
9
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hidrofilik / hidrofobik ilaçların enkapsülasyonuna yönelik polimerik yapıların geliştirilmesi
İlaçlardan beklenen etkinin görülebilmesi için biyoyararlanımı önemlidir. Biyoyararlanımın temelinde ise ilacın çözünürlüğü yer almaktadır. Bu tez çalışmasında hidrofilik bir ilaç olan metforminin vücut içerisindeki çözünme hızını yavaşlatmak ve hidrofobik bir ilaç olan karvedilolün çözünürlüğünü ve çözünme hızını artırmak amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için farklı tipte polimer, kopolimer ve polimer harmanlarından yararlanarak nanoçöktürme yöntemi ile seçilmiş bu ilaçlar enkapsüle edilmiştir. Elde edilen enkapsüle partiküllerin yapısal karakterizasyonu FTIR ile yapılmıştır. Karvedilolün enkapsüle edildiği ürünlerde ise ayrıca DSC analizi de gerçekleştirilmiştir. Çözünürlüğü düşük kristal formdaki karvedilol enkapsülasyonla amorf hale geçmiştir. Partikül yapıları mikroskop ile incelenmiş, partikül boyutları zetasizer ile ölçülmüştür. Elde edilen enkapsüle partikülden ilaç salım hızları belirlenmiştir. Enkapsülasyonda etil selüloz, hidroksipropil selüloz, poli(laktid-ko-glikolid), amonyoetilakrilat metilmetakrilat kopolimeri, nötral etilakrilat metilmetakrilat kopolimeri ve harmanları kullanılmış, polimerlerin molekül ağırlıklarının, ilaç:polimer oranının, karıştırma hızının, kullanılan sörfektan tipinin elde edilen enkapsüle ilaç partiküllerinin üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Partiküller yüksek enkapsülasyon verimi ile 200-300 nm aralığında elde edilebilmiştir. Literatürde yer almayan üçlü polimer harmanla enkapsüle edilen metforminin partikül boyutu, enkapsülasyon verimi ve çözünme hızı, metforminin kanser önleyici etkisinden yararlanılabilecek tedaviler için ümit verici bir ürün olabileceğini öne çıkarmaktadır. Karvedilolün farklı laktit glikolit oranına sahip PLGA'lar ile enkapsülasyonu sonucu literatürde var olan çalışmalardan daha yüksek enkapsülasyon verimi ile ürün elde edilmiş ve karvedilolün çözünürlüğü oldukça artırılarak, tansiyon hastalığı tedavisi için uzatılmış salım sağlayacak ümit veren bir ürün adayı olmasını sağlamıştır.
Kendi kendini onarabilen akıllı malzemeler için fonksiyonel polimerik filmlerin araştırılması
Bu doktora tezinde, kendi kendini onarabilen akıllı malzemeler için fonksiyonel polimerik filmlerin geliştirilmesi ve karakterizasyonu hedeflenmiştir. Bu amaçla, ultra ince filmler, Layer-by-Layer (LbL) yöntemiyle farklı destek tabakaları üzerine hazırlanmış ve amfoterik iyileştirici ajanlar (jelatin ve BSA) varlığında iyileşme davranışları incelenmiştir. Filmlerin yapısal özelliklerinin ve boşluk hacmi parametrelerinin, kendi kendini onarma yetenekleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. PALS analizi ile iyileşme davranışı ile serbest hacim arasındaki ilişki incelenmiş, iyileştirici ajanların filmlerin iyileşme performansına etkisi gözlemlenmiştir. Ayrıca, hidrofobik yüzeylerin iyileştirici ajanların yayılımını sınırladığı, hidrofilik yüzeylerin ise bu ajanların daha iyi dağılmasını sağladığı tespit edilmiştir. Filmler stereo mikroskop ve SEM analizleriyle gözlenmiş; serbest hacim oranı yüksek olan filmlerin daha hızlı iyileşme davranışı gösterdiği bulunmuştur. Tabaka sayısı arttıkça iyileşmenin hızlandığı gözlenmiş olup 50 ve 100 çift tabakalı PEI-PAA filmlerin 5 dakikada tamamen iyileştiği pH 10,5 PEI ve pH 3 PAA ile hazırlanan filmlerin ise %2'lik jelatin varlığında 20 dakika içinde iyileşme göstermeye başladığı ve 60 dakikada tamamen onarıldığı tespit edilmiştir. SEM analizlerinde PEI-PAA filmlerinin homojen, CHI-DSS filmlerinin ise hatalı yüzeyler oluşturduğu gözlemlenmiştir. DMA analizleri ile filmlerin mekanik özellikleri incelenmiş ve jelatin ile iyileştirilen filmlerin başarılı bir şekilde onarıldığı doğrulanmıştır. Genel olarak, bu çalışma, fonksiyonel polimerik filmlerin kendi kendini onarma potansiyelini artırmak için önemli bilimsel ve endüstriyel katkılar sağlamaktadır.
Torrefaksiyon ön işleminin mikroalgin pirolizi üzerine etkisi
Mikroalg biyokütlesi, biyoyakıt ve diğer değerli ürünlerin üretimi için üçüncü nesil umut verici hammaddedir. Mikroalg mevcut enerji mahsullerine göre en büyük avantajları daha hızlı büyüme oranlarına sahip olmaları ve gıda üretimiyle rekabet etmemeleridir. Bu çalışmada Spirulina Platensis mikroalgin piroliz ürün verimleri üzerine torrefaksiyon ön işlemin etkisinin araştırılması amaçlandı. Bu amaçla çalışmada ilk olarak mikroalge üç farklı sıcaklık (220, 260 ve 300 oC) ve 1 saatlik işlem süresinde torrefaksiyon işlemi uygulandı. Daha sonra torrefiye mikroalg örnekleri ve işlem görmemiş mikroalg üç farklı sıcaklık (400, 500 ve 600 oC) ve 1 saatlik işlem süresinde piroliz işlemine tabi tutuldu. İşlem görmemiş mikroalg ve mikroalgin torrefaksiyon işleminden elde edilen torrefiye mikroalgin ve piroliz işleminden elde edilen karbonize katı örneklerinin karakterizasyonu amacıyla kısa ve kesin analizler ve Fourier Transform Infrared Spektrofotometre (FTIR) analizi yapıldı. Ayrıca farklı sıcaklıklarda elde edilen torrefiye mikroalgin yanma davranışını ortaya koymak amacıyla Termal Gravimetrik Analizi (TGA) incelendi. Spirulina Platensis'in torrefaksiyon işleminde sıcaklık arttıkça katı ürün veriminin azaldığı; buna paralel olarak sıvı ürün veriminin arttığı tespit edilmiştir. Torrefaksiyon işleminden elde edilen torrefiye mikroalgin (katı ürün) kısa analiz sonuçları sabit karbon oranın torrefaksiyon şiddetiyle arttığını, uçucu madde ve kül miktarlarının torrefaksiyon sıcaklığıyla azaldığını göstermiştir. Torrefiye mikroalgin üst ısı değeri torrefaksiyon sıcaklığıyla artış gösterirken tutuşma sıcaklıkları işlem görmemiş mikroalgden yüksek olarak belirlenmiştir. İşlem görmemiş mikroalgin ve farklı sıcaklıklarda elde edilen torrefiye mikroalgin piroliz sonuçları torrefaksiyon ön işleminin katı ürün verimi (karbonize katı ürün) üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Torrefiye mikroalgin pirolizinden elde edilen karbonize katı örneklerin üst ısı değerleri torrefiye mikroalg örneklerinden düşük olduğu belirlenmiştir.
Covıd‒19 tedavisinde kullanılan oseltamivir ilaç etken maddesinin DNA biyosensörü ile elektrokimyasal analizi
COVID–19 tedavisi için çeşitli antiviral ilaçlar kullanılmaktadır ve çeşitli ilaçlar araştırılmaktadır. Favipiravir (FAV), alfa–interferon, umifenovir, remdesivir (RMD), ribavirin, lopinavir (LPV)–ritonavir, oseltamivir (OST) vb. ilaç etken maddeleri kullanılarak COVID–19 için umut verici klinik sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmada COVID‒19 tedavisinde kullanılan ilaç etken maddesi OST'nin elektrokimyasal teknikler kullanılarak, kantitatif analizi gerçekleştirilmiştir. Böylece ilaç üretim aşamalarında ilaç dozunun kalite kontrolü ve etken maddenin idrarla atılımını takip edip ilaç tasarımı çalışmalarında kullanılabilecek bir elektrokimyasal sensör geliştirilmiştir. Bu amaçla camsı karbon elektrot çalışma elektrodu olarak modifiye edilip, kullanılmıştır. Camsı karbon elektrot tek başına OST'nin varlığını algılayamaz. Bu nedenle, OST ile etkileşime girdiği belirlenen ve DNA yapısında bulunan guanin bazı, ajan olarak kullanılmıştır. Camsı karbon elektroda, bir çapraz bağlayıcı olan glutardialdehit kullanılarak DNA yapısında bulunan guanin bazı immobilize edilmiştir (GA2–Guanin/CKE elektrodu). OST'nin elektrokimyasal olarak analizine olanak sağlayan sensör, hızlı, düşük maliyetli ve yüksek doğruluk derecesine sahip analiz olanağı sunmuştur. Diferansiyel puls voltametrisi tekniği kullanılarak, Britton‒Robinson tamponu (BR; pH 11,0) içerisinde yaklaşık +0,45 V'da (Ag/AgCl'ye karşı) iyi tanımlanmış tersinmez bir yükseltgenme sinyali analiz için kullanılmıştır. Geliştirilen bu elektrot ve yöntem, farmasötik formülasyonda ve insan idrar numunelerinde bulunan OST miktarını bulmak için başarıyla uygulanmıştır. BR tampon çözeltisi, tablet numunesi ve idrar numunesi için iki çalışma aralığı saptanmış olup, LOD değerleri sırasıyla 7,16×10−9 mol·L−1, 9,05×10−9 ve 6,19×10−6 mol·L−1 olarak hesaplanmıştır. Önerilen sensör için geri kazanım oranı %86,6‒%103,5 aralığında değişmektedir.
Aminotiyofen ve salisilaldehit türevi schiff bazı metal kompleksleri ile işlevselleştirilmiş süperparamanyetit nanoparçacıklarının sentezi, karakterizasyonu ve bakır giderimi için sentetik sulara uygulanması
Bu çalışmanın ilk adımında, bir aminotiyofen türevi olan (2-amino-6-etil-4,5,6,7-tetrahidrotieno[2,3-c]piridin-3-karbonitril) (I) bileşiği literatür yöntemine göre elde edildi. İkinci adımda başka bir çalışmada bir salisilaldehit türevi "3,5,-dikloro-2-hidroksibenzaldehit" bileşiği ile aminotiyofen türevi (I) bileşiğinin kondensasyon tepkimesi sonucu ilk olarak sentezlenen (2-((3,5-dikloro-2-hidroksibenziliden)amino)-6-etil-4,5,6,7-tetrahidrotieno[2,3-c]piridin-3-karbonitril) Schiff bazı (L) ligandı elde edildikten sonra orijinal Fe(II) ve Co(II) kompleksleri sentezlendi. Aminotiyofen (I) bileşiği ile Schiff bazı (L) ligandının yapıları FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve elementel analiz metotları ile karakterize edildi. Komplekslerin yapıları ise FT-IR, UV-görünür bölge ve LC-MS kütle analizi gibi spektroskopik yöntemlerin yanı sıra TGA-DTA analizi, magnetik süssebtibilite ve elementel analiz yardımıyla aydınlatıldı. Schiff bazının iki dişli ligand olarak davranması sonucu oluşan her iki kompleksin oktahedral geometriye sahip ve paramagmetik özellikte olduğu belirlendi. Son adımda ise, Fe(II) ve Co(II) kompleskleri katkılanmış nanoparçacıkların sentez ve karakterizasyonu yapılarak sentetik sularda bakır giderimine olan etkileri incelendi.
Aminotiyofen türevi ligandların ve komplekslerinin sentezi ve elektrokimyasal pestisit sensörü uygulaması
Bu çalışmada ilk olarak, bir aminotiyofen türevi olan "2-amino-6-etil-4,5,6,7-tetrahidrotieno[2,3-c]piridin-3-karbonitril" (ATL) ligandı literatür yöntemine göre elde edildi. İkinci aşamada, ATL'nin orijinal ATL-Co(II), ATL-Cu(II) ve ATL-Zn(II) kompleksleri sentezlendi. Kompkslerin kimyasal yapıları FT-IR, UV-görünür bölge ve LC-MS kütle analizi gibi spektroskopik yöntemlerin yanı sıra TGA-DTA analizi, magnetik süsseptibilite ve elementel analiz ile aydınlatıldı. Son olarak ATL'nin ve komplekslerinin elektrokimyasal karakterizasyonu yapıldı. Ayrıca, karbofuran pestisiti için sensör uygulaması gerçekleştirildi ve çalışıldı. Elektrokimyasal davranışları incelendiğinde ATL'nin 1,0 V civarında bir tersinmez yükseltgenme piki sergilediği görüldü. ATL-Co(II), ATL-Cu(II) ve ATL-Zn(II) komplekslerinin de ATL ile benzer davrandığı ve aynı potansiyelde bir tersinmez yükseltgenme piki sergilediği görüldü. Standart ekleme yöntemi ile sensör ortamına karbofuran pestisiti eklenerek, farklı pestisit konsantrasyonlarında pik akımı ve pik potansiyelindeki değişimler kaydedildi. Farklı karbofuran konsantrasyonları ile pik akımında meydana gelen değişimler amperometrik sensör uygulamasının, pik potansiyelindeki değişimler ise voltametrik sensör uygulamasının datalarını oluşturdu ve elde edilen sonuçlar grafiklerle gösterildi. ATL, ATL-Co(II), ATL-Cu(II) ve ATL-Zn(II) kompleksleri kullanılarak çalışılan amperometrik ve voltametrik sensörler için doğrusal çalışma aralıkları, LOD ve LOQ değerleri hesaplandı.
Nadir toprak elementi katkılı polimer kompozit sentezi ve elektriksel özelliklerinin cevap yüzey yöntemi ile optimizasyonu
Son yıllarda polimerlere farklı katkı maddelerinin eklenmesiyle elde edilen kompozitlerin elektriksel özellikleri ile ilgili birçok çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmada katkı maddesi olarak stratejik öneme sahip Nadir Toprak Elementlerinin (NTE) tuzlarından olan Kadmiyum Sülfit (Cds) ve Seryum (III) Nitrat Hekzahidrat (CeNO3) tuzları kullanılmıştır. Tez kapsamında, Maleik Anhidrit monomeri ile Stiren ve Metil Metakrilat monomerlerinin kopolimerleri Serbest Radikalik Polimerizasyon Metoduyla sentezlenmiştir. Bu kopolimerlerin Dielektrik sabiti (έ) ve elektriksel iletkenliklerini (σ) optimize etmek için Cevap Yüzey Yöntemi (CYY) kullanılmıştır. Seçilen proses parametreleri (Frekans, uygulanan gerilim ve NTE miktarı) arasındaki niceliksel ilişki ve bu parametrelerin modeldeki önemi varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilmiştir. Her iki kopolimer içinde frekansın artmasıyla polimerlerin έ azalmış ve polimerdeki artış göstermiştir. Frekansın ve NTE içeriğinin artışıyla her iki kopolimerinde elektriksel iletkenlik değerlerinde artış olmuştur. Uygulanan gerilimin her iki kopolimerde de έ ve σ üzerine önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. ANOVA sonuçlarına göre modelin en önemli parametresi NTE miktarıdır. CYY programına uygun olarak sentezlenen kompozitlerin yapısal özellikleri Fourier Dönüşümü Kızılötesi spektrofotometre (FTIR), yüzey morfolojisi taramalı elektron mikroskobu Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile araştırılmıştır. FTIR testleri kompozitlerde kimyasal bağlarda önemli bir değişimin bulunmadığını göstermiştir. SEM sonuçları, NTE'lerin polimer içerisinde homojen bir dağılım gösterdiğini ve polimer yüzey özelliklerini pürüzsüzleştirdiğini göstermiştir. X-ışını difraktometresi (XRD) analizi ile polimerler içindeki NTE varlığı kanıtlanmıştır. NTE'lerin polimerlerin termal özellikleri üzerine etkisi termogravimetrik analiz (TGA) ile incelenmiştir.
Gentamisin sülfatın elektrokimyasal analizi
Bu tez çalışmasında ilk kez gentamisin sülfatın elektrokimyasal analizi için krom (III) oksit-glutardialdehitle modifiye edilmiş bor katkılı elmas elektrot(Cr2O3-GA2 /BKEE) sensör olarak kullanıldı. Elektrot modifikasyonunda kullanılan Cr2O3-GA2 süspansiyonu BKK elektrot üzerine basit bir damla döküm yöntemiyle fiziksel kaplanmıştır. Modifikasyonda kullanılan Cr2O3-GA2 karakterizasyonu taramalı elektron mikroskobu ve enerji dağılımı spektroskopisi(SEM-EDS) ve elektrokimyasal yöntem ile yapılmıştır. Gentamisin sülfatın Cr2O3-GA2/BKEE üzerindeki davranışı dönüşümlü voltametri (DV), elektrokimyasal analizi ise diferansiyel puls voltametrisi (DPV) yöntemi ile yapılmıştır. Gentamisin sülfatın Cr2O3-GA2/BKEE üzerindeki elektrokimyasal analizi DPV yöntemiyle pH 9 Britton-Robinson (BR) tamponunda gerçekleştirilmiştir. Gentamisin sülfatın Cr2O3-GA2/BKEE üzerindeki doğrusal çalışma aralığı 5,96x10-6- 6,54x10-5 M, korelasyon katsayısı 0,997 olarak hesaplandı.Tayin edilebilme sınırı (LOD) 2,84x10-6M olarak bulundu. Ayrıca gentamisin sülfatın ticari formülasyonda uygulanabilirliğinin tayini için %3'lük göz/kulak damlası çözeltisi olan Genta® tercih edilmiştir. Sonuç olarak, Gentamisin sülfat tayini için Cr2O3-GA2/BKEE üzerinde geliştirilen yöntemin ticari ilaçlara uygulanabileceği gösterildi.
Çevresel kirlilik gideriminde nanokil takviyeli polimerik kompozit kullanımı
Bu tez çalışmasında, nanokil takviyeli kompozit malzeme doğal aljinat polimeri kullanılarak sentezlendi. Nanokil takviyeli polimerik kompozit malzemenin karakterizasyonu FT-IR, XRD ve SEM-EDS kullanılarak gerçekleştirildi. Sentezlenen aljinat-nanokil takviyeli nanokompozit malzemesi batch çalışmasıyla çevresel kirlilikler olan Cu2+, Cd2+ iyonlarının yanı sıra eriokrom siyahı T (EST) ve metilen mavisinin (MM) adsorpsiyonu ve desorpsiyonu yanıt yüzey metodolojisi (YYM) ile kombine edilmiş bir merkezi kompozit tasarım (MKT) yaklaşımı kullanılarak kontrollü desorpsiyonu incelendi. Cu2+, Cd2+ iyonlarının yanı sıra EST ve MM'nin nanokil takviyeli polimerik kompozit malzeme üzerine adsorpsiyonu için adsorpsiyon prosesine etki eden pH, sıcaklık ve adsorban miktarı gibi değişkenlerin optimum koşulları çalışılan her bir kirlilik için tespit edildi. Varyans analizi sonuçları sentezlenen kompozit malzemenin çalışılan çevresel kirliliklerin giderimi için kullanılmasındaki belirleme katsayılarının yüksek olduğunu tespit edildi. Ayrıca kullanılan metotların validasyonları Fisher testi, t-testi gibi çeşitli testlerle gerçekleştirildi. Adsorpsiyon işleminin denge davranışı, Langmuir, Freundlich ve Temkin izoterm modelleri uygulanarak test edildi. Langmuir izoterm modelinin Cu2+ ve Cd2+ iyonları için deneysel verilere en yakın uyumu sağlarken, EST için Temkin modelinin, MM için ise Freundlich Langmuir izoterm modelinin deneysel verilere en yakın uyumu sağladığı gözlendi. En iyi uyumun sağlandığı modele göre, Cu2+ ve Cd2+ iyonlarının yanı sıra EST ve MM boyar maddelerinin sırasıyla maksimum adsorpsiyon kapasiteleri 19.2 mg g-1,14.1 mg g-1, 7.8 mg g-1 ve 3.38 mg g-1 olarak hesaplandı. Ayrıca, kinetik verileri değerlendirmek için yalancı birinci dereceden, yalancı ikinci dereceden ve ayrıca parçacık içi difüzyon denklemi dahil olmak üzere farklı kinetik modeller uygulandı. Bu kirliliklerin gideriminde kinetik veriler ile yalancı ikinci-mertebeden denklem arasında önemli bir uyum olduğu tespir edildi. Termodinamik çalışmalar, adsorpsiyon işleminin doğasının kendiliğinden ve endotermik olduğunu gösterdi. Desorpsiyon çalışmaları ve sentezlenen kompozit malzemenin tekrar kullanılabilirliği 0.5 M HCl kullanılarak gerçekleştirildi. Sentezlenen kompozit malzeme, sentetik çözeltilerden çevresel kirliliklerin giderimine başarıyla uygulandı.