
79
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Knowledge-based economy and economic growth: Empirical analysis of BRICST countries
Rapid developments in information and communication Technologies (ICT) and intense pressure of globalization have changed trade relations and economic performance in global economy. Particularly the invention of many ICT tools and services, growing demand to technology products, rise of knowledge-based sectors have addressed the role of intangible factors such as education, knowledge, information, innovation and R&D as new source of economic growth. However, with the onset of global financial crisis, many countries have experienced recessions or less growth than before. Lasting uncertainty in macroeconomic stability and concern about the future performance of global market lead governments to realize knowledge-based economy (KBE) as a major solution to problems of the existing economy. Emerging countries are also perceived as the global leaders of KBE due to their better and faster performance in adopting new technologies and increasing their accumulation of knowledge than the advanced countries.The aim of this study is to analyze major determinants of KBE which are based on World Bank Knowledge Assessment Framework, on economic performance indicators such as GDP, GDP per capita and economic growth rate in Brazil, Russia, China, India, South Africa and Turkey (BRICST) over the period from 2000 to 2010 by using Panel Data Model. The empirical evidence reveal that ICT infrastructure and secondary education are found to be important infrastructure channels that affect GDP per capita positively in the BRICST countries. In addition, the number of R&D personnel as an indicator for innovation potential has positive influence on the GDP per capita. Accumulation of educated people in R&D can affect country?s ability to innovate, benefit from ICT and enhance economic performance. Therefore, expansion of ICT infrastructure together with educated R&D personnel have become the major factors that affect economic performance in the BRICST countries.
External environment effects on product innovation performance: The food and beverage industry in Istanbul
Product innovation performance is gaining importance in today?s world along with increasing globalization and the developments in technology. Firms, even the biggest market leaders, do not possess all the internal skills, knowledge and capabilities needed to cope with global competition. Therefore, innovation can come from outside and large multinationals are moving towards a double network structure which makes external environment vital. Within this context, the primary objective of this thesis is to analyze the effects of some major factors and linkages related to the external environment of the firm on its product innovation performance. The factors are grouped as external knowledge inflow, cooperation with various external parties and international trade activities. To the best knowledge, literature lacks a study which involves the analysis of all these specific factors in a single study. The framework developed is implemented on the food and beverage sector empirically. For this purpose, an extensive literature survey is conducted and related data is gathered using a questionnaire developed for this purpose. Utilizing statistical tests such as frequency, crosstab, correlation and regression, the impact of external environment are analyzed. This study can shed light on similar studies with the suggestion that external environment related various factors of the firm are worth analyzing in studying the product innovation performance of firms. The framework can also be implemented on companies from various sectors which would make it possible to benchmark sectors in terms of product innovation performance.
Achieving growth through social innovation: A beyond GDP trial. Case studies of Turkey and Russia
Beyond GDP approach emphasizes that GDP alone is not comprehensive enough to capture the factors that contribute to the growth in the society. For several years, academicians try to identify the perfect indicator, which describes state of our well-being in the best way. The thesis' novelty is in its aim of identification of the conceptual relationship between Beyond GDP and social innovation by analyzing the ecosystem of social innovation. There are three major aims defined. The first one is to identify the potential of "beyond GDP" on social innovation. The second one is to propose a novel approach to defining social innovation ecosystem in the light of Social Progress Index, Global Innovation Index and the Legatum Prosperity Index. Volunteering was added to the ecosystem as a unique enabler of social innovation. The development of optimal social innovation ecosystem is to be followed by the specific ones for Turkey and Russia, based on the analysis of respective index indicators scores. The third one is to conduct a case study of social innovation initiatives in Turkey and Russia. Two examples of local foundations that operate with a help of volunteers were examined. At the end of the thesis, policy making recommendations based on the best practices are provided.
A comparative study on mutual fund performances of emerging markets in the era of quantitative easing
This study aims to analyze six emerging markets' equity funds – Turkey, Poland, Taiwan, South Africa, India and Mexico – during the period between January 2009 and October 2014. After the global financial crisis of 2008 came a period of quantitative easing (QE), creating an increase in the money supply and leading to a capital flow from developed countries to developing countries. The stock markets of these selected emerging countries increased dramatically during the era of quantitative easing. In this work, a total of 73 equity funds (11 Turkish Equity Funds, 14 Polish Equity Funds, 15 Taiwanese Equity Funds, 10 South African Equity Funds, 12 Indian Equity Funds, 11 Mexican Equity Funds) are analyzed in order to compare these funds' performances within this period. In order to measure these funds' performances, the Sharpe ratio (1966), Treynor ratio (1965), Jensen's alpha (1968), Sortino ratio (1994) and M2 ratio (1996) methods are used. Jensen's alpha is also used in identifying selectivity skills of fund managers. Furthermore, the Treynor & Mazuy (1966) and Henriksson & Merton (1981) regression analysis methods are applied to ascertain the market timing ability of fund managers.
An efficiency analysis of international airline alliances: An empirical study using data envelopment analysis
Alliances are inevitable outcomes of globalization and global competition in important industries such as the airline industry. That is the reason why the analyses in this study are not limited with airline level evaluation but assessments for alliances are also performed. This study evaluates the relative efficiencies of international passenger airline alliances, namely Star Alliance, One World and Sky Team, at transforming their inputs into outputs. Via Data envelopment analysis (DEA), four main and two explanatory models are analyzed for the year 2014 with BCC and CCR approaches using different input-output variable combinations such as total passenger seat capacity, fuel cost and seat per aircraft as the input variables and load factor, ASK and RPK as the output variables. Super-efficiency calculations are also performed in order to compare the results found by standard efficiency assessments. Two models employing ASK and load factor as the output variables are utilized to perform the efficiency analysis for the year 2013, as well. It is determined which airlines are playing as benchmarking peers for which airlines. Airline industry is proved to show variable returns to scale characteristics. Star Alliance is found to have the members that can be taken reference most by other two alliances' member airlines for efficiency improvements. The excess amounts of inputs are determined for each alliance and their member airlines. Alliances will be able to identify their strengths and improvement areas and achieve more healthy developments with the help of the implications derived from this study.
Criteria for and determinants of transportation selection decisions in exports: A case study of five industries in Turkey
In modern economy, decisions regarding what is to be produced correlates with the availability of a proper transportation network and the ability to supply these products to the market at lower cost. The most important question in world distribution is how the goods will be shipped from the origin to the destination. Regular mode selection depends on several dimensions. Among these dimensions are size, durability and value of the product which are issues related to the nature of the product. These may lead to the elimination of some modes from consideration as these modes cannot physically, legally or safely handle the goods. Weight, density and shape of a product can also greatly influence this decision. There were three major aims of the present research. The first one was to identify the major criteria and factors that might influence the selection mode process. The second was to implement those factors in five different Turkish export-oriented companies from various industries. Taking into account the diversity and complexity of the study, the participants were chosen according to their direct role in decision-making. Among them are CEOs, heads of export departments, and directors. The third aim was to conduct a case study aiming to compare proposed hypotheses and real-life situations. A decision-making flowchart that accounts for internal as well as important external factors was proposed.
The determinants of high-technology export performance: An empirical investigation in BRICT
2006 ile 2014 yılları arasında Türkiye ile BRİC ülkelerinden yapılan yüksek teknoloji ihracat performansının belirleyicilerini araştırmak için, ulusal yenilikçi kapasite çerçevesine ve yüksek teknoloji göstergeleri kavramsal modeline dayalı ampirik bir model oluşturduk. Sabit etkili üç panel veri kestirimi yöntemi uygulanmıştır: bunlar sırasıyla Driscoll-Kraay standart hata regresyonu, standart hataları düzeltilmiş panel doğrusal regresyonu ve büyük etkisiz-değişken kümeli sağlam doğrusal regresyon yöntemleridir. Ampirik model için beş adet ölçüm kümesi tanımlandı: inovasyon, üretken kapasite, finansal piyasaların gelişimi, ulusal yönelim ve nitelikli iş gücü olarak sıralanmaktadır. Bu kümelerin içinde en iyi açıklama gücüne sahip olan inovasyon ile ilgili belirleyiciler olarak belirlendi. Bunu takiben 93% açıklama gücüne sahip beş bütünleşik ampirik model tanımlandı. Nitelikli iş gücü (örneği: doktoralılar, bilim ve mühendislik dalından mezun olanlar), beşeri sermaye (örneği: Ar-Ge faliyetlerinde çalışan araştırmacılar) ve devletin Ar-Ge harcamaları tüm modellerde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmaktadırlar. Hatta bunlardan bazıları modellerde yüksek teknoloji ihracatında en büyük etkiyi ortaya koymaktadırlar. Örneğin; tüm diğer etkenler sabitken, devletin Ar-Ge harcamalarını ve araştırıcı sayısını 10% oranında arttırması yüksek teknoloji ihracatının ilkinde 7.23% ikincisinde ise 1.4% oranında artması sonucunu doğurur. BRİC ve Türkiye'den yapılan yüksek teknoloji ihracatı başarısı üzerinde yerel yenilikçi kapasite önemli bir role sahiptir.
Impact of Unorthodox monetary policy on sectoral international trade performance
This study aims to determine the impact of unorthodox monetary policy implemented in Turkey on sectoral foreign trade performance. In this study, Turkey's sectoral foreign trade data for the period January 2010 – May 2023 are analyzed. Monthly exports and imports data of agriculture and forestry, mining and quarrying, manufacturing industry and wholesale and retailing sectors, which contain a large portion (%99) of the country's whole international trade volume at sectoral level, are analyzed using exchange rates, funding cost of central bank of Turkey (interest rates) and production indices of EU and Turkey. Within the scope of the study, the relevant variables were estimated with long and short-run models by applying the ARDL bounds test by analyzing the sectors. Unorthodox monetary policy is corresponding to the latest observations between March 2021 to May 2023. The findings show that Turkish Lira depreciation against the basket exchange rate index and exports in most sectors are positively correlated, while funding cost (interest rates) and imports are negatively correlated. Increases in production indices of EU and Turkey have a positive effect on both exports and imports. The unorthodox period dummy shows that this period had a significant effect on both exports and imports of all sectors excluding wholesale and retail imports. An analysis of the sensitivity of different sectors to the macroeconomic factors studied as control variables reveals that their impact varies according to sectoral characteristics.
International trade and cryptocurrency movements: A network analysis
This thesis examines the intricate dynamics between international trade and cryptocurrency transactions, with a particular focus on Bitcoin. Employing an extensive dataset that includes the Direction of Trade Statistics for imports and exports, alongside the World Governance Indicators, this study explores the multifaceted relationships between global trade activities and cryptocurrency operations. The findings reveal that countries with substantial trade volumes are more likely to engage in significant cryptocurrency transactions, suggesting that cryptocurrencies are increasingly used to facilitate international trade. This research supports several hypotheses, including the positive correlation between trade volume and cryptocurrency activity, and the role of cryptocurrencies in enabling financial activities in countries facing capital account deficits. Conversely, the study also addresses hypotheses that were not supported, providing critical insights into the limitations of cryptocurrencies in contexts of political and economic instability. By analyzing the overlap and distinctions between cryptocurrency and traditional trade networks, this thesis contributes to a deeper understanding of the evolving landscape of digital finance and its implications for international trade and economic policy.
Sürdürülebilir finans ve yenilenebilir enerji odaklı performans analizi: Bankalar üzerine bir uygulama
Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren bazı bankaların yenilenebilir enerji yatırımlarının finansmanındaki rollerini çok kriterli karar verme yaklaşımlarıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin bir parçası olarak yeşil finansmanın önemi giderek artmakta olup, bankacılık sektörünün bu alandaki katkısının ölçülmesi stratejik bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda hem finansal hem de çevresel kriterler temel alınarak, bankaların performansları nesnel yöntemlerle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, belirlenen bankaların 2024 yılına ait faaliyet raporları ve sürdürülebilirlik raporları temel alınarak oluşturulmuştur. Analiz sürecinde Entropi yöntemi ile belirlenen kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış, TOPSIS yöntemi ile bankalar performanslarına göre sıralanmıştır. Çalışmada kullanılan kriterler uzman görüşü alınarak belirlenmiş olup söz konusu kriterler; yenilenebilir enerji kredi miktarı, net kar, ESG skoru, sürdürülebilir finans hacmi gibi finansal göstergeler ile emisyon dağılımı, enerji tüketimi ve kağıt kullanımı gibi çevresel göstergeleri kapsamaktadır. Analiz sonuçlarına göre, bankalar performanslarına göre sıralanmıştır. Sonuçlar, bankaların sürdürülebilir finansman stratejileri ile çevresel sorumlulukları arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çevresel göstergelerin finansal analiz süreçlerine entegre edilmesinin, bankaların stratejik konumlarını doğrudan etkilediği gözlemlenmiştir. Entropi ve TOPSIS yöntemlerinin birlikte kullanımıyla yapılan analiz, finans sektöründeki sürdürülebilirlik temelli performans analizleri için objektif ve uygulanabilir bir yaklaşım sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji, Bankacılık Sektörü, Sürdürülebilirlik, ESG
Consumer acceptance of wearable technology devices: A cross-cultural study in Turkey and Germany
With the rapid change in technology worldwide, products such as wearable technology devices tend to have an uprising trend that comes with wider variety nowadays. Consumers, however, are not necessarily adaptive in their nature and their perception is shaped by many factors. The aim of this research is to investigate the consumer acceptance of wearable technology devices. For this purpose, a research instrument was developed through which data was collected from German and Turkish university students. The study extends the widely used technology acceptance model with the introduction of new variables. The overall results provide validation to previous literature while introducing new factors for consumer acceptance of technology products, wearable technology devices and smartwatches, specifically. Importance of this research comes from the innovative and promising nature of the wearable technology devices concept, the lack of work on smartwatches in the literature as well as the cross-cultural nature of the study.
The effect of after-sales services on customer retention: The case of the Turkish smartphone market
Customer retention success affects continuity and operational strategies of companies. Since the competition increases in global markets, companies diversify their services to keep longer customer engagements. There are several customer retention tools, including post sale services. The purpose of this thesis is to examine the effect of after-sales services on customer retention in the smartphone market while contributing to the literature by providing a theoretical framework related to the discussion of the use of after-sales services as a customer retention strategy. The after-sales services in Turkish smartphone market is analyzed as a case to explore and explain the findings of the thesis. Servqual model is adopted to investigate the antecedents, behaviors and outcomes associated with consumer interaction at certain technical service centers. In order to test the model, paper and online-based survey method were used. Questionnaires were selected among those who used a smartphone and previously sent their smartphones to a technical service for repair. The service quality impact on intention of repurchasing the same brand was investigated in terms of Servqual model. The findings reveal that previous after-sales services quality in terms of reliability, responsiveness, empathy and tangibles dimensions are valid and meaningfully affect the repurchasing the same brand smartphone decision. A final report is developed with the set of recommendations to guide manufacturers in adjusting their business strategy for after-sales service portfolio.
Exploring the antecedents of entrepreneurial intentions an examination of global entrepreneurship monitor data
The calls for new and innovative firms are growing louder, claiming entrepreneurs create jobs and boost the economy at the same time. This study examines the effects of unemployment and perceived opportunities and capabilities on entrepreneurial intentions. Previously, most research in this field focused on entrepreneurial activity instead and yielded contradicting outcome. The aim is to make use of the more direct relationship that can be drawn by employing entrepreneurial intentions instead of actual activity. Specifically, this study focuses on the relationship between unemployment and entrepreneurial intentions. Data from the Global Entrepreneurship Monitor and the World Bank for 92 countries and for the years between 2003 and 2018 are analyzed by conducting a multiple linear regression. The findings of this study show that unemployment rates are positively related to entrepreneurial intentions and so are increasing levels of perceived opportunities and capabilities. This study offers a new perspective on the discussion of the relationship between unemployment and entrepreneurship. The results indicate that the drivers of entrepreneurial intentions are numerous and yield relevant insights for policymakers to support them in their efforts to promote entrepreneurship and spur economic development.
Cointegration and causality relationship between Borsa Istanbul's BIST 100 and exchange rates
This thesis investigates the relation between the stock prices and the exchange rates(against US dollar) of Turkey, based on the monthly data from January 2003 to February 2019.The study inspects the short-run causal relationship by employing multivariate Granger causality test, and probes the long-run relation of the aforementioned variables using Johansen cointegration test. In addition, by use of multivariate DCC-GARCH method, dynamic conditional correlation among variables are estimated & forecasted for future periods. Empirical results suggest that only one long-term relation exists between these variables, and the direction of causality runs from stock prices to exchange rates. Findings of DCC-GARCH implies that significant dynamic conditional correlation is present among the time series studied. Also, a considerable time varying correlation is established between BIST100 stock prices and real exchange rates, which is in accordance to the result of preceding methods.
Stock market responses to sovereign rating announcements: An event study on different country groups
Credit rating agencies have gained significant importance in the last decades. Rating activities started with corporate bonds. Vast number of markets and tools are graded by agencies now. Many studies focused on corporate bond ratings and reaction of related stocks. Fewer studies investigated the relationship between sovereign credit ratings and country stock indexes. The thesis aims to measure the response of different index groups to sovereign credit rating announcements. Selected country groups are BRICS, developed markets economies and sub-segments of emerging markets. Response differences between mentioned groups are investigated in this study. 18 different indexes are included in the study. Period of the thesis is 01.01.2009 and 31.12.2018. Event study methodology is the used assessment technique in the study. The results underlined that there are significant returns for each of the selected groups. BRICS, developed market economies and investable emerging markets have significant abnormal returns during both upgrades and downgrades. Non-investable emerging markets and EU-member emerging markets had significant returns only during downgrades. On the other hand, Non-EU member emerging markets showed significant returns during upgrades.
Varieties of democracy and economic growth: A panel data analysis
This thesis addresses the question how different democracy varieties affect the economic growth. For the varieties of democracy, the indices of V-Dem Institute are used and the democracies has categorized into five different groups as following: electoral, liberal, participatory, deliberative and egalitarian. With the fixed effect estimation of the regression with Driscoll-Kraay standard errors, panel data for 86 countries over the period from 1960 to 2016 is used. The findings imply that, economic growth have positive correlation with all democracy indices and strongest correlation is with egalitarian democracy. Since electoral democracy index act as basic essential of other democracy indices; add to regressions performed with these indices, the correlations of components without the partial score of electoral democracy index is also analyzed separately. Findings show that participatory, deliberative and egalitarian democracy components are not significant without the essential characteristics of any democracies. As control variables, geopolitical region, trade openness, life expectation and primary schooling are estimated as significant for all democracy variations. However, only for egalitarian democracy, ethnic fractionalization is insignificant in some circumstances. Also, the coefficient of ethnic fractionalization is lowest for the egalitarian democracy. This finding is supportive to following arguments in the literature, democratic regimes tend to manage ethnic fractionalization better and equal distribution has highly important role in this. In consideration of the literature and the findings, it may be said that equal distribution of power and resources likely to reduce the unfavorable effects of ethnic fractionalization on economic growth.
The impact of Travel 2.0 technologies on international tourist arrivals
The aim of the study is to measure the impact of Travel 2.0 technologies on international tourist arrivals. Specifically, there hardly exists comprehensive work in this research area. To address this gap, this study develops a conceptual model and conducts a multiple regression analysis. The international tourist arrivals by country of destination is the dependent variable; whereas, the average monthly visit to DMO's website, the number of reviews and opinions on tripadvisor.com, the number of listed properties on booking.com, and the number of listed tours on viator.com are the independent variables. Results show that Travel 2.0 technologies that are mostly used are reviews and opinions, bookings systems, and the touristic activity listing with a 56.5 percent impact on international tourist arrivals. Additionally, results indicate that there is a positive influence of the number of listed properties on booking.com on the international tourist arrivals by country of destination. This depicts that rich accommodation opportunities can create a direct touristic interest and bookings for the destination. Results also emphasize that tourists give priority respectively to the accommodation facilities and reliable information based on experiences of other travelers rather than websites belonging to the destination or the country's officials, activities and things to do. This research attempts to create a conceptual model linking Travel 2.0 technologies and the international tourist arrivals by country of destination and aims to shed light on future studies in this area.
Study the foreign trade effects on economic development in some developing countries including Iran and Turkey
This research attempts to study the effect of the indices related to the variables of foreign trade, physical and human capital and energy consumption on the process of economy growth. So, seven selected developing countries during 1990-2011 were studied in the frame of the panel cointegration technique with the approach of the ordinary least square (OLS). The results obtained by the conducted evaluation shows that all of the studied indices during the given time have positive and meaningful effect on the process of the economy growth. Keywords: Foreign trade, economic development, panel cointegration method
E-ticaretin ve dolaylı ihracatın Türkiye mermer sektörü ihracat stratejilerine etkisi: Afyonkarahisar ili örneği
Bu çalışmanın amacı ihracat yöntemlerinden e-ticaretin ve dolaylı ihracatın ülkemiz mermer ihracatına etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaçla anket hazırlanmış ve Afyonkarahisar ili içerisinde bulunan 40 firma ile görüşmeler yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde e-ticaretin ve aracılar ile ihracat yapmanın firmalar üzerine büyük kazançlar sağladığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda firmaların demografik özellikleri ile e-ticaret ve aracılarla çalışma konuları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. İhracat yöntemlerinden diğer faktörlerde herhangi bir anlamlı sonuç çıkmamıştır.
Impulse buying behavior: Packaging effects of snack foods
The purpose of this study is to investigate whether the packaging effects of snack foods lead consumers to impulsive buying behavior. It is becoming progressively difficult in today's world to attract the attention of consumers in the ever changing and evolving product categories. It therefore becomes necessary to attract the consumers' attention in order to keep the products in the market and to increase the purchase amounts. How do the products that we contact with our eyes or hands on the shelves everyday attract us? The most obvious answer to this is the difference in packaging. The packaging which is considered as silent seller attracts attention with their visuals and takes place in the consumer's memory. In the next purchase the consumer exhibits a familiar attitude for the product. A sense of awareness may lead the consumer to buy the product, even if s/he does not need it. In addition, the products' packaging may lead the consumer to impulsive buying behavior. The many different features of the packaging may appeal to different consumer groups or different consumers' wants and needs and this in turn, exhibits itself in impulsive buying behavior. The study used survey method with 174 participants to investigate the packaging effects on impulsive buying behavior. According to the results of the statistical analysis, factors which are "packaging effects of snack foods, consumer's mood and functions of snack foods packaging" influence the impulse buying behavior of the consumers. Key words: impulse buying behavior, packages, packaging effects, snack foods.
Lüks giyim sektöründeki tüketici davranışları: Ankara örneği
Bu araştırmanın amacı; lüks marka kavramı ışığında giyim sektöründeki tüketici davranışlarının incelenmesidir. Araştırmanın örnekleminin belirlenmesinde tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Ankara'da yaşayan giyim alışverişi yapan 373 kişiden oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, anket formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 20 programı ile yapılmıştır. Araştırmanın örnekleminin demografik özellikleri ve tüketim alışkanlıklarına ilişkin bulgular elde edilirken betimsel istatistiklerden; tüketici davranışları ölçeği ve alt boyutlarının demografik bilgiler ve tüketim alışkanlıklarına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Ayrıca, lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarının; mağaza atmosferi, moda, hedonizm, referans grup ve statü ve satın alma niyeti üzerine etkisini gösteren çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarının satın alma niyetine yönelik algıları cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Ancak, lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarının satın alma niyetine yönelik algıları yaş, eğitim durumu, gelir, marka tercihi, alışveriş sıklığı, lüks markalı ürünleri satın almadaki en önemli neden, en çok satın alınan lüks ürün grubu değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık göstermektedir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise; lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarının referans grup ve statü parametrelerin satın alma niyeti üzerinde anlamlı etkisinin olduğu, mağaza atmosferi, moda ve hedonizm parametrelerinin ise satın alma niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarının satın alma niyetine yönelik algılarında olumlu bir algı bulunduğunda, ilgili markaları kendilerine daha yakın hissedebilmeleri ve söz konusu markaları daha güvenilir algılayabilmeleri gösterilebilir. Dolayısıyla, lüks giyim sektöründeki tüketici davranışlarına ilişkin algıları olumlu yönde arttığında, lüks giyim sektöründeki satın alma niyetlerine yönelik algıların da olumlu yönde artabileceği söylenebilmektedir.
Gaziantep'in lojistik üs olma potansiyelinin belirleyicileri: Ampirik bir çalışma
Lojistik, küreselleşen ekonomik düzen içerisinde son yıllarda önemi artan bir kavramdır. Firmaların fark yaratmak, maliyetlerini azaltmak ve rekabet gücünü arttırmak için lojistik faaliyetleri önemsedikleri görülmektedir. Lojistik faaliyetler arttıkça, dünya üzerinde lojistik üs potansiyeline sahip merkezler ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, coğrafi konumu, güçlü sanayi yapısı, İpekyolu güzergahı üzerinde olması sebebiyle Gaziantep'in lojistik üs olma potansiyelinin araştırılmasıdır. Çalışma lojistik kavramının tanımı, lojistik yönetimi, Türkiye ve Gaziantep'te lojistik sektörünün gelişimi ve Güçlü-Zayıf-Fırsat-Tehdit (GZFT) analizlerini içermektedir. Tezin son bölümünde Gaziantep'te faaliyet gösteren ulusal ve uluslararası ölçekli lojistik firmalar ile yapılan anket çalışmasının analizi yer almaktadır. Yapılan çalışmada Gaziantep'in Türkiye'de lojistik üs olma potansiyelinin var olduğu ancak sektörde faaliyet gösteren firmaların kalifiye insan gücüne ihtiyaç duydukları, yasal düzenlemelerin ve profesyonel yönetim anlayışının gerekliliği, bilgi teknolojilerinin yaygın olarak kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Lojistik Üs, Lojistik Yapılanma Modelleri
Kredi temerrüt takası (CDS) ve kredi derecelendirme not açıklamalarının lojistik sektörünün finansal yapısına etkileri
Dünya genelindeki çoğu ülkenin finansal piyasalarının birbirleriyle entegre olması ve yatırımcılarında kendi ülkeleri yada bir başka ülkenin finansal piyasalarında yatırım yapma kararları aldıkları küreselleşmenin etkisiyle gözlemlenmektedir. Bu noktada çoğu yatırımcının veya uluslararası yatırım fonlarının dünya genelinde yatırım kararları alırken mevcut ülkeler hakkında, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının yapmış oldukları not açıklamalarını dikkate aldıkları bilinmektedir. Yapmış olduğum bu çalışmada Moody's, Standart & Poor's ve Fitch tarafından ülkemiz için açıklanan kredi derecelendirme not açıklamalarının BİST-ULAŞTIRMA ENDEKSİ içerisinde yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyat hareketlerine etkisi analiz edilmiştir. Bu kapsamda 2010-2020 yılları arasında yapılmış olunan not açıklamalarının, BİST-Ulaştırma Endeksi içerisinde yer alan; BEYAZ, CLEBİ, DOCO, GSDDE, THYOA, TLMAN, PGSUS ve RYSAS kodlarıyla işlem gören hisse senetlerinin fiyat hareketlerinde bir etkiye sahip olup olmadığının tespiti yapılmıştır. Not açıklamaları 3 grup halinde analiz edilmiştir. Analiz çalışmamızda olay çalışması (event study) yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kredi derecelendirme kuruluşlarının not açıklamalarının olay günü ve öncesinde BİST-ulaştırma endeksi ve hisselerinde anormal getirilere neden olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum not açıklamaları öncesi piyasaya bilgi sızıntısı olduğu bu nedenle etkin piyasalar hipotezine göre piyasanın tam etkin olmadığı sonucuna ulaşılmasına neden olmuştur.
Türk ihraç ürünlerinin İngiltere deki ithalatçı firmalar tarafından algılanma düzeyleri
Brexit sonrasında AB mevzuatının değişmesi ile birlikte Birleşik Krallık ile dış ticareti yürüten Türk firmaları için yeni bir dönem başlamıştır. 29.12.2020 tarihinde imzalanan Birleşik Krallık - Türkiye "Serbest Ticaret Anlaşması" ile bu süreç farklı bir ivme ile devam etmektedir. Bu araştırmada Türk ihraç ürünlerinin Birleşik Krallık'taki şirketler tarafından algısı incelenmiştir. Çalışma Türk ürünlerini ihraç eden 5 şirketle yapılmış olup, nitel analiz yapılarak sonuca ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, Türk ürünlerinin İngiltere'deki en büyük rakipleri Doğu Avrupa ve Orta Doğu ürünleridir. Türk markaları İngiliz şirketler tarafından çok tanınmamakta olup, en çok mobilya, giyim ve yiyecek sektöründe bilinmektedir. Son olarak, Türk ürünlerinin tanınmasında en çok etkiyi Türk turizmi yapmaktadır. Bilim Kodu : 117406 Anahtar Kelimeler : İhracat, Dış Ticaret, İngiltere, Brexit Ticari Politikaları Sayfa Adedi : 73 Danışman : Prof. Dr. Cemalettin AKTEPE
COVID-19 ve salgın hastalıklar: Küreselleşmeye etkileri
Bu çalışma, geçmişten beri var olan ve mevcut zaman diliminde etkilerini sürdüren pandemi olgusunun, Dünya ekonomisi üzerinde yapmış olduğu etkileri, mevcut veri setlerini analiz ederek anlamaya ve çıkan sonuçlara göre çözüm önerilerinde bulunmaya yönelik yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, elde edilen sonuçlara dayanarak politika yapıcılara önerilerde bulunmaktır. Çalışmada, öncelikle kavramsal çerçeve belirlenmiştir. Literatür özeti ile birlikte de küreselleşme olgusu aktarılmıştır. Çünkü COVID-19 pandemisi her şeyden önce küreselleşme kavramı üzerinde derin etkilerde bulunmuştur. Bu sayede Dünya, birlikte hareket etme gerekliliğini zorunlu olarak hayata geçirmiştir. Küreselleşme, sınırları kaldırmıştır. Aslında küreselleşme soyut bir kavramdı ve virmanlar üzerinden oluşan sermaye hareketleri olarak tanımlanıyordu. Ancak COVID-19 pandemisi bunun sadece bir para akımı değil, aynı zamanda ortak tavır alınması gereken bir Dünya tanımlanması olduğu gerçeğini zorunlu olarak ortaya koymuştur. Çalışmada, Dünya Ticaret Örgütü'nün Dünya ticaret hacmine ilişkin veri seti, kalemler bazında incelenmiştir. Sektörlere göre yıllar bazlı dış ticaret hacminin incelenmesi sonucunda, sektörlerin çoğunluğunda 2014 pik noktasından sonra 2018 yılına kadar düşüş yaşadığı gözlenmiştir. Ek olarak, 2018 yılında tüm sektörlerde hacim olarak artış görülmüştür. Ancak, 2019 yılı Dünya ticaret hacminin gerileme arz ettiği bir yıl olarak kayda geçmiştir. Bunun gerekçesi olarak da, 2018 yılının Haziran ayında başlayan ABD-Çin tarife savaşları düşünülmektedir. 2020 yılına ilişkin analizler ise, McKibbin ve Fernando'nun (2020) geçmiş SARS ve Influenza vakalarına ilişkin gözlemlerine dayanarak kurguladıkları modelin sonuçları yorumlanarak yapılmıştır. 2019 yılında düşüş trendi gösteren Dünya ekonomisinin, 17 Mart 2020 sonrası için geleceğinin ne olacağı, tahmin edilmeye çalışılmıştır. İlgili model geçmiş gözlemlere dayanan dinamik stokastik bir genel denge modelidir. Bu model COVID-19 pandemisinin, Enerji, Madencilik, Tarım (Avcılık ve Balıkçılık da dâhil), Dayanıklı Mal Üretimi, Dayanıklı Olmayan Mal Üretimi ve Hizmetler sektörlerindeki ve Dünya çapındaki etkilerini, analiz etmeyi amaçlamaktadır. Geçmiş tecrübelerden elde edilen birikimle de vaka, ölümcül vaka ve ölüm oranları tahmin edilerek modele, açıklayıcı (bağımsız) değişken olarak eklenmiştir. Bu yolla, üretim maliyeti artışları, tüketim talebindeki gerilemeler ve kamu harcamalarındaki artışın ne olacağına dair, farklı 7 senaryo kurgulanarak kestirimde bulunulmuştur. Modelin kestirimde bulunduğu bir başka kavram ise, nüfustaki ve iş gücündeki yıpranmadır. Buna göre, en yüksek iş gücü kaybının Çin'de meydana geleceği tahmin edilmektedir. McKibbin ve Fernando'nun (2020) model sonuçları en çok can kaybı veren ülkelerden birinin, ABD olacağını göstermektedir. Öz sermaye risk primindeki en yüksek artış ise Hindistan, Endonezya ve diğer petrol üreten ülkelerde gerçekleşecektir. Türkiye için, öz sermaye risk primindeki artış %1,98 olarak tespit edilmiştir. Tüm sektörlerde, %25 ila %53 oranında üretim maliyeti artışı beklenmektedir. Farklı bir bulguya burada değinmekte ise, fayda görülmektedir. Dünya Sağlık Örgütü'nden elde edilen verilere göre Çin, en çok can kaybı olan 10 ülke arasında yer almamaktadır. Tüketim talebinde gerileme ise, senaryolar içerisinde en düşük seviyede olan 7 no'lu senaryo için tahmin edilmiştir. Buna göre, en yüksek tüketim talebi gerilemesi ABD'de gerçekleşecektir. Devlet harcamalarında da artışlar beklenmektedir. Özellikle, sağlık harcamalarında artışlar öngörülmektedir. Pandemi sürecinden etkilenecek kişi sayısının en yüksek olduğu ülkeler, Çin ve Hindistan olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada Dünya ticaret hacminin aylar bazlı gelişimi de incelenmiştir. 2020 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yaşanan düşüşün, nisan ayında daha da ivme kazandığı gözlemlenmiştir. Dünya'yı çok derinden etkileyen bir başka pandemi, 1914-1920 yılları arasında yaşanmıştır. İspanyol gribinin etkilerini araştıran bir çalışmaya da burada yer verilmiştir. Yine bir mekânsal model aracılığıyla yapılan analizden elde edilen COVID19 pandemisi'nin etkileriyle karşılaştırılmıştır. Ancak COVID-19 pandemisinin etkilerinin, grip salgınına benzer büyüklükleri ortaya çıkarmasının muhtemel olmadığı, çalışmada belirtilmektedir. Veba ve COVID-19 pandemisinin karşılaştırılmasına ilişkin araştırmalara da yer verilmiştir. Feodalizmin çökmesine yol açan veba salgınının benzer etkilerini COVID19 pandemisinin gösterip gösteremeyeceği ve küresel ölçekteki güç değişikliklerine sebep olup olmayacağını, zamanın göstereceği, ancak çalışma hayatında birtakım değişimlerin gerçekleşeceği sonucuna ulaşılmıştır. Dünya GYSH'sının ciddi düşüşler yaşayacağı da bu çalışmada değerlendirilen diğer çalışmalardan çıkarılan bir sonuçtur. Ancak, tüm sektörlerin zarar edeceği sonucu kesin bir bilgi değildir. Çünkü, özellikle sağlık ve ilaç sektörleri ve de online alışveriş pazarı kriz sürecinden olumlu etkilenmiştir.
Kur riski ve uluslararsı ticarette önemi
Bretton- Woods sisteminin çöküşüyle sabit kur sistemi terk edilip esnek kur sistemine geçilmiştir. Esnek kur sistemine geçilmesiyle birlikte, döviz kuralarında meydana gelen dalgalanmalar döviz kuru riski kavramını ortaya çıkarmıştır. Küreselleşme ile sayıca artan uluslararası ticaret yapan firmalar açısından döviz kuru riski oldukça önem taşımaktadır. Bu bağlamda firmalar için ortaya çıkan riskin yönetimi zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı dış ticarette ortaya çıkan kur risklerini tanımlamak ve bu risklerden korunmak için kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmesidir. Çalışmada öncelikle döviz kurları hakkında bilgi verilmiştir. Kur riskinin ortaya çıkışı ve ortaya çıkmasına neden olan faktörler açıklanmıştır. Son olarak firmaların döviz kuru yönetiminde izlemesi gereken yöntemler belirtilmiştir.
Duygusal emek kavramının işgören performansı üzerindeki etkileri: Çağrı merkezi çalışanlarına yönelik nitel bir uygulama
Müşteri memnuniyeti kavramının önem kazanması ile birlikte yöneticilerin çalışanlarından kalite ve standartlar uyum konusunda bekletileri artış gösterirken, çalışanlar üzerinde kontrolcü ve baskıcı bir tutum sergileme durumu söz konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı; iş ortamında duygu ve davranışlarını örgütsel davranış kurallarına göre şekillendirmek durumunda olan işgörenlerin sarf etmiş olduğu duygusal emek çabası ile tükenmişlik, iş doyumu, işten ayrılma niyeti ve stres düzeyi arasındaki ilişkinin işgören performansına olan etkilerinin tespit edilmesidir. Araştırma, yasal tahsilat süreçlerini gerçekleştiren bir çağrı merkezi şirketinin çalışanlarını konu alan nitel bir çalışma olarak uygulanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların demografik özellikleri ile duygusal emek çabasının etkilerine dair net bir çıkarıma varamasak da elde edilen gelir düzeyindeki artışa paralel olarak; işgörenlerin samimi davranış sergilemek konusunda daha istekli olduklarını gösteren sonuçlar, duyguların sunulan hizmetin bir parçası olması ve meta özelliğini kazanması savını destekler niteliktedir.(Hochschild, 1983; Morris ve Feldman, 1996) Yüzeysel davranış sergilediğini belirten katılımcıların ifadeleri duygusal emek kavramının olumsuz etkileri olarak daha önceki araştırmada ifade edilmiş olan tükenmişlik hissi, iş doyumu, işten ayrılma ve stres düzeyinde artış gibi sonuçlarla benzerlik göstermektedir. (Hochschild, 1983; Morris ve Feldman, 1996; Grandey, 2000)
3PL yeşil lojistik uygulamalarının hizmet sektörüne etkisini ölçmeye yönelik nitel bir çalışma: İstanbul ili uygulaması
Lojistik, modern pazarlama içerisinde kendine yer tutmuş olduğu gibi tüm sektörlerde çevresel alanda da önemli yer tutmakta olup önemi günden güne artış göstermektedir. Çevreyi korumak, enerji tüketimini en aza indirebilmek, malzemelerin yeniden üretimi sayesinde tekrar doğaya kazandırılabilmesi gibi başlıca nedenler lojistik sektörünün önemli bölümlerinden biri olan ' Yeşil Lojistik' kavramını ortaya çıkarmıştır. Rekabetin yüksek derecede olduğu lojistik sektöründe, işletmeler avantaj elde edebilmek için yeşil lojistik ve uygulamalarını benimsemiş, lojistik faaliyetlerini '3PL' şeklinde isimlendirilen üçüncü parti lojistik firmalarından da karşılamışlardır. Burada amaç, maliyeti azaltmak, sermayeyi etkin kullanmak, çevreye verilecek zararları engellemek ve pazarda tutunabilmektir. Bu araştırmada, İstanbul ilindeki 3PL Yeşil Lojistik uygulamalarının hizmet sektöründeki etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Çevre, Yeşil Lojistik, Üçüncü Parti Lojistik (3PL), Rekabet ve Pazar
Sanal organizasyonlarda örgüt kültürü ve sosyal sürdürülebilirlik: B2C şirketleri üzerine nicel bir araştırma
Bu tez çalışmasında, sanal organizasyonlar, örgüt kültürü, sosyal sürdürülebilirlik kavramları ve bu kavramların birbirleriyle olan ilişkileri incelenmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, sanal organizasyonlardaki örgüt kültürünün sosyal sürdürülebilirlik üzerindeki etkisini inceleyerek aralarındaki özdeşleşmeyi tespit edebilmektir. Bu araştırmanın kapsamını, online sistemler içerisinde faaliyet gösteren hizmet rolü B2C (Business to Customer) olan e-ticaret şirketleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi seçilmiştir ve e ticaret şirket çalışanlarından 304 kişiden kolayda örneklem kapsamında anket toplanmıştır. Araştırma evrenini, sanal organizasyonlarda faaliyet gösteren çalışanlar oluşturmaktadır. Anket formu Sosyal Sürdürülebilirlik Ölçeği ve de Örgüt Kültürü ölçeğinden oluşmaktadır. Verilerin analizi SPSS programı ile analiz edilmştir Araştırma sonucunda sanal organizasyonlarda örgüt kültürünin sosyal sürdürülebilirlik algısını etkilediği tespit edilmiştir.
Uluslararası ticarette ödeme alternatifi: Blokzincir
Günümüzde adı çok sık duyulan kripto para ve akıllı sözleşme sistemi aslında blokzincir teknolojisinin bir alt kolunu oluşturmaktadır. Dünya genelinde uluslararası ticarette yaşanan teknolojiye uyum sürecinde blokzincir teknolojisi ile akıllı sözleşmelerin ödeme yöntemi olarak kullanılması umut verici bir yenilik olarak görülmektedir. Bu çalışma uluslararası ticaret işlemlerinde blokzincir kullanımını ve akıllı sözleşmelerin Türkiye'nin ekonomik büyümesine katkısı olup olmadığını ölçmek için yapılmıştır. Çalışmada ampirik bir analiz tasarlanmıştır. Uluslararası ticarette blok zincir teknolojisi kullanımının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini ölçmek için Pairwise Granger Nedensellik Testi uygulanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda finansman giderleri ile ihracat arsında nedensellik ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Buna rağmen işlem süreleri ve ihracat arasında, ithalat ile finansman giderleri arasında ve işlem süreleri ile ithalat arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.
Türkiye'de ADR uygulamaları ve iyileştirme önerileri
Türkiye'de ADR uygulamalarının iyileştirilmesi ve mevzuat ile uygulama arasında kalan boşlukların sektör temsilcileri ve icra ettikleri görevler bakımından ne olduğu, ADR uygulamalarının hangi yöntemlerle iyileştirilebileceğinin araştırılması ve bu uygulamalarda Türkiye'de karşı karşıya kalınan. Problemlerin ne olduğu konularında katılımcılarla görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşme gerçekleştirilen katılımcıların sektördeki görevleri, bahsi geçen koşullar doğrultusunda ele alınarak sektöre rehber olmuştur. Çeşitli alanlarda ve birbirinden farklı sürelerde görevde olan katılımcılar, sektör içerisinde yer alan ve gelecekte geliştirilmesi öngörülen ADR uygulamalarının minimum düzeyde problemler ile yürütülebilmesi doğrultusunda görüşlerini dile getirmişler ve kendi deneyimlerinden yola çıkarak iyileştirmeler yapılmasının mümkün olduğuna dikkat çekmişlerdir. Bu çalışmada veriler, nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinden birisi olan görüşme yöntemi içerisinde bulunan "yarı yapılandırılmış görüşme tekniği" ile toplanmış ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın evreni, 2022 yılında görevde bulunan sektör temsilcilerinden meydana gelmektedir. Örneklem ise evrenden çok amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 20 katılımcıdan meydana gelmektedir. Sektör temsilcilerinin deneyimledikleri ADR uygulamalarının piyasaya olan etkisi hususundaki görüş ve beklentileri, ilgili mevzuat, gerçekleştirilen iş ve nitelikler kapsamında ele alınmıştır. ADR uygulamaları konusundaki görüşler yalnızca sektör bazında değil; ülke bakımından da değerlendirilmiştir. Bu çerçevede pek çok tavsiye ve değerlendirme gerçekleştirilmiştir.
Katılım bankalarının fon kullandırma yöntemleri ve ticari finansman desteğine yönelik bir uygulama
Faizsiz bankacılık uygulamaları genel anlamda "İslami Bankacılık" olarak da adlandırılmaktadır. Bu uygulamaların en temel ilkesi, geleneksel bankacılık uygulamalarından farklı kılınarak faize yer vermeme durumlarıdır. Bu bankalar yaptıkları işlemler ve ellerindeki kaynaklar için faiz ödememektedirler. Katılım bankalarının kuruluş amaçlarının başında özellikle dinî duyarlılıkları nedeniyle faizden uzak kalan insanların ekonomiye katılmayan atıl tasarruflarını ekonomiye kazandırmak gelmektedir. Bu nedenle bu araştırmada, katılım bankacılığı uygulamaları ve katılım bankacılığında kullanılan fon toplama ve fon kullandırma yöntemlerinin girişimcilere olan etkileri incelenmiştir. Bu çalışmada; katılım bankasının ilgili bölüm çalışanları ile yapılan yapılandırılmış mülakata 15 katılımcı katılmıştır. 15 katılımcının her birisine 12 adet soru olmak üzere toplam 180 adet soru sorularak araştırmanın bulguları elde edilmiştir. Elde edilen bulguların analizleri sonucunda, katılım bankalarının fon kullandırma yöntemlerinin doğrudan, girişimcilerin ihtiyaç duyduğu ticari malları finanse etmeye yönelik uygulamalar olduğu görülmüştür. Sonuç ve öneriler bölümüyle tez tamamlanmıştır.
Havacılık sektöründe marka bilinirliği, marka güveni ve algılanan hizmet kalitesinin tutumsal marka sadakatine etkisinde aracı değişken olarak marka değeri
Günümüzde havacılık sektörünün gelişmesiyle birlikte farklı havayolu şirketleri sektöre katılmakta ve rekabet ortamında kendilerine yer edinmeye çalışmaktadırlar. Bununla birlikte sektöre uzun yıllar hizmet veren, gerek bilinirliği gerekse hizmet kalitesi bakımından kabul görmüş havayolu şirketleri ise müşteri sadakatini sürdürmeye devam etmektedir. Bu bağlamda müşterilerin marka sadakatini neler etkilemektedir? Marka değerinin sadakat üzerinde rolü var mıdır? soruları bu yüksek lisans tezinin temel sorularını oluşturmaktadır. Çalışma havayolu müşterilerinin havayolu seçimi tercihlerinde marka bilinirliği, marka güveni , ya da algılanan hizmet kalitesinin doğrudan ya da dolaylı etkisini incelemek amacıyla hazırlanmıştır.
Denizyolu konteyner taşımacılığında parsiyel yüklemelerin karşılaştırmalı verimlilik analizi
Günümüzde, firmaların uluslararası pazardaki rekabeti günden güne artmaktadır. Artan rekabetle firmalar farklı lojistik stratejilerine başvurmakta ve farklı taşıma modu alternatiflerini değerlendirmeye başlamaktadır. Bu çalışmada, firmaların hedef pazarlara kolay erişebilmesi, maliyetlerinin azaltılması, stok kontolü sağlayarak üretimin hızlanması, ürün taşımasında hasarlanma riskinin en azada indirgenmesi gibi birçok alanda fayda sağlamaktadır. Denizaşırı ithalat ya da ihraacatlarda özellikle sipariş miktarı hacim veya tonaj bakımından düşük yüklemelerde FCL (Ful container load) yüklemelere alternatif olan LCL (less than container load) diğer bir ifadeyle paylaşımlı konteyner olarak da adlandırabileceğimiz taşıma şeklini tercih etmeye başlamıştır. Parsiyel taşımacılık, taşıma maliyetleri en aza indirilerek uluslararası piyasada rekabet gücünü arttırmak isteyen firmalar için avantajlı bir taşıma modeli haline gelmiştir. Bir 40'HC konteynera yaklaşık 65 metreküp yüklenirken, paketleme şeklinden dolayı istiflenemeyen/döndürülemeyen veya ölçülerinden dolayı konteynerdaki boş alanların kalmasına sebep olan paletli yükler nedeniyle 50-55 metreküp yüklenen bir konteynerda konsolidasyon hizmeti veren firmaların karı düşer ve hatta zarara girebilirler. Konteyner içi hacmin verimli kullanımı için çalışmamda paletli yüklemeler ile kolili yüklemeler ele alınmış, konteyner içinde kullanılabilen maksimum hacimler karşılaştırılmıştır. Her iki yükleme alternatifinin sağlayacağı navlun gelirlerini tamamı paletli, %75'I paletli,%50'si paletli,%25'i paletli ve tamamı kolili olacak şekilde beş farklı karşılaştırmalı örnek ile incelenmiştir. Sonuç olarak paletli yüklemeler örneklerde verilen navlun baremlerinde de görüldüğü üzere belirli bir noktaya kadar navlun gelirini dalgalı olarak arttırırken, bir noktadan sonra ise kolili yüklemelerin doğrusal olarak navlun getirisini arttırdığı gözükmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken maddi manevi risklere de ayrıca değinilmiştir.
Menşe ülke ve üretim ülkesi farkının tüketicilerin satın alma eğilimleri üzerindeki etkisi
Günümüzde küreselleşmenin de etkisiyle birlikte tüketiciler dünyanın her yerinde üretilmiş olan ürünlere rahatlıkla erişebilmektedirler. Firmalarda rekabetçi üstünlüklerini sürdürebilmek ve maliyetlerini en aza indirgemek amacıyla dünyanın pek çok yerinde üretim faaliyetlerini gerçekleştirmektedirler. Ancak, tüketicilerin bir ürünü satın alma tutum ve tercihlerini etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bir ürünün menşe ülke bilgisi ve ürünün nerede üretildiği bilgisi de tüketicilerin satın alma tutumlarını etkileyen bu faktörler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada da menşe ülke etkisinin tüketicilerin satın alma tercihlerine olan etkisi araştırılmıştır. 100 adet Başkent Üniversitesi öğrencisine otomobil satın alırken kendi menşe ülkesinde üretilen bir otomobilimi yoksa farklı bir üretim ülkesinde üretilen aynı otomobilimi tercih edeceklerine yönelik anlamsal farklılaştırma ölçeği uygulanmış ve sonuç olarak katılımcılar yüksek oranda kendi menşe ülkesinde üretilen otomobilleri tercih edeceklerini belirtmişlerdir. Araştırma kısmının ikinci bölümün de ise nitel bir çalışma uygulanarak katılımcıların bu tercihlerinin sebepleri birincil veri toplama teknikleri arasında yer alan cümle tamamlama tekniği ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada uygulanan nicel ve nitel çalışmalar sonucunda araştırmaya konu olan menşe ülke imajı etkisinin tüketicilerin satın alma tutum ve tercihlerini olumlu ve anlamlı yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler Menşe Ülke, Ülke İmajı, Üretim Ülkesi
Uluslararası ticarette ıncoterms® 2010 deniz ve iç su yolu taşımacılığı teslim şekilleri düzenlemelerine yönelik inceleme
Uluslararası ticaret, dünyanın ekonomik dengesinin sağlanabilmesi bakımından hayati öneme sahiptir. Uluslararası ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte, bu ticarete hangi kuralların uygulanacağı sorun olmaya başlamış ve zamanla ilgili taraflar kuralları aralarında değişik sözleşmelerle düzenlemeye çalışmışlardır. Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) ise tarafların aralarında oluşturdukları sözleşmelerde uygulama birliği ve standardizasyon sağlayabilmek, uluslararası ticareti kolaylaştırmak ve doğabilecek sorunların çözülebilmesi amacıyla Incoterms® adı verilen mal teslim şekillerini tasarlamış ve yayınlamıştır. İlk olarak 1923 ve 1928 yıllarında yayınlanan Incoterms® günümüze kadar sekiz değişiklik geçirmiştir. Günümüzde taraflar arasında kullanılmakta olan en güncel sürüm ise Incoterms® 2010'dur. Diğer taraftan, dünya yüzeyinin büyük bir bölümünü okyanuslar ve denizlerin oluşturması nedeniyle, dünyanın birçok ülkesi birbirinden su yollarıyla ayrılmıştır. Bu nedenle ülkeler arasında yapılan ticari faaliyetlerin büyük bir bölümü; birim maliyetinin düşüklüğü, sınır geçişleri olmaksızın kullanılma imkânı, büyük miktarlarda malın taşınabilmesine imkân sağlaması nedeni ile deniz yolu taşımacılığı ile yapılmaktadır. Dünya ticaretinin ise yıllık yaklaşık %84'ü deniz yolu taşımacılığı kullanılarak gerçekleşmektedir. Bu durum ülkemiz açısından da farklı olmayıp 2018 yılında 168 milyar ABD Dolarına yaklaşan Türkiye'nin toplam ihracatının yaklaşık % 62,83'ü deniz yolu taşımacılığıyla gerçekleştirilmiştir. Özetle, hem Türkiye'nin dış ticaretinde, hem de uluslararası ticarette önemli bir role sahip olan deniz ve iç su yolu taşımacılığı bakımından teslim şekillerinin nasıl düzenlendiği de çok önemli bir konudur. Bu doğrultuda çalışmada, Incoterms®'ün, özellikle de "en güncel sürüm olan Incoterms® 2010'un ne olduğunun ve bir önceki sürüme kıyasla ne tür yenilikler getirdiğinin ortaya konulması" çalışmanın temel amacı olarak belirlenmiştir. Ayrıca deniz ve iç su yolu taşımacılığı açısından, uygulanmakta olan kuralların ve Incoterms® 2000 ile Incoterms® 2010 arasındaki farklılıkların neler olduğunun ortaya konulması, keza bu alanda yapılan yeni düzenlemelerin hangi sorunları gidererek, uygulamacılara ne tür kolaylıklar sağladığının saptanması ve değerlendirilmesi de çalışmanın diğer alt amaçları olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, Çalışmanın ilk bölümünde Incoterms® kurallarının düzenlemeye çalıştığı dış ticaret ve lojistik alanındaki kavramlara ve Incoterms® kurallarında kullanılan terminolojiye değinilmiş, ayrıca uluslararası ticaret kurallarının yeknesaklaşması gereği ile Incoterms® kurallarını hazırlayan ve uygulamaya koyan Uluslararası Ticaret Odası'na ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Incoterms® kurallarının tarihçesinden, amacından, kapsamından, nasıl sınıflandırıldığından ve uygulama alanından bahsedilmiştir. Bu bölümde ayrıca Incoterms® terimlerinin hangileri olduğu, bu terimlerin alıcı ve satıcıya getirdiği yükümlülüklerin neler olduğu, Incoterms® 2010'un ne tür yenilikler ve değişiklikler getirdiği ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, Incoterms® 2010 kapsamında deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılan teslim şekilleri detaylı olarak incelenmiş ve Incoterms® 2000 ile karşılaştırıldığında Incoterms® 2010'la deniz ve iç su yolu taşımacılığı teslim şekilleri bakımından ne tür değişiklikler yapıldığı ve getirdiği yenilikler ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise, çalışmanın diğer bir alt amacını oluşturan Incoterms® 2010'la deniz ve iç su yolu taşımacılığı teslim şekillerine getirilen düzenlemeler hakkında bu alanda uygulama yapan uzmanların görüş ve önerileri ele alınarak, analizleri yapılmıştır. Son olarak sonuç bölümünde, çalışmada ortaya konulan tüm bilgiler çerçevesinde genel bir değerlendirme yapılarak, gelecekle ilgili Incoterms® olası düzenlemelerine yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Kazakistan-Rusya-Belarus Gümrük Birliği Anlaşmasının Kazakistan'ın dış ticareti üzerine etkisi
Gümrük Birliği, üye ülkelerin arasındaki ticarette her türlü gümrük vergisi ya da eş etkili vergi, resim, fonlar ve benzerler ile her türlü miktar kısıtlamalarının kaldırıldığı, üçüncü ülkelere yönelik ortak gümrük tariflerinin uyguladığı bütünleşme modelidir. Gümrük birliklerine üye ülkeler arasında gümrük vergilerin kaldırılması ve serbest ticaret alanının genişlemesi sonucunda refahı artırıcı gelişmeler olduğu gibi, üçüncü ülkelere karşı uygulanan gümrük vergileri nedeniyle refahı azaltıcı etkinler de oluşabilmektedir. Bu çalışmada, Kazakistan Rusya ve Belarus arasındaki Gümrük Birliği anlaşmasının, Kazakistan'ın dış ticareti üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada, Kazakistan'ın dış ticaret verileri Gümrük Birliği öncesi ve sonrası olmak üzere iki ayrı döneme ayrılarak test edilmiştir. Bu amaçla, gümrük birliği öncesi dönem için 2004-2009 yılları verileri, gümrük birliği sonrası dönem için de 2010-2015 yıllarına ilişkin verileri ayrı ayrı tasnif edilerek analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, Kazakistan, Rusya ve Belarus arasındaki Gümrük Birliği anlaşmasının, Kazakistan'ın dış ticaretine pozitif bir etki yapmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gümrük Birliği, Kazakistan-Rusya-Belarus Gümrük Birliği,Kazakistan'ın Dış Ticareti, Ekonomik Entegrasyon
Dış ticaret kapsamında medikal turizm ve medikal turizm teşviklerinin etkinliğinin incelenmesi: Alanya örneği
Küreselleşme ile birlikte uluslararası hizmet ticareti gelişmiş ve hizmetlerin ekonomideki önemi ve istihdamdan aldığı pay artmıştır. Uluslararası hizmet ticaretinin alt sınıflarından olan sağlık hizmetlerinin fiyatının gelişmiş ülkelerde artması, insanları bu hizmetleri daha uygun fiyatlı alabilecekleri alternatifler aramaya yöneltmesi sonucunda medikal turizm başlamıştır. Hindistan ve Tayland gibi yıllardır medikal turizm yapan ülkelerin bulunduğu bu sektördeki ülkeler medikal turistlere sağlık hizmeti ihraç etmektedirler. Türkiye'nin geç girdiği bu sektörde devletin verdiği teşviklerin işletmeler tarafından etkin bir şekilde kullanılması küresel boyutta rekabet edilebilmesi açısından önemlidir. Türkiye'nin dış ticaret boyutunda medikal turizm ve medikal turizm teşviklerinin etkinliğinin Alanya ölçeğinde incelendiği bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Alanya'da bulunan kamu yetkilisi, kamu ve özel sektörden yöneticiler ile mülakat yapılmış ve NVivo 8.0 ile görüşmeler çözümlenmiştir. Çalışmada Türkiye ve Alanya'nın medikal turizm potansiyeli, avantajları, dezavantajları, teşviklerin bilinirliği ve etkin kullanılıp kullanılmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda Türkiye'nin ve Alanya'nın medikal turizm potansiyelini iyi değerlendiremediği, teşviklerin kazandıracağı maliyet avantajının işletmeler tarafından iyi anlaşılmadığı ve devlet politikalarının Türkiye'nin tanıtımı konusunda yetersiz olması ulaşılan başlıca önemli sonuçlardandır. Medikal turizmde ulaşım kolaylığı, fiyat, teknoloji, nitelikli işgücü gibi birçok avantajı olan Türkiye'nin medikal turizmde cazibe merkezi olması için teşvikler, tanıtım, yabancı dil ve hedef pazar seçimi gibi noktalara önem verilmesi ve devletin bu süreçte öncü olması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Hizmet Ticareti, Dış Ticaret, Medikal Turizm, Teşvikler
Ekonomik kuruluşlar tarafından yapılan ticaret yardımlarının Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliğinin ticaret performansına etkileri : Ampirik bir analiz (2005-2014)
2005 yılında başlayan ticari yardımlar ile gelişmekte olan ülkelerin özellikle az gelişmiş ülkelerin ticaretine yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Birçok az gelişmiş ülke, uluslararası ticarete katılma yeteneklerini kısıtlayan ticaretle ilgili altyapı ve tedarik yönlü engellerle karşılaşmaktadır. Bu tez çalışmasının genel amacı, az gelişmiş olan ve büyük miktarda ticari yardım alan Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliğine üye ülkelerin ihracat performansları açısından ticari yardımların verimliliğini incelemektedir. OECD'nin Kredi Kuruluş Raporlama Sistemi'nden, Dünya Kalkınma Göstergelerinin veri tabanından ve Heritage.org'dan, elde edilen veriler kullanılarak 2005-2014 yıllar arası Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliğiye üye ülkeler olan Benin, Burkina Faso, Fildişi Sahili, Gine-Bissau, Mali, Nijer, Senegal ve Togo için panel veri tahmini yapılmıştır. Kullanılan yöntem Panel veriler analizidir. Ticari yardımların etkilerini incelemek için yardımlar iki kategoriye göre ayırılmıştır; (üretken kapasite yardımaları ve ekonomik altyapı yardımları). Genel olarak bu çalışmadaki bulgularına göre ticari yardımların ihracat performansı üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Üretken kapasite yardımları ihracat performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahiptir. Buna karşılık olarak, ekonomik altyapı yardımlarının bir etkisi yoktur. Analizimize göre üretken kapasite yardımlarını daha az alan sektörler, alıcı ülkenin ihracatında en büyük payı sağlayan sektörlerdir.
Moğolistan ve Türkiye'nin deri sektörü durumu ve Moğol tüketicilerin Türk deri ürünlerine bakış açısının belirlenmesi
Dericilik zanaatı, eski çağlardan beri insanların temel ihtiyaçlarından giyinme ihtiyacına cevap veren deri ürünleri zaman içinde kullanım amaçları çeşitlenerek tüketicilerin ilgisini çekmeye devam etmektedir. Günümüzde deri ürünleri, doğal görünümü, insan sağlığına daha uygun olmasıyla giyinme, korunma gibi bir temel ihtiyacı karşılaması yanında, pahalı olmasıyla süs, prestij ya da sosyal statü göstergesi gibi amaçlarla da tüketime konu olmaktadır. Son otuz yılda dünya deri sektöründe yaşananları tanımlayan anahtar sözcük, üretimde yer değiştirmesidir. Bu dönemde dericilik Kuzeyden Güneye, Batıdan Doğuya, daha doğrusu Uzak Doğuya göç etmektedir. Deri sektöründe önde gelen ülkeler giderek önemlerini yitirmiş ve yeni ülkeler önemli konuma gelmiştir. Bu gelişmeler ülkeler bazında değişik sonuçlar doğurmaktadır. Bazı ülkede deri sektörü önemli kayıplara uğrarken, bazı ülkelerde de şaşırtıcı gelişmelere neden olmaktadır. ''Moğolistan ve Türkiye Deri Sektörü Durumu ve Moğol Tüketicilerinin Türk Deri Ürünlerine Karşı Bakış Açılarının Belirlenmesi'' olarak adlandırılan yüksek lisans tez çalışmasının amacı, iki ülke arasındaki geçmişten günümüze kadar gerçekleşen deri ticaretinin genel durumunu ortaya koymak, ayrıca Moğol tüketicilerinin Türk deri üretimi ve ürünleri ile ilgili bakış açılarını belirlemek iki ülke arasındaki deri ticaretinin gelişmesinde ortaya çıkabilecek sorunlara çözüm ve önerilerde bulunarak, katkı sağlamaktır.
Yerleşik yabancıların yerel ekonomiye etkisi: Alanya örneği
Bu çalışmada Alanya'nın 1960-1970'li yıllardan bu yana, gelişmemiş bir ilçe durumundan turizm merkezine dönüşümü ile birlikte yabancıların bölgede yerleşme kararları ve yerleşme sonrasında bölgeye yönelik oluşabilecek ekonomik etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Bahsi geçen yıllardan bu yana sürekli seyreden bir yerleşme talebine sahip Alanya, Türkiye'de en fazla göç alan bölgelerde ilk sıralarda yer almaktadır. Sahip olduğu potansiyeller, yabancı ziyaretçi ve yabancı yerleşik geçmişi ile turistik kıyı şeritlerine yönelik göçlerde önemli bir yere sahiptir. Araştırma Antalya ili Alanya ilçesinde yaşayan yerleşik yabancıları kapsamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup kolayda örnekleme yöntemi ile anket ölçeği uygulanmıştır. Ekim 2017-Mart 2018 tarihlerinde uygulanan ankette katılımcıların demografik bilgilerine, mülkiyet durumlarına, iş hayatına ilişkin bilgilere, ekonomik durumlarına ve harcamalarına ilişkin önermeler yer almaktadır. Bununla birlikte ankette katılımcılara Türkiye'de yaşamın pahalılaşması durumunda ne yapacaklarına ve Türkiye'deki yabancıların Türkiye üzerinde ne gibi olumlu etkileri olduğuna dair iki önerme yer almaktadır. Uygulama Alanya Belediyesi ve yerleşik yabancılara yönelik sivil toplum kuruluşları aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Anketlerin analizi sonucu elde edilen bulgular ışığında, yerleşik yabancıların Alanya şehrine ekonomik katkılarının olumlu yönde olduğu görülmektedir. Yerleşik yabancı kişilerin Alanya şehrine ekonomik katkıları iş gücü veya yatırımdan ziyade gerçekleştirdiği harcamalarla ilgilidir. Alanya'da bulunan yerleşik yabancıların gerçekleştirebileceği iş ve yatırım olanaklarının arttırılması ile Alanya'ya daha fazla ekonomik katkı sağlanacağından söz etmek mümkün olacaktır.
Uluslararası sermaye hareketleri, ticaret ve büyüme üzerine bir inceleme
Bu çalışmanın amacı, uluslararası sermaye hareketleri, ticaret ve ekonomik büyüme kavramları çerçevesinde, uluslararası sermaye hareketlerinin bir türü olan doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile uluslararası ticaret ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini Türkiye açısından incelemektir. Bu doğrultuda, çalışmamızın ilk kısmında uluslararası sermaye hareketleri kavramı, türleri ve teorileri ile birlikte buna yönelik oluşturulan stratejiler ele alınmıştır. İkinci kısmında, uluslararası ticaret ile ekonomik büyüme ve kalkınma kavramları yine aynı şekilde ele alınmış ve son bölümde ise bu ana kavramlara yönelik olarak 1990-2016 yıllarını kapsayacak şekilde yıllık veriler ile ekonometrik bir analiz gerçekleştirilmiştir. Ekonometrik yöntem olarak zaman serilerinin durağanlık ve birim kök analizleri, kurulan doğrusal regresyon modeli çerçevesinde genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile analiz edilmiştir. Kullanılan veriler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı ve yönünü incelemek için ise Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Seriler arasındaki uzun dönemli etkileri saptamak için ise Johansen eş- bütünleşme testi uygulanmıştır ve regresyon sonuçları vektör hata düzeltme modeli kullanılarak değerlendirilmiştir. Bağımlı değişken olarak belirlenen ekonomik büyüme parametresi olan kişi başına düşen GSYİH değişkeninin, sermaye hareketleri ve ülkenin dışa açıklık oranı ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Doğrudan yabancı sermaye hareketleri içerisinde ülkeye yapılan sermaye girişi büyüme performansını olumlu yönde etkilerken, sermaye çıkışlarının ise negatif yani olumsuz etkilediği saptanmıştır. Ayrıca Türkiye'nin dışa açıklık oranında ithalat ve ihracatın daha çok ithalat kısmında yoğunlaşması sebebiyle, bu oranın ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilediği sonuca varılmıştır.
Azerbaycan'ın ekonomik büyümesi ile Türkiye'ye petrol ihracatı arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi
Dünya enerji ekonomisi içinde önemli bir konumda olan petrolün ticareti ülkelerin ekonomik gelişimi açısından önemli bir göstergedir. Nitekim 1973-74, 1979-80, 1990-91, 2003 ve 2015 yıllarında dünya ekonomisinde gerçekleşen dalgalanma ve daralmanın temelinde petrol ticaretinin olduğu görülmektedir. Bu nedenledir ki, dünya ekonomisi üzerinde yaşattığı bu etki onun kendi adıyla petrol krizi olarak anılmasına sebebiyet vermiştir. Böylece petrol ticaretindeki süreç ve miktar açısından değişimler ülkelerin makroekonomik göstergeleri üzerinde ciddi etki bırakmaktadır. Çalışmada Türkiye'ye petrol ihracı ile Azerbaycan'ın ekonomik büyümesi arasındaki ilişki teorik ve ampirik olarak araştırılmakta olup petrol ihracatı ile ekonomik büyüme ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu noktadan hareketle Azerbyacan'ın ekonomik büyümesiyle Türkiye'ye olan petrol ihracı arasındadaki ilişkinin ortaya konulması çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Çalışmada Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 2000-2017 dönemine ilişkin yıllık bazda veriler kullanılarak Türkiye'ye petrol ihracatı ile ekonomik büyümesi arasındaki ilişkinin varlığı ve değişkenlerdeki ilişki ve değişimin nedenselliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ekonometrik analiz yöntemi kullanılan çalışmada Augmented Dickey Fuller birim kök testi, Engle ve Granger Eşbütünleşme testi, Vektör Otoregresyon Modeli kurularak ilişki incelenmiş ve Granger nedensellik testi ile değişkenler arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Analiz sonucu Azerbaycan'ın ekonomik büyümesi ile Türkiye'ye yaptığı petrol ihracatı arasında ilişkinin olduğu görülmüştür. Azerbaycan'ın ekonomik büyümesinden Türkiye'ye gerçekleştirdiği petrol ihracatına doğru tek yönlü nedensellik sonucu elde edilmiştir. Azerbaycan ekonomisindeki değişimin petrol ihracatını büyük oranda etkilediği görülmektedir. Şöyle ki, petrol ihracatında değişimin %50 üzeri kaynağı ekonomik büyümedir.
Türkiye'nin GSYH değerlerinin yapay sinir ağları ile tahmini
Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma düzeyini ölçen milli gelirin en önemli araçlarından biri olan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ülkelerin genel görünümü hakkında bilgi vermektedir. GSYH rakamları yüksek olan ekonomiler gelişmiş olarak nitelendirilmektedir. Türkiye ekonomisi için de bu rakamların yükselmesi gelişimine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin GSYH değerlerini tahmin etmektir. Bu bağlamda 1998-2017 yılları arasında GSYH' yi etkileyebileceği düşünülen değişkenler seçilerek öncelikle Yapısal Eşitlik Modeli, Kısmi En Küçük Kareler metodu uygulanmış olup daha sonra Yapay Sinir Ağı Modeli ile GSYH tahmini gerçekleştirilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli sonuçlarına göre seçilen değişkenler GSYH' yi yüksek bir değerle açıklamıştır. Modelde sabit sermaye yatırımı-toplam yurtiçi tasarruf ve tüketim değişkenleri desteklenirken diğer değişkenler desteklenmemiştir. Ayrıca uyum iyiliği endeksinin yüksek bir değer alması çalışmanın evrensel geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir. 2 ile 5 arasında gizli katman sayısı denenerek oluşturulan Yapay Sinir Ağı modelinin sonuçlarına bakıldığında en iyi sonuca gizli katman sayısı 5 olarak seçildiğinde ulaşılmıştır. 5 gizli katmanda R2=0,996140651, RMSE=19444911,6, MAE=15845918,2 ve MAPE=32,29791086 değerleri elde edilerek kurulan modelin kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca istatistiksel olarak gizli katman sayısı arttıkça modelin daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. GSYH' nin gerçek değerleri ile tahmin değerleri birbirine çok yakın çıkmıştır. Buradan Yapay Sinir Ağının tahmin gücünün yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yapısal Eşitlik Modeli, Kısmi En Küçük Kareler, Yapay Sinir Ağı, GSYH
OECD ülkeleri üzerinde yüksek teknolojili ürün ihracatını etkileyen faktörlerin analizi
Küreselleşen dünyada katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesi ve yüksek teknolojili ürün ihracatının gerçekleşmesi rekabet edebilir ülkeler için gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Ülkelerin artan rekabet ortamında birbirlerine karşı üstünlük sağlayabilmeleri ve sürekli değişim içinde olan ekonomik koşullara karşı güç kazanabilmeleri konusunda Ar-Ge harcamalarının rolü oldukça fazladır. Ülkeler, Ar-Ge harcamalarına ayırdıkları pay sonucunda yeni üretim yöntemi ya da teknoloji geliştirerek ekonomik büyümelerini ve refah seviyelerini arttırabilmektedirler. Bu tezin amacı, 1991-2016 dönemi yıllık verileri ile 15 OECD ülkesinin GSYİH içinde Ar-Ge harcamaları payının toplam ihracat içinde yüksek teknolojili ürün ihracatının payı üzerinde bir artışa sebep olup olmadığını incelemektir. Bu kapsamda tezde ''Ar-Ge harcamaları yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde etkin midir?'' sorusuna cevap aranmıştır. Oluşturulan doğrusal regresyon modeline ekonomik büyüme ve GSYİH içinde doğrudan yabancı yatırım girişinin payı kontrol değişkeni olarak eklenmiştir. Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Panel veri analizi için gerekli olan Hausman test sonucu Sabit Etkiler Modeli kullanılması gerektiğini göstermiştir. Ayrıca ülkelerin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde bireysel etkileri araştırılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, tezde gerçekleştirilen incelemeler Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki yarattığını göstermiştir. Kontrol değişkeni olarak analize dâhil edilen ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırım girişinin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, uluslararası rekabet ortamında bir güce sahip olmak isteyen ülkeler için Ar-Ge harcamalarına verilen değerin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerindeki önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Ar-Ge Harcamaları, Ekonomik Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırım, Panel Veri Analizi
Konut fiyatları üzerine ampirik çalışmalar "Alanya örneği"
Türkiye'nin önemli sahil kentlerinden birisi olan Alanya'da turizm talebinde yaşanan artışlar zamanla yabancıların ikinci konut edinimleri içinde cazip hale gelmiştir. Yabancıların ikinci konutlarını Alanya'da tercih etmeleri konutun kalitesinde ve özelliklerinde değişime neden olmuş artan talep, fiyatlara yansımıştır. Çalışma çoklu faktörlerin araştırılması amacı ile iki bölüme ayrılmış ilk bölümde Nisan 2015-2018 periyodunda Alanya'da konut fiyatları ile yabancılara satılan konut sayısı ve EURO/TRY döviz kuru aylık verileri kullanılarak, değişkenler arasında uzun dönemli ilişki araştırılmıştır. Uzun dönemli ilişkiyi belirlemek için Johansen Eşbütünleşme Analizi ve değişkenler arasında kısa dönem ile nedensellik ilişkileri Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) uygulanarak analiz edilmiştir. Johansen Eşbütünleşme testi sonucunda değişkenlerin eşbütünleşik olduğu ve aralarında uzun dönemli ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Bu durum VECM kurulmasını sağlamıştır. Hedef değişkenin konut fiyatları olduğu VECM'nde yabancılara satılan konut sayısı ve döviz kuru değişkenlerinin uzun dönemde ve kısa dönemde nedeni olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise literatürde heterojen bir mal olan konutun fiyatlar üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalarda sıklıkla kullanılan Hedonik Fiyatlama Modeli (HFM) ile yabancıların Alanya'da konut edinmesinin konut fiyatları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Sahibinden.com internet sitesi üzerinden satışa sunulan 3587 adet konut ilanından ve Alanya Belediyesi Emlak Müdürlüğü'nden elde edilen yabancıların konut edinimlerinin mahallelere göre dağılımı verisinden yola çıkarak Tabakalı Örnekleme yöntemi ile farklı mahallelerden 393 adet konut belirlenerek HFM ile konutun özellikleri ile fiyatı arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Doğrusal model ve yarı logaritmik model fonksiyonel biçim olarak kullanılmıştır. Konutlara ait özellikler ve mahalle değişkenleri HFM ile analiz edilmiş sonucunda yarı logaritmik form uygun görülmüş, modelde konutun m2 cinsinden büyüklüğü, konutun yaşının 0-5,6-10 aralığında olması, eşya olup olmaması, site içinde olup olmaması, banyo sayısı, bulunduğu kat, konutun Saray mahallesinde ve Dinek mahallesinde olması istatistiksel olarak anlamlı olup etkisi pozitif olduğu son olarak da Mahmutlar mahallesinde olan konutun etkisinin anlamlı olduğu fakat fiyat üzerinde etkisinin negatif olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Uluslararası ticaret alanında yapılmış bilimsel yayınların sosyal ağ analizi ile değerlendirilmesi: Bir bibliyometrik çalışma
1980 sonrası tüm dünyayı saran küreselleşme olgusunun ilk ayağı iktisadi küreselleşme yani ticarette serbestleşmedir. Uluslararası ticaret önündeki engellerin kaldırılması, kaynak temininde kolaylık elde etme, bilgi ve teknoloji transferi ile dünyanın tek pazar haline getirilmesi, yer küre üzerindeki insan, devlet ve toplumlar arasında etkileşimin artması şeklinde açıklanabilen küreselleşme, ülkeleri kültürel olarak yakınlaştırmakta, siyasi ve ekonomik olarak karşılıklı bağımlı hale getirmektedir. Uluslararası ticaret, uluslararası iktisadın ülkeler arasındaki mal ve hizmet alım – satım işlemlerini konu edinen bir alt alanıdır. Uluslararası ticaret, bir ülkenin dış ticareti ya da bir ülkenin belli politikalar ile bağlı diğer ülkeler ile yaptığı ticari faaliyetler olarak tanımlanabilir. Uygarlık başlangıcından itibaren yer edinen, küreselleşme olgusu ile uluslararası boyutta önem kazanan, son dönemde ise hem uluslararası diplomasi de hem de akademik yazında farkındalığını artan uluslararası ticaret bir ülkenin ekonomisindeki pek çok sektörle oldukça yakın ilişkilidir. Bir ülkenin küresel rekabet gücünün artması hem politik hem de ekonomik bir hedeftir. Son dönemde Türkiye'de uluslararası ticaret eğitimine verilen önemin artması ile pek çok üniversitede lisans, lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) programlar açılmış, özel ve devlet resmi kurumlarınca uluslararası ticarette uzmanlaşma önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı dünya genelinde akademik olarak desteklenmesi şart olan uluslararası ticaret anabilim dalı altında 1980 sonrasından günümüze Web Of Science Core Collection veri tabanından elde edilen makale, bildiri, kitap, kitap bölümü ve bu tür inceleme türündeki alan yazının bibliyometrik analizidir. Bibliyometrik analiz yardımıyla kurumsal ve bireysel bazda ilişkisel durumlarını elde edilmesi planlanmıştır. Çalışma verileri Web of Science Core Collection veri tabanında "uluslararası ticaret" konu başlığı altında tüm indekslerde taranan 18.521 makale, 1.693 bildiri, 844 kitap incelemesi, 544 eleştiri yazısı ve 44 kitap bölümünden oluşmaktadır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda çalışmaların, yazarların ve ülkelerin yıllara göre yayın sayıları, yayın türleri, yayın dilleri, atıf analizleri, ülke işbirlikleri, ortak atıf ağları ile kavram - konu yönelimleri incelenmiştir.
Döviz kurunun Türkiye ile örfez ülkeleri arasındaki dış ticaret yapısına etkisi: 2003-2018 yılları üzerine bir inceleme
Bu çalışmanın amacı, reel efektif döviz kuru ile Türkiye-Körfez ülkeleri dış ticaret yapısı arasındaki ilişkiyi panel ARDL Modeli ile ekonometrik olarak analiz etmektir. Literatürde reel döviz kuru ve dış ticaret dengesi arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışma bulunmaktadır. Günümüzde Türkiye'nin Körfez ülkeleri ile artan politik, ekonomik ve sosyal ilişkileri de göz önüne alındığında çalışmanın amacı ve önemi ortaya çıkmaktadır. Reel efektif döviz kurunun dış ticaret dengesi üzerindeki uzun ve kısa süreli etkilerini araştırmak için hem her ülke için ayrı ayrı ARDL modeli, hem panel ARDL modeli kullanılmıştır. Bu doğrultuda ARDL modeli için ADF Birim kök testi, ARDL koentegrasyon testi, ARDL uzun-kısa dönem karşılaştırması ve Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Sadece BAE açısından REER ile dış ticaret dengesi arasındaki uzun-kısa dönem ilişkisi anlamlı çıkmıştır. Panel ARDL modeli için LLC, Fisher ADF ve Fisher PP Birim kök testleri, Pedroni ve Kao panel ARDL eşbütünleşme testi, panel ARDL uzun-kısa dönem karşılaştırması ve Dumitruscu ve Hurlin PanelNedensellik testi uygulanmıştır. LnREER katsayısı uzun dönemde pozitif, kısa dönemde negatif bulunmuştur. Ancak her iki dönem için p değeri istatistiki olarak anlamlı çıkmamıştır. Panel hata düzeltme katsayısı ve ülkeler bazında hata düzeltme katsayıları negatif değerde ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur.
Bir e-ticaret aracı olarak sosyal medyanın satın alma davranışına etkisinin incelenmesi: Instagram kullanıcıları üzerine bir araştırma
Instagramdan alışveriş yapan kullanıcıların satın alma niyeti ve davranışı üzerinde etkili olan faktörleri incelemek amacıyla yapılan bu çalışma, teknoloji kabul modellerinden UTAUT2 kapsamında ele alınmıştır. Konunun uygulama alanının sosyal medya olması nedeniyle sosyal medyanın etkileme gücü ve algılanan risk faktörleri modele dahil edilerek model genişletilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama yöntemlerinden anket yöntemi kullanılmıştır. Uygulanan anketlerden elde edilen verilerin analiz edilmesinde yapısal eşitlik modeli yaklaşımlarından Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) tekniği kullanılmıştır. Analiz SmartPLS 3.2.8 yazılım programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Instagram üzerinden alışveriş yapan kullanıcıların satın alma davranışını etkileyen faktörler; davranışsal niyet, kolaylaştırıcı koşullar ve alışkanlık faktörleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Instagram üzerinden alışveriş yapan kullanıcıların satın alma niyetlerini etkileyen faktörler ise çaba beklentisi, alışkanlık, performans beklentisi, fiyat değeri, sosyal etki ve sosyal medyanın etkileme gücü faktörleri olarak tespit edilmiştir. Ayrıca kullanıcıların instagram üzerinden satın alma niyetleri üzerinde; kolaylaştırıcı koşullar, hedonik motivasyon ve algılanan risk faktörlerinin bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Instagram, UTAUT2, Sosyal Medyanın Etkileme Gücü, Algılanan Risk, Yapısal Eşitlik Modellemesi
Çağdaş maliyet yöntemlerinin entegrasyonu ile lojistik maliyetlerde etkinliğin sağlanması: Bir ihracat firmasında uygulama
Lojistik gibi dünya ekonomisinde önemli bir yer tutan, rekabetin amansız olduğu, birçok sektörü ve operasyonu birbirine bağlayan bir alanda, doğru ve detaylı maliyet bilgisine olan ihtiyaç teknolojik değişime paralel olarak sürekli artış göstermektedir. Küreselleşme ve bilgi teknolojilerindeki dönüşüm sonucunda tüm sektörlerde olduğu gibi lojistik sektöründe de lojistik faaliyetlerin sadece yerine getirilmesi yetmemekte, bunun doğru şekilde, doğru miktarda, doğru zamanda ve en uygun maliyet ile yerine getirilmesi beklenmektedir. Son derece kapsamlı ve detaylı olan lojistik faaliyetlerin yerine getirilmesi sürecinde işletmeler aynı zamanda ortaya çıkan çok ciddi bir lojistik maliyete de katlanmaktadırlar. Bu lojistik faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülmesi ve işletmeye maliyetinin doğru bir şekilde hesaplanması, maliyet düşürmenin etkin bir şekilde sağlanması işletmeler için büyük önem arz etmektedir. Bu noktada lojistik maliyetlerin hesaplanması ve optimize edilmesinde çağdaş maliyet yöntemleri birlikte kullanılabilmektedir. Türkçe literatürde lojistik maliyetler konusunda çağdaş maliyet yöntemlerinin entegre olarak kullanıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Yapılan çalışma ile çağdaş maliyet yöntemlerinden hedef maliyetleme, değer analizi, kaizen maliyetleme ve kısıtlar teorisinin entegrasyonu sonucunda lojistik maliyetlerin nasıl azaltılacağı vaka analizi yöntemiyle ortaya konulmuştur. İşletme yöneticileri ve lojistik faaliyetlerde çalışan kişiler ile yüz yüze görüşülerek, tüm lojistik süreçler araştırmacı tarafından izlendikten sonra bir model oluşturulmuştur. Ayrıca lojistik faaliyetler ile ilgili tüm çalışanlara (iç müşteri) değer analizi kapsamında lojistik faaliyetleri değerlendirmeleri için bir anket uygulanmıştır. Bu araştırma kapsamında ortaya konan model ile öncelikle hedef maliyetleme ile işletmenin lojistik maliyetlerde maliyet indiriminin toplam tutarı 160.555,13 TL olarak hesaplanmış, değer analizi kapsamında yapılmış olan anket ile faaliyetlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Daha sonra kaizen maliyetleme ile hangi lojistik alt faaliyette ne kadar maliyet indirilmesi gerektiği tespit edilmiş ve kısıtlar teorisi kullanılarak işletmenin ambalajlama faaliyetinde sahip olduğu kapasite kısıtı belirlenip ortadan kaldırılarak lojistik maliyetlerin etkinliği sağlanmıştır.