Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde 2013-2018 yılları arasında izole edilen mycobacterıum tuberculosis kompleks izolatlarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada Ocak 2013-Şubat 2018 tarihleri arasında tüberküloz ön tanısıyla laboratuvara gönderilen hasta örneklerinden elde edilen Mycobacterium tuberculosis izolatlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Hasta bilgileri kayıt defterleri ve hastane bilgi işletim sisteminden elde edildi. Örneklerin tümünün mikroskobik değerlendirmesi Erlich-Zielh-Neelsen, kültürleri Löwenstein Jensen ve BACTEC MGIT 960 sistemiyle, dört temel ilaç için duyarlılık testi BACTEC MGIT 960 ve PZR testi TB AMPLICOR (Roche Diagnostics) sistemiyle yapıldı. Veriler SPSS 19.0 programına girilerek tanımlayıcı değerlendirilmeleri yapıldı. Bulgular: Belirtilen tarihler arasında 7842 hasta örneği (%72.7 akciğer, %15.4 steril vücut sıvısı, %6.1 doku ve %5.7 idrar) incelenmiştir. Örneklerin %2.7'sinde EZN boyama ile pozitiflik belirlenmiştir. Kültür pozitif tespit edilen 380 örneğin 90 (%23.7)'ının kadın hastalara, 290 (%76.3)'ının erkek hastalara ait olduğu belirlenmiştir. Kültür pozitifliğinin erkek hastalarda ve 65 yaş üzeri hastalarda istatistiksel olarak belirgin düzeyde yüksek (p<0.001) olduğu bulunmuştur. Akciğer örneklerinde %5.9, steril vücut sıvısı örneklerinde %1, doku örneklerinde %5.1 ve idrar örneklerinde %0.7 kültür pozitifliği belirlenmiştir. Her iki kültür yöntemi ile pozitiflik oranı %4.8 bulunmuş, 2013-2018 yılları arasında pozitif kültür oranlarında istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu belirlenmiştir. Kontaminasyon oranları LJ ve MGIT 960 için sırasıyla %1.9 ve %2.4 olarak belirlenmiştir. PZR testi istemi olan 303 örneğin beşi pozitif bulunmuş ve tümünün kültüründe üremesi olmuştur. PZR negatif bulunan 9 örnek kültür pozitif tespit edilerek tüberküloz bildirimi yapılmıştır. Streptomisin (STR), etambutol (EMB), izoniazid (INH) ve rifampin (RIF) dirençleri sırasıyla %9.5, %1.5, %15.9 ve %1.1 olarak belirlenmiştir. Sekiz izolat STR+INH, 3 izolat RIF+INH, 1 izolat RIF+STR, 1 izolat STR+EMB, 4 izolat EMB+INH ve 1 izolat INH+RIF+STR'ye dirençli bulunmuştur. Sonuç: 2013-2018 yılları arasında pozitif kültür oranlarında istatistiksel anlamlı azalma olduğu belirlenmiş, kültür pozitifliği erkek hastalarda ve 65 yaş üzeri hastalarda istatistiksel olarak belirgin düzeyde yüksek bulunmuştur. En yüksek direnç oranı izoniazide karşı bulunmuştur. Çok ilaca dirençli (INH+RIF) üç izolat (%0.7) tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Mycobacterium tuberculosis, Löwenstein Jensen, MGIT 960, ilaç duyarlılık testi