Zeytin(Olea europaea L.) bitkisinde periyodisite ile ilişkili miRNA'ların karakterizasyonu

Zeytin, yaprağında çeşitli antioksidanlar içeren, meyvesinin salamura yapılmasıyla sofralık zeytin, yağa işlenmesiyle de insan sağlığına yararlı birçok etkisi olan zeytinyağının oluşmasını sağlayan ekonomik açıdan önemli bir bitkidir. Bu çalışmada zeytin bitkisinde periyodisitenin moleküler ve fizyolojik mekanizmasında rol oynayan mikro-RNA (miRNA)?ların analiz edilmesi amacıyla var ve yok yıllarının temmuz-kasım aylarına ait yaprak ve meyve örnekleri toplanmıştır. Günümüze kadar deneysel olarak zeytine ait periyodisite ile ilişkili hiçbir miRNA klonlanmamış ve karekterize edilmemiştir. Bu tez kapsamında miRNA saptamaya yönelik bir yaklaşım olan küçük RNA kütüphanelerinin klonlanması ve yüksek verimli dizileme tekniği ile dizilenmesiyle zeytin yaprak-meyve örneklerine ait olan miRNA?lar bulunmuş ve ifade düzeyi farklılıkları ölçülmüştür. Dizi analizi sonucunda 18-30 nükleotid uzunluğundaki miRNA?ların, 6 sRNA (küçük RNA) kütüphanesinin (ham meyve, olgun meyve, var kasım yaprak, yok kasım yaprak, var temmuz yaprak, yok temmuz yaprak) her birisinde yaklaşık 15 milyon dizi okuması yapılmıştır. Zeytin bitkisinde 22 miRNA familyasına ait toplam 135 korunmuş miRNA tanımlanmıştır. Ayrıca bu çalışma kapsamında 38 yeni miRNA tespit edilmiştir. Periyodisite ile ilişkili bazı miRNA ve hedef genlerinin qRT-PCR (kantitatif eş zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu) analiz sonuçları, yüksek verimli dizileme tekniği sonuçlarını deneysel olarak desteklemiştir. Sonuçta çeşitli biyoinformatik ve deneysel analizlerden yararlanarak zeytinde miRNA?ların periyodisite ile ilişkili rolleri tespit edilmiştir.