Yusufeli barajı relokasyon yolları kapsamında kaya düşme probleminin incelenmesi

Kaya düşmesi, yerçekimi etkisi altında gevşek kaya malzemesinin, yamaç aşağı hareketi olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizin jeolojik – jeomorfolojik yapısı, sahip olduğu iklim özellikleri nedeni ile birçok kesiminde kaya düşmeleri meydana gelmektedir. Kaya düşmeleri, yaşandığı bölgelerde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı doğal afetler içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı; çalışma alanı olarak seçilen Artvin ili Yusufeli ilçesinde gerçekleşen veya gerçekleşme potansiyeli olan kaya düşme probleminin tanımlanması, kaya düşme probleminin 2 boyutlu ve 3 boyutlu olarak analiz edilmesi ve sonuçların karşılaştırılmasıdır. Bölgede Jura ile Kuvaterner yaşları arasında değişen birimler yer almaktadır. Çalışma alanında Jura yaşlı volkanik kayaçlar bulunmaktadır. Bu volkanik kayaçlarda yer alan çatlaklardan, donma-çözünme etkisinden ve arazinin apik olması gibi sebeplerden dolayı kaya düşmeleri gerçekleşebilmektedir. Yapılan arazi çalışmalarında, düşen veya asılı kalan kayaçların jeolojik özellikleri, eklem tabaka durumları ile tabaka boyutları incelenmiştir. RocFall v7.0, v8.0 programlarında 2 boyutlu analizler ve RocFall 3 programında 3 boyutlu analizler yapılmış, düşen blokların hızları, kinetik enerjileri, gidebilecekleri son noktalar ile zıplama yükseklikleri belirlenmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu incelemeler sonucunda 2 boyutlu ve 3 boyutlu analizlerin avantaj ve dezavantajları ortaya konmuştur. Düşen veya düşme potansiyeline sahip kaya bloklarının yola gelmesini önlemek amaçlı önlemler önerilmiştir.