Zeolit adsorbanlar kullanılarak atıksulardan boyarmadde ayrılması

Tekstil boyama sektörünün atıksuları çevre sağlığını tehdit edecek miktarda atık boyarmadde içermektedir. Geniş ölçüde kullanılan reaktif boyarmaddeler bir kısım mikroorganizmalar için zehirleyici özellikte olup, çevreye ciddi ölçüde zarar vermektedir. Bu boyarmaddelerin atıksulardan etkin bir biçimde ayrılması çevre açısından büyük önem taşımaktadır. Uygulanan değişik yöntemlerin arasında adsorpsiyon kolay uygulanabilirliği, düşük enerji gereksinimi ve maliyeti ile önemli bir yere sahiptir. Adsorpsiyon uygulamalarında yapılan çalışmanın temel konusu uygun adsorban seçimi ve adsorban özelliklerinin iyileştirilmesi olmaktadır.Doğal bir zeolit türü olan klinoptilolit, yüksek gözenekliliği, tekdüze gözenek boyutu ve düşük maliyeti ile, katyonik boyaların sulu çözeltilerden adsorplanmasından doğalgaz saflaştırılmasına kadar geniş bir alanda kullanılan bir adsorbandır. Birçok boyarmadde için uygun bir adsorban olmasına karşın sahip olduğu negatif yüzey yükü sebebiyle anyonik reaktif azo-boyarmaddelerin sulu çözeltilerden adsorplanmasında için uygun bir adsorban değildir. Bu tip boyarmaddeleri adsorplayabilmesi için klinoptilolitin yüzey yükünü değiştirecek bir ön işlemden geçmesi gerekmektedir.Bu çalışmada klinoptilolit, bir kuaterner amin bileşiği olan dodesil dimetil etil benzil amonyum klorür ile işlenerek yüzey yükü değiştirilmiş ve reaktif azo boyarmaddeler olan Chemazol Black B (C. I. Reactive Black 5), Chemazol Blue KNR (C. I. Reactive Blue 19), Chemazol Turquoise G (C. I. Reactive Turquoise Blue 21), Chemazol Yellow 4GL (C. I. Reactive Yellow 186) boyarmaddelerinin adsorpsiyonu incelenmiştir.