Çanakkale Onsekiz Mart University
Enstitü

Eğitim Bilimleri Enstitüsü

Çanakkale Onsekiz Mart University

41

Arşivlenen Tez

0

DOI Atanmış

0%

DOI Oranı

Arşivlenen Tez

10 Tez
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Fatih Erdoğan'ın eserlerinde çocuk ve eğitim teması

Çocuk edebiyatı, çocukların hayal dünyalarını besleyen, onların duygu ve düşüncelerine rehberlik eden, çocukların -çocukluk dönemi olarak adlandırılan- 2-14 yaşları arasında gelişimlerine katkıda bulunmak amacıyla çocuklar için yazılmış yazılı ve sözlü edebi ürünlerden oluşmaktadır.Çocuk edebiyatı, bizde ilk olarak Tanzimat dönemindeki çeviri eserlerle başlamış, Cumhuriyet dönemi sonrasında bilhassa harf inkılâbıyla birlikte kendini iyiden iyiye göstermeye başlamıştır. Günümüzde çocuk edebiyatı üzerine çocuk masalları ve hikâyeleri yazan pek çok yazar bulunmaktadır.Üniversitelerimizin ilgili bölümlerinde de okutulan ?Çocuk Edebiyatı? dersleri bu alanın gelişmesinde ve yeni akademik çalışmaların gerçekleşmesinde önem taşımaktadır.Çocuk edebiyatı üzerine eser veren yazarlardan biri olan Fatih Erdoğan, gerek akademik kimliğinin verdiği bilgi donanımı gerekse de eserlerinde ortaya koyduğu yeni yaklaşımlarla bu alanda farklı bir ses olmuştur.Fatih Erdoğan eserlerinde salt çocuğu işlemiş, onları tarafsız bir gözle, olduğu gibi göstermiş, çocuğun hayal dünyasına zenginlik katarak, saf ve çocuksu bir dille eserlerini inşa etmiştir. Bunu yaparken de daha önce denememiş kuramlar ışığında çocukların yaşlarını, zekâlarını, ilgi ve ihtiyaçlarını, göz önünde bulundurmuştur.

Erdoğan, FatihEğitimTürkçe+6
Ramazan Kılıçarslan
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2011
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

2005- 2006 eğitim-öğretim yılı öncesi mezun olan sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımı derslerinde uygulamadaki yeterlilik düzeylerinin incelenmesi :Çanakkale ili örneği)

Bu çalışmanın genel amacı 2005-2006 eğitim-öğretim yılı öncesi mezun olan sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımı derslerinde uygulamadaki yeterliliklerinin ne düzeyde olduğunun kendi algılarına göre belirlenmesidir. Bu ana amaç doğrultusunda belirlenen çeşitli değişkenler ile sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşım yeterlik düzeyleri arasında anlamlı farklar olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaca uygun olarak araştırma tarama modeline göre tasarlanmıştır.Bu çalışmanın evrenini; 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Çanakkale il sınırları içerisinde bulunan MEB'e bağlı resmi ve özel ilköğretim okullarında görev yapmakta olup 2005- 2006 öğretim yılı öncesi mezun olan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. 2010-2011 öğretim yılında Çanakkale ilindeki resmi ve özel ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 1505 sınıf öğretmenine anketler dağıtılmış ve bunların 336 tanesi geri dönmüştür. Bu anketlerden araştırma kapsamına uygun olan 300 anketin veri analizleri yapılmıştır.Veri toplamak amacıyla, Karadağ (2007) tarafından geliştirilen ?Yapılandırmacı Öğrenme İle İlgili Öğretmen Yeterliği Ölçeği? ve araştırmacının hazırlamış olduğu ?kişisel bilgiler? formu kullanılmıştır.Araştırma için gerekli veriler katılımcılara uygulanan anket yoluyla elde edilmiş ve elde edilen ham veriler bilgisayara aktarılmıştır. Araştırmanın ana problemine cevap bulma sürecinde, SPSS17.0 (Statistical Packet for The Social Science) programından yararlanılmıştır. Araştırmanın problemlerinin çözümlenmesinde sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşım yeterlilikleri; öğrenci, öğretimi planlama, öğretim süreci, ölçme ve değerlendirme olarak belirlenmiş dört alt boyuta göre ele alındı. Yapılandırmacı yaklaşımı derslerinde kullanma düzeylerini belirlemede bu değişkenler arasındaki farklılıklara bakılmıştır. Bu farklılıkların belirlenmesi amacıyla tanımsal istatistik, Independent Samples T Testi, One-Way ANOVA ve Frekans Dağılımı yöntemleri kullanılarak yorumlanmıştır.Araştırmaya ait bulgulara bakıldığında sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımı derslerinde uygulama yeterlilikleri, birçok değişken (mesleki kıdem, lisansüstü eğitim alma durumu, görev yapılan okulun sosyo-ekonomik durumu, görev yapılan okul türü, mezun olunan okul) açısından anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımı derslerinde uygulamadaki yeterlilik düzeyleri H.İ.E semineri alma durumu ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılıklar ortaya çıkarmıştır. Bu farklılık H.İ.E semineri alanlar ve erkek öğretmenler lehinedir.Anahtar sözcükler: Yapılandırmacılık, Yapılandırmacı Öğrenme, Sınıf Öğretmenleri, Öğretmen Yeterliği

Yapılandırmacı öğretim yöntemi
Esengül Kerem
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2011
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

İlköğretim 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler dersi programında yer alan ara disiplinlerin kazanımlarla uyumu ve ara disiplinlerden yararlanma konusuna ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesi: Çorlu örneği

Bu çalışmanın genel amacı İlköğretim 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler dersi programında yer alan ara disiplinlerin kazanımlarla uyumu ve ara disiplinlerden yararlanma konusuna ilişkin öğretmen görüşleri belirlemektir.Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim öğretim yılında Tekirdağ ili Çorlu ilçesindeki tesadüfi yolla seçilen ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2009?2010 eğitim öğretim yılı Tekirdağ ili Çorlu ilçesinde görev yapmakta olan 4 ve 5. sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. 36 ilköğretim okulunda toplamda 188 öğretmene kazanım-ara disiplin uygunluk tablosu veri toplama aracı uygulanmıştır. Görüşme yapmaya gönüllü 32 öğretmen ile bire bir görüşme yapılmıştır.Uygulamada veri toplama aracından elde edilen veriler bilgisayarda SPSS istatistik programıyla analiz edilmiştir. Öğretmenlerin 4. ve 5. sınıf ara disiplinlerin sosyal bilgiler ders kazanımlarıyla uyumuna ilişkin görüşlerinin eğitim durumu ve meslekteki hizmet yılları değişkenleri açısından karşılaştırılmasında, maddelere verdikleri cevaplarla gruplar arası anlamlı bir fark olup olmadığını anlamak için ?Tek Yönlü Varyans Analizi? (ANOVA) testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular tablolaştırılarak sunulmuştur.Araştırma sonucunda 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi kazanımlarının ara disiplinlere uygun olduğunu düşündükleri görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler dersi programında yer alan kazanımların ara disiplinlere uyumuna ilişkin görüşleri; cinsiyet, hizmet içi eğitim alma durumu, okullarının bağlı bulundukları kurum, okutmakta oldukları sınıf, eğitim durumu ve meslekteki hizmet yıllarına göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Sadece sınıf öğretmenlerinin 5. sınıf girişimcilik ara disipliniyle sosyal bilgiler ders kazanımlarının uyumuna ilişkin görüşleri ile hizmet içi eğitim alma durumları arasında anlamlı bir farklılık vardır. Ayrıca öğretmenlerin yeni ilköğretim programında yer alan ara disiplin kavramına yabancı oldukları, ara disiplinler konusunda öğretmen kılavuz kitabında verilen bilgi ve açıklamaları yeterli bulmadıkları, öğretmenlerin sosyal bilgiler ders kazanımlarıyla ara disiplinleri sınıf içi uygulamalar sırasında konular arasında bağ kurarak ilişkilendirdiği, öğretmenlerin ara disiplin kavramlarını öğretmede zaman yönünden sıkıntı yaşadıkları, sosyal bilgiler dersinde ara disiplinlerle ilgili etkinlikleri gerçekleştirme sırasında öğretmenlerin en çok soyut kavramların öğretilmesinde güçlük çektikleri belirlenmiştir.Anahtar sözcükler: Ara disiplin, kazanım, sosyal bilgiler.

Aslı Çakırlar
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2011
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimine ilişkin görüşlerinin yapılandırmacı kuram perspektifi açısından belirlenmesi

Bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimine ilişkin görüşlerinin yapılandırmacı kuram perspektifi açısından belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı kuram uygulamaları ile sınıf yönetimi ilişkisini öğretmen görüşlerine göre belirlemeyi amaçlayan 33 maddelik görüş belirleme ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek için yapılan iç tutarlılık sınamasında, Cronbach alpha güvenilirlik katsayısı .98 olarak bulunmuştur Çanakkale ili merkezi sınırları içinde bulunan resmi ilköğretim okullarından birinci kademede görev yapan 100 sınıf öğretmenine uygulanmış, uygulama sonucu elde edilen veriler SPSS paket programından yararlanılarak ilgili değişkenlerine göre karşılaştırılmıştır.Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşım perspektifi açısından sınıf yönetimine ilişkin görüşleri hoşgörü faktöründe öğrencilerin kullanacakları ders araç-gereçlerini kendilerinin seçmelerini sağlamakta, saygı faktöründe öğrencilerin birbirlerine fiziksel olarak zarar verecek şakalar yapmalarına engel olmakta, değerler faktöründe öğrencilerin kendilerine uygun öğrenme tekniklerini seçerek kullanmalarını sağlamakta, toplum sevgisi faktöründe öğrencilerin birbirlerinin eşyalarına zarar vermelerine engel olmakta ve öğrencilerin birbirleriyle daha sağlıklı ilişkiler kurmalarını sağlamakta, özgüven faktöründe ise öğrencilerin mazeret öne sürmek yerine mevcut duruma çözümler üretmelerini sağlamakta zorlandıkları yönünde belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Yapılandırmacı Yaklaşım, Sınıf Yönetimi

Sınıf yönetimiSınıf öğretmenleriYapılandırmacı öğrenme+1
Senem Dakdevir
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2011
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Kavram haritalarının genel biyoloji dersine yönelik tutum ve akademik başarı üzerine etkileri

Bu çalışmanın temel amacı, genel biyoloji dersinde kavram haritalama ve geleneksel öğretim yöntemlerini kullanmanın öğrencilerin akademik başarısı ve biyoloji dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemektir.Bu araştırma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği ABD 2.sınıfta öğrenim gören 103 (81 kız, 22 erkek) öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma 2010-2011 Eğitim-Öğretim Bahar Yarıyılında yapılmıştır.Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları, öğrenciler arasından rastgele seçimle tespit edilmiştir. Deney grubunda kavram haritalama tekniğiyle, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi ile dersler işlenmiştir. Uygulama öncesinde kavram haritalama grubundaki öğrenciler kavram haritalama stratejisi konusunda yetiştirilmiştir. Uygulama 10 hafta sürmüştür. Uygulamadan bir hafta önce ve sonra öğrencilere Kişisel Bilgiler Formu, Genel Biyoloji II Dersi Akademik Başarı Testi ve Biyoloji Dersine Yönelik Tutum Testi uygulanmıştır. Öntest ve sontestlerden elde edilen verilerin analizi SPSS 17 Paket Programı'nda yapılmıştır.Araştırmanın nicel verilerinin analizinde Aritmetik Ortalama, t-testi (Bağımlı/Bağımsız) ve Kovaryans Analizi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarı ve tutum sontestlerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir(p>.05). Deney ve kontrol gruplarının akademik başarı ve tutum öntest/sontest karşılaştırmalarına göre hem kavram haritalama ile hem de geleneksel öğretim yöntemi ile ders alan öğrencilerin başarısında deney grubu lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.05).Ayrıca elde edilen diğer sonuçlara göre; cinsiyet gruplarının akademik başarı testi sontestlerinden elde edilen verilere göre kız ve erkek öğrencilerin aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılık bulunmuştur(p<.05). Kız öğrencilerin başarılarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet gruplarının biyoloji dersine yönelik tutum sontestlerinden elde edilen bilgilere göre kız ve erkek öğrencilerin biyoloji dersine yönelik tutumları arasında ise anlamlı bir fark bulunamamıştır(p>.05).Anahtar sözcükler: Geleneksel Öğretim Yöntemi, Kavram Haritalama, Biyoloji Eğitimi, Tutum, Başarı

Akademik başarıBaşarıBiyoloji+7
Bilgi Başak Gökçen
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Ortaöğretim öğrencilerinin okul güvenliğine ilişkin görüşleri: Çanakkale il merkezi örneği

Okullar günümüzde bütün bireylerin eğitim-öğretiminde etkisi olan kurumlardır. Kişinin eğitilerek toplumda kendisine uygun bir rol edinmesinde ve ihtiyaç duyacağı bilgi ve alışkanlıkları elde etmede, okul sisteminin önemli bir işlevinin olduğu kabul edilmektedir. Okulların bu işlevlerini sorunsuz bir şekilde yerine getirmesi için okuldaki bireylerin kendilerini güvende hissetmesi gerekmektedir. Çünkü kendini güvende hissetmeyen bir bireyin öğrenmeye karşı açık ve istekli hale gelmesi mümkün değildir. Bu durumda okullardaki bütün bireylerin kendilerini fiziksel, ruhsal ve toplumsal yönden güvende hissedecekleri, uygun fiziksel ortam ve fiziksel çevre koşullarına sahip okul ortamlarının oluşturulması bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır.Bu araştırmada, ortaöğretim öğrencilerinin okul güvenliğine ilişkin görüşlerinin öğrenilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, öğrencilerin devam ettikleri okulların fiziksel/bedensel güvenlik, psikolojik güvenlik, toplumsal güvenlik ve fiziksel ortam/fiziksel çevre güvenliği ile ilgili görüşleri elde edilmeye çalışılmış, ayrıca bu görüşlerin cinsiyete ve okul türüne göre anlamlı bir şekilde farklılaşma durumu incelenmiştir.Tarama modelindeki araştırmanın çalışma evrenini, Çanakkale il merkezindeki örgün ortaöğretim öğrencileri oluşturmuş, örneklem ise genel ortaöğretim ve mesleki ortaöğretim türündeki gruplardan seçilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile 10. sınıf öğrencilerinden toplanmış, veri analizinde okul güvenliğinin boyutlarındaki görüşler için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Öğrenci görüşlerinin cinsiyete ve okul türüne göre muhtemel anlamlı farklılaşmaları için ise bağımsız gruplarda T-testi uygulamasına gidilmiştir.Araştırma sonucunda, öğrencilerin okul güvenliğinin boyutlarına ilişkin görüşleri elde edilmiş ve bunlar tartışılmıştır. Ayrıca öğrencilerin okul güvenliğinin toplumsal güvenlik boyutuna ilişkin görüşlerinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Bunun yanında, araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin okul güvenliğinin psikolojik güvenlik, toplumsal güvenlik, fiziksel ortam/fiziksel çevre güvenliği boyutlarındaki görüşleri okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır.Anahtar kelimeler: Okul Güvenliği, Öğrenci Güvenliği, Ortaöğretim Okulu

GüvenlikLise öğrencileriOkul güvenliği+3
Alper Çalıkoğlu
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Çanakkale'deki yerel gazetelerin anlatım bozuklukları açısından incelenmesi

Bu araştırma Çanakkale'nin yerel gazetelerinde Türkçenin kullanımını incelemek, yapılan dil hatalarını, anlatım bozukluklarını tespit etmek, tespit edilen anlatım bozukluklarına dair önerilerde bulunmak; yerel gazetelerde Türkçe kullanımına dikkat çekerek doğru, anlaşılır dil kullanımı bilinci uyandırmak amacıyla yapılmıştır. Tarama modeliyle yapılan bu araştırmanın evreni, Çanakkale'de çıkan Gazete Boğaz, Boğaz Vitamin, Burası Çanakkale, Kalem, Gündem, Çanakkale Yaşam, Çanakkale Haber, Olay, Kalenin Sesi adlı 9 tane günlük gazete ile Aynalı Pazar ve Kamuoyu adlı 2 tane haftalık gazete olmak üzere 11 gazetedir. Araştırmanın örneklemi ise bu gazetelerin 2009 yılı Aralık ayında çıkan nüshalarıdır. İncelenen nüsha sayısı da 250'dir.Gazetelerin nüshası elde edilip farklı kaynakların taranması sonucunda anlam ve dil bilgisi ile ilgili temel anlatım bozukluklarını içeren liste hazırlanmıştır. Gazeteler okunarak anlatımı kusurlu olan cümleler belirlenmiştir. Hazırlanan liste doğrultusunda tasnif edilmiştir. Daha sonra bulgular düzenlenmiş, anlatım bozukluğu karşılaşma sıklıkları yüzde cinsinden ifade edilerek; hangi anlatım bozukluğunun, anlatım bozukluklarının hangi gazetede en fazla görüldüğü tablolaştırılıp yorumlanmıştır. Buna göre; Gazetelerde en fazla görülen anlatım bozukluğu ek eksikliğidir. Ek eksikliği ile ilgili bulunan hata sayısı 157'dir. En fazla görülen ikinci anlatım bozukluğu ise ek fazlalılığıdır. Gazetelerde ek fazlalılığı ile ilgili bulunan hata sayısı 129'dur. Gazetelerde üçüncü olarak en fazla görülen diğer bir anlatım bozukluğu ise dolaylı tümleç eksikliğidir. Dolaylı tümleç eksikliği ile ilgili bulunan hata sayısı 97'dir. En fazla anlatım bozukluğu Kalem gazetesinde bulunmuştur. Kalem'de bulunan anlatım bozukluğu sayısı 159'dur.Çalışmanın sonunda anlatım bozukluklarının en aza indirilmesine dair öneriler sunulmuştur.

Anlatım bozukluklarıDil yanlışlarıGazetecilik+4
Arzu Özdem
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Cinsiyete göre öğrencilerin kullandıkları bilişsel ve bilişüstü öz düzenleme stratejilerinin akademik başarıları üzerindeki etkileri

ÖZETCinsiyete Göre Öğrencilerin Kullandıkları Bilişsel ve Bilişüstü Öz Düzenleme Stratejilerinin Akademik Başarıları Üzerindeki EtkileriBu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin bilişsel ve bilişüstü öz düzenleme stratejilerinin akademik başarıları üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir.İlişkisel tarama modelindeki bu araştırma 2010-2011 Eğitim ve Öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği ve Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümlerinin 3. sınıfında "Ölçme ve Değerlendirme" dersini alan 235 (171 kız, 64 erkek) öğrencinin katılımı ile gerçekleşmiştir.Araştırma verilerinden öğrencilerin öz düzenlemeye dayalı öğrenme stratejilerini belirlemek amacıyla, 1991 yılında Pintrich, Smith, Garcia ve Mc Keachie tarafından geliştirilen, dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile Türkçeye uyarlanması Altun tarafından 2005 yılında yapılan "Öğrenmede Motive Edici Stratejiler Ölçeği" kullanılırken; öğrencilerin akademik başarıları, dönem sonunda Ölçme ve Değerlendirme dersinden aldıkları ders başarı ortalamaları olarak alınmıştır.Araştırma verilerinin analizinde Aritmetik Ortalama, Standart Sapma, Dizi Genişliği, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular, öz düzenlemeye dayalı bilişsel ve bilişüstü öğrenme stratejilerinin Ölçme ve Değerlendirme dersi başarısı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığını ortaya koymaktadır. Bunun yanında, söz konusu stratejilerin kızlarda ve erkeklerde de Ölçme ve Değerlendirme dersi başarısı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Öz düzenleme, Başarı, Cinsiyet, Bilişsel ve Bilişüstü Öğrenme Stratejileri

Aday öğretmenlerAkademik başarıBilişsel öğrenme+5
Ayşen Üstün
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

İlköğretim Türkçe 6. sınıf ders kitaplarında yer alan öykü türündeki metinlerin Greimas'ın eyleyenler örnekçesine göre incelenmesi

Bu araştırma, 2009-2010 eğitim-öğretim yılı içerisinde okutulan 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan öykü türündeki metinleri Algirdas Julien Greimas'ın eyleyenler örnekçesine göre çözümlemek ve çözümlenen bu metinlerdeki ortak yapıları saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim-öğretim yılında yayımlanan 6. sınıf Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Tarama modeli kullanılarak yapılan bu araştırmanın örneklemini ise Koza ve MEB yayınlarına ait 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan sekiz adet öykü oluşturmaktadır. Koza Yayınları'na ait ders kitabında ?Eskici, Süpermen İstanbul'a Düştü, Çocuk ile Geyik, Prensi Olmayan Masal Kitabı? adlı metinler; MEB Yayınları'na ait ders kitabında ise ?Çocuk Kitaplığında Sabah Tartışması, Kitap Kuşum Uçuverdi, Ömür Boyu Mutluluk, İstanbul Liseli Küçük Hasan, Eskici? adlı öyküler çözümlenmiştir.Araştırmanın ilk aşamasında 6. Sınıf Türkçe ders kitapları taranarak öykü türündeki metinler saptanmıştır. Bu öyküler; zamansal, biçimsel, uzamsal ve anlamsal ayrılıklara göre kesitlere ayrılmıştır. Kesitlere ayrılan öyküler, Greimas'ın göstergebilimsel çözümleme yöntemiyle incelemeye tabii tutulmuştur. Anlatı boyunca eyleyenlerin gerçekleştirdiği genel dönüşümler ise anlatı izlenceleriyle tablolaştırılmış; bu anlatılarda eyletim, edinç, edim, tanıma ve yaptırım aşamalarının ne ölçüde yer aldığı ve bu durumun anlatıya etkileri araştırılmıştır. Tüm metinler incelendikten sonra söz konusu anlatılara yönelik genel bir anlatı izlencesi oluşturulmuş; oluşturulan tabloda eyleyenlerin durum, edim ve dönüşümleri gösterilmiştir. Böylelikle metinlerin anlam yapıları arasında ne gibi ortaklıklar bulunduğu saptanmıştır.Çalışmanın sonuç bölümünde göstergebilimsel okumanın metin okumaya olumlu etkileri belirtilerek ders kitaplarındaki metinlerde öğrenciler için hazırlanan etkinliklerin bu doğrultuda hazırlanabileceğine ve eyleyenler modelinin pek çok anlatıya uygulanabileceğine yer verilmiştir.

Ders kitaplarıEyleyenler modeliGreimas, Algirdas Julien+6
Ali Cemal Gündüz
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00
Yüksek LisansAçık ErişimTR

Balkanlar'daki Türk edebiyatı yayınlarında çağdaş Kosova Türk çocuk edebiyatının yeri

Türk edebiyatı, Türklerin geniş coğrafyaya yayılan bir millet olmasından dolayı, zengin kollardan beslenen bir edebiyattır. Kuzeyden güneye, doğudan batıya bir çok farklı kültürün arasında varlığını sürdürebilen bir edebiyat olması, onun bu zenginlikleri edebi ürünler olarak yansıtabilen edebiyatçıların başarısından kaynaklanmaktadır. Balkan coğrafyasından beslenen Türk edebiyatı da böyle şekillenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Kosova topraklarına hakim olmasıyla beraber Türk edebiyatı da Balkanlar'da gelişmeye başlamıştır.Balkanlar, tarih boyunca siyasi ve sosyal hareketlilikler yaşayan bir coğrafya olması nedeniyle burada yaşayan insanlar kültürel değerleri ve yaşadıkları topraklar arasında sıkışıp kalmışlardır. Balkanlar'daki hakimiyetini kaybeden Osmanlı'nın ardından bu topraklarda kalan Balkan Türkleri bu zorlukları en yoğun şekilde yaşayanlardandır. Bölgede gelişen Türk edebiyatı alanındaki çalışmalar da, bu sıkıntılı dönemden etkilenerek durma noktasına gelmiştir. 1960'lı yıllarda Balkanlar'da yeniden canlanmaya başlayan Türk edebiyatı, ancak 1980'den sonra fark edilebilir bir yükselişe geçmiştir. Bu yükselişle birlikte özellikle Kosova'da çocuk edebiyatı alanında da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Öyle ki, Kosova'da gelişen Türk çocuk edebiyatı, Türkiye'deki çalışmalarla karşılaştırılabilecek seviyelere ulaşmıştır. Ancak, 1999 Kosova Savaşı sonrasında Türkçe'nin bu topraklarda varlığını sürdürebilmesi için mücadele etmek zorunda kalan, Kosova Türkleri ve Türkçe yeni bir yara daha almıştır. Bugün yaralarını sarmaya çalışan Kosova'da ve dolayısıyla Balkanlar'daki Türk edebiyatı alanında yapılan çalışmaların artması, kayıpların daha hızlı bir şekilde telafi edilebileceğinin sinyallerini vermektedir.Bölgede yapılan edebiyat çalışmaları incelendiğinde, çocuk edebiyatının da göz ardı edilmediği, hatta en hızlı gelişmelerin yine bu alanda yaşandığı görülmektedir. Türk edebiyatının Kosova ve beraberinde Balkanlar'daki varlığını sürdürebilmesi için, onun çocuklara hissettirilebilmesi, yaşattırılabilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde Balkanlar'daki Türk edebiyatı, adı tanıdık ama yabancılaşmış bir milletin edebiyatı olma tehlikesi yaşayacaktır. Bu sebeple, Balkanlar'daki Türk çocuk edebiyatı alanında yapılacak her çalışma, atılan her adım Balkan Türklerinin kültürel kimliklerini yitirmemeleri için gereklilik niteliğindedir.Anahtar Kelimeler: Balkanlar, Kosova, Türk Edebiyatı, Çocuk Edebiyatt.

Balkan TürkleriBalkanlarKosova+2
Aslı Tarhan
Çanakkale Onsekiz Mart University · Eğitim Bilimleri Enstitüsü
2012
00