Yutma bozukluklarının rehabilitasyonunda propriyoseptif nöromusküler fasilitasyon tekniğinin etkisinin araştırılması

Yutma Bozukluklarının Rehabilitasyonunda Propriyoseptif Nöromusküler Fasilitasyon Tekniğinin Etkisinin Araştırılması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Programı Doktora Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma, kas kuvvetini artırmak için kullanılan Propriyoseptif Nöromusküler Fasilitasyon tekniğinin, yutma kaslarının fonksiyonunun geliştirilmesinde shaker egzersizine göre üstünlüğünün olup olmadığını araştırmak amacıyla planlandı. 50 gönüllü yaşlı birey (30 kadın, 20 erkek) 25 kişilik iki gruba ayrıldı. Gruplar Shaker ve PNF grubu olarak isimlendirildi. Yaş ortalamaları 68 ± 3.89 idi. Yaşlı bireylerin yeme güçlüğü EAT-10 ölçeği belirlendi. Kognitif durumlarını, orofasial motor kontrolünü ve su yutma yeteneğini değerlendirmek amacıyla Yale Swallowing Testi kullanıldı. Mezura yardımıyla larenksin anatomik lokalizasyonu belirlendi. Yutma hızı, yutma sayısı ve yutma kapasitesini değerlendirmek amacıyla 100 ml Su Yutma Testi kullanıldı. Boyun derin fleksör kas endurans süresi kronometre yardımıyla ölçüldü. Laringeal fonksiyonu indirekt değerlendirmek için maksimum fonasyon süresi ölçüldü. Kas kasılması sırasında meydana gelen amplitüd değişimleri yüzeyel EMG ile ölçüldü. Altı haftalık egzersiz eğitimi sonucunda EAT-10 ölçek skorları her iki grupta da azaldı (p<0.001). Hyoid ve larenksin anatomik lokalizasyonları, PNF grubunda Shaker grubuna göre daha yukarıda yer aldı (sırasıyla p<0.05 ve p<0.01). Su yutma miktarı ve hacmi her iki grupta da gelişti (p<0.001). Yutma hızlarında ise değişiklik olmadı (p>0.05). Boyun derin fleksör endurans süreleri arttı (p<0.001). Fonasyon sürelerinde gelişme kaydedildi (PNF p<0.01; Sheker p<0.001). Egzersiz sonrası PNF grubunda suprahyoid kasların maksimum istemli kontraksiyon değeri artış gösterdi (p<0.05). Sonuç olarak, her iki egzersiz türü yaşlı bireylerde görülen yutma güçlüğünün rehabilitasyonunda kullanılabilir. Ancak PNF tekniği, Shaker göre maksimum kasılma sırasında ortaya çıkan amplitüd değerini daha fazla artırmaktadır.