120
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinliklerinin Web 2.0 araçları kullanım durumuna etkisi
Bu araştırmada, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinliklerini belirlemek; dijital okuryazarlık yetkinlik düzeylerinin ve Web 2.0 araçları kullanım durumunun cinsiyet, görev süresi, görev yeri değişkenine göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem yöntemi olarak ise rastgele örnekleme kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPPS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Veri çözümlemesi 607 sosyal bilgiler öğretmeni ile yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinlik düzeyleri cinsiyete; Web 2.0 araçları kullanım durumu ise cinsiyet, görev süresi ve görev yerine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Dijital okuryazarlık yetkinliğinin görev yeri ve görev süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Dijital okuryazarlık yetkinliğinin web 2.0 araçlarını kullanım durumunu etkilediği görülmüştür.
Küresel vatandaşlık yaklaşımı bağlamında sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitapları
Küresel vatandaşlık yaklaşımı, ulusal bağlamı küresel bağlama ve ulusal vatandaşlığı küresel vatandaşlığa doğru genişleten bir yaşam felsefesidir. Günümüzde küreselleşmeyle birlikte grup, kurum ve sosyal örgütlerin, sosyal-kültürel yapının, ekonomi ağının, toplumsal ilişkilerin, bilgi, teknoloji ve iletişim ağının gelişmesi ve küresel sorun ve meselelerin genişlemesiyle vatandaşlardan beklenen nitelikler değişmektedir. Bu durum ulusal ve küresel vatandaşların yetişmesinde etkili olan sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarının önemini arttırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından 2018 tarihinde güncellenen ve Türk eğitim sisteminin ilkokul 4., ortaokul 5., 6. ve 7. Sınıflar seviyesinde okutulmakta olan sosyal bilgiler dersi öğretim programını ve ders kitaplarını küresel vatandaşlık eğitiminin kapsamı, amaçları, hedefleri ve kazanımları bağlamında incelemektir. Araştırma verilerinin toplanmasında doküman analizi kullanılmış; küresel vatandaşlık eğitimi çerçevesinde, küresel ölçekte eğitim politikalarına yön veren, uluslararası tartışmalarda referans olarak kabul edilen temel kılavuzlar ve raporlar incelenerek küresel vatandaşlık eğitimi kod şeması (KVEKŞ) hazırlanmıştır. KVEKŞ'nda KVE kavramsal boyutları ve alt eğitim dalları ile uyumlu olacak şekilde çeşitli temalar çerçevesinde düzenlenmiştir. Çalışmada KVEKŞ çerçevesinde Türkiye'de uygulanmakta olan 2018 sosyal bilgiler öğretim programının (özel amaçlar, temel beceriler, değerler, kazanımlar) ve ders kitaplarının küresel vatandaşlık yaklaşımını hangi boyutlarda içerdiğini belirlemek amacıyla tematik içerik analizi uygulanmıştır. İçerik analizi sonucunda sosyal bilgiler öğretim programı kazanımlarında ve ders kitaplarında toplumsal cinsiyet eşitliği, istismar/taciz ve şiddet biçimleri hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma, bağlantılılık ve küresel vatandaşlık, yeterlilikler, pedagojik yaklaşımlar ve yöntemler ile değerlendirme temalarının ve çokkültürlülük kategorisinin yeterli düzeyde aktarılmadığı tespit edilmiştir. Çalışmada KVEKŞ rehberliğinde edilen bulgular ve yorumlar değerlendirilmiş ve sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.
Milli Eğitim Sisteminde esnek personel istihdamı politikaları bağlamında ücretli öğretmenlik uygulaması
Türkiye'de genel olarak kamu personel sisteminde olduğu gibi Milli Eğitim Sisteminde de esnek kamu personel sistemine geçme doğrultusundaki politikalar yaygınlık kazanmaktadır. Personel sisteminde esnekleşme politikalarının temel referanslarını yeni kamu yönetimi yaklaşımı sağlarken bu yaklaşımın Milli Eğitim alanına yansıması farklı öğretmenlik istihdam biçimleri ve asıl olarak ücretli ve sözleşmeli öğretmenlik uygulamaları üzerinden somut bir biçim kazanmaktadır. Eğitim sisteminde, gerek öğretmen açığından gerekse öğretmenlerin ülke çapındaki dağılımında yaşanan sorunlardan dolayı çok sayıda ücretli öğretmen istihdam edilmektedir. Ücretli öğretmenler herhangi bir iş güvencesine sahip olmaksızın görev yapmakta ve girdikleri ders saati oranında ücret almaktadırlar. İş ve çalışma koşulları bir yana, ücretli öğretmenlerin okul sistemi içinde diğer öğretmenlerden, yöneticilerden, velilerden ve öğrencilerden kaynaklanan çeşitli sorunlar yaşadıkları bilinmektedir. Bu araştırmanın genel amacı, Milli Eğitim Sisteminde esnek personel istihdamı politikaları bağlamındaki ücretli öğretmenlik uygulamasını, farklı boyutları ile yöneticilerin, kadrolu öğretmenlerin ve ücretli öğretmenlerin görüşlerine dayalı olarak, çözümlemektir. Bu çalışma olgubilim deseninde nitel bir araştırmadır. Araştırmada nitel araştırma tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020 – 2021 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde; ilkokul, ortaokul ve lise basamaklarındaki devlet okullarında görev yapan okul yöneticileri, ücretli öğretmenler ve kadrolu öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken, cinsiyet, yaş, kıdem, mezun olunan branş ve öğrenim durumu değişkenleri baz alınarak amaçlı örnekleme tekniklerinden maksimum çeşitlilik sağlamaya yönelik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunda 10 okul yöneticisi, 20 ücretli öğretmen ve 20 kadrolu öğretmen olmak üzere toplam 50 katılımcı bulunmaktadır. Araştırmada ücretli öğretmenlerin, ücretlerinin azlığı, özlük haklarının yetersizliği, işgüvencelerinin olmaması, okul sistemi için çeşitli ayrımcılıklara maruz kalmaları gibi bir dizi sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Ücretli öğretmenlik uygulamasının okul sisteminin bileşenleri tarafından, eğitimin niteliği açısından, yanlış bir istihdam biçimi olarak değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ücretli öğretmenliğin kaldırılması, kaldırılmadığı takdirde ücretli öğretmenlerin iş ve çalışma koşullarının düzeltilmesi önerilmiştir.
Dijital ebeveynlik farkındalığının siber zorbalık ve ekran bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolü
Bu araştırmada, ebeveynlerin dijital ebeveynlik farkındalığını sergileme şekli ve çocuklardaki siber zorbalığı ve ekran bağımlılığını yordamada dijital ebeveynlik farkındalığının rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya toplam 286 ortaokul öğrencisi ve bu öğrencilerin ebeveynleri (n = 286) katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği ile Siber Zorbalık ve İnternet Saldırganlığını Tarama Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada basit ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ebeveynlerin en sık dijital ebeveynlik farkındalığı sergileme şekli alt boyutlara göre sırasıyla; dijital ihmal, olumsuz model olma, verimli kullanım ve risklerden koruma olarak belirlenmiştir. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda, dijital ebeveynlik farkındalığı ve siber zorbalık değişkenleriyle ilgili; olumsuz model olma, verimli kullanım ve risklerden koruma alt boyutlarının siber zorbalık yapma ve siber mağdur olma düzeylerini negatif yönde anlamlı olarak yordadığı; dijital ihmal alt boyunun ise pozitif ve anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dijital ebeveynlik farkındalığı ve ekran bağımlılığı değişkenleri ile ilgili ise; olumsuz model olma alt boyutu dışında dijital ebeveynlik farkındalığında dijital ihmal, verimli kullanım ve risklerden koruma alt boyutlarının ekran bağımlılığını yordamada anlamlı birer yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Okul yöneticilerinin öz düzenleme becerileri ile karar verme stillerine ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri
Bu araştırmanın genel amacı İzmir ili kamu ilkokullarında görev yapan okul yöneticilerinin öz düzenleme becerileri ile karar verme stillerine ilişkin öğretmen ve yöneticilerin görüşlerini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda araştırmada önce nicel daha sonra nitel olmak üzere iki aşamadan oluşan "açıklayıcı sıralı karma araştırma" deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri "Okul Yöneticilerinin Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği" ve "Karar Verme Stilleri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir ili kamu ilkokullarında görev yapan 189 okul müdürü ve 402 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel aşamasında, çalışma grubu altı ilkokul müdürü ve altı ilkokul sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 12 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde; öz düzenleme becerileri yöneticilerin görüşlerinde eğitim ve kıdem değişkenine göre; öğretmenlerin görüşlerinde cinsiyet ve kıdem değişkenlerine göre; karar verme stilleri yöneticilerin görüşlerinde cinsiyet değişkenine göre; öğretmenlerin görüşlerinde eğitim ve kıdem değişkenine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yöneticilerin görüşlerinde rasyonel ve sezgisel karar verme ile öz düzenleme becerileri arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde; bağımlı karar verme ve öz düzenleme becerileri arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde; öğretmenlerin görüşlerinde yöneticilerinin sezgisel ve bağımlı karar vermesi ile öz düzenleme becerileri arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde; rasyonel karar vermesi ile öz düzenleme becerileri arasında yüksek düzeyde ilişkiler bulunmaktadır. Araştırmanın nitel bölümünde doğrudan alıntılar yoluyla katılımcı görüşlerine yer verilmiş ve elde edilen görüşler alan yazın dahilinde değerlendirilmiştir. Sonuçlar ele alındığında MEB tarafından hizmet içi eğitim programlarına dahil edilmek üzere yöneticilerin ve öğretmenlerin öz düzenleme becerilerini ve yöneticilerin karar verme stillerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin planlanması, katılımlarının sağlanması; eğitim fakültelerinden mezun olan öğretmenlerin ilerideki profesyonel yaşantılarında öğretmen olmaları ya da devamında okul yöneticisi pozisyonlarında yer almalarının mümkün olduğu düşünülürse öğretmen eğitimi programlarına öz düzenleme ve karar verme becerilerini geliştirici teori ve uygulamaya dayalı derslerin eklenmesi önerilebilir. Okul yöneticilerinin karar verme becerileri sahip olduğu adil, güvenilir, işbirlikçi, sağduyulu, uyumlu olma gibi kişilik özellikleri ile ele alınarak aralarındaki korelasyonun incelendiği çalışmalar yapılabilir. Bunun sonucunda okul yöneticilerinin yetiştirilmesine, seçilmesine ve atanmasına yönelik strateji ve politikalar geliştirilebilir.
Yaşlı yetişkinlerin sağlık sorunları ile ilgili informal öğrenmeleri
Bu araştırmada, Mardin ili Merkez Artuklu ilçesinde yaşayan yaşlı yetişkinlerin sağlık konuları ile ilgili informal öğrenme kaynaklarının neler olduğu ve bu informal öğrenme kaynaklarından neler öğrendikleri ile bu öğrenmelerinin yaşamlarına yansımasını kendi görüşlerine göre belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi olan çoklu durum analizi ile desenlenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını, Mardin ili Merkez Artuklu ilçesinde yaşayan 32 yaşlı oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri görüşme yöntemi ile oluşturulmuş; görüşmeler yarı-yapılandırılmış görüşme formuyla yapılmıştır. Görüşme verilerinin analizi içerik analizi yapılarak ve gerektiği durumlarda betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak anlamlandırılmıştır. Ayrıca informal öğrenme temalarının (informal öğrenme kaynakları ve informal öğrenme yaklaşımları arasında) yaş, cinsiyet ve eğitim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakmak için Ki-Kare testi ve Fisher's Exact Ki-Kare testi yapılmıştır. Araştırmada; katılımcıların tamamı evlenmiştir, katılımcıların 1/3'ü okuryazar değildir ve okuryazar olmayanların tamamı ev hanımıdır ve en çok karşılaştıkları hastalıklar kalp ve tansiyondur. Katılımcılar sağlıkları ile ilgili öğrenmelere doktor, deneyim, televizyon, kendisi, diş hekimi, yazılı doküman, çocuğu ve yakını, eş, dost ve çevre eczacı, ilaç prospektüsü ve internet gibi kaynaklardan yararlanarak ulaşmıştır. Katılımcılar bu kaynaklardan danışma, deneyimleme, algın, öz-yönelimli, tavsiye, önceki öğrenmeler başvurma ve örnek alma yaklaşımlarını kullanarak yararlanmışlardır. Katılımcılar hastalıkları ile ilgili bilmedikleri bir durum ile karşılaştıklarında doktordan, hastaneden, 112 acil sağlık hizmetlerinden ve yakınından destek almaktadır. Katılımcıların 1/3'ü sağlık profesyonellerine hastalığı ile ilgili soru soramadığı için sağlık personelinden informal öğrenme kaynağı olarak yararlanmamıştır. Katılımcılar genel olarak sağlıkla ile ilgili informal öğrenmelerini yaşamlarında uygulamaktadır. Katılımcıların kullandıkları öğrenme kaynağı yaş ve cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermezken, eğitim durumu değişkenine göre farklılık göstermiştir.
Duygusal yetkinlik çevrimiçi psikoeğitimin Türkiye'de yaşayan gençlerin duygusal yetkinlik düzeylerine etkisi
Bu araştırmanın amacı Duygusal Yetkinlik Çevrimiçi Psikoeğitimin Türkçe' ye uyarlanması ve bu psikoeğitimin 16-22 yaş aralığında Türkiye'de yaşayan gençlerde duygusal yetkinlik düzeyleri (duygu tanıma, duygu anlama ve duygu düzenleme becerileri) üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada gerçek deneysel desenlerden Solomon Dört Grup Deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu birinci grupta N=109 (deney grubu N=55, kontrol grubu N=54) ve ikinci grupta 114 (deney grubu N=42, kontrol grubu N=72) olmak üzere toplam 223 Türkiyeli gençten oluşmaktadır. Uyarlanan psikoeğitim eş zamanlı olmayan çevrimiçi ortamlar aracılığıyla katılımcılara uygulanmıştır. Veriler İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey-1'e göre Türkiye'nin 12 farklı bölgesinden toplanmıştır. Ön ve son ölçümlemede duygu tanıma becerilerini ölçmek Cenevre Duygu Tanıma Testi Kısa Formu, duygu anlama becerilerini ölçmek amacıyla Duygu Bileşenlerini Anlama Testi Kısa Formu, duygu düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla Duygu Yönetiminin Durumsal Testi Kısa Formu ve katılımcılara ilişkin bilgi edinmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında bağımsız gruplar için iki yönlü ANOVA analizi kullanılmış ve SPSS 22.0 programından yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, duygu tanıma, duygu anlama ve duygu düzenleme becerileri son test puanları, ön testleri alıp almama durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Psikoeğitime katılanların duygu tanıma ve duygu anlama becerisi son test puanları psikoeğitime katılmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksekken, duygu düzenleme becerisi anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Duygu tanıma ve duygu anlama becerisi son test puanları, psikoeğitime katılıp katılmama ve ilgili ön testleri alıp almama ortak etkisine bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermezken, duygu düzenleme becerisi anlamlı bir farklılık göstermektedir. Sonuç olarak, Türkiye'de yaşayan gençlerde Duygusal Yetkinlik Çevrimiçi Psikoeğitimin duygusal yetkinlik üzerinde düşük düzeyde etkili olduğu söylenebilir.
Birleşmiş Milletler eşitsizliklerin azaltılması hedefine yönelik öğretmen eğitimi programının geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Araştırmanın amacı, ilköğretim öğretmenlerinin Birleşmiş Milletler Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefine yönelik eğitim gereksinimlerini belirlemek, bu gereksinimlere yönelik öğretmen eğitimi programını hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmektir. Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefi; 2015 yılında 193 ülkenin Birleşmiş Milletler çatısı altında küresel sorunların çözümü adına belirlediği 17 hedeften birisidir. Hedef ülkeler arasında ve içinde eşitsizliğin azaltılması için belirlenen 7 alt hedef ve 3 destek hedeften oluşmaktadır. Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefi aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının merkezinde yer almaktadır. Karma yöntem ile tasarlanan çalışmada çok aşamalı araştırma deseni tercih edilmiştir. İlk olarak Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefine yönelik öğretmenlerin eğitim ihtiyacı belirlenmiştir. Farklar yaklaşımı kullanılarak olması gereken ile var olan durum arasındaki fark belirlenmiş ve öğretmenlerin eğitim ihtiyacı olarak yorumlanmıştır. İkinci aşamada belirlenen ihtiyaca yönelik olarak BM Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefine Yönelik Öğretmen Eğitimi Programı hazırlanmış ve uzman değerlendirmesi yapılarak boyutlarının uygunluğu ve birbiri ile tutarlılığı incelenmiştir. Son aşamada ise eğitim programı çevrimiçi uygulanarak öğretmenlerin Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefine yönelik bilgi ve farkındalıklarını geliştirmek açısından etkililiği araştırılmıştır. İhtiyaç analizi sonuçları; Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefinin bağlamının yedi ana temadan oluştuğunu, bu temaların ilköğretim eğitiminde ele alınmasının beklendiğini, öğretmenlerin sürdürülebilir kalkınma için eğitimde (ve dolayısıyla eşitsizliklerin azaltılması hedefi için eğitimde) temel öğretmen yeterliklerinin üzerinde konumlanan sürdürülebilir kalkınma eğitimi yeterliklerine sahip olması gerektiğini ortaya koymuştur. Ancak Türkiye'de hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimde sürdürülebilir kalkınma için eğitime yer verilmediği ve program katılımcılarının da benzer eğitim ihtiyaçlarına sahip olduğu görülmüştür. İhtiyaç analizi sonuçlarına göre hazırlanan eğitim programı uzman değerlendirmesine sunulmuştur. İki aşamalı uzman değerlendirmesi sonucunda programın boyutlarının uygun ve tutarlı olduğu anlaşılmıştır. Program 16 ilköğretim öğretmeninin katılımıyla çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar programı; güncel, ilgi çekici, açık, anlaşılır, eşitsizliklerle ilgili günlük yaşam problemlerine çözüm üretebilmek için destekleyici, duygu ve düşüncelere hitap eden bir program olarak değerlendirmiştir. Ayrıca programın katılımcıların; eşitsizliklerin azaltılmasının "imkansız", "teorik", "sadece ekonomiyle ilgili" olduğuna ilişkin görüşlerinin değişmesinde, eşitsizliklerin azaltılması hedefi ile ilgili temel kavramların ve alt hedeflerin öğrenilmesinde, öğretmenin sorumlulukları ve eğitimin etkisi hakkında farkındalık oluşmasında ve sınıf içi söylemlerin eşitsizlikler çerçevesinden analiz edilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Eşitsizliklerin Azaltılması Hedefi, Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitim, Öğretmen Eğitimi, Program Geliştirme, Program Değerlendirme
Klasik ve bayesçi yaklaşımlara göre Madde Tepki Kuramı parametre kestirimlerinin farklı simülasyon koşullarında karşılaştırılması
Bu araştırmanın amacı, farklı simülasyon koşularında Klasik ve Bayesçi yaklaşımlara göre Madde Tepki Kuramı (MTK)'nın yetenek ve madde parametre kestirimlerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla; önsel yetenek (theta) dağılım biçiminin, örneklem büyüklüğünün, madde sayısının ve modelin kestirilen parametre sayısının değişimlerine bağlı olarak; klasik en çok olabilirlik ve Bayes yöntemine göre kestirilen yetenek ve madde parametreleri ile bu parametrelerin RMSE değerlerindeki farklılaşmalar incelenmiştir. Verilerin üretilmesinde Monte Carlo Simülasyon tekniği kullanılmıştır. Buna göre; parametre kestirim yöntemleri sabit tutularak, farklı önsel yetenek dağılım biçimleri, örneklem büyüklüğü, madde sayısı ve modelin kestirilen parametre sayısı değişimlenerek simülasyon koşulları oluşturulmuştur. Önsel yetenek dağılımı (normal, sola çarpık, sağa çarpık, sivri ve basık), madde sayısı (10, 20, 40), örneklem büyüklüğü (100, 500, 1000), model parametre sayısı (2 PL, 3 PL) olmak üzere 5x3x3x2=90 adet simülasyon koşulu 100 tekrarla gerçekleştirilmiştir. Verilerin üretilmesinde, parametrelerin ve RMSE değerlerinin kestiriminde, RMSE değerlerindeki farklılaşmaların incelenmesinde ve grafiklerin çiziminde R programlama dili kullanılmıştır. Simülasyon koşullarına göre üretilen verilerin MTK varsayımlarına göre tek boyutluluk, yerel bağımsızlık ve model-veri uyumu analizleri yapılmıştır. Ayrıca simülasyon verilerinin geçerliği için istatistiksel ve mantıksal kontroller yapılmıştır. Simülasyon koşullarının her birinde klasik ve Bayesçi yaklaşımlara göre MTK'nın yetenek ve madde parametre kestirimlerindeki RMSE değerlerinin farklılaşmaları incelenmiştir. Farklılaşmaların belirlenmesinde karma model ANOVA analizi gerçekleştirilmiştir. Buna göre önsel yetenek dağılımı normal, sola çarpık, sağa çarpık, sivri ya da basık olan verilerde klasik (en çok olabilirlik) ve Bayes kestirimler arasında hem yetenek hem de madde parametrelerinin RMSE değerlerinde manidar farklılaşmalar olduğu görülmüştür. 2 PL modelde kestirilen yetenek parametresi ve RMSE değerlerinin farklılaşmasında önsel yetenek dağılım biçimi, madde sayısı ve kestirim yöntemi; 3 PL modelde kestirilen yetenek parametresi ve RMSE değerlerindeki farklılaşmalarda önsel yetenek dağılım biçimi ve madde sayısı etkili olmuştur. 2 PL modelde kestirilen madde ayırt edicilik parametresi RMSE değerlerinde önsel yetenek dağılım biçimi, örneklem büyüklüğü ve kestirim yöntemi manidar farklılaşma yaratırken madde güçlük parametresi RMSE değerlerinde hiçbir koşul manidar bir farklılaşma oluşturmamıştır. 3 PL modelde kestirilen madde ayırt edicilik RMSE değerlerinde önsel yetenek dağılım biçimi, örneklem büyüklüğü ve kestirim yöntemi; şans parametresi RMSE değerlerinde önsel yetenek dağılım biçimi ve kestirim yöntemi manidar farklılaşma oluşturmuştur. Ancak madde güçlük parametreleri RMSE değerlerinde hiçbir koşul manidar farklılaşma oluşturmamıştır. Yetenek ve madde parametreleri için manidar olan durumlar önsel yetenek dağılımı sola ve sağa çarpık olduğu, örneklem büyüklüğünün küçüldüğü ve madde sayısının azaldığı durumlarda Bayes kestirim yöntemi lehinedir. Bayes kestirim yöntemi klasik en çok olabilirlik yöntemine göre daha düşük hata değerleri kestirmektedir. Buna göre önsel yetenek dağılımı normalden dağılımdan uzaklaştıkça, örneklem küçüldükçe ve madde sayısı azaldıkça yetenek ve madde parametrelerinin kestiriminde Bayes yönteminin kullanılması önerilmektedir.
Eğitim fakültesi yöneticilerinin stratejik düşünme becerileri ve yükseköğretimde yenileşmeye ilişkin yönetici ve öğretim üyesi görüşleri
Ankara'daki kamu üniversitelerinde görev yapmakta olan eğitim fakültesi yöneticilerinin stratejik düşünme becerileri ve yükseköğretimde yenileşmeye ilişkin yönetici ve öğretim üyesi görüşlerinin ortaya konulmasını amaçlayan bu araştırma ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modellerinin birlikte kullanıldığı betimleyici bir çalışmadır. Karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desenle yürütülen araştırmada nicel ve nitel aşamalar birbirini izler biçimde uygulanmıştır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara'daki Eğitim fakültelerinde görev yapan 60 yönetici, 229 öğretim üyesi; çalışma grubunu ise yedi yönetici, 16 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Araştırmada tabakalı örnekleme ve çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma; karşılaştırmalarda bağımsız değişken iki gruplu ise Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla sayıda gruptan oluşuyorsa Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Spearman testi, regresyon analizi ve yapısal eşitlik modeliyle incelenmiştir. Nitel aşamada olgubilim deseni kullanılmış, veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Yönetici ve öğretim üyesi görüşlerine göre eğitim fakültesi yöneticileri stratejik düşünme becerisinin strateji oluşturma boyutundan ziyade uygulama boyutuna ağırlık vermektedir. Buna göre eğitim fakültesi yöneticileri strateji oluşturmada öğretim elemanlarının başarılı uygulamalarını takdir etmekte ancak yeterliklerine uygun sorumluluklar vermemektedir. Ayrıca eğitim fakültesi yöneticileri mevcut kaynakları etkin dağıtma ve alternatif kaynak yaratma yönünde çaba sarf etmekte ancak hali hazırda kullanılabilecek kaynakların tamamını belirlememektedir. Bununla birlikte eğitim fakültesi yöneticileri stratejileri uygularken işleri kontrol ederek işe yaramadığını fark ettiği uygulamaları iyileştirmelerine rağmen başarısızlığın tekrarlanmasını engelleyen kurallar koymamakta ve genel başarıyı belirlemeye yönelik ölçme değerlendirme çalışmaları yapmamaktadır. Yönetici ve öğretim üyeleri yükseköğretimde yenileşmenin daha ziyade eğitim öğretim alanında gerçekleştiği görüşündedir. Ancak üniversitelerde eğitim öğretim alanında herhangi bir yenileşme olmadığı yönünde görüş bildiren öğretim üyeleri de bulunmaktadır. Ayrıca yönetici ve öğretim üyesi görüşlerine göre teknoloji dijital alanda uzaktan eğitim olanağı sağlanmasına rağmen öğretim teknolojileri ve teknolojik altyapı konularında yenileşme gerçekleşmemektedir. Topluma hizmette yenileşme alanında şehre değer katan hizmetler sunulmakta ve toplumsal gelişmeye katkıda bulunan araştırmalar yapılmaktadır. Öte yandan iş dünyasına hitap eden bölümlerle işverenler arasında ortaklık kurma konusu üzerinde görece en az durulmaktadır. Bununla birlikte işbirliğine dayalı yenileşme daha ziyade öğrenci katılımıyla yenilik üreten çalışmalarla gerçekleştirilirken paydaş geribildirimlerine göre yeni hizmet sunulmamakta ve güncel gelişmeleri topluma ulaştıran yaşam boyu öğrenme programları yürütülmemektedir. Araştırma sonuçlarına göre eğitim fakültesi yöneticilerinin stratejik düşünme becerisi ile yükseköğretimde yenileşme arasında orta düzeyde anlamlı pozitif ilişki bulunmaktadır. Eğitim fakültesi yöneticilerinin stratejik düşünme becerisi yükseköğretimde yenileşmeyi pozitif yönlü olarak yordamaktadır. Nitel bulgular bütüncül görme ve geleceği öngörme becerileri gereği yöneticilerin stratejik düşünme becerisinin yükseköğretimde yenileşmede merkezi rol oynadığını göstermektedir. Bu kapsamda örgüt iklimi, kaynak yetersizliği ve yetki sınırlılığı stratejik düşünme becerisini; politika yoksunluğu ve kurum içi iletişim ise yükseköğretimde yenileşmeyi etkileyen etmenler arasında öne çıkmaktadır.