Yusuf ile Züleyha Mesnevisinin nesne ilişkileri kuramında incelenmesi

Dünyanın varoluşundan bu yana insanoğlu, kendine duyduğu merak ile hep bir arayış içerisindedir. Bu arayışın en önemli ayağını, bireyin kendini bulma yolculuğu oluşturmaktadır. Kendini bulmak için çıktığı yolculukta birey, geçen yüzyılda bu arayışını ilk kez "psikanaliz" adı verilen çalışmalarla ilerletmiştir. Freud'la başlayan bu çalışmalar, zamanla sahaya pek çok psikanalist kazandırmıştır. Bebeğin kendisi ile annesi arasındaki ilk güvenilir nesneyi -anne memesi- olarak gören nesne ilişkileri kuramı bunlardan biridir. Eğer bebeğin annesiyle arasındaki bağ iyi olursa iyi nesne ilişkisi, bebeğin annesiyle kurulan bağ kötü olursa kötü nesne ilişkisi kurulacak ve bu, bireyin kişiliğini oluşturan temel aşama olarak kaydedilecektir. Bu çalışmada 15. yüzyılın önemli mesnevicilerinden biri olan Hamdullah Hamdî'nin Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinde geçen Yûsuf ve Züleyhâ karakteri, Melanie Klein'in öncüsü olduğu Nesne İlişkileri Kuramı açısından incelenecektir. Bireyin gelişiminde ve âşık olma sürecinde karşılaştığı sorunlar göz önünde bulundurularak baş karakterlerin nesne ilişkisi sürecine değinilecektir. Bireyin, "öteki" ile olan ilişkisinin "ben"de bütünleşmesi ve mücadelenin sonunda bireyin, başlangıçtaki kişiyle aynı kişi olmadığı hâli olan dönüşüm süreci ele alınacaktır. Benliğin, mutluluk arayışında "öteki" ile kurduğu güven duygusu sonucu, sevilen kişi en üst nesne durumuna geçer. Tüm diğer ilişki kurduğu nesneleri bırakarak ve benliğini tehlikeye atarak girdiği aşk mücadelesi sonucunda, bireyin tek varoluş nedeni sevilen nesneye ulaşmaktır. Yusuf ile Züleyha Mesnevisinin Nesne İlişkileri Kuramında İncelenmesi isimli tez çalışmasında; "Yûsuf ile Züleyhâ" karakterlerinin yaşama amaçları için verdikleri mücadeleler ve son aşamadaki "benlik hâlleri" beyitlerle gösterilecek, nesne ilişkileri açısından değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Yûsuf, Züleyhâ, Hamdullah Hamdî, Nesne İlişkileri, Melanie Klein