11
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kur'an-ı Kerim'de müteradif kelimeler ve Diyanet İşleri Başkanlığı mealinin konuya bakışı
Terâdüf kavram olarak ortaya çıktıktan sonra kendisiyle ilgili ihtilaflar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu ihtilaflar terâdüfün dilde olup olmadığı veya Kur'an-ı Kerim'de olup olmadığıyla ilgili olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Arapça'da terâdüfü kabul edenleri ve kabul etmeyenleri sundukları delilleriyle birlikte ortaya konulmuştur. Daha sonra Kur'an-ı Kerim'de terâdüfü kabul eden ve etmeyen dilbilimciler üzerinde duruldu. Kur'an-ı Kerim'de terâdüfü kabul etmeyenleri, dilde kabul edip Kur'an-ı Kerim'de reddedenler, terâdüfü kabul etmediği kullandığı kelimeler arasındaki farktan anlaşılanlar ve terâdüfü Arapça'da ve Kur'an-ı Kerim'de kabul etmeyenler şeklinde üç başlıkta verildi. Terâdüf dilde kabul edildiğinde dil için bir zenginlik olduğu kabul edilir. Reddedildiğinde ise dilin her sözcüğünün kendine has bir manasının olduğu ifade edilir. Kur'an-ı Kerim'de terâdüf kabul edildiğinde bu durum dile bağlanır çünkü dilde terâdüf varsa eğer aynı dille yazılmış ilahi kitapta niçin teradüf olmasın diye bir soru ortaya çıkmaktadır. Bu ilahi kitapta terâdüfün varlığını kabul etmeyenler ise söz konusu olan müterâdif sözcüklerin Kur'ân'da kullanımına baktıklarında yüce Allah'ın farklı ayetlerde aynı sözcüğü kullanmadığına dikkat çekmektedirler. Onlara göre; eğer müterâdif olan bu iki sözcük birebir aynı manayı taşıyorsa niçin ayetlerde aynı sözcük kullanılmamıştır? Ya da ayette kullanılan sözcüğü müterâdifiyle değiştirmek mümkün olmadığına göre terâdüf olan iki sözcük aynı manayı ifade etmemektedir. Bu çalışmada müterâdif olarak görülen bir kısım sözcüklerin geçtiği bazı ayetlerin Diyanet İşleri Başkanlığının Kur'ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir adlı kaynağın özelinde incelenmesi sonucunda söz konusu kaynakta bazı ayetlerin meâlleri verilirken müterâdif olan iki sözcüğü aynı mana da verildiği görülmüştür. Diğer müterâdif sözcüklerin geçtiği ayetler incelendiğinde ise terâdüfün kabul edilmediği ve buna uygun olarak sözcüklerin meâlleri verilirken aralarında ince farklar dikkate alınmıştır. Aynı zamanda ayetin bağlamına dikkat edilerek anlam verilmiş olabileceği sonucuna varılmıştır. Bunların hepsi ihtimal dahilinde kabul edildiği durumda Kur'ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir adlı kaynağın terâdüf kavramını kabul ettiğinin veya inkâr ettiğinin tam olarak söylenemeyeceği ortaya çıkmaktadır. Çünkü müterâdif olarak görülen her sözcük için aynı şekilde meâl verilmemiştir. Eğer müterâdif olan her sözcük için aynı şekilde meâl verilmiş olsaydı o zaman terâdüfü kabul veya reddettiğini söylemek mümkün olurdu.
Epidemiyolojik hastalıklar ve dini ve pratik alandaki etkileri
((Epidemiyolojik hastalıklar ve dini ve pratik alandaki etkileri)) başlıklı bu çalışmada , salgın hastalıklar ve bunların iki alana olan etkileri : dini alan ve pratik alan hakkında bir açıklama ile başladım. Bu salgın hastalıklar kavramını ciddiyetleri, nasıl yayıldıkları ve ortaya çıkmalarına neden olan sebepler açısından açıklayarak başladım; Çünkü bu hastalıklar tüm topluma nüfuz ediyor. Bu salgın hastalıklar namaz, oruç, hac gibi ibadetleri büyük ölçüde etkilediği için din alanından bahsettim. Salgın anında nasıl namaz kılınacağı, aciz hasta için nasıl oruç tutulacağı ve salgın hastalığa yakalananların nasıl hac yapacağı ile ibadette meydana gelen hükümleri Kuran ayetleri, hadisleri, ve alimlerin görüş ve fetvaları aracılığıyla açıklamıştım. Ayrıca: insanların dünyevi işleriyle ilgili olan pratik alandan bahsettim.Bu salgınlar insanların işlerini çok etkiledi.İşyerleri durduruldu,ticaret yerleri kapatıldı,insanların birbirine karışması engellendi,ülkeler arası seyahatler iptal edildi. Bu bağlamda, uzaktan çalışma yoluyla bu salgın tehlikesinin nasıl önleneceğinden ya da bu salgının yayılmasını önleyen önleyici yöntemlerin devreye girmesinden bahsetmiştim.
Transmedya hikaye anlatıcılığı: Angry Birds evreni örneği
2000'lerin başında yaşanan teknolojik dönüşümle birlikte iletişim araçları ile medya araçları arasındaki çizginin bulanıklaştığı, sınırların net olarak çizilemediği yakınsama süreci başlamıştır. Yakınsama, çoklu medya fonksiyonlarının mikro cihazlarda dahi kullanımına imkân vermiş, internete her zaman her yerdelik özelliğini yüklemiştir. Böylece bireyler medyayla izlemek, okumak, dinlemek gibi pasif olan ilişkilerine interaktivite sayesinde üretim ve katılımı da ekleyerek aktive olmuşlardır. Medya yakınsaması medya üreticilerini yeni arayışlara yöneltmiş, izleyici kitleyle olan ilişkilerini genişletmiştir. Bu yeni ilişki şekli, transmedya hikâye anlatıcılığı kavramının çıkışına yol açmış aktif izleyicinin katılımıyla yaygın bir şekilde uygulanmaya başlamıştır. Transmedya hikâye anlatıcılığı, medya metinlerini yeni bir estetik forma büründürürken, kurgusal evrenin gidişatına yön veren, yorum ve düşüncelerini paylaşan, ortak çalışmalarla evreni büyüten tüketiciye de zenginleştirilmiş eğlence dünyasını deneyimleme imkânı sunmuştur. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde tarihsel süreç içinde birbirini besleyen sözlü, yazılı, görsel ve dijitalkültür olguları incelenmiştir. İkinci bölümde transmedya hikaye anlatıcılığının çıkışına ve uygulanmasına imkan veren yakınsama kültürü, kolektif zeka, katılımcı kültür, web 2.0, fan kültürü, üre-tüketici kavramlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde transmedya hikâye anlatıcılığı kavramı örneklerle birlikte ayrıntılı olarak anlatılmış, son bölümde ise, Angry Birds kurgusal evreni çerçevesinde transmedya hikâye anlatıcılığı kavramı incelenmiştir.
Anlamın yapısökümü: Haberi Derrida'dan okumak
Sosyal bilimlerde nicel yöntembilimlerden nitel yöntembilimlere geçiş, iletişim çalışmalarında da etkili olmuş, haber metinlerinin çözümlenmesinde söylem analiz yöntemleri uygulanmaya başlanmıştır. Söylem teorisyenleri arasında yapısöküm kavramıyla öne çıkan Derrida, varlık metafiziğini sorunsallaştırarak, anlamı ontolojik ve epistemolojik bir problem alanına taşımıştır. Çalışmanın amacı, bir söylem olarak kabul edilen haber metinlerinin Derrida'nın literatüre kazandırmış olduğu kavramlar ışığında okunması ve iletişim çalışmalarında sıklıkla uygulanan söylem analiz yöntemlerine alternatif bir okuma biçimi geliştirilmesidir. Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde iletişim çalışmalarında nicel yöntembilimlerden nitel yöntembilimlere geçiş sürecinde haberde anlamın inşası ve haber analiz yöntemleri ele alınarak, Derrida'nın söylem teorisyenleri arasındaki yeri betimlenmeye çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümünde Derrida'nın düşünceleri ve kavramları ele alınmış, son bölümünde ise bu kavramlar ışığında haber metinlerinin yapısökümsel okuması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Jacques Derrida, Yapısöküm, Haber, Anlam, Söylem
Yeni medyada beden, güzellik ve tüketim ilişkisinin eleştirel bağlamda incelenmesi
Kadın ve güzellik algısının artalanında erkek egemen yapının yer alması, kapitalist yapı ve tüketim arasındaki ilişkinin bu algıyı beslemesi neticesinde, kadının güzel olma çabası rızaya dönüşmektedir. Bu tez çalışması, kadının hegemonya ve rıza bağlamında ürettiği güzellik ve tüketimin beden üzerinden temsilini hem Kadınlar Kulübü portal içeriklerine hem de kadınların forumlarda oluşturduğu içeriklere göre incelemektedir. Kadının bu alanda tüketimin hem nesnesi hem de öznesi olması, kadının prosumer kimliğinin en önemli tezahürüdür. Bu nedenle tez çalışmasında, kadının prosumer kimliğinin artalanında eleştirel ekonomi politik ve Gramsci'nin hegemonya ve rıza kavramlarından yola çıkılarak kadının, tüketim ile çepeçevre kuşatılan yaşamı ve söylemleri anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Kadınlar Kulübü evreni, içerik analizi ile rastlantısal olmayan örneklem türlerinden amaçlı örneklem yöntemi ile portal ve forum içerikleri sınırlandırılarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda kadın, Kadınlar Kulübünde erkek egemen bir yapıda güzellikle temsil edilmesini rıza ile kabullendiği, güzelliğin tüketim ile elde edilmesini doğallaştırdığı ve bizatihi kadının kendisi tüketimin aktarıcısı haline dönüştüğü görülmektedir. Böylece Kadınlar Kulübü, erkeğin kadın üzerinde iktidar kurduğu bir alandan, kadının kadın üzerinde güzellik ve tüketim ile oluşturduğu yeni bir iktidar alanı inşa etmektedir. Anahtar Kelimeler: Beden, Güzellik, Tüketim, Prosumer, Feminizm
Toplumsal bellek ve medya: Türkiye'deki terör olaylarının medyada görsel temsili
Toplumlar, onları meydana getiren yapılar içerisinde kültürel, siyasal, sosyo-ekonomik durumlar, dini inanç, toprak, bayrak vb. gibi önemli unsurlar etrafında birleşirler. Toplumların yaşadıkları ortak anılar, acılar ve sahip oldukları yapılar, kurumlar, insanlar arasında cereyan eden olaylar, kendilerinden sonraki kuşaklar için tarihi bir belge niteliği taşır. Sözlü olarak başlayıp, resimlerle ve yazılı olarak devam eden bu kültürel aktarım yolları, zaman içerisinde gelişen teknolojik araçlarla farklı bir boyuta taşınmıştır. Her gün farkına varmadan gördüğümüz veya maruz kaldığımız onlarca fotoğraf karesi ya da hareketli görüntüler, toplumsal hafıza için bir belge niteliğindedir. Bu çalışmada da Türkiye'nin gündeminden hiç düşmeyen terör ve terör olaylarının, medyadan yansıyan görüntüler aracılığıyla toplumun hafızasında görsel olarak nasıl yer bulduğu ele alınacaktır.
Decadence kavramı bağlamında postmodern medya kültürüne Nietzsche'ci açıdan bir yaklaşım
Decadence'la mücadelesini felsefesinin merkezine koyan Alman düşünür Friedrich Nietzsche, yaşadığı dönemde birçok kurumu eleştirerek decadence olarak nitelemiştir. Nietzsche'nin yaklaşık yüzyıl önce kendi çağının ahlak ve kültür sistemine yönelik yaptığı eleştiriler ve eleştirisinin merkezine aldığı decadence kavramı bu çalışmanın temel izleği olarak ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, Nietzsche'nin çağına yönelik sosyo-kültürel ve ahlaksal eleştirilerine yön veren kavram ve argümanlar ekseninde postmodern medya kültürü içeriklerinin eleştirel bir analizini yapmaya çalışmaktır. Bu açıdan çalışmanın birinci bölümünde Nietzsche'ci felsefenin temel kavramları irdelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde postmodern felsefenin dokuz önemli ismi Nietzsche'ci perspektifin tümleyenleri olarak ele alınmıştır. Bu düşünürlerin kendi çağlarına yönelik yaptıkları eleştiriler geniş biçimde tartışılarak, çalışmanın üçüncü bölümü için gerekli teorik zemin oluşturulmak istenmiştir. Çalışmanın analitik çerçevesini oluşturan üçüncü bölümde ise, günümüz postmodern medya söylemi ve içerikleri ayrıntılı biçimde incelenerek olası decadence durum ve unsurlar teşhis edilmeye çalışılmıştır. Analizi hedeflenen medya program içerikleri söylem analizi ve göstergebilimsel yöntem aracılığıyla, amaçlı tabakalı örneklem üzerinden analiz edilmiştir. Görsel medyadaki gösterge dizgelerinin incelenmesinde göstergebilim, sözel ve metinsel içeriklerin incelenişinde ise söylem çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Nietzsche, decadence, postmodernizm, medya, kültür, ahlak
Türkiye'de film festivallerinin dönüşen yapısı
2000'li yıllarla birlikte ülkeler ve uygulanan politikalar değişimlere uğramıştır. Bu değişimden film festivalleri de etkilenmiştir. Dünyanın hemen hemen her yerinde film festivali düzenlenmektedir. Avrupa'da ilk kez Venedik'te yapılan festival üzerinden yıllar geçmiş ve festival etkinleri ihtişamlı kutlamalara, yıldız oyuncuların davet edilmelerine ve insanlar tarafından merakla takip edilmelerine neden olmuştur. Kuşkusuz film festivalleri sinema endüstrisinin önemli bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. ÇalışmadaTürkiye'dekifilmfestivallerinin yaşadıkları sıkıntılar, festivallerin ekonomik yapıları ve aldıkları maddi destekler, festival içerikleri, yapıları ve işleyişleri nitel araştırma tekniklerinden olanbetimsel analizleincelenmiştir. Bu amaçla sinema paydaşlarıyla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bugörüşmelerde yönetmenlerin, festival organizatörlerinin ve politik eyleyicilerin görüşlerine başvurulmuştur. Çalışma kapsamında film festivallerinin ülkelerin sinemasında olumlu rol oynadığı anlaşılmaktadır. Özellikle yönetmenlerin,sinemaya dair yeni oluşumların ve akımların festivaller aracılığıylatanındığı ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de yönetmenler festivaller aracılığıyla kimliklerini oluşturmakta ve filmlerini bu mekânlar sayesinde farklı kültürlerdeki izleyicilerle buluşturmaktadır. Festivallerin ve yönetmenlerin temel sorunlarının başında maddi imkânsızlıklar gelmektedir. Filmfestivali etkinliklerinde çok fazla izleyicisinin olmaması bu tarz organizasyonlara destek verecek sponsorlarıetkilediği ortaya çıkmıştır. Çalışmada incelenen başka bir konu da festivallerdeki jüri oluşumu ve değerlendirmesidir. Etkinlikler sonrasında jüri kararları hemen hemen her zamana tartışılmıştır. Festivallerin kuruluşu doğrudan siyası nedenlerden kaynaklı olduğundan film festivalleri siyasetle iç içe olmuş ve siyasi kararlardan etkilenmiştir. Film festivallerininTürkiye'de sinemaya ve yönetmenlere olumlu katkılarının olduğunun gözlendiği araştırmada ayrıca bireysel görüşmelerden ortaya çıkan veriler ve öneriler de sunulmuştur
Örgütsel adaletin örgütsel sinizme etkisinde örgütsel bağlılığın aracı rolü
Örgütsel adalet algısı ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracı değişken rolünün belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, iki ya da daha fazla değişkenin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Buna yönelik olarak örgütsel adalet, örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin Yapısal Eşitlik aracılığı ile oluşturulan model çerçevesinde irdelendiği evrenini, Atatürk Üniversitesi araştırma görevliliği kadrosunda görev yapan akademisyenler oluşturmaktadır. Literatürde bulunan diğer araştırmalar arasında bu üç değişkenin birlikte değerlendirmeye alındığı çok az çalışma bulunmaktadır. Ele alınan değişkenlerin eğitim alanında uygulanmasının bu anlamda literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir. Bu kapsamda görev yapan toplam 344 Araştırma Görevlisi çalışmaya dâhil olmuştur. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, bir yandan genel olarak adalet kavramı, örgütsel adalet, örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık kavramları açıklanmış öte yandan hipotezlerimizin doğruluğunu göstermesi açısından, literatürde daha önce yapılmış çalışmalar araştırma kapsamında sunulmuştur. İkinci bölümde, araştırmanın temel amacı doğrultusunda araştırma örnekleminden toplanan verilerin SPSS ve AMOS programları aracılığı ile analizi sonucu elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda araştırma görevlilerinin örgütsel adalet ile örgütsel sinizm algıları arasında güçlü ilişkiler tespit edilmiş ve yapısal eşitlik analizi sonrasında, örgütsel bağlılığın da bu değişkenler arasında kısmi aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Buradan hareketle Atatürk Üniversitesi'nde görev yapan araştırma görevlilerinin örgütsel adalet algılarının zayıflamasının örgütsel sinizm davranışına negatif yönde etki ettiği ve nihai olarak örgütsel bağlılığın da zayıfladığı hipotezinin doğrulandığı görülmüştür. Sonuç olarak örgüt içerisinde görev yapan tüm kademelerdeki yöneticilerin, adil olmayan davranışlarının etkilerinin sinizm davranışlarını besleyebileceği ve çalışanlarının örgütsel bağının kopmasına neden olacağı konusunda bilgi sahibi olmaları gerekmektedir. Araştırmamıza dâhil ettiğimiz değişkenlerin, başta eğitim alanı olmak üzere, farklı alanlarda uygulanması/incelenmesi ve bu kapsamdaki sonuçların karşılaştırmalı olarak ortaya konulması büyük önem arz etmektedir.
Etkili video ders çekim ve tasarım sürecinin incelenmesi: Bir model önerisi
Yeni medyayla birlikte video, fotoğraf, resim, grafik gibi görsel materyalin kullanım alanı ve etkinliği daha da artmıştır. Bu süreçte özellikle her türlü yazılı, görsel, işitsel ögeyi değerlendirme kapasitesine sahip olan videonun çok daha etkin ve yaygın bir iletişim formuna dönüştüğü söylenebilir. Yeni medyanın sağladığı avantajlar videoyu; planlı, amaçlı ve kontrollü bir süreç olan eğitim-öğretimin de önemli bir parçası hâline getirmiştir. Bu süreçte video yardımcı bir ders materyali olmanın ötesine geçerek, etkili bir eğitim-öğretim materyali ve ortamına dönüşmüştür. Bir iletişim formu olarak gelişen ve her türlü yazılı, görsel, işitsel materyalin kullanımına olanak sağlayan videonun nasıl etkili bir ders materyali ve ortamına dönüşebileceği sorunsalı üzerine sistematize edilen bu çalışmada nitelikli bir video dersin, çekim ve tasarım süreci incelenmektedir. Çalışmanın sonunda ortaya çıkan etkili video ders model önerisi, başta eğitimciler ve iletişimciler olmak üzere videonun öğretimsel yönüyle ilgilenen herkes için önem taşımaktadır. Çalışmada görüntü sosyolojisinden hareketle videonun nitelikleri incelendikten sonra video derse geçilmiş ve bir öğretim materyali olarak video dersin önemi ve çağımızdaki kullanım pratikleri üzerinde durulmuştur. Etkili video ders çekim ve tasarım sürecinin incelendiği video ders tasarımı bölümünde ise video; görsel, işitsel ve öğretimsel olarak ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde doküman analizi yöntemiyle amaçsal örnekleme kullanılarak dünyanın en iyi ilk on üniversitesinin video paylaşım sitelerinde yayınladıkları video dersler incelenmiştir. Tespit edilen video dersler; geliştirilen 145 maddeden oluşan, yapılandırılmış üç gözlem formu olan görsel, işitsel ve öğretimsel özelliklerine göre değerlendirilmiş ve elde edilen bulgulara göre etkili bir video dersin temel ilkeleri çıkartılarak model önerisi sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Video, video ders, doküman analizi, yapılandırılmış gözlem formu, video paylaşım sitesi, görsel tasarım, video ders ilkeleri, eğitim materyali, öğretim materyali, medya merkezi, açık öğretim, uzaktan eğitim.
Grafik tasarım aracı olan görsel metaforların moda reklamlarındaki rolü: Elle ve Cosmopolitan dergileri üzerine göstergebilimsel bir inceleme
Bu çalışmada reklam ve diğer pazarlama iletişimi çalışmalarında mesajı hedef kitleyle buluşturmak için sıklıkla başvurulan görsel metafor kavramı üzerine bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın genel amacı, moda reklamlarında kullanılan görsel metaforlarda saklanan yan anlamların neler olduğunu, bu anlamlama sürecinin hangi kodlarla oluşturularak hedef kitleye aktarıldığını ortaya çıkarmaktır. Bu anlamları ortaya çıkarmak için, çalışmada Roland Barhes'ın düz anlam/yan anlam ayrımından yola çıkılmış ve reklamda görsel metafor literatürü incelenmiştir. Araştırmada model olarak kullanılan Phillips ve McQuarrie (2004)'in 9 kategoriye ayırdığı basılı reklamlarda görsel metaforlar tipolojisinden yararlanılarak amaca yönelik örnekleme yöntemi ile belirlenen dergi reklamları kullanılarak bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, reklamlarda metafor kullanımına yönelik önceki çalışmalardan farklı olarak, görsel metafor türleri arasındaki ilişkiler incelenmiş ve görsel metafor içeren kozmetik modası reklamlarının altında yatan gizli, örtülü anlamları açığa çıkarılmak amacıyla göstergebilimsel yöntemden yararlanılmıştır.