212
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Bilimin doğası etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin görüşlerine etkisi (Kırşehir ili örneği)
Bu çalışmada, ortaokul 7. sınıf öğrencileri için alternatif etkinlik örnekleri tasarlayarak bu etkinliklerin öğrencilerin bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkisi incelenmiştir. Çalışmada, ön test ve son test olarak Lederman ve Ko (2004) tarafından geliştirilen ilköğretim öğrencilerinin bilimin doğası ile ilgili görüşleri anketi VNOS- E (Views of Nature of Science Elementary Level) anketi, VNOS-E anketi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler ve etkinlikler ile ilgili çalışma kâğıtları uygulanmıştır. 7. sınıf müfredatına uygun 6 adet özgün etkinlik tasarlanmıştır. Tasarlanan etkinliklerin 2016/2017 eğitim öğretim yılı 1. döneminde 27 öğrenci ile pilot uygulaması yapılmıştır. Pilot uygulama sonunda etkinlikler ve çalışma kâğıtlarında yeni düzenlemeler yapılarak 2016/2017 eğitim öğretim yılı 2. döneminde ortaokul 7. sınıf 25 öğrenci ile etkinliklerin asıl çalışması yapılmıştır. Bilimin doğası üzerine görüşler anketi, yedi açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Anket, tek gruba ön test ve son test olarak uygulanmış ve üçlü kategorizasyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Etkinlikler uygulanmadan önce belirlenen bilimin doğası profilleri ile etkinlikler uygulandıktan sonraki profilleri karşılaştırılarak hazırlanan etkinliklerin etkisi araştırılmıştır. Ayrıca etkinlikler esnasında öğrenciler tarafından doldurulan çalışma kâğıtları içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda, öğrencilerin etkinlikler uygulanmadan önce ve uygulandıktan sonra bilimin doğası temaları hakkındaki görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan fen bilimleri dersinde hazırlanan etkinliklerin kullanılmasının her bir tema için öğrencilerin bilimin doğası ile ilgili görüşlerini geliştirmede önemli bir katkı sağladığı görülmektedir. Ayrıca bu çalışma kapsamında tasarlanan ve uygulanan bilimin doğası etkinliklerinin öğrencilerin bilimin doğası ile ilgili görüşlerinin gelişmesine amaçlandığı gibi olumlu yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bilimin doğası, Bilimin doğası etkinlikleri, Kutu etkinlik örnekleri, VNOS-E anketi
Bazı fasulye çeşitlerine (Phaseolus vulgaris L.) Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla bar geninin aktarılması
Fasulye, Leguminaseae (Fabaceae) familyasından önemli bir yemeklik tane baklagil cinsidir. Fasulye yetiştiriciliğinde kullanılan herbisitler, kırmızı köklü tilki kuyruğu, sirken, yabani hardal gibi yabancı otların mücadelesinde etkili olmaktadır. Bu herbisitler bitkiler üzerinde kalıntı meydana getirebilmekte, bitkiye zarar verebilmekte, bitki üzerinden beslenen tüm canlıları olumsuz etkilemekte ve ayrıca toprağı da kirletmektedir. Bu tezin amacı, Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen Yunus-90, Göynük-98 ve Önceler-98 fasulye çeşitlerinde bu sorunun çözümüne yönelik olarak sürdürülebilir bir rejenerasyon sistemi geliştirmek ve Agrobacterium tumefaciens aracılığıyla herbisitlere dayanıklı transgenik bitkilerin elde edilmesi olmuştur. Farklı oranda BAP, BAP-NAA ve IAA içeren MS ortamlarında her üç fasulye çeşidine ait tohum ve olgunlaşmış embriyo eksplantlarından farklı oranda sürgün rejenerasyonu elde edilirken, apikal meristem eksplantından herhangi rejenerasyon gözlenmemiştir. Ön muamele olarak 10 mg/l IAA içeren MS ortamda 5 gün bekletilen olgunlaşmış embriyo eksplantlarından gelişen sürgünlerin kök rejenerasyonu için 2.0 mg/l IBA kullanılmış olup, kök oluşumu gözlenmiştir. Gen aktarım çalışmalarında, in vitro ve in planta koşullarda Agrobacterium tumefaciens'in LBA4404::pRGG bar ve GV2260::p 35S Gus INT hatlarıyla inokulasyon yapılmıştır. In vitro koşullarda yalnızca Yunus 90 ve Önceler 98 çeşitlerinde ve in planta koşullarda ise her üç çeşitte de PCR analizi sonucunda transgenlerin varlığı teyid edilmiştir.
Kasaplık sığırlar için ideal yem formülasyonlarının belirlenmesi
Bu çalışmada, büyükbaş hayvan besi işletmeleri için ideal yem formülasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Kasaplık sığır yetiştiriciliği yapan işletmeler için bir rasyon formülasyon programı Excel ortamında hazırlanmıştır. Bu hazırlanan rasyon programını kullanarak 250, 280 ve 300 kg besi başı canlı ağırlıkları için test rasyonları, ideal besin madde gereksinimleri ile uyumlu hazırlanmıştır. Kırşehir besicilerinin kullandıkları rasyon örneklerinin doğrulukları ideal besin madde gereksinim değerleri ile karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmada, gereksinimlere uygun ve uygun olmayan rasyonlar tespit edilmiştir. Bunun da sebebi, kısıtlı ham madde ve gereğinden fazla kullanılan yem katkı maddelerinden ileri geldiği anlaşılmıştır. Tez çalışmasında ayrıca, arpa, saman ve mısır silajı olmadan ideal besin madde gereksinimleri ile uyumlu senerik rasyonlar hazırlanmıştır. Sonuç olarak, besi başı canlı ağırlığı ve günlük canlı ağırlık artışının değişken olarak kullanıldığı ve yeni yem ham maddelerininin de girişine elverişli olarak hazırlanan rasyon hazırlama programı kolay kullanılabilir ve formülasyon rapor çıktısı yazıcı ile alınabilmektedir. Böylece, bu programın kullanılması ile besiye alınan hayvanların yeterli ve dengeli beslenmelerine katkı sağlanabilir.
İnsan kaynaklı vajen laktik asit bakterilerinin bazı probiyotik özelliklerinin araştırılması
Bu çalışmada; Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran yaş aralığı 18-45 arasında değişen, menopoza girmemiş, herhangi bir doğum kontrol yöntemi ile korunmayan ve 3 ay süre içerisinde antibiyotik kullanmamış sağlıklı 60 kadının vajinal bölgelerinden sürüntü örnekleri alınarak izole edilmiş olan Laktik asit bakterileri (LAB) kullanılmıştır. 16S rDNA dizi analizine göre yapılan tanımlama sonucunda, seçilen 20 adet izolatdan 7 farklı tür elde edilmiştir. Çalışmamızda en sık görülen türü %25 oranla L. plantarum oluştururken, bu suşu %20 oranla L. rhamnosus ve L. paracasei, %15 oranla P. acidilacitici ve %5 oranla L. gasseri, L. acidophilus, L. crispatus ve Lactobacillus spp. suşları takip etmektedir. Tanımlanan suşların in vitro koşullarda çeşitli probiyotik özellikleri araştırılmıştır. Değişik pH koşullarında (2.0, 2.5 ve 3.0) asitliğe en dirençli suşlar P. acidilactici L6, L. rhamnosus L8, L. plantarum L9, P. acidophilus L11, L. rhamnosus L15 ve L. plantarum L18 olarak tespit edilmiştir. Yüksek safra tuzu konsantrasyonlarında (%0.3, %0.5 ve %1.0 ) L. plantarum L9, L. plantarum L16, L. plantarum L18, L. plantarum L19 ve L. plantarum L21 suşları canlılıklarını koruyabilmiştir. Suşların antimikrobiyal aktivitelerinde özellikle tedavide kullanılan antibiyotikler için yüksek dirençlilik düzeyleri tespit edilmiş olup gentamisin, tobramisin ve amikasin antibiyotiklerine karşı bütün suşların dirençli olduğu görülürken vankomisin ve teikoplanin antibiyotiklerine ise suşların %80'nin dirençli olduğu tespit edilmiştir. LAB'nin antagonistik aktivitelerini belirlemek için 19 farklı patojen mikroorganizma kullanılmış ve suşların genel olarak patojenlere karşı inhibitör etki gösterdiği belirlenmiştir. Suşların kolesterol asimilasyon kapasitelerinin belirlenmesi amacıyla yapılan çalışmada en yüksek kolesterol asimilasyonu yapan suşların %39.65 oranla L. gasseri L10 ve L. paracasei L20 suşları olduğu tespit edilmiştir. Otogregasyon çalışmasında, 4. saatin sonunda L. plantarum L16 suşunun %85.2 oranla en yüksek otoagregasyon kapasitesine sahip olduğu görülmüştür. Koagregasyon çalışmasında ise E. coli ATCC 25922 ile en iyi koagregasyon yapan suşun %47.32 oran ile L. plantarum L9, C. albicans ATCC 10231 ile en iyi koagrege olan suşun da %52.05 oran ile L5 suşu olduğu belirlenmiştir. Vajinal LAB'nin HeLa (Human servikal kanser hücre hattı) ve Caco-2 (insan kolon karsinoma hücre hattı) kanser hücre hattı üzerindeki antiproliferatif etkisinin belirlediği çalışmada ise L. paracasei L1, L. rhamnosus L8, L. rhamnosus L12, L. rhamnosus L13 ve L. plantarum L19 suşlarının önemli bir antiproliferatif etki yarattığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak izole edilen suşların pek çoğunun probiyotik potansiyele sahip olduğu, özellikle L. plantarum L9 ve L16 suşlarının tek başına veya diğer Lactobacillus suşları ile birlikte oral ya da vajinal preparasyonların üretiminde kullanılabilecek olası adaylar olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Laktik asit bakterileri, vajinal mikroflora, probiyotik, HeLa, Caco-2
Kırşehir koşullarında bazı silajlık sorgum (Sorghum vulgare L.) ile Sudangrass (Sorghum sudanense [(Piper) Stapf.]) melez çeşitlerinin performanslarının belirlenmesi
Araştırma 2016 vejetasyon döneminde Kırşehir ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı Kırşehir ekolojik koşullarına bazı sorgum, Sorgum Sudanotu Melez çeşitlerinin (Aneto, Greengo, Teide, Gözde 80, Sugar Graze, Early Sumac, Rox, Gardavan, Jumbo) adaptasyonunu belirlemek amacıyla tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Bitki boyu 189.5-297.0cm, yaprak sayısı7.5-10.3 adet/bitki, yaş ot verimleri 3822.8-6486.6 kg/da, kuru madde verimleri 1352.7-2848.0kg/da, ham protein verimleri 298.9-645.5 kg/da, ADF %30.4-37.3, NDF %45.3-57.0, SKM %59.7-65.2arasında değişmiştir. Sorgum ve sorgum sudanotu melez çeşitlerinde ADF ve NDF değerlerindeki artışlar, ham protein oranı, sindirilebilir kuru madde oranı ve kuru madde tüketimi gibi kalite özelliklerinin azalmasına sebep olmuştur. Bu çalışmanın sonucuna göre Kırşehir ekolojik koşullarında, kuru madde verimi, ham protein verimi ve sindirilebilir kuru madde verimi bakımından Jumbo ve Aneto çeşitlerinin diğerlerinden daha yüksek performans gösterdiği belirlenmiştir.
Volumetrik yöntem kullanılarak Kırşehir ili atmosferindeki biyolojik partiküllerin incelenmesi
Bu tez çalışmasında, 2015-2016 yıllarına ait Kırşehir ili atmosferinde bulunan biyolojik partiküller Burkard Volumetrik Hava Örnekleyicisi Cihazı ile toplanmış, toplanan örnekler preparatlar haline getirilmiş, partiküllerin teşhisleri yapılmıştır. Yapılan teşhisler sonucu atmosferde ağırlıklı olarak sırasıyla mantar sporu, polen ve diğer biyolojik partiküllerin (mantar hifi, Pteridophyta sporu, bitki tüyleri, böcek, böcek ekstremiteleri, güve kanadı, diatome vs.) olduğu gözlemlenmiştir. Mantar sporu, polen ve diğer biyolojik partiküllerin Kırşehir ili atmosferindeki miktarları hesaplanmış, mantar sporu ve polenlere ait takvimler hazırlanmıştır. Dominant mantar sporu, polen ve diğer biyolojik partiküllerin mikrofotoğrafları çekilmiş ve tanımlamaları verilmiştir. 2015 yılında atmosferde 19 ağaç ve ağaçsı, Poaceae, 7'si diğer otsu taksonlar olmak üzere 27 farklı taksona ait toplam 26033 polen, 39 farklı mantar taksonuna ait toplam 128291 spor ve 4674 diğer biyolojik partikül, 2016 yılında ise 20 ağaç ve ağaçsı, Poaceae, 7'si diğer otsu taksonlar olmak üzere 28 farklı taksona ait toplam 30671 polen, 39 farklı mantar taksonuna ait toplam 147726 spor ve 5262 diğer biyolojik partikül saptanmıştır. Atmosferde biyolojik partiküllerin en yoğun olduğu dönemin mayıs, haziran ve temmuz ayları olduğu saptanmıştır. Elde edilen biyolojik partikül verileri meteorolojik parametrelerle birlikte Spearman Korelasyon Testi'ne tabii tutulmuş ve sonuçlar analiz edilmiştir.
q-analiz ve q-integral operatörleri
Bu yüksek lisans tezinde q-analiz, Hardy tipli eşitsizliklerin q-analogları, q-integral operatörleri ve bazı uygulamaları incelenmiştir. Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş kısmıdır. İkinci bölümde, q-analizin bazı temel tanım ve kavramlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, Hardy tipli eşitsizliklerin q-analogları incelenmiştir. Son bölümde, q-integral operatörleri ve bazı uygulamalarında ise q-Riemann-Liouville operatörü ve q-Kesirli integral operatörü ile ilgili sonuçlara yer verilmiştir.
Çemen otunun (Trigonella foenum-graecum L.) yeşil aksamının, kuru otunun ve tohumunun yem değerlerinin belirlenmesi
Bu çalışma, çemen bitkisinin (Trigonella foenum-graecum L.) farklı dönemlerde biçilmesi ile elde edilen otlarının ve tohumunun yem değerlerini belirlemek üzere yapılmıştır. Ekimi yapılan çemenin, çiçeklenme öncesi, sonrası, hasat esnasında ve tohumlarından alınan örneklerde besin madde analizleri ve in vitro gaz üretim miktarları belirlenmiştir. Deneme parselinde, çiçeklenme öncesi, sonrası ve hasat zamanı dekara ortalama yeşil ot verimleri, sırasıyla, 724.1, 883.2 ve 472.8 kg (P<0.01), kuru ot verimleri ise aynı sırayla, 144.0, 178.4 ve 414.6 kg (P<0.01) olarak saptanmıştır. Parsellerde ortalama tohum verimi 165 kg/da olarak saptanmıştır. Çemenin çiçeklenme öncesi, sonrası ve hasatta %12.4, 10.4 ve 4.9 ham protein (HP); %1.8, 1.6 ve 0.9 ham yağ (HY), % 20.4, 28.1 ve 43.5 ham selüloz (HS); %45.1, 40.7 ve 35.1 nitrojensiz öz madde (NÖM), %24.4, 34.3 ve 53.9 asit deterjan fiber (ADF); %24.8, 36.5 ve 57.2 nötral deterjan fiber (NDF), %4.1, 6.2, 10.4 asit deterjan lignin (ADL) içerdikleri ve ruminantlar için hesaplanan metabolik enerji (ME, Kcal/kg) değerinin ise 2243, 2113 ve 1905 olduğu belirlenmiştir (P<0.01). Çemen tohumunun kuru madde (KM), HP, HY, HS, NÖM ve Metabolik Enerji (ME, Kcal/kg) değerleri sırasıyla 94.1, 23.5, 5.5, 15.8, 45.4, 2790 (ruminant) ve 2649 (kanatlı) olarak tespit edilmiştir. Çalışmada, çemenin biçim zamanlarına göre (çiçeklenme öncesi, sonrası, hasatta) ANKOMRF gaz üretim sistemi ile 24 saatlik inkübasyon esas alınarak hesaplanan % SOMD, MESOMD (MJ/kg KM),MEGÜ (MJ/kg KM) değerleri, sırasıyla, 67.22, 60.84, 47.90; 10.75, 9.73, 7.64; 6.22, 7.04, 5.89 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, çemenin gerek vejetatif gerekse tohumunun besin maddeleri içeriği ve enerji değerleri göz önüne alındığında, farklı zamanlarda biçilerek elde edilen otları, ruminantlar için kaba yem; tohumunun ise hem ruminant ve hem de kanatlı beslemede yem hammaddesi olarak kullanılabilir.
Lİ3N'nin yüksek basınç altındaki yapı (faz) değişikliklerinin ab initio yöntemle incelenmesi
Standart Kohn-Sham yoğunluk fonksiyonel yöntemiyle birlikte yerel yoğunluk (LDA) yaklaşımını kullanan kuantum mekaniği simülasyon tekniği kullanılarak Lİ3N' nin basınca dayalı yapısal faz geçişi çalışıldı ve Lİ3N' nin yüksek basınç fazı olduğu önerildi. Toplam enerji hesaplamalarında öngörüldüğü gibi Lİ3N, hidrostatik basınç uygulanarak hekzagonal α-Lİ3N (P6/mmm) yapıdan bir γ-Lİ3N (Fm3 ̅m) tipi yapıya yapısal faz geçişi olduğu bulundu. Lİ3N' nin hekzagonal α-Lİ3N yapıdan kübik γ-Lİ3N yapıya geçerken C2/m ve P-1 simetrilerine sahip iki ara fazının olabileceği önerildi. Yeni bir faz geçişi bulundu. Faz geçiş basıncı tespit edildi ve bulunan bu geçiş basıncı, daha önce tahmin edilen geçiş basınç değerlerinden farklı ve yeni bir geçiş basıncıdır. Ayrıca basınca dayalı bu faz dönüşümü toplam enerji hesaplamaları kullanılarak incelendi ve çevresel koşullardaki fazıyla beraber elde edilen yüksek basınç fazı için Lİ3N' nin örgü parametreleri, bulk modülü, bulk modülünün basınca göre türevi ve denge enerjileri elde edildi. Simülasyon yöntemiyle bulunan geçiş basınç parametreleri ve hacimsel parametreler daha önce elde edilen hesaplamalarla iyi bir uyum içindedir.
Arpada ağ benek leke hastalığına neden olan Drechslera teres F. maculata fungusunun misel proteom profillemesi
Buğdaydan sonra en önemli tahıl olan arpa üretim miktarında Türkiye dünya ülkeleri arasında FAO verilerine göre 8. sırada yer almaktadır. Üretim miktarını ve verimi etkileyen faktörler arasında tarıma ayrılan alanların erozyon, kuraklık gibi çeşitli nedenlerle azalması, kullanılan tohumlar hakkında çiftçilerin yeterli bilgiye sahip olmaması, hastalıklara dayanıklı ve sertifikalı tohum kullanımının azlığı ve çeşitli biyotik ve abiyotik faktörler sayılabilir. Verimi etkileyen biyotik faktörlerin başında fungal hastalıklar gelmektedir. Drechslera teres etmeninin iki biyotipi bulunmaktadır. Drechslera teres f. teres ağ tipi ve Drechslera teres f. maculata nokta tipi belirtiler oluşturmaktadır. Ülkemizde iki biyotip de görülmekte olup nokta formu daha yaygın olarak görülmektedir. Bu çalışmada in vitro olarak geliştirilen Drechslera teres f. maculata patojeninin yüksek virülens izolatı (GPS 79) nın miselyum proteom profilini elde etmeyi amaçladık. Bu amaçla jel bazlı proteomik yaklaşım kullanıldı. İzolat miselyumundan total protein ekstraksiyonu yapıldıktan sonra 2-DE yöntemi ile pH 4-7 gradyentinde proteinlerin ayrımı gerçekleştirildi. 932 protein spotu belirlendi ve protein spotları jelden kesilip tripsin ile muamele edildikten sonra oluşturulan triptik peptidlerin nano-LC-MS/MS ile 108 spota ait protein profili çıkarıldı. Sonuç olarak 108 spota karşılık 158 protein tanımlandı, dört spot veritabanındaki proteinlere hit vermedi. Tanımlanan proteinlerin % 94'ü hipotetik protein %61'i sitozolik proteindir. Tanımlanan 108 spottan 12 spota karşılık 10 tek protein sinyal peptid içermekte ve ekstraselüler proteinlerdir. Bu proteinlerden 1 tanesi transit peptid içermektedir. Bu proteinler patojenin virülensliğinden sorumlu aday efektör proteinler olma özelliğindedirler.