4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Doğal ortamda yürütülen çevre eğitiminin, ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: Ovacık örneği
Bu çalışmada, Ortaöğretim 9. sınıf öğrencileri ile doğal ortamda yürütülen çevre eğitimi programının, öğrencilerin akademik başarılarına etkisi araştırılmıştır. Araştırma, ``ön test ? son test kontrol gruplu modeline'' uygun yarı deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Ön test sonuçlarına göre başarı durumları birbirine denk olan iki grup seçilmiştir. Gruplardan biri deney diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir.Araştırma, 2010 ? 2011 eğitim öğretim yılında, Özel İzmir Martı Okulları'nda eğitim gören Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin katılımıyla, doğal ortamda yapılan bir kamp ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 60, kontrol grubunda 60 öğrenci olmak üzere toplam 120 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır.Çalışmada kullanılan veri toplama aracı; Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından 2007 yılında geliştirilerek Biyoloji öğretmenlerine kullanmaları için tavsiye edilen, ``Ortaöğretim 9. Sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programı''nda alınmış güncel ölçme ve değerlendirme sorularıdır. Elde edilen veriler SPSS 11.0 programı ile analiz edilmiştir.Uygulama öncesinde, grupların akademik başarı puanları (t(84, 0,05) = 1,191, p = 0,237 > 0,05) arasında bir farklılık olmadığı belirlenmiş ve bu nedenle gruplar göreli olarak bağımlı değişkenler bakımından denk olarak kabul edilmiştir. Deneysel uygulama sonrasında uygulanan akademik başarı testi sonuçlarına göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu (t(84, 0,05) = 2,63, p = 0,010 < 0,05) belirlenmiştir. Bu sonuç doğrultusunda çalışma grubu kapsamında, doğa deneyimine dayalı öğretim programının, sadece geleneksel öğretim programına göre öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı bir farklılığa neden olduğu söylenebilir. Deneysel uygulama sonrasında akademik başarı testi sonuçlarına göre deney grubundaki öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında bir farklılık olduğu (t(41, 0,05) = 3,10, p = ,003 < 0,05) belirlenmiştir. Bu sonuç doğrultusunda doğa deneyimine dayalı öğretim programının deney grubunda bulunan öğrencilerin başarılarını yükseltmede önemli bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Deneysel uygulama sonrasında akademik başarı testi sonuçlarına göre kontrol grubundaki öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında bir farklılık çıkmamıştır (t(43, 0,05) = 1,15, p = ,256 > 0,05). Bu sonuç doğrultusunda geleneksel öğretim programının kontrol grubunda bulunan öğrencilerin başarılarını yükseltmede önemli bir etkiye sahip olmadığı söylenebilir. Deneysel uygulama sonrasında akademik başarı testi sonuçlarına göre deney grubundaki öğrencilerin cinsiyetlerine göre son test puanları arasında bir farklılık çıkmamıştır (t(40, 0,05) = 1,39, p = ,172 > 0,05). Bu bulguya dayanarak deney grubundaki öğrencilerin cinsiyetlerinin son test puanlarını etkilemediği söylenebilir. Ayrıca araştırmada elde edilen nitel veriler ise derinlemesine irdelenerek metinler halinde, şemalar ile somutlaştırılarak açıklanmıştır. Şemaların çiziminde INSPIRATION 9 paket programından yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda; doğa deneyimine dayalı öğrenme ortamında öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin, çevre, insan, toprak, ekosistem ve orman gibi kavramaları algılamalarının deneysel süreç öncesi ve sonrası önemli ölçüde farklılık gösterdiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Doğal Ortamda Yürütülen Çevre Eğitimi, Doğa Deneyimine Dayalı Çevre Eğitimi, Biyoloji Öğretimi, Akademik Başarı
Doğal ortamda çevre eğitiminin ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin başarılarına ve tutumlarına etkisi
ÖZETBu çalışmada, ?Doğal Ortamda Çevre Eğitiminin Ortaöğretim 9.Sınıf Öğrencilerinin Başarılarına Ve Tutumlarına Etkisi? araştırılmıştır.Araştırma, ``ön test ? son test modeline'' uygun yarı deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Ön test sonuçlarına göre başarı ve tutum durumları incelenmek üzere bir grup seçilmiştir.Araştırma, 2010 ? 2011 eğitim öğretim yılında, Özel İzmir Martı Okulları'nda eğitim gören Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin katılımıyla, doğal ortamda 3 gün yapılan bir kamp ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda toplam 30 öğrenci yer almıştır.Bu çalışmada, Ovacık Bölgesi'nin faunasına ait türler belirlenmiştir. Ovacık Bölgesi coğrafî konumu nedeniyle doğa eğitiminin gerçekleştirilmesi açısından çok verimli bir alandır. Öğrencilere doğa gözlemlerinde karınca, kelebek, kuş, kurbağa, sincap, sürüngen gibi hayvanların yanı sıra; karaçam, kızılçam gibi bitkilerin gözlemlerine, ayrıca doğadaki cansız varlıklara dikkat çekmek için çeşitli aktiviteler düzenlenerek, çocukların biyolojik çeşitlilik konularını zevkli bir yolla öğrenmeleri sağlanmıştır.Çalışmada kullanılan veri toplama araçları; Doç. Dr. Naim Uzun ve Doç. Dr. Gaye Teksöz tarafından hazırlanan ?Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği Anketi? ve ?Çevresel Davranış Alt Ölçeği? anketleridir. Başarı ölçekleri ise Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından 2007 yılında geliştirilerek Biyoloji öğretmenlerine kullanmaları için tavsiye edilen, ``Ortaöğretim 9. Sınıf Biyoloji Dersi Öğretim Programı''nda alınmış güncel ölçme ve değerlendirme sorularıdır.Nicel verilerin değerlendirilmesi SPSS 11.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Veriler gerekli bulguları kapsayacak şekilde tablolar halinde verilmiştir.Program sonrasında uygulanan tutum testi sonuçlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu (t(47, 0,05) = 2,26, p = 0,010 < 0,05) belirlenmiştir. Başarı testi sonuçlarına göre anlamlı bir farklılık olduğu (t(48, 0,05) = 1,83, p = 0,011< 0,05) belirlenmiştir.Sonuç olarak bu çalışmada, doğa deneyimine dayalı öğretim programının, geleneksel öğretim programına göre öğrencilerin tutumlarında ve başarılarında anlamlı bir farklılık sağladığı tespit edilmiştir.Deneysel uygulama sonrasında başarı testi sonuçlarına göre öğrencilerin ön test ve son test puanları arasında bir farklılık olduğu (t(41, 0,05) = 3,10, p = ,003 < 0,05) belirlenmiştir. Bu sonuç doğrultusunda doğa deneyimine dayalı öğretim programının öğrencilerin başarılarını yükseltmede önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.Deneysel uygulama sonrasında başarı ve tutum testi sonuçlarında öğrencilerin cinsiyetlerine göre son test puanları arasında bir farklılık çıkmamıştır (t(40, 0,05) = 1,37, p=0,126 > 0,05). Bu bulguya dayanarak öğrencilerin cinsiyetlerinin son test puanlarını etkilemediği söylenebilir.Araştırmada elde edilen nitel veriler ise derinlemesine irdelenerek metinler halinde, doğruluk yüzdelerinin karşılaştırılması ve açık uçlu soru cevaplandırmalarının yorumlanması ile somutlaştırılarak açıklanmıştır.Nitel verilerin analizi sonucunda; doğa deneyimine dayalı öğrenme ortamında öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin, çevre, doğa, hayvanlar gibi kavramaları algılamalarının deneysel süreç öncesi ve sonrası önemli ölçüde farklılık gösterdiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Doğal Ortamda Çevre Eğitimi, Doğa Eğitimi, Biyolojik Çeşitlilik, İnformal Öğrenme Ortamları, Fauna Çeşitliliği.
Çevre eğitimi kapsamında geliştirilen FETEMM etkinliklerinin ortaokul fen bilimleri dersi öğrencilerinin çevre eğitimi ve FETEMM eğitimine yönelik tutumları üzerine etkisi
Ülkemizde öğretilen bilginin kalıcılığının sağlanabilmesi için verilen teorik bilgilerin günlük yaşam problemlerinin çözümünde kullanılması ve doğa ile karşılıklı etkileşim içinde olması gerekmektedir. Bu ihtiyacı karşılayabilmek için fen bilimleri dersi içeriğinde yer alan çevre eğitimi konularının FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) eğitimi aracılığıyla verilmesi öğrenmede verimliliği arttırabilir. Çevre eğitimi ve FeTeMM eğitiminin bir bütün halinde sunulması öğrencinin çevresinde oluşan problem ve durumları fark ederek çözümünde aktif rol alınmasına fırsat sunar. Bu çalışmanın amacı, çevre eğitimi kapsamında geliştirilmiş olan FeTeMM etkinliklerinin fen bilimleri dersi öğrencilerinin çevre eğitimi ve FeTeMM eğitimine yönelik tutumlarını incelemektir. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında Ön test-Son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış olup nitel kısmında ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında okuyan ve Fen Bilimleri dersinde öğrenim görmekte olan 30 öğrenciden oluşmuştur. Çalışma grubu olarak belirlenen iki sınıftan bir sınıf deney grubunu oluştururken bir sınıf kontrol grubunu oluşturmuştur. Sınıfların deney ve kontrol grubu olarak atanmaları rastgele yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Çevre Eğitimi Tutum ölçeği, STEM Tutum ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda elde edilen verilere göre Çevre Eğitimi kapsamında geliştirilen FeTeMM etkinliklerinin uygulandığı dersler ve Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının uygulandığı derslerde öğrenim gören öğrencilerin Çevre Eğitimi Tutum Ölçeği ve STEM Eğitimi Tutum Ölçeği ön test-son test sonuçları arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Çevre Eğitimi kapsamında geliştirilen FeTeMM etkinliklerinin uygulandığı deney grubu ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme sonucunda öğrencilerin derse ve etkinliklere olumlu yönde bir tutum sergiledikleri ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulguların tartışılması sonucunda Çevre Eğitimi ve FeTeMM Eğitiminin bütünleştirilmesinin gelecekteki çalışmalara fikir oluşturması beklenmektedir.
COVID-19 pandemisi sürecinde üniversite öğrencilerinin çevreye yönelik farkındalıklarının incelenmesi
İnsanın tarihsel gelişimi doğadan uzaklaşmasını da beraberinde getirmiştir. Yüzyıllar boyunca doğa, toprak ve diğer tüm canlılarla birebir etkileşim halinde olan insanoğlu, zamanla bunlardan uzaklaşmış ve kendini tanıma sürecini yaşarken diğer canlılara olan saygısını yitirmeye başlamıştır. Ortaya çıkan teknolojik gelişmeler, kentleşme, nüfus artışı gibi faktörler insanın toprakla bağını koparmış, endüstrileşme ve sanayileşme tarımsal yaşam koşullarını dahi olumsuz etkilemiştir. Çevre problemleri yalnızca ortaya çıktığı yerde kalmamakta, dünyanın çok farklı bölgelerini de etkilemektedir. Elbette etrafında olan çevresel sorunları fark eden insan, bu problemlerin çözümüne odaklanabilir. Ancak, insanda bulunan içsel dürtüler, saf çıkarcı düşünce anlayışlarından kaynaklansa bile daha kapsamlı bir eğitimle, sürekli davranışlara dönüşmelidir. Çevreye karşı olumlu tutumlara sahip, dost ve yararlı davranışlar sergileyen, hatta bunları bir yaşam tarzı haline getiren, kendinden sonraki nesilleri de bu anlayışla büyüten bireyler yetiştirilmelidir. Bu da ancak bilinçli bir çevre eğitimi ile olabilir. Çevre eğitiminin değişen dünyada yaygınlığı hızla artmakta ve giderek eğitim ve öğretim üzerinde daha fazla durulan bir konu haline gelmektedir. Her yaş düzeyinde olduğu gibi özellikle üniversite düzeyindeki öğrencilerin çevreye yönelik farkındalıkları ve bu konuda olumlu tutuma sahip olmaları çevrenin korunması açısından çarpan etkisinin yüksek öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu araştırmada COVİD-19 pandemisi sürecinde üniversite öğrencilerin çevreye yönelik tutum ve farkındalık düzeylerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi kolay ulaşılabilir yöntemle seçilen ve eğitim fakültesine devam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada, "Çevre tutum ölçeği" ve "çevre farkındalık ölçeği" veri toplama aracı kullanılmış ve verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi ve ANOVA kullanılmıştır. Sonuç olarak, mezun olunan lise türüne, lise alanına, kardeş sayısına, anne ve baba eğitim durumuna ve çevre ile ilgili bir etkinliğe katılma durumu açısından anlamlı farklıklar olduğu cinsiyet ve sınıf düzeyinde ise anlamlı bir farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar dikkate alındığında, ileride yapılacak araştırmalarda çevre ile ilgili katılmış olduğu etkinliklerin daha detaylı sorulması, bu değişkenlerin çevreye yönelik farkındalık ve tutuma yönelik etkisinin incelenmesi ve yapılan bu araştırmanın daha geniş bir örneklemle yapılması önerilmektedir.