Zemahşerî'nin el-Keşşâf adlı eserinin i'râbu'l-Kur'ân açısından değerlendirilmesi (Nisâ Sûresi örnekliğinde)

Bu çalışma, Kur'ân-ı Kerîm'in dilsel yapısını anlamada önemli bir yöntem olan i'râb ilminin Zemahşerî'nin "el-Keşşâf" adlı eseri bağlamında değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, Zemahşerî'nin özellikle dilsel tefsir yöntemini merkeze almakta; onun Nisâ sûresine yönelik i'râb analizlerini esas alarak Kur'ân ayetlerinin gramatikal yapılarına dair yaptığı yorumları incelemektedir. Zemahşerî'nin dilsel tefsir yöntemi doğrultusunda yaptığı i'râb tahlilleri, sadece sözdizimsel çözümlemelerle sınırlı kalmamakta, bu tahlillerin yorum düzeyinde anlamı nasıl dönüştürdüğü ve pekiştirdiği de analiz edilmektedir. Araştırma, bu yönüyle yalnızca i'râb ilminin Kur'ân tefsirindeki işlevine değil, aynı zamanda dil-yorum ilişkisine dair metodolojik bir çerçeve sunmayı hedeflemektedir. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde "i'râb" ve "i'râbu'l-Kur'ân" kavramlarının sözlük ve terim anlamları tahlil edilmiş; bu kavramların tarihsel arka planına ve bu alanda yapılan çalışmalara değinilmiştir. İkinci bölümde Zemahşerî'nin hayatı ve el-Keşşâf tefsiri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Nisâ sûresinin nüzul süreci ve genel içeriği ile Zemahşerî'nin bu sûreye ilişkin i'râb analizleri detaylı biçimde incelenmiştir. Bu incelemede Zemahşerî'nin tahlilleri yalnızca kendi bağlamı içerisinde değil, aynı zamanda diğer dilci müfessirlerin yaklaşımlarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu sayede farklı dilsel perspektifler üzerinden ayetlerin gramatikal yapıları ve buna bağlı olarak ortaya çıkan anlam farkları analiz edilmiştir.