2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Türkiye'de çevre başlığı altında yayımlanan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi
Çevre konularının siyasallaşması, gerek küresel gerekse ulusal düzeyde çevre sorunlarına ve çevre sorunlarının çözümüne ilişkin farklı bakış açılarını geliştirmiş ve çevreyi farklı yönleriyle ele alan çalışmaların yaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır. Özellikle son yıllarda analitik yaklaşımlarla çözüm önerileri getiren özgün, bilimsel, teknoloji odaklı araştırmalar yaygınlaşmış ve bilim politikalarının en önemli başvuru kaynaklarından birisi olan bibliyometrik çalışmalar ön plana çıkmıştır. Bu araştırmanın temel amacı; 1986-2023 yılları arasında "çevre" alanında yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik olarak incelenmesidir. Bunun için Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi (YÖK) veri tabanı kullanılmıştır. Bu veri tabanında "çevre" anahtar kelimesi kullanılarak erişim sağlanan ve çevre konuları ile doğrudan ilişkili olan 1260 lisansüstü tezin analizi gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SSPS (V.26) paket programı ve X2 testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; 1260 araştırmanın %80,8'i (1018) yüksek lisans alanında, %19,2'si (242) ise doktora alanındadır. Çevre konularında yayınlanan tezlerin hem nitelik hem de nicelik olarak 1986 yılından 2023 yılına kadar sürekli artış eğiliminde olduğu görülmüştür. En fazla tezin yayınlandığı üniversite ODTÜ (179 tez), enstitü olarak Sosyal Bilimler Enstitüsü (449 tez), fakülte olarak İİBF'dir (312 tez). Bilim alanı kapsamında ise Mühendislik ve Mimarlık (482 tez) ilk sırada yer almaktadır. Ayrıca 1260 lisansüstü çalışmadan 447 çalışmanın (%35,5) nicel alan araştırması olduğu, 232 çalışmanın ise (%18,41) Çevre Eğitimi alanında; çevre eğitimi ve çevre bilinci oluşturmada tutum ve davranış değişikliğine yönelik olduğu görülmüştür. İklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konuları ise sıralamada daha gerilerde yer almaktadır. Görüldüğü üzere bu araştırma, çevre alanında yapılan çalışmaların tek bir çatı altında toplanmasına ve araştırmacıların tek bir kaynak üzerinden çok sayıda veriye ulaşmasına imkan sağlar.
Avukatların sürdürülebilir tüketim davranışlarının incelenmesi: Aksaray ili örneği
Bu çalışmada; araştırmaya katılan avukatların sürdürülebilir tüketim davranışlarının farklı değişkenler açısından (cinsiyet, mesleki kıdem, kurum türü, sosyoekonomik düzey, medeni durum) belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunun belirlenmesinde kolay örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Aksaray ilinde görev yapmakta olan toplam 108 avukat oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Doğan, Bulut ve Çımrın (2015) tarafından geliştirilen "Sürdürülebilir Tüketim Davranışı" ölçeği kullanılmıştır. İlgili ölçek dört faktörden oluşmaktadır. Bu ölçek çevre duyarlılığı, ihtiyaç dışı satın alma, tasarruf ve yeniden kullanılabilirlik boyutlarını içermektedir. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, araştırmaya katılan avukatların sürdürülebilir tüketim davranışlarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Farklı değişkenler açısından incelendiğinde ise cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılığın görülmediği sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki kıdem düzeyi, kurum türü, sosyoekonomik düzey ve medeni durum değişkenleri açısından araştırmaya katılan avukatların sürdürülebilir tüketim davranışları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmektedir. Bu bulgular ışığında, avukatların sürdürülebilir tüketim davranışları konusunda farklı illerde yapılan araştırmaların sayısının artırılması önerilmektedir.