Zeytin pirinası katalitik piroliz yağından fenol ve fenolik bileşiklerin geri kazanım potansiyelinin belirlenmesi

Zeytin pirinasının (OP) pirolizi sonucu elde edilen piroliz yağı yüksek fenol (FNL) ve fenolik bileşen (TFB) içeriğine sahiptir ve bunların geri kazanımı ekonomik kazancı, geri dönüşümü ve çevresel kirliliği önlemeyi sağlamaktadır. Fenol ve fenolik bileşikleri çevreye atıldığında önemli çevre kirleticisi olarak ekosistemde ciddi zararlara yol açarken geri kazanıldığında farmasötik, nutrosötik, gıda, kozmetik gibi farklı sektörlerde ekonomik bir değere dönüştürülmüş ve aynı zamanda sebep olacağı çevresel zararların telafisinin maliyeti de ortadan kaldırılmış olacaktır. OP pirolizi ile enerji ve başka ham maddelerin üretiminde kullanılabilen katı, sıvı ve gaz ürünler elde edilmekedir. Bu çalışmada farklı koşullarda ve mermer çamuru katalizörlüğünde elde edilmiş olan OP piroliz yağından FNL ve TFB kazanımı için sıvı-sıvı ekstraksiyon (SSE), distilasyon (CLD) ve bunların kombinasyonu ayrı ayrı uygulanmıştır. Ön çalışmada sıcaklık, süre ve solventler değişken olarak kullanılmış, optimum verim sağlanan değişkenler farklı piroliz koşulları ürünü piroliz yağına uygulanılmıştır. Folin-Ciocalteu metodu ile TFB ve 4-Aminoantipyrine metoduyla FNL tayini yapılmıştır. En verimli değişken ve piroliz şartlarının verim üzerinde etkisi irdelenerek en yüksek kazanım potansiyeli 500°C+%40K ve 600°C+%40K koşullarına sahip piroliz yağlarında bulunmuş ve bu yağlara kombine sistem hem SSE+CLD, hem de CLD+SSE sıralamasında uygulanmıştır. Kombine sistemde toplam FNL kazanımı SSE+CLD işleminde daha yüksek bulunmuştur. Her 100 gram OP pirolizinden 500 ve 600°C'de elde edilmiş yağlar için sırasıyla 74,4 mg ve 94,8 mg FNL kazanımı sağlanabilecektir. TFB kazanımı CLD+SSE işleminde daha yüksek bulunmuştur (22,6 ve 17,7 mg TFB/100g OP). GC-MS taramaları ile safsızlık olarak bulunan bileşenler de fenol ile ortak kullanım alanına sahip bileşenlerdir. Kombine sistem atığı niteliğindeki kalıntı ürünlerde tespit edilen yüksek antioksidan özelliği ile bunların da bir atık oluşturmadığı, farklı alanda değerlendirilebileceği ortaya konulmuştur. Böylelikle bu çalışma ile piroliz yağından sıfır atıklı üçüncü nesil çözüm üretilmiştir. Anahtar Kelimeler: Distilasyon, ekstraksiyon, fenol, piroliz yağı