Yükselen ekonomilerde (E7) savunma, sağlık, eğitim harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki rolü: Panel veri analizi

Kamu harcamaları, ekonomik büyüme, sosyal refah ve gelir dağılımı üzerinde stratejik bir rol oynamaktadır. Literatür incelendiğinde kamu harcamalarının (sağlık, eğitim, savunma) gelir dağılımı üzerindeki etkileri konusunda tam bir konsensüs bulunmamaktadır. Bu çalışma yükselen ekonomileri (E7) oluşturan Brezilya, Çin, Endonezya, Hindistan, Meksika, Rusya ve Türkiye'nin 2000–2022 dönemi yıllık verileri kullanılarak; sağlık, eğitim ve savunma harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki etkilerini panel veri yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada bağımlı değişken olarak gelir dağılımı eşitsizliğini temsil eden Gini katsayısı, bağımsız değişkenler ise sağlık, eğitim ve savunma harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payı kullanılarak panel veri analizi yöntemi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, sağlık harcamaları ile gelir dağılımı eşitsizliği arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgu, sağlık harcamalarında bir birimlik artışın Gini katsayısında yaklaşık 0.936 birimlik bir azalmaya yol açtığını göstermektedir. Buna karşılık, eğitim harcamaları ile gelir eşitsizliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuş, bir birimlik artışın gelir eşitsizliğini 0.635 birim artırdığı gözlenmiştir. Savunma harcamalarının gelir eşitsizliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi gözlemlenmemiştir. Bu bulgular, E7 ülkelerinde kamu harcamalarının gelir dağılımı üzerindeki etkilerinin harcama türüne göre farklılaşabileceğini ve özellikle sağlık harcamalarının gelir dağılımı eşitsizliğini azaltıcı yönde potansiyelini ortaya koymaktadır.