Başkent University
Discipline

Textile and Fashion Design

Başkent University

13

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

13 Theses
Master'sOpen AccessTR

Osmanlı'dan günümüze giyimde markalaşma sürecinin sosyopolitik ve sosyoekonomik yönden incelenmesi

Giyinmek, doğaya karşı insanın zorunlu bir ihtiyacı olmuştur. Doğada eşsiz olan insan aklının doğaya sunduğu sanat anlayışı çok eski çağlardan beri giysilere de yansımıştır. Tarihten günümüze giyinmenin serüveni zorunlu bir ihtiyaçtan, sanat eserlerine, oradan tasarım kavramının ortaya çıkışına ve felsefenin armağanı olan estetiğin de katkısıyla modaya kadar ulaşan bir süreç olmuştur. Başlangıçta bir zanaat olan giysi üretimi, tarihsel süreç içinde teknolojinin gelişimiyle endüstrileşmiş ve tarihte kırılma noktaları yaratan devrimler boyunca dönüşmüş ve nihayet nanoteknolojinin kullanıldığı akıllı tekstillerin üretimine kadar varan bir gelişme göstermiştir. Bu süreç, sanatın ve teknolojinin olduğu kadar ekonominin de etkisindedir. Tekstil ekonomisi hammadde ticareti ile tarihi yolculuğuna başlamış, endüstri devrimiyle makinenin hâkimiyetine girerek rekabete evrilmiş, postmodern çağda ise kalitenin ve markalaşmanın zirvesine ulaşmıştır. Bu kadar geniş bir ilişkiler ağına sahip tekstil konusuna tarihsel bağlamda sosyopolitik etmenlerin Türk tekstiline etkilerini ve Türk tekstilinin markalaşma alanında dünya genelindeki konumu incelenmektedir. Moda olgusu her zaman insanların ilgisini çekmiştir günümüzde gelinen durumu ise giyim ve modanın sosyopolitik unsurlarla birlikte açıklanması ve incelenmesidir. Moda endüstrisi, insan toplumunun tüm yönlerini kapsar ve yaşadığımız zamanı en iyi şekilde göstermektedir. Gelişen teknolojinin ve küreselleşen ekonominin de etkisiyle moda ve tasarım endüstrisi ile tekstil ve hazır giyim endüstrileri arasındaki ayrım giderek kaybolmaktadır. Yeni rekabet alanı artık markalaşma ve değişen pazar talepleri ile modaya uyum sağlamak olmuştur. Günümüz tekstil ve moda sektörlerine küresel çapta etki gösteren çok uluslu şirketlerin başarılarının anahtarı stratejik yönetim ile değişen koşullara uyum sağlama kabiliyetleri ve markalaşma yönetimi ile moda ve tekstil endüstrilerine etki edebilme güçleridir. Yerli moda endüstrimizin uluslararası rekabetin giderek kızıştığı küresel ekonomik koşullarda, tekstil ve moda pazarında daha da güçlü bir konuma gelmesi için öncelikle mevcut durumunu analiz etmeli, güçlü ve zayıf yanlarını optimum şekilde yöneten bir strateji ile hedeflediği marka değerine ulaşmalıdır. Türkiye, tarihinden gelen köklü bir tekstil ve üretim tecrübesine sahiptir. Bu araştırma kapsamında; Türk tekstilinin hangi güçlükler ile karşılaştığı, fırsatları nasıl değerlendirdiği, ekonomide kritik kararların bugünkü yönelimlerde nasıl etki ettiği ve sosyopolitik olaylardan ne ölçüde etkilendiğini tarihsel süreçte irdelenirken; teknoloji, tasarım, moda ve markalaşma fenomenlerinin Türkiye tekstil ve hazır giyim sektörlerindeki rolü incelenmiştir.

ModernleşmeSosyopolitikTekstil
Cemre Çetinkaya Çakan
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Modada değişen kadın imgesinde sosyal medyanın etkisi ve moda markalarının davranışları

Batı kültürlerinde, inşa edilmiş güzellik idealinin incelik üzerine merkezlendiği gözlenmektedir. Sosyal medya ve özellikle Instagram reklamcıların reklamları belirli hedef kitlelere ulaştırılması için kullanılan bir araç haline gelmiştir. Günümüzde ince ideali sosyal medya reklamları aracılığıyla pekiştirilmektedir. İnce idealinin içselleştirilmesinden kaynaklanan beden memnuniyetsizliği birçok sosyal kaygı problemi, anoreksiya ve bulumia gibi ölümcül sonuç veren yeme bozuklarına yol açtığı görülmektedir. 2012 yılında, moda markalarının kampanyalarında kullandığı geleneksel olarak çekici, ince, beyaz idealine karşı beden olumlama hareketi başlamıştır. Hareket yeni bir oluşumu temsil ettiği için konu ile ilgili çalışmalar çok az ya da kapsamlı değildir. Türkçe literatür taramalarında hareketin moda tasarım üzerinde etkilerinin henüz araştırılmadığı gözlenmiştir. Bu çalışmanın moda tasarımı alanında yapılan kadın ve beden olumlama çalışmalarına bir öncü olması amaçlanmıştır. Çalışmada hareketin ve sosyal medyanın moda markalarının tutumlarındaki değişimlerin araştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda seçilen moda markaları üç ana grupta incelenmiştir. İç giyim, dış giyim ve spor giyim grupları olmak üzere toplamda dokuz markanın beden olumlama üzerine başlattığı kampanyalar incelenmiştir. Hareket birçok markanın oluşumunun kökten değişmesine sebep vermiştir. Bazı markaların doğru kampanyalarla harekete olumlu bir katkı sağladığı ve farkındalık yarattığı gözlemlenmiştir. Büyüyen hareketten kâr elde etmek isteyen bazı moda markaları tarafından hareketin metalaştırıldığını görülmüştür.

Beden olumlama hareketiDış giyimHazır giyim işletmeleri+5
Çiğdem Ertikin
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Akıllı tekstil üretimi ve üç boyutlu yazıcıların moda tasarım sürecine entegrasyonu

Bu çalışma, üç boyutlu baskının geniş kapsamlı etkilerini ve moda endüstrisindeki geleneksel sınırlamaları aşan dönüşümünü incelemektedir. Başlangıçta eklemeli üretim olarak bilinen üç boyutlu baskı, inovasyon merkezi haline gelmiş ve çeşitli endüstrilerde karmaşık tasarımların ve işlevsel prototiplerin gerçekleştirilmesi için benzersiz fırsatlar sunmaktadır. Moda endüstrisindeki bu entegre teknoloji, geleneksel hazır giyim üretim yöntemlerine meydan okuyarak bir paradigma değişimi yaratmaktadır. üç boyutlu baskı, tasarımcılara sınırsız yaratıcılık sunarak kişiye özel aksesuarların, avangart tasarımların ve kusursuz kıyafetlerin üretimini kolaylaştırmaktadır. Bu araştırma, moda endüstrisinde üç boyutlu baskının evrimini yakından izlemekte ve dönüştürücü etkilerini açıklamaktadır. Aynı zamanda, üç boyutlu baskının sadece moda endüstrisinde değil, tıp, mühendislik, mimarlık ve askeriye gibi diğer sektörlerde de kullanımını incelemektedir. Bu proje, "Bilgeliğin Kanatları" adını taşıyan giysi kapsül koleksiyon önerisi hazırlanması amaçlanmaktadır. Bu amaca yönelik, öncelikle Adobe Illustrator ve Photoshop programları kullanılarak giysi formlarının artistlik şekilleri nasıl oluşturulduğu ele alınmıştır. Daha sonra bilgisayar destekli tasarım sistemi kullanılarak giysilerin ve aksesuarların kalıpları oluşturulmuştur. Çalışmanın gerçek olarak ürün haline getirilmesi için temel tasarımından dikim aşamasına kadar olan süreci detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Araştırmanın sonunda, ileri üç boyutlu baskı teknikleri kullanılarak yapılmış iki giysi ve dört aksesuar tasarımı sergilenmektedir. Bu örnekler, ileri teknoloji ile sanatsal becerilerin birleşimini ortaya koyarken, teknolojinin moda endüstrisindeki potansiyelini de gözler önüne sermektedir. Teknoloji ve yaratıcılığın etkileşiminde, moda endüstrisinde üç boyutlu baskı tasarımın dönüşümünü vurgulayan bu araştırma, giyilebilir sanat alanında yeni bir bakış sunmayı hedeflemektedir.

Mahta Asgharıan Marzabad
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2024
00
Proficiency in ArtOpen AccessTR

Çerkes kadın giyiminin giyim kültürü ve giysi süsleme teknikleri bakımından incelenmesi

Çerkes toplumu 1864 yılında Çarlık Rusyası tarafından yıllarca süren savaşlar ve baskılar sonucunda Kafkasya'dan, Osmanlı topraklarına kara ve deniz yoluyla sürgün edilmiş binlerce kayıp vermiştir. Birçoğu evlerini topraklarını geride bırakırken bu süreçte yanlarına sadece kültürü ve birkaç parça eşya ile göç edip hayatta kalma mücadelesi vermiş bir halktır. Sahip oldukları kültürel örf ve adetler (Khabze) toplum içinde sürdürülmeye çalışırken dönemin yönetim şekilleri, savaşlar, toplumsal değişimler sebebiyle asimilasyona uğrayarak varoluşunu kaybetmeye yüz tutulmuştur. Çerkes toplumu sürgün edildikleri toplumlara adapte olabilen, hem de varoluş mücadelesini devam ettiren ve diğer toplumlar ile uyum içinde yaşamışlardır. Sahip oldukları inanç, örf ve adetler toplumu diğer toplumlardan ayıran en önemli unsurlardan birisi olan ''Saygı'' temelli bir yaşam biçimine sahiptirler. Çerkes kadını, toplumda önemli bir role sahiptir ve toplum tarafından saygı görmektedir. Bu sebeple, bir toplumun varoluşunun süregelmesi kadının toplumdaki yeri ile belirlendiğinin açıkça kanıtıdır. Çerkes kültürünün aktarımında kadının toplumdaki rolünü, kültürdeki sosyolojik yerini, toplumsal olguları üzerinden incelerken kültüre ait geleneksel Çerkes kadın giysisinin ve aksesuarlarının tarihsel süreçteki korunmasını ve değişimini incelemek ve değerlendirmek adına bu çalışma yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, literatür araştırmalarının ardından, Çerkes kadını ve mensup olduğu Çerkes kültürünü geniş bir çerçeveden değerlendirmeye çalışılmıştır. Araştırmanın daha doğru verilerle desteklenmesi amacıyla Çerkes kadınlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda, 22 kadın örneklemine sosyodemografik soruların yanı sıra 16 soru yöneltilerek kültürün özellikleri, Çerkes kadınlarının geleneklere bağlılığı, geleneksel giysi kültürü bilgisi ve toplumdaki kadının rolünü, kartopu örneklem metodu ile seçilmiş olup yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularında, kültür aktarımında özellikle Diaspora koşullarında kadının rolünü ve fonksiyonunun oldukça önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kültürü sürdürmek konusunda kadının rolünün inkâr edilemeyecek derecede başarı sağladığı ve toplumun bu durumu desteklediği tespit edilmiştir. Araştırma bulguları açısından ulaşılan bir diğer sonuç ise; Çerkes geleneksel giysisinin göç ve savaşlar yüzünden sosyokültürel değişimler sebebiyle soylu ve göç esnasında eşyalarıyla göç edebilen aileler dışında saklanamadığını ve modern tasarımlar ile kullanıma uygun şekilde varoluşunu sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Havva Sinem İnnap
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sürdürülebilir bir yaklaşım olarak moda endüstrisinde vegan deri üretimi ve kullanımına yönelik bir çalışma

Bu çalışma, moda endüstrisinde günümüzde var olan vegan deri materyallerinin güncel örneklerini detaylı biçimde ele almaktadır. Sürdürülebilirlik bilincinin artmasıyla birlikte birçok sektör, üretim süreçlerinde sürdürülebilir alternatiflerin arayışına yönelmiştir. Moda endüstrisi de bu sektörler arasında yer almaktadır. Giyim, çanta, cüzdan, kemer ve ayakkabı gibi çeşitli kullanım alanlarına sahip olan deri endüstrisi, kullanıcıların sürdürülebilir alternatiflere yönelik artan ilgisinden etkilenmiştir. Vegan yaşam tarzının yaygınlaşması, etik bilincin yükselmesi ve geleneksel deri üretim süreçlerinde karşılaşılan çevresel sorunlar, suni derilerin tam anlamıyla sürdürülebilir olmamasıyla birleşerek, deri endüstrisini çeşitli sürdürülebilir arayışlara yönlendirmiştir. Bu bağlamda; mısır, ananas, kaktüs, elma ve kauçuk gibi farklı doğal kaynaklı hammaddelerden elde edilen vegan deri alternatifleri, sürdürülebilir çözümler arasında önemli bir yere sahiptir.Bu araştırma, geleneksel deriye alternatif sunan mevcut vegan deri türlerini, kullanım alanlarını ve tasarımlarında vegan deri materyallerine yer veren güncel marka ve tasarımcıları ele almaktadır. Çalışmanın uygulama kısmında, deneysel tasarım bölümüne yer verilmiştir. Bu kapsamda, ananas sapı yaprağı, yer fıstığı kabuğu ve atık kapsül kahve telvesinden vegan deri benzeri materyaller üretilmiştir. Sonuç olarak, hazır olarak temin edilen kauçuk bazlı vegan deri ve atık kahve telvesinden elde edilen vegan deri materyali kullanılarak bir kapsül aksesuar koleksiyonu oluşturulmuştur. 1.Grup Kapsül Koleksiyon'da, hazır olarak temin edilen kauçuk bazlı vegan deri malzemesiyle Model 1 Zincir Detaylı Omuz Çantası ve Model 2 Püskül Detaylı Portföy Çanta tasarlanmış ve üretilmiştir. 2. Grup Kapsül Koleksiyon'da ise, ev ortamında hazırlanan kahve telvesi bazlı vegan deri materyalinden Model 3 Püskül Detaylı Kartlık ve Anahtarlık ile Model 4 Mini Portföy Çanta tasarlanmış ve üretilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada sürdürülebilir bir yaklaşım olarak vegan deriler ve moda endüstrisindeki kullanım alanları değerlendirilmiş; gerçekleştirilen deneysel uygulama ile mevcut vegan deri türlerinin potansiyel kullanım alanları irdelenmiştir. Ayrıca, ev ortamında üretilen vegan deri materyaller aracılığıyla özgün ve katkı sağlayan bir tasarım süreci ortaya konmuştur.

Özlem Aybüke Çakar
Haliç University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Midas anıtı bezemelerinin izlenimci yaklaşımla özgün örme yüzey tasarımında yorumlanması

Bu çalışma, Midas Anıtı bezemelerinin doğal ışıkla etkileşimini araştırarak izlenimci yaklaşımla özgün örme yüzey tasarımlarının olasılıklarını incelemektedir. Midas Anıtı hakkında yapılan alan yazın araştırması, Anıtın doğal ışık ile olan ilişkisinin göz önünde bulundurularak inşa edildiği yönünde veriler sunmuştur. Çalışmanın amacı, Midas Anıtı'nın bezemelerinden esinlenerek izlenimci yaklaşımla özgün örme yüzey tasarımları için öneriler geliştirmektir. YÖK veri tabanı araştırmalarında, Midas Anıtı'nın ışıkla ilişkisi İzlenimcilik bağlamında bir tekstil yüzey tekniğiyle ele alınmamıştır. Bu nedenle, Midas Anıtı bezemelerinin doğal ışıkla etkileşimi, bir sanat akımıyla ilişkilendirilerek örme tekniğiyle yorumlanmış olması, tezin önemini vurgular. Araştırmada İzlenimcilik akımıyla ilgili kapsamlı bir alan yazını araştırması yapılmış, mimari unsurların İzlenimci yaklaşımla ele alınması ve tekstil tasarımının etkileri incelenmiştir. Midas Anıtı'nın mimari özellikleri, bezemelerin yapım metodu ve kompozisyon oluşturma yöntemi gibi konulara odaklanılmıştır. Anıt ziyaret edilerek fotoğraflar çekilmiş ve bezemelerin ışık, gölge ve renk değerleri farklı saatlerde gözlemlenmiştir. Örme tekniği kullanılarak bezemeler için özgün örme yüzey tasarımları gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hedefleri, tekstil tasarımı ve sanatı alanındaki yazına katkıda bulunmak, kültürel miras unsurlarını derinlemesine araştırmanın önemini vurgulamak, bir kentin kültürüne özgün tekstil tasarım önerileri sunmak ve bulguların araştırmacılar, sanatçılar ve tasarımcılar için faydalı olmasını sağlamaktır. Anahtar Sözcükler: İzlenimcilik, Midas Anıtı, Örme.

Mozhgan Rashidi Moghadam Basho
Eskişehir Technical Üniversity · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Pandemi ile gelişen moda eğilimi: Kadın ev giysileri ve koleksiyon geliştirme

İnsanoğlunun varoluşundan bu yana zaman zaman çeşitli salgın hastalıklar yaşanmıştır. Salgınlar insanların yaşamını farklı alanlarda etkilemiş ve bazen yaşamlarına yeni düzenler getirmiştir. Bu düzenlerden biri günümüzün son pandemisi olan Covid-19 pandemisidir. Pandemi ile birlikte hastalığın bulaşma riskini azaltmak amacıyla dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de karantina uygulanmıştır. Pandemi döneminde uygulanmış olan "evde kal" gibi projeler insanların sosyal hayatlarını kısıtlamış ve dışarı hayatına ayrılan süre de evde geçirilmiştir. Bu bağlamda pandeminin etkilediği bir unsur da ev giyimi olmuştur. Çalışmanın amacı; pandemi ile birlikte kadın ev giysilerinde karşılaşılan sorunların ve kadın ev giysilerinin çeşitlenmesine duyulan ihtiyacın ortaya konulup, bu bağlamda kadınların pandemi ve benzeri zamanlarda ev giysilerinin tasarımlarına ve çeşitliliğine katkıda bulunmak ve bir koleksiyon geliştirebilmektir. Çalışma Mardin'in Midyat ilçesindeki en büyük üç ilköğretim okulunda yapılan pilot görüşmelerden sonra, bu okullarda görev yapan 40 kadın öğretmen ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışma; kadın ev giysileri tercihlerinin belirlenip, elde edilen verilere göre yeni bir kadın ev giysisi koleksiyonu geliştirerek tespit edilen ihtiyaç ve taleplere yönelik çözüm önerisi sunmaktadır. Betimsel analiz yöntemi kullanılarak ev giysilerinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm yöntemleri doğrultusunda beklentiler belirlenerek FEA modeli ile bir koleksiyon hazırlanmıştır. Kullanıcıların cevapları fonksiyonellik, rahatlık, renk ve estetik alt başlıklarında incelenip şekillendirilmiştir. On görünümden oluşan koleksiyon ev koşulları göz önünde bulundurularak İlkbahar/Yaz dönemine göre çalışılmıştır. Oluşturulan eskizler dijital ortamda Adobe Illustrator programı kullanılarak artistik ve teknik çizimleriyle sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Pandemi, Kadın, Ev Giyimi, Koleksiyon, Tasarım

Şeyma İnci Ertaş
Eskişehir Technical Üniversity · Institute of Graduate Studies
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Z kuşağı bireylerinin toplumsal cinsiyet bağlamında modaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasında, Eskişehir'de ikamet eden ve 1996-2010 yılları arasında doğan Z kuşağı bireylerinin toplumsal cinsiyet bağlamında modaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Z kuşağı bireylerinin, kapsayıcılık ve çeşitliliğe verdikleri önem doğrultusunda, cinsiyet akışkanlığı, cinsiyetsiz moda, cinsiyet ayrımı gözetmeyen moda gibi kavramları benimseme eğiliminde olduklarına ve modayı kendilerini ifade etme aracı olarak gördüklerine dair küresel literatürde çalışmalar bulunmasının yanında, güncel moda eğilimleri arasında da ikili cinsiyet sistemine dayalı kalıpları aşmaya yönelik yaklaşımlar yer almaktadır. Bu durumun gündelik yaşam pratiklerine nasıl yansıdığı, Eskişehir örnekleminde, Z kuşağı bireylerinin bu yaklaşımı nasıl deneyimlediği ve farklı sosyo-kültürel bağlamlarda nasıl karşıladığı soruları önemini korumaktadır. Nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılan araştırmada, kartopu örnekleme türü kullanılarak ulaşılan 14 katılımcı ile yüz yüze, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiştir. İçerik analizi sonucunda "modanın tanımlanması" ve "(toplumsal) cinsiyetli giyim" olmak üzere iki tema ortaya çıkmıştır. Araştırmanın bulgularında, katılımcıların %42'si giyimde toplumsal cinsiyet ayrımını reddettiği, %28,5'i normatif olanın sürdürülmesi gerektiğini düşündüğü ve %28,5'i de bu konuda kararsız bir yaklaşım benimsediği görülmüştür. Z kuşağının geleneksel cinsiyet rollerini bazı durumlarda sorgulayarak modayı bir ifade ve bireysellik alanı olarak gördüğü, ancak sosyal çevre ve toplumsal koşulların bu ifade imkanlarını sınırlandırabildiği bulgulanmıştır. Araştırmanın toplumsal cinsiyet çalışmalarına ve moda tasarım alanına ampirik veri sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda elde edilen bulgular, genç nüfusu hedefleyen moda tasarımcıları ve moda ürünleri üreten firmalar için yeni tasarım fikri geliştirmede yol gösterici niteliktedir. Ülkemizde moda ve toplumsal cinsiyet bağlamında gerçekleştirilen araştırmaların sınırlı sayıda olması nedeniyle, tezin bu alandaki boşluğu doldurmaya katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

FeminizmGiyimModa+2
Esra Esen
Eskişehir Technical Üniversity · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'de hazır giyim sektöründe tüketim öncesi atıkların sürdürülebilir tasarım yöntemleri ile değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Türkiye'de hazır giyim sektöründe ortaya çıkan tüketim öncesi atıkların sürdürülebilir tasarım yöntemleriyle nasıl değerlendirilebileceğini incelemektedir. Hızlı moda anlayışıyla artan üretim ve tüketim, çevresel sorunları ve atık miktarını artırmakta; bu durum sürdürülebilir moda, yavaş moda ve döngüsel ekonomi gibi alternatif yaklaşımları ön plana çıkarmaktadır. Çalışma, kavramsal bir çerçeve oluşturularak tekstil ve hazır giyim sektörünün gelişimi, hızlı modanın etkileri, atık türleri ve geri dönüşüm süreçleri ele alınmıştır. Literatür taramasına dayalı olarak, moda sektöründeki sürdürülebilirlik uygulamaları incelenmiş ve özellikle tasarımcı perspektifinden döngüsel üretim modelleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, sürdürülebilir tasarım ilkelerinin tüketim öncesi tekstil atıklarının yönetiminde nasıl kullanılabileceğini ortaya koymaktır. Ayrıca Raşit Bağzıbağlı gibi yerli tasarımcıların sürdürülebilirlik yaklaşımlarına da yer verilmiştir. Tez bulguları, Türkiye'de tekstil atıklarının yeterince geri kazanılamadığını, sürdürülebilir tasarım ilkelerinin yaygınlaşmadığını ve yasal altyapının yetersiz olduğunu göstermektedir. Ancak tüketici bilincinin artması ve çevreci tasarım uygulamalarının benimsenmesiyle bu sorunların aşılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, sektöre sürdürülebilirlik odaklı stratejiler geliştirme konusunda katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Dilara Temiz
İstanbul Beykent University · Institute of Graduate Studies
2025
20
Master'sOpen AccessTR

Moda tasarımında trompe l'oeil tekniği ve beden olumlama algısı

Geçmişten günümüze kadar birçok kaynaktan ve sanat akımlarından etkilenen moda, özellikle son zamanlarda sanat akımlarından etkilenmiş ve sürekli kendini yenilemiştir. Moda ilk zamanlar sanatın dışında tutulmuş olsa da yirminci yüzyıl itibariyle sanat akımları modayı doğrudan ve dolaylı şekilde etkilediği görülmüştür. Araştırmada incelenen sürrealizm sanat akımının bir parçası olarak nitelendirilen trompe l'oeil tekniği; Fransızca kökenine dayanan, aldatma sanatı olarak bilinen ve iki boyutlu düzlemde yansıtılan şeyin üç boyutlu olarak algılanmasını düşündürmeyi sağlayan tekniktir. Araştırmanın konusunu; moda ve sanat kavramları çatısı altındaki trompe l'oeil giysi tasarımlarına yansıma durumu, trompe l'oeil tekniğiyle uygulanmış kadın giysi tasarımları ve sürrealizm akımıyla trompe l'oeil tekniğini kullanarak gerçekleştirilmiş bir kapsül koleksiyon uygulaması oluşturmaktadır. Araştırmanın amacını; sürrealizmin trompe l'oeil tekniğiyle beraber kullanımının moda dünyasındaki yeri, trompe l'oeil tekniğiyle gerçekleştirilmiş kadın giysi tasarımlarının araştırılması ve giysi tasarımlarındaki beden olumlama algısını trompe l'oeil ilkelerinden ilham alınarak yapılmış kapsül koleksiyon oluşturmaktadır. Araştırmanın önemini; moda, sanat, sürrealizm, trompe l'oeil ve beden olumlamayı bir araya getirerek, moda dünyasında yeni bir estetik dil ve anlam katmanı oluşturduğunu göstermektedir. Araştırmanın sınırlılığı ise; sürrealizm bağlamında kullanılan trompe l'oeil ilkelerinden ilham alınarak oluşturulmuş giysi tasarımlarından ulaşılabilen kadın-erkek giysi tasarımları ve araştırmacı tarafından trompe l'oeil tekniğiyle beden olumlama algısından ilham alınarak uygulanan kapsül koleksiyon tasarımı oluşturmaktadır. Bu araştırmanın türü niteldir ve literatür taraması yapılarak oluşturulmuştur. Adobe Illustrator CC 2017 programında çizilerek renklendirilmiş, teknik çizim ve kumaş materyali ile desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Moda ve Sanat, Sanat Akımları, Sürrealizm, Trompe L'oeil, Beden Olumlama

Nil Beril Kılıç
Başkent University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Mimarlığın moda ile ilişkisi bağlamında giyilebilir mekânların ortak kavramlar çerçevesinde incelenmesi

Bu araştırmada moda, mimarlık ve giyilebilir mekânların ilişkileri ortak kavramlar çerçevesinde farklı örneklere yer verilerek değerlendirilmiştir. Moda, mimarlık ve giyilebilir mekanlar, form, hacim, silüet, renk, doku ve çizgi gibi ortak kavramlar çerçevesinde etkileşim halindedir. Moda ve mimarlık arasındaki ilişki, yaratıcı disiplinlerin birbirinden beslenerek ortak bir dil oluşturduğu bir alanı temsil eder. Moda, mimarlıkla birlikte mekânın şekillendirilmesinde önemli bir rol oynayabilir, mimari ise moda tasarımlarında ilham kaynağı olarak kullanılabilir. Giyilebilir mekanlar ise insan bedenini taşıyabilecek şekilde tasarlanmış, fonksiyonel ve taşınabilir yaşam alanlarıdır. Bu mekanlar, modanın ifade gücünü artırırken, mimarlıkla birlikte estetik ve işlevsel bir bütünlük sağlar. Moda ve mimarlık arasındaki yakın ilişki, tasarım disiplinlerinin birbirinden etkilendiği ve birlikte dönüştüğü birçok projede görülebilir. Örneğin, Projection Map for Audi, Hakanai ve Smoke Dress gibi projelerde, mimari formların giyilebilir mekanlara dönüştüğü ve görsel etkileşimin moda tasarımlarına yansıdığı gözlemlenmiştir. Diğer yandan, Wearable Tent, Pika-Monuments ve Son-O-House gibi projelerde, giyilebilir mekanlar doğrudan kullanıcıların taşınabilir yaşam alanlarına dönüşerek fonksiyonel bir rol üstlenmiştir. Ayrıca, Haute Couture, Persona, Strata ve Returning The Gaze gibi projelerde, moda ve mimarlık arasındaki sınırlar bulanıklaşarak, bedenin şekillendirilmesi ve ifadesi üzerinde odaklanılmıştır. Occult Us ve Baroque Architecture ise tarihsel referanslarla özgün bir tarz sunarak moda ve mimarlık arasındaki geçmiş bağlantıları yansıtmaktadır. Son olarak, Airplane Dress ve 11:11 gibi projelerde, teknolojinin giyilebilir mekanlar üzerindeki etkisi ve dönüştürücü gücü vurgulanmıştır. Bu projeler, moda, mimarlık ve giyilebilir mekanların etkileşimini ve ortak kavramlarını keşfederken, disiplinler arası bir yaklaşımı temsil etmektedir.

Melis Bolat
Başkent University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
10
Master'sOpen AccessTR

Türk tamgalarının geleneksel motiflerle ilişkisi ve çağdaş moda tasarımlarında kullanımı

Bu çalışmada, Türk kültürünün köklü bir unsuru olan Türk tamgalarının çağdaş moda tasarımındaki yeri ve kullanımı kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Tamgalar, tarih boyunca Türk toplulukları arasında kimlik, güç ve inanç gibi unsurları ifade etmek amacıyla kullanılmıştır. Bu semboller, Orta Asya'daki eski Türklerden günümüze kadar süregelen kültürel mirasın önemli bir parçası olup, çağdaş moda tasarımında yeniden keşfedilmekte ve yorumlanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, Türk tamgalarının tarihsel gelişimi, kullanım alanları ve taşıdığı sembolik anlamlar derinlemesine ele alınmıştır. Türk toplumlarındaki tamga geleneği ve bu sembollerin sosyal, dini ve politik anlamları üzerine yapılan literatür taramasıyla birlikte, tamgaların kültürel kimlik oluşturmadaki önemi vurgulanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, moda tasarımında geleneksel motiflerin kullanımı ve kültürel sembollerin modaya etkisi ele alınmıştır. Özellikle Türk tamga ve motiflerinin küresel moda dünyasındaki yerini inceleyen bu bölüm, geleneksel ile modern arasında bir köprü kurarak, Türk tamgalarının günümüz tasarımlarında nasıl yeniden yorumlandığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, tamgaların estetik anlamı ve modaya kattığı özgünlük vurgulanmış olup, çağdaş tasarımlar üzerinden kültürel kimlik ve tarihsel mirasın nasıl yeniden şekillendiği araştırılmıştır. Çalışmanın bir diğer odak noktası, Türk tasarımcıların ve markaların koleksiyonlarında bu sembolleri nasıl değerlendirdikleri olmuştur. Bu kapsamda, güncel moda trendlerinde Türk tamgalarının kullanımına dair vaka çalışmaları ve örnekler sunulmuştur. Hem yerel hem de uluslararası moda dünyasında, bu sembollerin kültürel bir ifade aracı olarak nasıl benimsendiği ve tasarımlara entegre edildiği ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Aynı zamanda bu sembollerin küresel moda endüstrisindeki etkisi ve moda tasarımcıları tarafından kültürel bir yenilenme unsuru olarak nasıl kullanıldığı araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, Türk tamgalarının moda tasarımında gelecekteki rolü ve etkisi üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Moda tasarımındaki bu sembollerin hem Türkiye'de hem de dünya genelinde kültürel farkındalık yaratma ve kimlik oluşturma süreçlerine olan katkısı irdelenmiştir. Ayrıca, bu mirasın modern tasarım dünyasında sürdürülebilirliği ve Türk tamgalarının çağdaş moda akımları içerisindeki potansiyeli ele alınmıştır. Bu çalışma, genel olarak Türk tamgalarının, moda dünyasında sadece estetik bir unsur olarak değil, aynı zamanda kültürel mirası yansıtan ve onu geleceğe taşıyan bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın sonuçları hem moda tasarımcıları hem de kültürel araştırmalar için önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

Lalegül Sabuncuoğlu
Başkent University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kırklareli ili köyleri halk giyimi ve iç mekân dokumalarının günümüz moda tasarımlarına yansıtılması

Dokuma kumaşlar nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Teknolojinin çok hızlı gelişmesi beraberinde oldukça farklı üretimlerin yapılmasına olanak sağlamaktadır. Kırklareli geleneksel giyim ve iç mekân tekstilleri, renk, doku, desen ve kompozisyonun göz alıcı karışımıyla giyim, el sanatları doğadan ilham alan eşsiz bir sanat formudur. Bu sanat formuna Kırklareli köylerinde halkının günlük yaşamında günümüzde de tanık olunmaktadır. Aynı zamanda doğum, ölüm ve düğünlerin önemli bir kültürel giysisidir. Kırklareli kumaşları, dokuma özellikleri, kullanılan malzemeler ve Kırklareli halkının kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapmış oldukları ve kendi zevklerini yansıtan tasarımlarıyla benzersizdir. Tezin konusu, 93 Harbi (1877-1878) sonrasından günümüze Kırklareli köyleri halk giyimi ve iç mekânda kullanılan dokuma kumaşları incelenerek özgün kumaş tasarımları ve giysi yapımında kullanılmasıdır. Kırklareli köylerinin geleneksel tekstil örneklerinin malzeme, teknik ve desen özellikleri incelenecektir Tezin amacı, Trakya'da 93 Harbi (1877-1878) sonrasında oluşan politikalar, ekonomik durumlar, kültürel olayların neden olduğu tepkiler tekstil ve moda anlayışlarına da yansımıştır. Kırklareli köy kültüründe dokuma kumaşların giyim ve mekânda kullanım eşyası olmanın ötesinde binlerce yıllık birikimini nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelen örneklerin incelenmesi ve kayıt altına alınması, geçmişin izlerini geleceğe taşınması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Kırklareli köylerinde alan çalışması yapılarak geleneksel tekstil örnekleri malzeme, teknik, desen özellikleri ve dikiş yöntemleri incelenmiştir. Kırklareli köylerinde geçmişten günümüze giyim kültürü incelenerek, günümüze ulaşan örneklerden yararlanılarak moda tasarımı artistik çizimlerin hazırlanması, gelecek nesillere ışık tutacak bir belgesel niteliği taşıması ve özellikle ilgili literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak; öncelikle literatür taraması yapılmış ve hangi eserlere ulaşabilir tespit edilmiştir. Araştırma süresince Kırklareli Üniversitesi Kütüphanesi, Kırklareli İl Halk Kütüphanesi, Kırklareli Müzesi, YÖK tez tarama sayfasından ve Kırklareli köylerinde yaşayan halktan yararlanılmıştır. Araştırma ile ilgili fotoğraf ve yayın kopyaları alınarak bilgisayar teknolojisi ile internetten yararlanılmıştır. Kırklareli köy kültüründe dokuma kumaşların giyim ve mekânda kullanım eşyası olmanın ötesinde binlerce yıllık birikimini nesiller boyu anadan kıza aktarılarak günümüze kadar gelen örneklerin incelenmesi ve kayıt altına alınması, geçmişin izlerini geleceğe taşınması açısından büyük bir önem taşımaktadır.

DokumalarKırklareliModa+2
Selen Yaman
İstanbul Nişantaşı University · Institute of Graduate Studies
2022
00