19
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Ürgüp yöresi havlı dokumaları
İnsanoğlu tarih boyunca doğada var olan canlıları, nesneleri irdelemiş farklı anlamlar yükleyerek nesilden nesil'e, aktarmanın yollarını aramış ve bu yollar içerisinde farklı sanatlara yönelmiştir. El dokumacılığı da bu sanatlar arasında önemli yer teşkil etmektedir. Dokumacılıkta kullanılan simge, damga ve motifler zengin bir kültürün ürünleri olarak karşımıza çıkmıştır. Halı dokumacılığında kullanılan motifler yörelere göre farklı şekillerde kullanılsa da, her yörede aynı anlamı ifade etmektedir. Mimaride kullanılan bir motifin, dokumacılıkta da kullanılması, Türk sanatının birlikteliğinin göstergesidir. Konumuz gereği yapmış olduğumuz araştırmalarda dokumada kullanılan motiflerin Türk kültür ve inanç sistemi ile sentezlenip geliştiği görülmüştür. Halı sanatının hangi kültüre ait olduğu tartışmalarına Rus Arkeolog Rudenko'nun yapmış olduğu V. Pazırık Kurganında çıkarılan dokuma parçasının düğüm tekniğinin Türk düğüm tekniği olması halı sanatının Türk kültürüne ait olduğunun belgesidir. Ürgüp halıları; renk, desen, motif ve kompozisyon açısından incelenmiş, farklı yörelere ait halılar ile karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucu Ürgüp halılarının hangi halı gurubuna dâhil olduğu incelenmiştir. Ürgüp el dokumacılığının önemini yitirmesinin nedenlerine değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ürgüp, Halı, Kültür, Dokuma, Türk Sanatı
Ankara Milli Kütüphanesinde bulunan XIX. yüzyıla ait bir grup Kur'an-ı Kerim'in tezyinat bakımından incelenmesi
Bu çalışmada, Ankara Milli Kütüphanesinde bulunan 06. MK. Yz. B. 535, 06. Mil. Yz. A. 5146, 06. Mil. Yz. A. 1486, 06. Mil. Yz. A. 6572, 06. Hk. 4315, 06. Hk. 4793, 06. Hk. 4896, 06. Mil. Yz. A. 6573, 06. Mil. Yz. A. 7231, 06. Mil. Yz. A. 6876, envanter numaralı Kur'ân-ı Kerimler, kitap sanatları içerisinde tezhip sanatı yönünden incelenmiştir. Seçilen Kur'ân-ı Kerimler, bulundukları dönemlerine göre önem arz etmektedir. Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, kültür tarihimizin önemli kaynaklarından olan el yazmaları ve Kur'ân-ı Kerim bezemeciliği hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Türk tezhip sanatının tanımı, tarihi gelişimi ve tezhip sanatının kullanım alanları hakkında bilgi yer almaktadır. Üçüncü bölümde Batılılaşma döneminde tezhip sanatını hazırlayan etmenler ve XIX. yüzyıl Türk tezhip sanatı dönem özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise Ankara Milli Kütüphanesi'nin tanımı, tarihçesi ve Kütüphanede bulunan birkaç Kur'ân-ı Kerim'in tahlili yer almaktadır. İncelenen Kur'ânlar desen, renk, motif ve cilt özellikleri bakımından ele alınarak kendi dönemleri içerisinde incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Milli Kütüphane, El Yazması, Hat, Tezhip, Cilt.
Süleymaniye kütüphanesi'nde bulunan XVIII. yüzyıl ve XIX. yüzyıllara ait 5 adet Kur'an-ı Kerimin kitap sanatları bakımından incelenmesi
Bu çalışmada Süleymaniye Kütüphanesinde bulunan XVIII. ve XIX. yy'lara ait 5 adet Kur'an-ı Kerîm kitap sanatları bakımından ele alınarak incelenmiştir. İncelenen eserler özenle seçilmiş ve incelemeye değer görülmüştür. Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, tezhip, hat, cilt, minyatür ve ebru gibi kitap sanatlarımız hakkında bilgi yer almaktadır. İkinci bölümde konuyla doğrudan ilişkili olarak, el yazması ve Kur'ân-ı Kerîm bezemeciliği hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Süleymaniye Kütüphanesi'nin tanımı, tarihçesi ve kütüphanede bulunan 5 adet Kur'ân-ı Kerîm'in tahlili yer almaktadır. İncelenen Kur'ânlar Envanter numaralarıyla birlikte verilerek desen, renk, motif, ve cilt özellikleri açısından ele alınmıştır. Dördüncü bölüm de ise; dönem özellikleriyle birlikte incelenen eserler, kendi dönemleri içerisinde değerlendirilmış ve karşılaştırılması yapılmıştır.
Adıyaman yöresi düz dokumaları
El sanatlarımız arasında önemli bir yere sahip olan düz dokumalarımız, teknolojinin etkisiyle günümüzde önemini kaybetmiştir. Milli kültürümüzü temsil eden bu dokuma örneklerini korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak büyük önem taşımaktadır. Adıyaman yöresi dokuma kültürümüzün önemli merkezleri arasında yer almaktadır. Dokumalar çok çeşitli kullanım alanları ile yöre halkının günlük yaşamının önemli bir parçasıdır. Adıyaman yöresi dokumaları; kompozisyonları, motifleri, malzemeleri ve renkleri açısından, Türk sanatının köklü geçmişininin devamı niteliğinde örneklerden oluşmaktadır. Dokumalarda eskiden malzeme olarak sadece yün kullanılırken günümüzde pamuk ile yün birlikte kullanılmaktadır. Dokuma ipleri kök boya ile boyanmakta ve çoğunlukla geometrik motiflerden meydana gelmektedir. "Adıyaman Yöresi Düz Dokumaları" konulu bu çalışma ile yöreye ait 58 dokuma eser tanıtılmış ve kataloglanmıştır.
Manisa yazma eser kütüphanesinde bulunan 2 adet Delâil-i Hayrât'ın kitap sanatları bakımından incelenmesi
Bu araştırmada Manisa Yazma Eser Kütüphanesinde bulunan 2819 ve 2820 envanter numaralı Delâil-i Hayrât dua kitapları kitap sanatları bakımından ele alınarak incelenmiştir. İncelenen Delâil-i Hayrâtları XVIII. Yüzyıla ait olup Türk kitap sanatları bakımından araştırılmaya değer bulunmuştur. Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde; kitap sanatları ile ilgili bilgi yer almaktadır. İkinci bölümde; el yazmalarının konuları ve Delâil-i Hayrât hakkında bilgi yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise Manisa'nın tarihi, Manisa yazma eser kütüphanesi hakkında bilgiye yer verilmiştir. Aynı bölüm içerisinde 2819 ve 2820 envanter numaralı Delail'i Şerif'ler kitap sanatları bakımından incelenerek, üslûp, desen, motif, renk ve dönem özellikleri gibi bir çok bakımdan ele alınarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Manisa Yazma Eser Kütüphanesi, El yazması, Delâil-i Hayrât, Hat, Tezhip, Cilt.
Süleymaniye kütüphanesinde bulunan Fazıl Ahmet Paşa koleksiyonuna ait 00002 envanter numaralı el yazması Kur'an-ı Kerim'in kitap sanatları bakımından incelenmesi
Bu araştırmada Süleymaniye Kütüphanesinde bulunan Fazıl Ahmet paşa koleksiyonuna ait 00002 envanter numaralı Kur'an-ı Kerim kitap sanatları bakımından ele alınarak incelenmiştir. İncelenen Kur'an-ı Kerim XVI. Yüzyıla ait olup Türk kitap sanatları bakımından araştırılmaya değer bulunmuştur. Üç bölümden oluşan tezin, birinci bölümünde kitap sanatları hakkında bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde el yazmalarının hazırlanışı, konuları, Kur'an-ı Kerim bezemeciliği ve Kur'an-ı Kerim'de bulunan tezhipli kısımlar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Süleymaniye kütüphanesi, Fazıl Ahmet paşa ve Fazıl Ahmet Paşa Koleksiyonu'ndan seçilen 00002 envanter numaralı Kur'an-ı Kerim kitap sanatları bakımından incelenmiş, sanat, üslûp, desen, motif ve renk açısından ele alınarak dönem özellikleri bakımından değerlendirilmiştir.
Manisa Yazma Eser Kütüphanesinde bulunan Kaside'i Bürde (Bânet Sü'âd)'nin kitap sanatları bakımından değerlendirilmesi.
Bu araştırmada Manisa Yazma Eser Kütüphanesinde bulunan 9758 envanter numaralı Kasîde-i Bürde kitap sanatları bakımından ele alınarak incelenmiştir. Eser, XVIII. Yüzyıla ait olup Türk kitap sanatları bakımından incelenmeye değer bulunmuştur. Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde, Kaside, Kasîde-i Bürde'nin tanımı tarihçesi, inşa sebebi ve muhtevası hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, kitap sanatları hakkında bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde, Manisa ilinin tarihi ve Manisa yazma eser kütüphanesi hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde ise Manisa Yazma Eser Kütüphanesinde Bulunan 9758 döküm numaralı Kasîde-i Bürde kitap sanatları açısından incelenmiştir. İncelenen Kasîde-i Bürde desen, renk, motif, üslup özellikleri bakımından ele alınarak kendi dönemi içerisinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Manisa Yazma Eser Kütüphanesi, El Yazması, Kasîde-i Bürde, Hat, Tezhip, Ebrû, Minyatür, Cilt.
Hazır nesnenin tarihsel süreci ve plastik sanatlarda bir hazır nesne: Bavul
Bu çalışma, Dadaizm akımı ile başlayan günlük yaşam nesnesinin sanat nesnesine dönüşme sürecini ele almıştır. Çalışmanın ilk bölümü, nesnenin ne olduğu, hazır nesne düşüncesinin nasıl ortaya çıktığı ve sanatta kullanılmaya başlanması ile ilgili bilgileri sunarken aynı zamanda Marcel Duchamp'ın nesnenin bir sanat nesnesine dönüşmesini desteklediği süreci ele almıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Marcel Duchamp sonrası hazır nesneyi kullanmaya devam eden sanatçıların günlük yaşam nesnelerini birer sanat yapıtına dönüştürdükleri çalışmaları kavramsal açıdan incelenmiştir. Sanat tarihsel süreçte hazır nesne kullanımı bugünkü sanat anlayışının kavramsal çerçevesinin oluşmasına katkıda bulunmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise seçilen bir hazır nesnenin (Bavul) farklı sanatçılar tarafından nasıl sanat nesnesine dönüştürüldüğü üzerinden bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada yaratma sürecinin ve nesneye kavramsal açıdan ayrıntılı ve bilimsel bir perspektiften bakılması gerektiği düşüncesinden hareketle elden geldiğince kaynak ve arşiv taraması yapılarak konu ile ilgili makaleler, yüksek lisans tezleri ve kaynak kitaplar incelenerek çalışmanın kuramsal boyutları oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sanat Nesnesi, Hazır Nesne, Bavul, Kavramsal Sanat
Kars Etnografya Müzesinde bulunan halılar
Halı dokumacılığı, Anadolu'da halkın en önemli uğraşılarından biri olmuştur. Dokumacılığın ne zaman başladığı bilinmemekle beraber göçebe kültürün ortaya çıkardığı ihtiyaçlardan doğduğu tahmin edilmektedir. Farklı yerlerde dokunmaları sonucu motif, renk, kompozisyon, hammadde açısından farklılıklar gösterir, dikkat çekici özellikleriyle dokundukları yerin adı ile anılır. Tez çalışma konusu olarak Kars Etnografya Müzesi'nde bulunan halılar incelenmiştir. Bu halıların, genellikle geometrik motifli oldukları gözlenmiş, ayrıca kendine has ve yöre olarak belirleyici motifler halılarda görülmektedir. Kafkasya Bölgesinin Anadolu'ya giriş kapısı olan Kars, yöredeki halılarıyla bu bölgedeki halılarla etkileşim halinde oldukları görsel olarak kendini göstermektedir. Aynı zamanda Anadolu'daki çeşitli yörelerde bulunan halılarla motifsel ve kompozisyon açısından benzerlikler göstermektedir.
Heykel sanatında insan bedeni yorumunun değişimi ve çağdaş figüratif heykelde çizgisellik
Sanat dallarının en eskilerinden biri olan heykel sanatı, geçmişten bugüne, insan bedenini kendisine konu edinmiştir. İnsanoğlunun yaşadığı dünyayı anlamlandırma çabası, yaşamsal sorgulamaları doğa ile ilişkisinde insanın biçim verme duygusunu tetikleyerek heykel yapmasına sebep olmuştur. Bedenini ilk mekan olarak düşünen insanoğlu, doğadaki güçleri kendi bedenine ait sıfatlarla tanımlamış, yaptığı biçimlerde de bunu ifade etmiştir. Tarihin ilk dönemlerinden günümüze kadar var olan heykel sanatının vaz geçilmezi insan bedeni ve insan bedeninin yorumlanış biçimleri bu tezde tarihsel çizgi üzerinden ele alınmıştır. İlk bölümde, heykel sanatının tanımı ve modernizm öncesinde figüratif heykel sanatında insan bedeninin nasıl yorumlanmış olduğu incelenirken, ikinci bölümde modernist süreç ve modern figüratif heykel sanatında insan bedeni yorumu sanat akımları çerçevesinde, sanatçı eserleri örnekleriyle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çağdaş sanata gelindiğinde ise, üçüncü bölümde seçilmiş yabancı sanatçıların figüratif heykellerinde insan bedeni yorumlayışları, çizgisel ögelerle incelenmiş, dördüncü bölümde de aynı tema bazı Türk sanatçıların heykelleri üzerinden ele alınmış, son bölümde de çalışmalara yer verilmiştir. Geçmişten günümüze figüratif heykel, sosyal, politik ve bilimsel gelişmelerin etkisinde, yeni tekniklerin ve malzemelerin kullanılmaya başlamasıyla değişim geçirmiş, gelenekselleşen anlayışları arkasında bırakarak dönüşümünü sürdürmüştür. Bu eksende yazılmış olan bu çalışma ilkel örneklerden günümüze heykel sanatında insan bedeni yorumu ve çağdaş dönemde çizgisel öge, sanat eserleri örnekleriyle ele alınıp incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Figüratif, Heykel, Beden, Sanat, Çizgi