Zarar Verici Sosyal Davranışlar ölçeğinin puanlayıcılar arası güvenirliğinin klasik test kuramı ve genellenebilirlik kuramına göre karşılaştırılması

Bu araştırmada Zarar Verici Sosyal Davranışlar (ZVSD) ölçeğinde puanlayıcılar arası güvenirlik Klasik Test Kuramı ve Genellenebilirlik Kuramı'na göre karşılaştırılarak kuramlardan hangisinin daha detaylı bilgi sunduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu Sakarya ilinde bulunan bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde en az bir yıldır öğrenim gören otizmli yirmi çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Otizm Sosyal Beceriler Profili ölçeğinin "zarar verici sosyal davranışlar" alt ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırmada görev alan iki puanlayıcı ölçekte yer alan on iki madde doğrultusunda yirmi bireyi puanlamıştır. Ölçekten elde edilen verilerin Klasik Test Kuramı çerçevesinde uyum değerleri Cronbach Alfa (α), Kendall'ın uyuşum katsayısı ve Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı ile hesaplanmıştır. Ayrıca puanlayıcılar tarafından verilen puanların karşılaştırılması amacıylailişkili örneklemlerde t-testi uygulaması yapılmıştır. Genellenebilirlik Kuramı kapsamında ise tasarlanan desenlerden ilki bireylerin (b) aynı maddeler (m) doğrultusunda puanlayıcıların (p) her biri tarafından puanlandığı bxmxp çapraz desendir. Diğeri bireylerin tüm maddeler doğrultusunda farklı puanlayıcılar tarafından puanlandığı (p:b)xm yuvalanmış desenidir. Bu desen çerçevesinde ayrı ayrı G ve K çalışmaları yapılmıştır. Araştırma sonucunda Klasik Test Kuramı'na göre puanlayıcıların Cronbach Alfa katsayılarının kabul edilebilir düzeyde olduğu (ilk ve ikinci puanlayıcı sırasıyla; 0,70 ve 0,68) görülmüştür. Ayrıca korelasyon ve Kendall uyuşum katsayılarınınyüksek olduğu (sırasıyla 0,98 ve 0,99) sonucuna varılmıştır.Genellenebilirlik Kuramı çerçevesinde çapraz desen ve yuvalanmış desen için ayrı ayrı hesaplanan G ve Phi katsayılarının kabul edilebilir düzeylerde değerler aldığı(bxmxp deseni için G=0,69 Phi=0,64; (p:b)xm deseni için G=0,73 ve Phi= 0,69) görülmüştür.G ve Phi katsayılarında artış sağlanması için puanlayıcı sayısını artırmaktansamadde sayısını artırmanın daha etkili olduğu görülmüştür. Genellenebilirlik Kuramı kapsamında G ve Phi katsayılarının her ikisinin birden 0,80 düzeyine ulaştığı durum puanlayıcı sayısının 3 madde sayısının 20 olduğu karar çalışmasında görülmüştür. İki kuramda da puanlayıcılar arası tutarlılık düzeyinin yüksek olduğu görülmüştür. İlgili literatürde olduğu gibi Genellenebilirlik Kuramı Klasik Test Kuramı'ndan daha detaylı bilgi verdiği görülmüştür. Bu bağlamda araştırmalarda yer alan değişkenlik kaynaklarının bir arada görülmesine olanak sağlaması açısından Genellenebilirlik Kuramı'ndan yararlanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler:Otizm, Zarar verici davranış, Klasik test kuramı, genellenebilirlik kuramı, puanlayıcılar arası güvenirlik