3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Hakim El-Cüşemî'nin tefsirinde kıraat olgusu
Araştırmaya konu ettiğimiz "Hâkim el-Cüşemî'nin Tefsirinde Kıraat Olgusu" başlıklı yüksek lisans çalışmamız, bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Bu çalışma, Hâkim el-Cüşemî'nin kıraat olgusuna yaklaşımını ve bu alandaki katkılarını derinlemesine incelemeyi amaçlamıştır. Birinci bölümde, müfessirin yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve kültürel durumunu yansıtacak şekilde hayatı, ilmi kişiliği, eserleri ve mezhebi kimliği incelenmiştir. Mu'tezilî-Zeydî bir anlayışa sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca Cüşemî'nin tefsirinden hareketle ilmi birikimi ele alınmış, tefsir alanındaki konumu ve tefsir yöntemi ortaya konulmuştur. İkinci bölüm, farklı yönleriyle Cüşemî'nin kıraat anlayışına yöneliktir. Çeşitli alt başlıklardan oluşan bu bölüm, tezin kapsamını aşmayacak şekilde zengin örneklerle desteklenmiştir. Bu bağlamda sahih ve şâz kıraatler ile Sahabe ve Tabiîn kıraatlerine yönelik yaklaşımı araştırılmıştır. Ayetleri tefsir ederken yaptığı kıraat tahlillerinde kullandığı temel kavramlar ve yer verdiği istişhadlar (delillendirmeler) üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte, lehçe-kıraat, sarf-kıraat ve nahiv-kıraat ilişkileri ve bu ilişkilerin anlama yansımaları detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Cüşemî'nin kıraat âlimi olmamasına rağmen, kıraat meselelerine bir kıraat âlimi kadar derinlemesine eğildiği ve bu bilgi birikimini tefsirine yansıttığı göz önüne alındığında, Mu'tezilî-Zeydî oluşunun kıraatleri tahlil ederken herhangi bir farklılık oluşturmadığını söylemek doğru olacaktır.
Eymen Rüşdî Süveyd'in Kur'ân ve tecvid ilmindeki yeri
"Eymen Rüşdî Süveyd'in Kur'ân ve Tecvid İlmindeki Yeri" adlı bu tez çalışması Eymen Süveyd'in ilmî hayatını ve tecvid, Kur'an ve kırâat ilimlerine dair tartışmalı bazı meselelere yönelik yaklaşımını, akademik bir çerçevede ele almayı hedeflemektedir. Bu amaçla araştırmanın konusunu, Eymen Rüşdî Süveyd'in ilmî hayatı, ele aldığı eserleri, hocaları, talebeleri, yapmış olduğu ilmî faaliyetler, kırâat ve tecvid ilminin problematiği olan bazı meselelere dair yaklaşımı gibi başlıklar oluşturmaktadır. Bu çalışma bir giriş, iki bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde, Eymen Süveyd'in doğup büyüdüğü Suriye'nin; sosyal, siyasi ve ilmi geçmişine kısaca değinilmiştir. Ayrıca Süveyd'in hayatı, ilmi kişiliği, hocaları, talebeleri, eserleri ve içerisinde bulunduğu diğer ilmî faaliyetleri ele alınmıştır. Birinci bölümün son kısmında ise Süveyd'in eserlerinde ve diğer çalışmalarında takip ettiği yöntem ana hatlarıyla ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise Süveyd'in; Kur'ân, tecvid ve kırâat ilimlerindeki bazı tartışmalı meselelere yaklaşımı ve bu tartışmaların ülkemiz ve diğer İslam dünyasındaki yansımaları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu yaklaşımlar değerlendirilmeden önce tecvid ve kırâat ilimlerine dair özet bilgiler verilmiştir. Diğer taraftan söz konusu ilimlerin problematiği olarak kabul edilen harflerin mahreç ve sıfatları, "dâd" harfi, gunne, iklâb ve dudak ihfâsı, kalkale, yedi harf ve Kur'ân'ın eğitim ve öğretimi gibi meseleler incelenmiştir. Bu konuların ülkemiz ve diğer İslam ülkelerinde neye tekâbül ettiğine dair yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Süveyd, Tecvid, Kırâat, Yedi Harf.
İzuddin Abdurrazık B. Rizkullah er-Ras'ani'nin "Rumüzü'l-kunüz fi tefsiri'l-aziz" adlı tefsirinde kıraat vecihleri
"er-Rasʿânî'nin Rumûzu'l-Kunûz fî Tefsîri'l-Kitâbi'l-ʿAzîz Adlı Eserinde Kıraat Olgusu" başlıklı bu yüksek lisans çalışması, bir giriş, iki ana bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde Rizkullah er-Rasʿânî'nin hayatı ve ilmî kişiliği üzerine hazırlanan bu çalışma, onun yaşadığı dönemin siyasi, sosyal, ilmî ve kültürel yapısını incelemektedir. er-Rasʿânî'nin doğup büyüdüğü coğrafyanın İslam dünyasındaki gelişmelere etkisi, onun ilmî kişiliğini şekillendiren çevresel faktörlerle birlikte ele alınmaktadır. Eğitim sürecinde aldığı dersler, hocaları, öğrencileri, telif ettiği eserleri ve özellikle "Rumûzû'l-Kunûz fî Tefsîri'l-Kitâbi'l-Azîz" adlı tefsiri, "kıraat, lügat, irab, ahkâm ve kıssa" gibi farklı açılardan tanıtılmaktadır. Son olarak er-Rasʿânî'nin kıraat ilmindeki konumu ortaya koyduğu eserlerle belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, er-Rasʿânî'nin tefsirinde kıraat ilmine verdiği önem sistematik olarak incelenmektedir. Kıraat farklılıklarına yaklaşımı sahabe ve tâbiîn rivayetlerinden yararlanması, kıraatleri senetli veya senetsiz şekilde sunması, kıraat imamlarını zikretme tarzı ve bu rivayetleri yorumlayarak açıklama yöntemleri etraflıca işlenmektedir. Mütevatir ve şâz kıraatlere yaklaşımı, tercih yöntemleri, kıraatlerin fıkhî, nahvî ve sarfî sonuçlarına dair analizleri de bu bağlamda yer almaktadır. Çalışma, hadisçi bir alim olan er-Rasʿânî'nin aynı zamanda kıraat ilmindeki yetkinliğini ve kıraat ilmini tefsir geleneğiyle nasıl bütünleştirdiğini ortaya koyan önemli bir akademik katkı sunmaktadır.