Zihin haritası tekniğinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarına, dinlediklerini anlamalarına ve kalıcılığa etkisi

Bu çalışma, ortaokul 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin dinlediklerini anlamalarında, hatırlamalarında ve dinlemeye yönelik tutumlarında zihin haritası tekniğinin etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Ön test-son teste dayalı kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak yapılan çalışmanın örneklemini Mardin ili Kızıltepe ilçesi Esengül Hasan Keleşoğlu Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 7/A sınıfından 38 ve 7/B sınıfından 38 olmak üzere toplam 76 öğrenci oluşturmaktadır. Yapılan ön test sonuçlarına göre iki gurup arasında dinleme-anlama başarısı ile dinlemeye yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Rastgele seçim yöntemiyle (random) 7/A sınıfı kontrol grubu ve 7/B sınıfı ise deney grubu olarak belirlenmiştir. Uygulama çalışmaları, deney ve kontrol gruplarının her birinde haftada ikişer saat olacak şekilde toplam 10 hafta boyunca araştırmacının kendisi tarafından yürütülmüştür. Deney grubunda yer alan öğrencilere zihin haritası tekniği ile ilgili strateji eğitimi verilirken kontrol grubunda yer alan öğrencilere ise herhangi bir özel yöntem ya da teknikle ilgili strateji eğitimi verilmeden müfredat kapsamında dersler işlenmiştir. Süreç sonunda ön test olarak uygulanan dinleme-anlama başarı testi ile tutum ölçeği hem deney hem de kontrol grubuna son test olarak uygulanmıştır. Son test uygulandıktan 4 hafta sonra ise dinleme-anlama başarı testi bu sefer de kalıcılık testi olarak her iki gruba uygulanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler SPSS 28.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; Zihin haritası tekniğini kullanan deney grubu öğrencileri ile müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerinin dinleme-anlama başarıları artmış ancak bu artış deney grubu öğrencilerinde daha belirgin olmuştur. Dinlenen metnin hatırlanmasında zihin haritası tekniğini kullanan deney grubu öğrencileri müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı olmuşlardır. Müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık olmazken zihin haritası tekniğiyle not tutan deney grubu öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarında ise deney grubu lehine anlamlı bir artış olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Türkçe öğretimi, dinleme becerisi, not alma/tutma teknikleri, zihin haritası tekniği.