4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ebeveynlerin gelişimi destekleyen giysileri tercih etme eğilimlerinin belirlenmesi
Bu çalışma; 18-24 ay aralığındaki bebeklerin bilişsel, dil, psikomotor ve sosyal-duygusal gelişimlerini destekleyen giysi (GDG) tasarımları oluşturmak ve bu tür giysilerin yeni pazar potansiyeline ilişkin ebeveynlerin satın alma/tercih etme durumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Literatürde gelişimi destekleyen giysi çalışmalarının sınırlı sayıda olduğu gözlenmiş, ebeveyn tercihleri ve pazar potansiyelini ölçmeye yönelik bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Yeni ürün tasarımı ve ürünün satın alma potansiyelinin ölçümü konusundaki sektör uygulamalarına örnek olması nedeniyle araştırma önemli bulunmaktadır. Araştırma, Uzman Grubu ve Çalışma Grubu'ndan oluşmaktadır. Uzman Grubu'nda ölçüt örneklemeyle seçilen üç farklı alandan toplam 11 uzman yer almaktadır. Çalışma Grubu kartopu örnekleme metoduyla belirli bir süre içerisinde Web tabanlı anket uygulaması üzerinden gönüllük esasıyla katılım sağlayan 18-24 ay aralığında bebeği olan 150 ebeveynden oluşmaktadır. Karma araştırma yöntemini içeren çalışmada GDG tasarım süreci nitel, yarı deneysel/uygulayıcı araştırma ebeveyn görüşlerinin alınması nicel, tarama modelli araştırmadan oluşmaktadır. Uzman verilerinin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu, ebeveyn görüşlerinin toplanmasında yapılandırılmış anket formu kullanılmıştır. Uzman görüşme formları nitel analiz ve ebeveyn görüşleri betimleyici istatiksel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda gelişimi destekleyici giysi tasarım sürecinde; güvenlik/sağlık, konfor (kullanım, hareket, termal ısı), kumaş yapısı, kolay temizlenebilirlik, estetik (form, renk vs.), ekonomiklik/ulaşılabilirlik, kullanımına yönelik bilgilendirme, tasarımda özgünlük ve gelişimsel uygunluk gibi kavramlara dikkat edilmesi gereken özellikler olarak belirlenmiştir. Ebeveynlerin GDG hakkında %52'sinin bilgisinin olduğu, %58,7'sinin GDG hiç rastlamadığı ve %78,7'sinin bu tür giysileri hiç kullanmadığı bilgisine ulaşılmıştır. Ebeveynlerin GDG tercihleri incelendiğinde; estetik kavramından çok fonksiyonelliği tercih ettikleri aynı zamanda görsel, işitsel ve dokunsal uyaran içeren giysileri satın alma/beğenme hususunda belirleyici bir özellik olarak gördükleri belirlenmiştir.
Omurga deformitelerine yönelik postür destekleyici giysi (soft exosuit) geliştirilmesi
Omurga, insanı ayakta erekt postürde tutan iskeletin önemli bir bölümü ve temel eksenidir. Bu yapıda oluşan doğumsal veya edinsel değişiklikler, hafifden şiddetliye farklı postüral bozukluklara neden olur. Adölesan dönemde sık rastlanan Adölesan İdiopatik Skolyoz (AİS), sebebi bilinmeyen üç boyutlu omurga deformitesidir. AİS'da erken dönemde eğriliği kontrol altına almak için sert korseler (rijit ortezler) kullanılmaktadır. Bu korselerin sert yapısı ve kozmetik uygunsuzluğu adölesan bireylerde korse kullanımında isteksizlik yanında psikososyal problemlere neden olmaktadır. Bu durum tedaviyi olumsuz etkilemekte, tedavi başarısını azaltmakta ve düzenli kullanılmaması nedeniyle skolyozda ilerlemeye neden olmaktadır. Soft yapıdaki korseler, kullanıcı tarafından daha fazla kabul görmekle birlikte rijit yapıdaki korseler kadar skolyozu kontrol etmedeki etkinliği tartışmalıdır. Bu ihtiyaçtan yola çıkılarak, bu araştırmada omurga deformitelerine yönelik postür destekleyici iki farklı Soft Exosuit geliştirilmiş ve olgu üzerinde denemeler ile tasarımsal yönü ve skolyoz kontrolündeki etkisi araştırılmıştır. Deneysel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın örneklemini oluşturan olgu; konu uzmanı hekim tarafında rijit ortez kullanım endikasyonu alan 14 yaş skolyoz Cobb açısı 29o olan sert korse kullanmayı kabul etmeyen adölesan kız bireydir. Olgunun skolyozdan etkilenen vücut segmentlerini kontrol etmek amacı ile kullanıcı merkezli tekrarlı (iteratif) tasarım yaklaşımı ile Soft Exosuit prototipleri hazırlanmış ve üzerinde denenmiştir. Soft Exosuit prototiplerinin vücut postürünü kontrol etmedeki etkinliği Korse deneyimi olan hekim ile birlikte analiz edilerek revize edilmiştir. Araştırma yönteminde karar verilen form ve ölçekle toplanan veriler; Soft Exosuit kullanımı öncesi, tedavinin 3., 6. ve 15'inci aylarındaki muayene, radyolojik ve yaşam kalitesi değerlendirmeleri ile etkinlik yönü ile analiz edilmiştir. Pretotip ve prototip tasarımı öncesinde malzeme ve kalıp konstrüksiyonuna yönelik ön hazırlıklar ve testler yapılmıştır. En iyi postür desteğini hangi malzemenin nasıl bir kalıp formuyla vereceğine yönelik teknik analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sayısal verilerin yorumlanmasında istatistiksel analizlerden faydalanılmıştır. Tasarıma ait değerlendirmelerde, ilgili alan uzmanları ve kullanıcı görüşleri dikkate alınmıştır. Tüm aşamalar hem klinik hem de tasarım perspektifinde çok disiplinli yaklaşım ile gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen, Soft Exosuit prototipleri araştırma olgusu olan hasta tarafından 15 ay süreyle tam zamanlı olarak kullanılmıştır. Tedavinin sonlandırılması için yapılan kontrolde olguda hem kozmetik hem de radyolojik skolyoz Cobb açısı değerlendirmeleri yapılmıştır. Soft Exosuit kullanımı olgunun vücut kozmetik kontrolünü sağlamış, CSL orta hatta dengelemiştir. Cobb açısının başlangıca göre 8,5o azalma ile %29,3 oranında olumlu yönde düzelme gösterdiği ve postür stabilizasyonunun desteklendiği izlenmiştir. Uzman değerlendirmesinde ise Soft Exosuit prototipleri, postür destekleyici yönüyle başarılı bulunmuştur. Bu araştırma skolyozda soft exosuit uygulaması alanında ülkemizde ilk olup, omurga deformitelerinin kontrolü için tasarımsal Soft Exosuit geliştirme çalışmaları için bir yenilik ve temel oluşturmaktadır.
Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün Avrupa Yeşil Mutabakatına dair görüş ve sorunların belirlenmesi
Avrupa Birliği, iklim değişikliği ile ilgili eylemlerini daha geniş ve etkili bir şekilde hayata geçirmeye odaklanmaktadır. Bu odağa yönelik sürdürülebilirlik konusunda öncü olan Avrupa Birliği 'Avrupa Yeşil Mutabakat' eylem planını gerçekleştirmiştir. Yeşil Mutabakat ile 2050 yılında iklim-nötr ilk kıta olma hedefini ortaya koyan Avrupa Birliği Tekstil ve hazır giyim sektörüne yönelik 'Sürdürülebilir ve Döngüsel Tekstil için AB Stratejisini' açıklamıştır. Dünya ticaretinde beşinci sırada yer alan Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün bu strateji kapsamında hazırlıklı olması ülke ihracatı açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma: Türk tekstil ve hazır giyim sektörünün Avrupa Yeşil Mutabakatına dair görüş ve sorunların belirlenmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Betimsel nitelikte olan bu araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığı ile 39 ihracatçı işletmeden elde edilmiştir. Araştırmaya katılan işletmelerin AYM gerekliliklerini sürdürülebilir eko-tasarım süreçlerine, envanter bilgisine, atık yönetimine ve insan kaynaklarına dair süreçlerde çoğunlukla uygulamaya başladıkları, karbon emisyon süreçlerinde daha çok planlama aşamasında oldukları belirlenmiştir. Karşılaştıkları sorunlara dair görüşlerde, ürün çeşitliliğin artması ve tedarik zincirindeki hammadde tedarik nitelikleriyle sorunlar yaşadıkları, işletmelerin beklentilerine dair görüşlerde ise, müşteriler tarafından yüksek adetli siparişlerle desteklenmek, sürdürülebilirlik alanında finansmana erişim ve teşvik konularında desteğe ihtiyaç duydukları görülmüştür. Yeşil mutabakatın gereklilikleri ile işletmelerin faaliyet süreçleri, ana ürün grupları, ihracat yapılan ülkeler, gerekli sertifikalar ve sosyal denetim girişimleri değişkenleri arasında ilişki analizi yapılmıştır. Bu analizlerin sonucunda, sürdürülebilir ürün – eko tasarım, envanter bilgisi ve karbon emisyon süreçlerinde faaliyet süreleri değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Diğer süreçler ve değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir.
Kıyafet albümlerindeki Osmanlı padişahlarının giysi analizi (1618-1809)
Bu araştırmanın amacı; 1618-1809 tarihleri arasında hazırlanmış Osmanlı kıyafet albümlerinde resmedilen padişah figürlerinin incelenerek, figürlerin üzerindeki üstlük ve başlıkların türü, biçimsel özellikleri, kullanılan malzeme ile renk ve kullanım üslubu açısından analiz edilerek kronolojik olarak bir inceleme yapmaktır. Osmanlı imparatorluğunda 1618-1809 tarihlerini kapsayan yaklaşık 200 yıl bir süreçte padişah figürlerinin giysilerdeki değişimin kronolojik olarak sıralanması Türk kültürünün alt yapısına, giyim tarihine önemli katkılar sağlayacaktır. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu'nun yaklaşık 200 yıl tarihi sürecindeki padişah giysilerinin nasıl değişim gösterdiğinin dönemin sanatçıları tarafından çizilen figürler üzerinden izlenebilmesini de öne çıkartacaktır. Araştırma, 1618-1809 tarihleri arasında çeşitli sanatçılar tarafından çizilmiş 11 kıyafet albümü ve bu albümlerde yer alan 18 padişah figürü ile sınırlandırılmıştır. Bu araştırma, betimsel araştırma modeline dayalı bir çalışmadır. Bu araştırmada, veri toplama tekniği olarak belgesel tarama veri toplama tekniği kullanılmıştır. Analizler, görsellerden yola çıkarak Adobe Illustrator programıyla oluşturulan grafik çizimlerle desteklenmiş, veriler tablo olarak düzenlenmiştir. Tablo, albüm adı, bulunduğu kurum (müze, koleksiyon, kütüphane), envanter ya da yaprak numarası, tarihi, sanatçısı, tasvir edilen padişah ve konu, figürün konumu bilgilerini içermektedir. Ayrıca iç giysiler, tene giyilen giysiler, aksesuarlar ve donatılar da belirtilmiştir. Araştırmanın evreni, Osmanlı dönemi kıyafet kültürünü yansıtan, yerli ve yabancı sanatçılar tarafından hazırlanmış kıyafet albümlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 1618-1809 tarihleri arasında yerli ve yabancı sanatçılar tarafından çizilen 11 kıyafet albümünden seçilen 18 çizim oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan Osmanlı kıyafet albümü padişah figürleri kütüphane, koleksiyon ve müzelerden birincil kaynaklardan alınmıştır. Bu araştırma; Osmanlı kıyafet albümlerinde resmedilen padişah figürlerindeki giysilerin türü, formu, kullanılan malzemeleri ve süsleme özelliklerini kronolojik olarak inceleyerek Osmanlı giyim kültürüne dair bulgular sunmaktadır. Araştırma, Osmanlı dönemine ait padişah giysilerindeki değişimi belgeleyerek, giyim tarihi literatürüne katkı sağlamaktadır.