Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Anabilim Dalı

Sentetik gıda boyalarının farklı özellikteki kompozit rezinlerin renk stabilitesi üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, sentetik gıda boyaları içinde bekletilen farklı rezin kompozitlerin renk stabilitelerini, kullanılan gıda boyalarının renklendirme derecelerini ve beyazlatıcı bir ağız çalkalama suyunun renklenmiş rezin kompozitler üzerindeki etkisini in vitro olarak değerlendirmektir. Yöntem: Renk stabiliteleri değerlendirilmek üzere farklı klinik endikasyonlarda kullanılan A2 renk tonunda altı rezin kompozit [RubyFlow (RBF), Charisma Smart (CHR), Estelite ∑ Quick (EST), Filtek One Bulkfill Restorative (OBF), Filtek Ultimate Universal Restorative (ULT), Spectra STHV (SPC)] seçilmiştir. Her kompozit için 2 mm kalınlıkta ve 7 mm çapında 60 adet disk şeklinde örnek, teflon kalıp ve Mylar matris bandı kullanılarak hazırlanmıştır (N=360). Örnekler 6 alt gruba ayrılmıştır (n=10) ve 24 saat oda sıcaklığında distile suda bekletilmiştir. Daha sonra örnekler, kontrol grubu dışında 5 farklı gıda boyasında (Tartrazin, Sunset Yellow, Ponceau 4R, Karmosin, Brilliant Blue); kontrol grubu ise distile suda 1 hafta (7 gün) süresince bekletilmiştir. Gıda boyası solüsyonları her gün düzenli olarak değiştirilmiştir. Ardından beyazlatma protokolü için, kontrol grubu dahil tüm örnekler (N=360) beyazlatıcı ağız çalkalama suyunda (Listerin Advanced White) 1 hafta (7gün) süreyle bekletilmiştir. Beyazlatıcı gargara her gün periyodik olarak yenilenmiştir. Renklendirme ve beyazlatma işlemleri sonunda tüm örnekler akan su altında 60 sn süreyle durulanmış ve kurulanmıştır. Başlangıç (T0), renklendirme (T1), ve beyazlatma (T2) protokolleri sonunda örneklerin CIE L*a*b* renk parametreleri bir spektrofotometre (Vita Easyshade, VITA Zahnfabrik GmbH, Bad Sackingen, Almanya) yardımıyla ölçülmüştür. Örneklerin renk değişim değerleri hem CIELAB hem de CIEDE2000 formülü kullanılarak hesaplanmıştır. Veriler, Tekrarlı varyans analizi (repeated measures ANOVA) ile analiz edildi. Tukey's post-hoc testi ile çoklu karşılaştırmalar yapıldı (p=0,05). Bulgular: Tüm kompozit gruplarında renklendirme (T1) ve beyazlatma (T2) prosedürleri sonunda, gruplar arasında ΔE00 değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Renklendirme protokolü sonunda en fazla renk değişimi EST grubunda gözlenirken RBF ve OBF ile aralarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. En az renk değişimi gösteren gruplar ise SPC, CHR ve ULT olmuştur ve aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. En fazla renk değişimine neden olan boya Brilliant Blue olmuştur. Brilliant Blue diğer boyalarla istatiksel olarak anlamlı farlılıklar göstermiştir. Diğer dört rengin arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışmamızda en fazla renk değişikliği EST grubu örneklerinin, Brilliant Blue boyasında bekletilmesi sonucu tespit edilmiştir. Beyazlatma sonunda en fazla renk değişimi EST, RBF ve OBF gruplarında gözlenmiştir. Bu gruplara ait tüm örneklerin ΔE00 değerleri, algılanabilir renk eşiğinin üzerinde bulunmuştur (ΔE00 ˃0,8). Sonuç: Çalışmamızda test edilen gıda boyalarından Brilliant Blue tüm kompozitlerde gözle görülebilir renk değişimine neden olmuştur. Brilliant Blue'nun kompozit rezinler üzerindeki bu renklendirici etkisi diğer gıda boyalarından istatistiksel olarak daha fazladır. Kompozit rezinlerin gıda boyaları karşısındaki renk stabiliteleri istatistiksel olarak farklılıklar göstermektedir. Test edilen beyazlatıcı ağız çalkalama solüsyonu tüm gıda boyalarının test edilen kompozit rezinler üzerinde neden olduğu renk değişimlerini gidermekte etkili bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Gıda katkı maddeleri, Sentetik gıda boyaları, Rezin kompozitler, Renk stabilitesi, Beyazlatıcı ağız çalkalama suyu