Yumurtacı tavuklarda gümüş nanopartikülleri ve aktif kömürün performans, yumurta kalitesi, yumurta antioksidan kapasitesi ve bazı kan parametreleri üzerine etkileri

Yapılan çalışmada, yumurtacı tavuk karma yemlerine ilave edilen gümüş nanopartikülleri ve aktif kömürün performans, yumurta kalite özellikleri, yumurta sarısı antioksidan kapasitesi ve bazı serum parametreleri üzerine etkileri araştırılmışıtır. Bu amaçla, her bir grupta 24'er adet tavuk (Brown Nick, 30 haftalık, N =24) olmak üzere toplam 72 hayvanla 3 grup oluşturulmuştur. Gruplardan birisi kontrol (K) olup sadece bazal yemle beslenmiştir. Diğer ikisi ise deneme grupları (Nano-Ag, Nano Ag + AK) olmuştur. Deneme grupları, bazal yeme sırasıyla 20 mg/kg gümüş nanopartikülleri ve 20 mg/kg gümüş nanopartikülleri ile 200 mg/kg aktif kömürün kombinasyon ilavesiyle beslenmiştir. Deneme bir haftası alıştırma periyodu olmak üzere toplam 9 hafta sürmüştür. Deneme boyunca tavuklara yem ve su ad-libitum olarak verilmiş ve günlük 16 saat fotoperiyot uygulanmıştır. Çalışmada, performans (canlı ağırlık kazancı, yumurta ağırlığı, yumurta verimi, yumurta kütlesi, günlük yem tüketimi ve yemden yararlanma oranı); yumurta kalite parametreleri (yumurta ağırlığı, şekil indeksi, Haugh birimi, ak indeksi, sarı indeksi, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı ve yumurta sarısı L, a, b değerleri); yumurta antioksidan özellikleri (yumurta sarısı TBARS değeri ve DPPH radikal giderim aktivitesi) ile bazı serum biyokimya parametreleri (toplam kolesterol, toplam protein, AST, ALP ve ALT) değerlendirilmiştir. Performans parametreleri ve yumurta sarısı TBARS değeri yönünden gruplar arasında anlamlı bir fark olmamıştır (p>0.05). Yumurta kalite özelliklerinden ise sadece yumurta sarısı L (p<0.001) ve a (p<0.001) değerleri karma yemdeki Nano-Ag ve AK'den etkilenmiştir. En yüksek yumurta sarısı L ve a değerleri Nano-Ag grubunda olmuştur. Yumurta sarısında DPPH radikal giderim aktivite değeri bakımından da gruplar arasında önemli bir farklılık olmuştur (p<0.001). En yüksek yumurta sarısı DPPH değeri Nano Ag + AK grubunda belirlenmiştir. Serum biyokimya parametrelerinden sadece ALP (p<0.05) ve AST (p<0.001) değerleri karma yemdeki katkı maddelerinden etkilenmiştir. En yüksek serum ALP ve AST düzeylerinin Nano-Ag grubunda olduğu tespit edilmiştir. K ve Nano-Ag + AK gruplarında ise ALP ve AST değerleri daha düşük olmuştur. Sonuç olarak, Nano-Ag'nin toksik etkisi sebebiyle ALP ve AST değerlerini yükseltmesine rağmen Nano-Ag ile AK kombinasyonunun bu değerleri azaltması umut vaad edici görülmektedir. Yapılacak sonraki çalışmalarda gümüş nanopartikülleri ve aktif kömür kombinasyonunun farklı dozlarının yumurtacı tavuklarda verim ve ürün kalitesi ile sitotoksisite üzerine erkilerinin değerlendirilmesinin önemli olacağı düşünülmektedir.