınıfta öğrenim gören öğrenciler ile gerçekleştirildi. Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışmada örneklem grubunu 18 yaş ve üzerinde olan, hemşirelik yüksekokulunda öğrenim gören ve araştırmaya katılmayı kabul eden 420 öğrenci oluşturdu. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin meslek seçiminde en çok etkili olan faktörler sırasıyla "Her zaman insanlara yardım etmek istemişimdir" ve "çevremdeki insanlar iyi bir hemşire olacağımı söylerler" olarak bulundu. Araştırmaya katılan öğrencilerin %69'u hemşirelik mesleğini isteyerek seçtiği ve %37,6'sının mezuniyet sonrası klinisyen hemşire olarak çalışmak istediği belirlendi. Öğrencilerin Hemşirelikte Meslek Seçimi Ölçeği puan ortalaması 59,82 ±14,00; mesleki uygunluk alt boyut puan ortalaması 70,48 ±18,22 ve yaşamsal nedenler alt boyut puan ortalamasının 40,27 ±20,11 olarak bulundu. Ölçeğin mesleki uygunluk alt boyutundan alınan puan ortalamasının yaşamsal nedenler alt boyutundan alınan puan ortalamasından daha yüksek olduğu saptandı. Ölçekte en yüksek puanı "Mesleki uygunluk" alt boyutunun "Her zaman insanlara yardım etmek istemişimdir" (85,55±20,61) maddesi alırken en düşük puanı "Yaşamsal nedenler" alt boyutunda "Hemşirelik dışında yapabileceğim başka iş yok" (21,05±27,94) maddesi almaktadır. Sonuç: Hemşireliği tercih etmek isteyen öğrencilerin bilinçli ve doğru karar vermelerine yardımcı olmak amacıyla hemşireliğin tüm yönleriyle öğrenci ve ailelerine profesyonel bir meslek olarak anlatılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, öğrenciler, meslek seçimi, profesyonellik
Meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin alanlarının devam niteliğinde olan yüksek öğretim kurumları tercihlerini etkileyen bazı değişkenler
Bu araştırmada Malatya ilindeki Meslek Liseleri son sınıf öğrencilerinin alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihlerinin bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 1991-1992 öğretim yılında Malatya il merkezinde bulunan Meslek Liseleri son sınıf öğrencilerinden öğrenci seçme sınavını kazanan 593 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 1991-1992 öğretim yılında Malatya il merkezindeki Meslek Liselerinin son sınıfında okuyup öğrenci seçme sınavını kazanan 217 öğrenci oluşturmuştur. öğrencilerin ÖSYS tercih formunun fotokopisi alınarak veya bu bilgilerin tercih formu örneğine işlenmesi ile bağımlı değişken olan yükseköğretim kurumları tercihleri elde edilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkenleri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Diğer bir bağımsız değişken olan öğrencinin akademik başarısı ilgili okul idaresinden araştırmacı tarafından temin edilmiştir. Meslek Liseleri son sınıf öğrencilerinin yükseköğretim kurumlarını tercih etmelerinin yüzde oranları verilmiş olup,yüzde oranları kikare testi ile karşılaştırıImıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir:. / 1.Ugyulanan ististiksel işlemlere göre; öğrencilerin i. 2.3. 4. 5. tercihlerinin cinsiyetlerine göre farklılık gös¬ termediği bulunmuştur (Bkz.Tablo - 2, 3, 4, 5, S). 2.Ugyulanan ististiksel işlemler sonucunda; Okul türle¬ rine göre meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 9. 1O. il. 12. 13. tercihlerinin alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık gös¬ terdiği bulunmuştur (Bkz.Tablo - 34, 35, 36, 37, 38). Bu fark 9. 1O. 11. 12. 13. tercihlerde imam Hatip li¬ sesi öğrencilerinin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan vermeyen yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmıştır. Ayrıca, 14. tercihte imam Hatip Lisesi öğrencilerinin ilgisiz yani alanlarının devamı niteliğinde olmayan yüksek¬ öğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık olduğu da ortaya çıkmıştır (Bkz.Tablo - 39). 3.Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 3.4. 5. tercihlerinin okudukları kollara göre farklılık gös¬ termediği bulunmuştur (Bkz. Tablo -52, 53, 54). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; okudukları kollara göre, meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 2. 1O. 11. 12. 13. tercihlerinin alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılıkgösterdiği bulunmuştur'(Bkz.Tabio - 5i» 59, 6O, 61, 62). Bu fark, 2. tercihte Muhasebe - Bankacılık kolunda oku¬ yan öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan vermeyen yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmış¬ tır. 1O. 11. 12. 13. tercihlerde ise imam Hatip'te okuyan * öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan ver¬ meyen yükseköğretim kurumları tercihleri yönünde çıkmıştır. Ayrıca 14. 15. tercihlerde imam Hatip öğrencilerinin ilgisiz yani alanlarının devamı niteliğinde olmayan yükseköğ¬ retim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık olduğu da or¬ taya çıkmıştır (Bkz. Tablo -63, 64). 4. Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. tercihlerinin ailelerin ge¬ lir düzeyine göre farklılık göstermediği bulunmuştur (Bkz. Tablo - 85, 86, 87, 88, 89, 9O, 91, 92). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; ailelerinin gelir düzeyine göre meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 1. 2. 3. 1O. 11. tercihlerinin alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumları tercihleri yönünde farklılık gösterdiği bulunmuştur (Bkz. Tablo - 74, 75, 76, 83, 84). Bu fark, 1. 2. 3. tercihlerde ailelerinin gelir düzeyi dllşuk olan öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan vermeyen yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönün¬ de, 1O. 11. tercihlerinde ise alanlarının devamı niteliğindeolup ek puan veren yükseköğretim kurumlarını tercihleri yö- nUnâe çıkmıştır. Ayrıca, 4. 5. tercihlerde ailelerinin gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin ilgisiz yani alanlarının devamı niteliğin¬ de olmayan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde fark¬ lılık olduğu da ortaya çıkmıştır (Bkz.Tablo - 77, 78). 5.Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 1. 2. 3. 4. 5. 9. 1O. 11. 13. 15. 16. 17. tercihlerinin okudukları meslek liselerini kendi isteği ile tercih etmiş olma durumuna göre farklılık göstermediği bulunmuştur (Bkz. Tablo -98, 99, 1OO, 1O1, 1O2, 1O6,1O7, İOB, 11O, 112, 113, 114). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; okudukları meslek lisesini kendi isteği ile tercih etme durumuna göre, alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumları tercihleri yönünde farklılık bulunmamıştır. Ancak kendi isteği ile meslek lisesine gelen öğrencile¬ rin 12. tercihlerinde ilgisiz yani alanlarının devamı nite¬ liğinde olmayan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönün¬ de farkılılık olduğu ortaya çıkmıştır (Bkz. Tablo - 1O9). 6.Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 1. 5. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 2O. tercihlerinin,dersaneye devam etmelerine göre farklılık göstermediği bulünmüştur(Bkz. Tablo- 122, 126, 134, 135, 136, 137,138, 139, 14O, 141).Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; dersaneye gitmelerine göre, meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 1O.11. 12 tercihlerinin, alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık gös¬ terdiği bulunmuştur (Bkz. Tablo - 131, 132, 133). Bu fark 1O. 11.. 12. tercihlerde dersaneye gitmeyen öğ¬ rencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan veren yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmıştır. Ayrıca, 2. 3. 4. 9. tercihlerde ise dersaneye gitmeyen öğrencilerin ilgisiz yani alanlarının devamı niteliğinde ol¬ mayan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık olduğu da ortaya çıkmıştır (Bkz. Tablo - 123, 124, 125, 13O). 7. Uygulanan istatistiksel işlemlere görej öğrencilerin 3. 4. 5. 9. 1O. 11. 12 tercihlerinin, akademik başarılarına göre farklılık göstermediği bulunmuştur (Bkz.Tablo -148, 149, 15O, 154, 155, 156, 157). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; akademik başarılarına göre meslek liseleri son sınıf öğrencilerin 13. 14. 15. 16. 18. tercihlerinin alanlarının devamı niteli¬ ğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde fark¬ lılık gösterdiği bulünmüştur(Bkz. Tablo - 158, 159, 16O, 161, 163). Bu fark 13. tercihte pekiyi derecesine sahip olan öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan ver-meyen yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmıştır. -. >- 14. 15. 16. 18. tercihlerde ise yine pekiyi derecesine sahip olan öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan veren yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmıştır. Ayrıca, 1. 2. tercihlerde pekiyi derecesine sahip olan öğrencilerinin ilgisiz yani alanlarının devamı niteliğinde olmayan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklı¬ lık olduğu da ortaya çıkmıştır (Bkz. Tablo - 146, 147) 8.Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 1. 2. 3. 4. 5. 9. 1O. 12. 13. 14. 15. 16. 17. tercihlerinin annelerinin yaptığı ise göre farklılık göstermediği bulunmuş¬ tur (Bkz. Tablo - 17O, 171, 172, 173, 174, 178, 179, 181, 182, 183,184, 185, 186). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; annelerinin yaptığı işe göre öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık bulunmamıştır. Ancak, 11. tercihte annesi memur olan öğrencilerin ilgi¬ siz yani alanlarının devamı niteliğinde olmayan yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık olduğu ortaya çık¬ mıştır (Bkz. Tablo -İSO). 9.Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 1. 2. 3. 4. 5. 12. 13. 14. 15. 16. tercihlerinin, babalarının yaptığı işe göre farklılık göstermediği buJünmüştur (Bkz,-Tablo - 194, 195, İ3S, 197, 198, 2O5, 2O6, 2O7, 2OS, 2OS). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; babalarının yaptığı işe göre meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 11. tercihlerinin, alanlarının devamı niteliğinde olan yükseköğ¬ retim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık gösterdiği bulunmuştur (Bkz. Tablo - 2G4). Bu fark, 11 tercihlerinde babaları serbest meslek sahibi olan öğrencilerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek pu¬ an vermeyen yükseköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çık¬ mıştır. İO. Uygulanan istatistiksel işlemlere göre; öğrencilerin 3. 4. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. tercihlerinin, yetiştikleri çevreye göre farklılık göstermediği bulunmuştur (Bkz.Tabio- 22O, 221, 228, 229, 23O, 231, 232, 233, 234,). Uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda; yetiştikleri çevreye göre meslek liseleri son sınıf öğrencilerinin 1. 2. " 9. 1O. tercihlerinin alanlarının devamı niteliğinde olan yük¬ seköğretim kurumlarını tercihleri yönünde farklılık gösterdi¬ ği bulunmuştur (Bkz. Tablo - 218, 219, 226, 227). Bu fark, 1. 2. 9. 1O. tercihlerde köyde yetişen öğrenci¬ lerin alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan veren yük¬ seköğretim kurumlarını tercihleri yönünde çıkmıştır. Ayrıca, 5. tercihlerinde köyde yetişen öğrencilerin il¬ gisiz yani alanlarının devamı niteliğinde olmayan yuksekögre-lim kurumlar ın ı Ler c i h ler i yönünde fark f ı l ı k oldugu da ör taya çıRmıştır (Bkz. Tablo'-222). Sonuç olarak; alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan veren yükseköğretim kurumlarını tercih etme yönünde istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterme durumu şöyledir: Ailelerinin gelir düzeyine göre; dusuk gelir düzeyine sahip öğrencilerin 1O. 11. tercihleri, Dersaneye devam etme durumuna göre; dersaneye devam et¬ meyen öğrencilerin 1Q. 11. 12. tercihleri, Akademik başarılarına göre; pekiyi derecesine sahip öğ¬ rencilerin 14. 15. 16. 18. tercihleri, Yetiştikleri çevreye göre; köyde yetişen öğrencilerin 1. 2. 9. 1O. tercihleri farklılık göstermektedir. Alanlarının devamı niteliğinde olup ek puan vermeyen yükseköğretim kurumlarını tercih etme yönünde istatistiksel Dolarak anlamlı farklılık gösterme durumu ise şöyledir: Okul türlerine göre; imam hatip lisesi öğrencilerinin 9. 10.11. 12. 13. tercihleri, Kollara göre; Muhasebe - bankacılık kollarında okuyan öğrencilerin 2. tercihleri ve imam hatip öğrencilerinin 1O. 11.12. 13. tercihleri, Ailelerinin gelir düzeyine göre; gelir düzeyi dusuk olan öğrencilerin 1. 2. 3. tercihleri,Akademik başarılarına göre; pekiyi derecesine sahip öğ¬ rencilerinin 13. tercihleri. Babalarının yaptığı işe göre: babaları serbest meslek sahibi olan öğrencilerinin ii. tercihleri farklılık göster¬ mektedir. Yukarıda da gönuldugu gibi öğrencilerin, mesleklerinin devamı niteliğinde olan yükseköğretim kurumlarını genel olarak 1O. tercihten sonra yaptıkları gözlenmektedir. Ancak gelir düzeyi dUşUk olan öğrencilerin ilk uç sırada alanlarının devamı niteliğindeki yükseköğretim kurumlarını tercih ettikleri görülmektedir. Bu öğrencilerin sosyo- ekono¬ mik düzeyleri dUsuk olduğu için kısa yoldan meslek sahibi olmak amacıyla meslek liselerine geldikleri ve mesleklerini devam ettirme isteği içinde oldukları söylenebilir.
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin mesleki eğitimlerinin kariyer planlamaları açısından değerlendirilmesi: Suluova örneği
Bu araştırmada kariyer planlaması çerçevesinde MEB'e bağlı mesleki ortaöğretim öğrencilerinin kendi kariyerleri ile ilgili olarak, seçtiği ve öğrenim gördüğü bölümünü, adayı olduğu mesleğini tanıyıp tanımadığı, ileride yapmayı düşündüğü mesleği ile okuduğu bölüm arasında bir ilişkinin farkındalığını ve bölümünün meslek seçiminde ne yönde etkili olduğu değerlendirilerek Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde kariyer planlamasının gerekliliğinin araştırılması hedeflenmektedir. Araştırmanın evrenini ve örneklemini, 2021–2022 eğitim-öğretim yılında, Amasya ilinin Suluova İlçesinde bulunan meslek liselerinin 9. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. 5 farklı meslek okulunda 11 farklı meslek alanında 240 öğrenci eğitim görmektedir. Evrenin tamamına ulaşılabileceğinden katılımcı belirleme yoluna gidilmemiştir. Araştırmada veri toplama yönteminde kişisel envanter ölçeği, karar stratejileri ölçeği ve mesleki olgunluk ölçeği araçları bulunmaktadır. Araştırmada verileri analiz etmek için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırmada ortalama, medyan, standart sapma gibi hesaplamalar kullanılmıştır. Örneklemin normal dağılıma uyumluluğu Kolmogorov-Smirnov ile denenmiştir. İstastistiki testler sonucunda da p>0.05 anlamlılık düzeyinde ölçeklerin anlamlılığı ve normal dağılım gösterdiği görülmüş ve ölçeklere parametrik testler uygulanmıştır. Değişkenlerin ölçek puanlarına göre farklılığını test etmek için Anova analizi ve t test kullanılmıştır. Korelasyon analizi için Pearson testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda kişilik envanteri, karar stratejileri ve mesleki olgunluğun mesleki alanlara göre farklılaştığı görülmüştür. Karar verme stratejilerinin mesleki olgunluk üzerinde etkisi olduğu (p=0,039<0,05) sonucuna varılmıştır. Anahtar Kavramlar: Kariyer planlaması, Mesleki olgunluk, Karar stratejileri, Kişilik envanteri, Meslek seçimi.
İlkokul 4. sınıf kız öğrencilerinin mühendislik mesleğine yönelik bilişsel yapılarının belirlenmesi
İlkokul 4. Sınıfta öğrenim gören kız öğrencilerin mühendislik mesleğine yönelik ilgi ve tutum düzeylerini ve mühendisliğe yönelik imaj özelliklerini belirlemeyi amaçlayan bu araştırmada karma araştırma yöntemi desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Desenin nicel aşamasında tarama deseni, nitel aşamasında ise temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşaması ilkokul 4. Sınıf öğrenim gören 420 kız öğrenci ile yürütülmüştür. Nicel veriler "İlkokul Öğrencilerinin Mühendisliğe Yönelik İlgi ve Tutum Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Nitel veriler "Bir Mühendis Çiz Testi" kullanılarak ve öğrenci çizimlerine dayalı yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Nitel aşamada "Bir Mühendis Çiz Testi" kapsamında "iş yapmakta olan mühendis çiz" yönergesi kullanılarak 432 kız öğrenciden çizimler elde edilmiş ve 76 öğrenci ile çizimlere dayalı olarak yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel veriler betimsel yönden analiz edilmiş ve bağımsız gruplar t testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin mühendisliğe yönelik ilgi ve tutumlarının yüksek olduğu ve ailesinde mühendis olma durumunun mühendisliğe yönelik ilgi ve tutumlarında anlamlı farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin mühendislik mesleğini süreç ve özellikleriyle değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin mühendislik mesleğinin süreçlerini mühendislik aşamaları ve STEM disiplinlerinin entegrasyonuyla, mühendislik mesleğinin özelliklerini ise cinsiyet, yaş, duygu durumu, kıyafet, meslek araçları, çalışma ortamı, çalışma yöntemi özellikleriyle ve mühendislik disiplinleriyle ele aldıkları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Mühendis Çiz, Mühendis İmajı, Mühendislik Eğitimi, STEM Eğitimi
Genel lise öğrencilerinin meslek seçimi yaparken temel aldığı kriterler
Bu çalı?manın amacı, meslek seçimi yapan genel lise öğrencilerinin meslek seçimi yaparken temel aldığı faktörlerin neler olduğunun ortaya konulması ve seçilen mesleğin bireye temel aldığı kriterleri sağlayıp sağlayamayacağının analitik olarak ortaya konmasıdır. Bu çalı?mada ayrıca, öğrencilerin meslek seçiminde göz önünde bulundurdukları kriterlerin cinsiyet ve bölüm ayrımında deği?kenlik göstermediği de istatistiksel olarak ortaya konmu?tur. ?stanbul Anadolu yakası Ümraniye ilçesi lise son sınıf öğrencileri evreni olu?turmaktadır. Bu evrenden Amaçlı Örnekleme Metodu ile seçilen Mevlana Lisesi 11. sınıf öğrencileri üzerinde günümüz gençlerinin meslek seçiminde temel aldıkları kriterlerin neler olduğu ara?tırılmı?tır. Ara?tırmada anket tekniği kullanılmı?tır. Amacına uygun olarak geli?tirilen anket sorularına verilen cevapların verileri, SPSS istatistik programına girilmi?tir. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve ikili e?le?tirilmi? örnek t testi (Paired Sample t test) analizleri yapılarak ?u bulgulara ula?ılmı?tır. Analiz sonuçları göstermi?tir ki, öğrenciler genellikle meslek seçimi konusunda rehberlik hizmeti almamakta, mesleki becerilerin belirlenmesine yönelik bilimsel testlere katılmamakta, aile ve çevre de, meslek tercihi konusunda öğrencileri fazlasıyla yönlendirmemektedir. Öğrenciler için meslek seçimini etkileyen faktörler ise, i?sizlik oranının oldukça yüksek olduğu ülkemizin ko?ullarına uygun olarak, i? güvencesi, sosyal güvence ko?ulları, kolay i? bulabilme ve iyi bir maa? olarak sıralanmaktadır. Ancak bu faktörler, öğrenciler tarafından tercih edilen mesleklerin sağlayacağı olanaklara dönü?türülememektedir. Meslek seçiminin doğru bir ?ekilde yapılabilmesi için, öğrencinin ilgi ve yeteneklerini iyi değerlendirmesi bunu yaparken de yetkili kurumlardaki uzmanlardan yardım alması gerekmektedir. Öğrenciler seçmeyi dü?ündükleri meslekte çalı?an ki?ilerle görü?erek daha sağlıklı kararlar verebilirler. Ayrıca mesleklerin sosyolojik analizi her yıl yapılarak öğrenciler bilgilendirilmelidir, meslek seçiminde son kararı öğrenci vermelidir.
İstanbul ili Ümraniye ilçesi Mevlana Lisesi son sınıf öğrencilerinin mesleki ilgileri
Bu çalısmanın amacı, öğrencilerin ilgileri ile meslek seçimleri arasındaki iliskinin analitik olarak ortaya konmasıdır. ?stanbul Anadolu yakası Ümraniye ilçesi lise son sınıf öğrencileri evreni olusturmaktadır. Bu evrenden Amaçlı Örnekleme Metodu ile seçilen Mevlana Lisesi 11. sınıf öğrencileri üzerinde, günümüz gençlerinin ilgileri ile seçtikleri meslekler arasındaki iliski arastırılmıstır. Arastırmada anket tekniği kullanılmıstır. Anket sorularına verilen cevapların verileri, SPSS istatistik programına girilmistir. Tek yönlü varyans analizi (Anova) ve ikili eslestirilmis örnek t testi (Sample t test) analizleri yapılarak su bulgulara ulasılmıstır. Analiz sonuçları göstermistir ki, öğrencinin ilgileri meslek seçerken öğrencilere yön vermektedir. Öğrenciler genellikle meslek seçimi konusunda rehberlik hizmeti almamakta, mesleki becerilerin belirlenmesine yönelik bilimsel testlere katılmamaktadır. Öğrenciler için mesleki ilgilerini etkileyen faktörler ise, issizlik oranının oldukça yüksek olduğu ülkemizin kosullarına uygun olarak, is güvencesi, sosyal güvence kosulları, kolay is bulabilme ve iyi bir maas olarak sıralanmaktadır. Meslek seçiminin doğru bir sekilde yapılabilmesi için, öğrencinin ilgi ve yeteneklerini iyi değerlendirmesi bunu yaparken de yetkili kurumlardaki uzmanlardan yardım alması gerekmektedir. Öğrenciler seçmeyi düsündükleri meslekte çalısan kisilerle görüserek daha sağlıklı kararlar verebilirler. Meslek seçiminde son kararı öğrenci vermelidir
Eğitim fakültesi mezunu olan öğretmenlerle, eğitim fakültesi mezunu olmayan öğretmenlerin meslek algıları farklılaşmakta mıdır?
Bir rolü layıkıyla yerine getirebilmek için gerekli olan bilgi, beceri ve tutumlara sahip olma düzeyini ifade eden yeterlilik tüm örgütlerde çalışanlar açısından hayati öneme sahip olmakla birlikte eğitim örgütlerinde çalışan öğretmenler için bu durum daha da önemlidir. Bu önem, eğitimin doğasından ve işlediği üründen ileri gelmektedir. Zira eğitim örgütlerinin temel girdisi insandır ve insan da dünyanın en değerli kaynağıdır. Bu çalışma Eğitim Fakültesi mezunu öğretmenlerin meslek algılarının, eğitim fakültesi mezunu olmayan öğretmenlerin meslek algılarına göre karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Yapmış olduğum çalışma neticesinde eğitim fakültesi mezunu olan öğretmenlerin özyeterlilik ve iş doyum düzeyleri diğer fakültelerden mezun olanlara oranla daha yüksek bulunmuştur. Öğretmenlik bir ihtisas mesleğidir ve belirli bir eğitim neticesinde icra edilmelidir.
Anadolu,fen ve genel liselerde eğitim alan son sınıf öğrencilerinin bir üst öğrenime geçişte meslek seçimi ile ilgili yaşadıkları kaygıların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi(Muğla ili örneği)
Bu araştırmanın ana amacı Anadolu, fen ve genel liselerde eğitim almakta olan son sınıf öğrencilerinin bir üst öğrenime geçişte meslek seçimine ilişkin yaşadıkları kaygıların belirlenmesine yöneliktir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2008?2009 Eğitim-Öğretim yılında Muğla İli sınırları içinde bulunan Anadolu, fen ve genel liselerde okuyan son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu araştırmada incelenen konuya ilişkin kaynaklar ve olgusal veriler dikkatle incelenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçekten yararlanılmıştır. Bu araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanması, anket formu ile gerçekleşmiştir. Anket formları ile toplanan verilerin çözümlenmesinde ise SPSS 15.0 programı kullanılmıştır. Bir üst öğrenime geçişte meslek seçimine ilişkin son sınıf öğrencilerinin yaşadıkları kaygıların belirlenmesi için bağımsız grup T Testi, Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Tek Yönlü Varyans Analizi(ANOVA) ve tamamlayıcı Post Hoc Tekniği olarak da Scheffe Testi uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Yapılan analizler sonucunda, üst öğrenime geçişte öğrencilerin meslek seçimine ilişkin yaşadıkları kaygılar; cinsiyet, okul türü, eğitim aldığı alan, anne ve babanın eğitim durumu, mesleği, sağ/ayrı/ölü olması ve ailenin aylık gelir seviyesi gibi değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kaygı, Meslek Seçimi,
Mesleki ve teknik eğitim gören öğrencilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin megep'de alan-dal şeçimi ile ilişkisinin incelenmesi (Şişli ilçesi örneği)
Bu araştırmanın temel amacı mesleki ve teknik eğitim veren liselerde öğrenim gören öğrencilerin MEGEP ile birlikte ortaya çıkan, alan-dal seçimlerine etki eden faktörlerin etkisini araştırmaktır. Bu seçime ilişkili düşünülen en önemli faktörlerden mesleki yönelimleri araştırılmıştır.Ayrıca öğrencilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin, meslek seçimi ile ilişkisi de incelenmiştir.İnsanlar hayatlarının değişik dönemlerinde seçenekler arasından birini seçip karar verme zorunluluğu ile karşılaşabilir. Meslek seçimi de bu zorunluluklardan birisidir. Meslek seçimi ile birlikte hayatın yönü de değişmektedir. Bu karardan geri dönmek bazen çok yorucu ve zaman alıcı olabilir, ya da bazen tamamen imkansız olabilir. Bu nedenle meslek seçimi tüm yaşam boyunca alınan en önemli kararlardan biri olması sebebi ile öğrencilerin, öğretim hayatında mesleklerini doğru seçebilmesi gerekmektedir.Rosenbaum (1983), öğrenilmiş güçlülüğü bilişsel bir beceri olarak nitelendirmektedir. Bu bilişsel becerilerin kişide güçlü bir dağarcık halinde bulunduğunu ve tüm bu becerilerin şartlanma, model alma, talimatla öğrenme gibi öğrenme yaşantılarıyla ortaya çıktığını ifade etmektedir. Öğrenilmiş güçlülük, bireyin, amaca yönelik davranışları engelleyen düşünce, duygu gibi etkenleri kontrol altına almasını mümkün kılan bugüne dek öğrenmiş olduğu beceriler olarak tanımlanmaktadır (Akt. Sarıcı 1999). Fleming, Baum ve Singer (1983), başa çıkma terimini bireyin kendisi için stres verici olan olaya karşı direnmeyi belirten ve stres süreci içine yerleştirilen önemli bir olgu olarak açıklamaktadır (Akt. Demirci 1998).Konu ile ilgili kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada ( Kepçeoğlu, 1990 ) tarafından geliştirilen 60 maddelik mesleki yönelim envanteri, öğrencilerin öğrenilmiş güçlülük düzeylerini belirlemek için Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği, demografik değişkenler için de araştırmacı tarafından Kişisel Bilgi Formu hazırlanmıştır.Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Şişli ilçesindeki mesleki ve teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören (66)'ü kız, (509)'i erkek olmak üzere toplam (575) öğrenci oluşturmaktadır.Bu araştırmada betimsel tarama yöntemi kullanılmış, normal dağılım özelliği göstermeyen dağılımlar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren dağılımlar için ise parametrik analiz teknikleri, bağımsız grup t testi, non-parametrik Mann Whitney-U testi, tek boyutlu varyans analizi (ANOVA), non-parametrik Kruskal Wallis-H testi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi kullanılmış olup, Anlamlılık ,05 olarak kabul edilmiş ve analizler SPSS 15 programı ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmada elde edilen bulguların tümünün hipotezlerde bulunan varsayımları desteklediği görülmüştür. Hipotezlerde beklendiği gibi öğrencilerin mesleki yönelimlerinin seçtikleri alanla ilgili olduğu görülmektedir. Ayrıca mesleki yönelimin cinsiyet, cinsiyet, sınıf ve ailesinin sosyo-ekonomik yapısı ile ilgili olduğu görülmüştür. Öğrencilerin öğrenilmiş güçlülükleri cinsiyet, sınıf ve ailesinin sosyo-ekonomik yapısı ile ilgili olduğu anlaşılmıştır.Araştırma sonucunda, öğrencilerin mesleki yönelim puanları ve alt boyutlarında, öğrencilerin öğrenilmiş güçlülük puanlarını arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Meslek Seçimi, Mesleki Yönelim, Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği, Alan-Dal Seçimi, MEGEP, Mesleki ve Teknik Eğitim, Meslek Liseleri, Öğrenilmiş Güçlülük, Stres.
Meslek lisesi öğrencilerinin meslek seçimi yeterliliği ve meslek seçimini etkileyen faktörler
Bu araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi meslek liselerinde, öğrencilerin meslek seçimi yeterliliğinin ne düzeyde olduğu ve meslek seçimini etkileyen faktörlerin neler olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Yine bu araştırmada meslek lisesi öğrencilerinin seçtikleri mesleklerinden memnuniyeti sorgulanmıştır.Bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2007?2008 eğitim-öğretim döneminde Kocaeli ili Gebze, Darıca, Çayırova, Dilovası ilçelerindeki meslek lisesi öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem, basit tesadüfî örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Meslek Seçimine Etki Eden Faktörler Anketi?, ?Meslekten Memnuniyet Anketi? ve ?Meslek Seçiminde Yeterlilik Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kuruskal Wallis H testi kullanılmıştır.Meslek seçiminde ailelerinin sosyo-ekonomik durumlarının etkili olduğunu kabul eden öğrenciler %41'dir. Meslek seçiminde ailelerin beklentisi ve öğrencilere yönelik düşüncelerinin etkili olduğunu kabul eden öğrenciler %59'dur. Meslek seçiminde arkadaşların ve çevrenin etkili olduğunu kabul eden öğrenciler %47dir. Ankete katılan öğrencilerin yaklaşık %80'i mesleklerini sevmektedirler. Ankete katılan öğrencilerin kendi meslek seçimi yeterliliklerini değerlendirmeleri 3 puan (katılıyorum) seviyesindedir.Anahtar Kelimeler: Meslek, Meslek Seçimi, Mesleki Gelişim Süreci, Mesleki Rehberlik
Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin değer tercihleriyle mesleki yönelimleri arasındaki ilişki: Bakırköy ilçesi örneği
Bu araştırmada üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerin değer tercihleriyle mesleki yönelimleri arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Ayrıca öğrencilerin cinsiyet, yaş, okul türü, anne ? babanın eğitim düzeyi ve mesleği, en çok severek çalıştığı ders, kitap okuma alışkanlığı, ders çalışma alışkanlığı, yurt dışına çıkıp-çıkmadığı, kardeş sayısı, üniversite sınavı için kaç yıldır dershaneye gittiği, ailenin gelir düzeyi, dershane seçiminde değer tercihlerinin etkisi değişkenlerine göre öğrencilerin değer tercihlerinin farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmıştır.
İlköğretim okulu sekizinci sınıf öğrencilerinin genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönelmelerini etkileyen faktörler (Çanakkale ili örneği)
Bu araştırma, Türk Eğitim Sistemi içerisinde ilköğretim okulu sekizinci sınıf öğrencilerinin genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönelmelerinde etkili olan iç ve dış faktörlerin, ne derece belirleyici olduklarının incelendiği betimsel bir alan taramasıdır.İlköğretim okulu sekizinci sınıf öğrenci görüşleri ile sınırlandırılan bu çalışmada, bireyin mesleki eğilimlerine göre ortaöğretim seçimi sürecindeki yeterlilik ve eksikliklerin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmanın amacına ulaşması için geliştirilen anket, 300 öğrenciye uygulanmıştır. Anketin birinci bölümünde kişisel bilgileri içeren 8 adet soruya, ikinci bölümde ise öğrencilerin mesleki yönelimlerine bağlı olarak; devam edecekleri ortaöğretim kurumu tercihinde, hangi faktörlerin etkili olduğunun belirlenmesine yönelik 44 maddelik ifadeye yer verilmiştir. Anketin birinci bölümünde yer alan kişisel bilgilerle ilgili frekanslar, yüzdeler, aritmetik ortalamalar bulunmuştur. Anketin ikinci bölümünde yer alan görüşlere ait verilerin analizinde ise; her bir sorunun frekans ve yüzde değerleri bulunarak çizelgeler halinde düzenlenmiştir. Çalışmada SPSS 13 paket programı ve istatistiksel yöntemlerden t-testi, one way ANOVA ve LSD testi kullanılmış, gruplar arasındaki anlamlılık testlerinde p= 0,05 düzeyi esas alınmıştır.Araştırma sonucunda, önceden belirlenen alt amaçlara bağlı olarak anket maddeleri boyutlandırılarak, çizelgeleştirilmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönelmelerini etkileyen faktörlere ilişkin boyutlardan aile, okul, psikolojik ve sosyolojik ihtiyaçlar ve profesyonel rehberlik örgütlerinin diğer boyutlara göre daha fazla etkili olduğu tespit edilmiştir.Nihai olarak, araştırma kapsamında elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve sonuçlara ilişkin bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Meslek seçimi, mesleki rehberlik, yönelme/yöneltme, genel ve mesleki ortaöğretim.
Mesleki ve teknik Anadolu lisesi öğrencilerinin mesleki karar düzeyleri ile bilişsel esneklik ve duygusal özerklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencilerinin mesleki karar düzeyleri ile bilişsel esneklik ve duygusal özerklik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın diğer amacı mesleki karar ve bilişsel esneklik ve duygusal özerklik düzeylerinin sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırmaya 2018- 2019 eğitim öğretim yılında Balıkesir'deki 3 lisede öğrenim gören 368 öğrenci katılmıştır. İlişkisel tarama modeli esas alınarak yapılan çalışmada veri toplama aracı olarak "Mesleki Karar Envanteri (MKE)", "Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ)" ve "Duygusal Özerklik Ölçeği (DÖÖ)" kullanılmıştır. Araştırmada verilerin istatistiki çözümlenmesi için SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmanın amacı ve soruları doğrultusunda analizler yapılırken; ilişkisiz örneklemler için T-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda mesleki karar, bilişsel esneklik ve duygusal özerklik düzeyleri cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermezken, bilişsel esneklik ve duygusal özerklik düzeylerinin sınıf değişkenine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Mesleki karar ile bilişsel esneklik arasında negatif yönde ve mesleki karar ile duygusal özerklik arasında negatif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Duygusal özerklik alt boyutu olan bireyleşme ile mesleki karar alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı düzeyde ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Mesleki karar toplam puan ve mesleki karar alt ölçek puanları bilişsel esneklik düzeylerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Toplumsal sınıf konumunu sürdürme ve yükseltme stratejisi olarak ebeveynlerin evlatlarının eğitimine ve meslek edinmelerine karşı tavır alışı
Bu çalışma, toplumsal sınıf konumlarını sürdürme ve yükseltme stratejisi olarak farklı sınıf konumlarındaki ebeveynler ve evlatlarının eğitim sürecini ve meslek seçimini nesiller boyunca nasıl örgütlediklerini incelemektedir. Araştırma, Ankara'da 24 ebeveyn ve üniversiteye giriş sınavları için hazırlanmakta olan 18 evlatla yürütülen derinlemesine görüşmeler yoluyla derlenen nitel verilere dayanmaktadır. Aileler, 7 işçi sınıfı aile, 6 küçük ve orta ölçekli ticari ve sınai kuruluş sahibi aile ve 5 profesyonel sınıfa mensup aileden oluşmaktadır. Verilerin analizi, ebeveynler ve evlatları tarafından benimsenmiş olan üniversite düzeyinde eğitime devam edip etmeme kararı ve alan veya branş seçimi konusundaki stratejilerin, toplumsal sınıf konumlarından ve evlatlar için sunulmuş olan kültürel, sosyal ve ekonomik kaynaklardan büyük ölçüde etkilenmekte ve onlar tarafından şekillenmekte olduğunu göstermektedir. Aileler, üç toplumsal sınıf konumunda da eğitimin statü/onur kazandırma işlevini önemsemekte ve evlatlarının eğitimi için aile gelirlerinin neredeyse birbirleriyle eşit bir oranını tahsis etmektedirler. Ancak evlatlarına üniversite düzeyinde daha ileri bir eğitime devam etmeleri için rehberlik ve motivasyon sağlama ve onların hangi alanda çalışmaları gerektiği konusunda çok farklı davranış örüntüleri sergilemektedirler. İşçi sınıfına mensup aileler kültürel ve toplumsal kaynak yetersizliğinden dolayı evlatlarına neredeyse hiç rehberlik sağlayamazken, profesyonel sınıfa mensup aileler tüm kültürel ve sosyal kaynaklarını, ayrıcalıklı sınıf konumlarının nesiller boyunca yeniden üretilmesi için seferber etmektedirler. İşçi sınıfına mensup ailelerin evlatları dikey hareketlilik gerçekleştirmek için içinde bulundukları çıkmazı yalnızca kişisel-zihinsel nitelikleri ve motivasyonları ile kırmaktadırlar. Ayrıca, çalışmanın bulguları, ileri eğitime devam etmede ve meslek seçiminde, ailelerin ve evlatların içinde bulundukları "mikro tabakalaşma sistemi", yani yakın sosyal çevreleri için geçerli olan tabakalaşma sisteminin, makro toplumsal tabakalaşma sistemi ile birlikte çalışan ama yine de ayrı bir etken olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Farklı sınıf konumlarındaki bireyler ve aileler, mesleklerin işlevsel fayda ve onurlarının anlamını kendi mikro statü ölçütlerine göre farklı bir biçimde değerlendirmekte, yorumlamakta ve bu değerlendirme ve yorumlarını pragmatik kararları için birer ölçüt olarak kullanmaktadırlar. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, ailelerin kız evlatları için meslek tercihi ve kaynakların tahsisi bakımından eski ve geleneksel cinsiyete özgü tercihlerinin büyük ölçüde ortadan kalkmış olduğudur. Bu, gelecekte toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bireylerin hedefleri açısından azalacağına dair bir gösterge olarak kabul edilebilir.
Türk hemşirelik öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen nedenler
Bu araştırma, Türk hemşirelik öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen nedenleri belirlemek amacıyla kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma 15 Ocak - 10 Mart 2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini yedi bölgedeki üniversite hemşirelik öğrencileri, örneklemini ise çalışmaya katılmayı kabul eden 2774 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu ve Hemşirelikte Meslek Seçimi Ölçeği (HMSÖ) kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 21.0 paket programında ortalama, yüzdelik, ANOVA, Mann Whitney U bağımsız gruplar t testi kullanılarak değerlendirildi. Araştırmaya katılan öğrencilerin HMSÖ "Mesleki Uygunluk" alt boyutundan aldıkları puanlar ortalama 70.5 ± 20.8 olarak, "Yaşamsal Nedenler" alt boyutundan aldıkları puanlar ortalama 30.9 ± 10.2 olarak ve ölçek toplamından aldıkları puanlar , ortalama 101.4 ± 24.8 olarak saptanmıştır. Öğrencilerin %65.2'si bölümü isteyerek seçtiği, %67.9'u ilk beş tercihine yazığı , %56.8'i eğitime başladıktan sonra olumlu bakış açısı kazandığı belirlenmiş ve büyük çoğunluğunun (%83.3) bölümünü değiştirmek istemediği saptanmıştır. Öğrencilerin HMSÖ sorularına verilen cevapların dağılımı değerlendirildiğinde en yüksek oranda seçilen ilk madde 'Her zaman insanlara yardım etmek istemişimdir', en düşük oranda seçilen madde 'Hemşirelikte iyi para kazanılır' ifadesi olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda meslek seçiminin bölgelere göre farklılık gösterdiği, öğrencilerin hemşirelik mesleğini yardım etme isteği ve iş imkanları için seçtikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin "Mesleki Uygunluk" boyutundan aldıkları yüksek puan ortalaması bilinçli tercih yaptıklarını ve hemşirek mesleğini benimsedikleri belirlenmiş. Anahtar Kelimeler:Meslek seçimi,öğrenci hemşire, hemşirelik
Lise öğrencilerinin turizm eğitimini tercih nedenlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Turizm endüstrisinde her geçen yıl artan turist sayıları, turizmi ülkeler eko-nomisinde vazgeçilmez bir yere getirmiştir. Bu vazgeçilmezliğin en önemli nedenleri arasında, turizmin ülkelere döviz girdisi sağlaması ve istihdama olan katkısıdır. Tu-rizm endüstrisinde faaliyet gösteren birçok işletmenin bulunması, turizm endüstrisin-de rekabetinde zorlu şartlarda gerçekleşmesine neden olmaktadır. Böyle zorlu şartlar-da gerçekleşen rekabet ortamında, kaliteyi yakalamanın en önemli unsuru, insan fak-törüdür. Tezin amacı; konaklama ve seyahat hizmetleri, yiyecek içecek hizmetleri öğ-rencilerinin turizm eğitimini tercih nedenlerinin belirlenerek turizm eğitim-öğretiminde kalitenin sürdürülebilirliğinin sağlanmasıdır. 30 sorudan oluşan ankette sorular 5'li likert tipine göre hazırlanmıştır. Turizmin sosyal olanakları, gelir düzeyi, öğrenci yete-nekleri ve çalışma koşullarına yönelik öğrenci görüşlerini ve katılımcı demografik özelliklerini belirlemeye yönelik hazırlanan soruların yorumlanması yapılmıştır. Hazır-lanan anket, 2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde Nevşehir, Şanlıurfa ve Kahra-manmaraş illerinde lise düzeyinde konaklama ve seyahat hizmetleri ve yiyecek içecek hizmetleri eğitimi alan toplam 500 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Katılımcıların yüzde 71,2'si erkekler; 28,8'ini ise bayanlar oluşturmuştur. Katılımcıların 48,8'i herhangi bir turizm deneyimi bulunma-maktadır. Bu duruma Kovik-19 pandemisinin etkili olduğu söylenebilir. Katılımcıların %65,2'si üniversite eğitimlerini turizm alanında devam ettirmek istemektedir.