Zorunlu okul öncesi eğitimin hukuki çerçevesi

Zorunlu eğitimden söz edildiğinde akla ilk olarak temel eğitim gelse de günümüzde zorunlu eğitim süresinin arttırılması genel eğilimi oluşturmaktadır. Bu kapsamda temel eğitimin yanında okul öncesi eğitim ve ortaöğretimin de zorunlu eğitim kapsamına alındığı görülmektedir. Ülkemizde 4+4+4 eğitim sistemine geçilmesi ile zorunlu eğitimin süresi 8 yıldan 12 yıla çıkarılmış ancak okul öncesi eğitim zorunlu eğitim kapsamına alınmamıştır. Okul öncesi dönemin çocukların zihinsel ve bedensel gelişiminin en hızlı olduğu dönem olması, okul öncesi eğitime yapılan yatırımın getirisinin diğer eğitim kademelerine göre çok yüksek olması, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanmasının hedeflenmesi gibi nedenler okul öncesi eğitimin zorunlu eğitim kapsamına alınması tartışmalarını beraberinde getirmektedir. Zorunlu okul öncesi eğitim genel olarak eğitim doktrini tarafından ele alınmış konunun hukuki boyutu göz ardı edilmiştir. Oysaki zorunlu okul öncesi eğitimde devlet, ebeveyn ve çocuk olmak üzere üç süje bulunmakta olup bu süjeler arasındaki hak ve yükümlülüklerin yarışması ortaya çıkmaktadır. Okul öncesi eğitimin zorunlu hale getirilmesinde devletin vatandaşını yetiştirme yetkisi, ebeveynlerin çocuklarını yetiştirme hakkı ve çocuğun eğitim ve gelişme haklarının çatışması durumu söz konusu olmaktadır. Çalışmada bu üç süjenin sahip olduğu hak, yetki ve sorumluluklar ile bu hak, yetki ve sorumluluklar arasındaki çatışmalar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları da göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir.