14
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Matematik öğretmenlerinin öğretimsel kararlarındaki etik değerlendirmeler: Çoklu durum çalışması
Bu araştırmanın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin öğretim sürecine yönelik kararlarının etik değerlendirmelerine dayalı olarak nasıl şekillendiğini belirlemektir. Araştırma çoklu durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmaya ortaokul düzeyinde görev yapan üç öğretmen katılmıştır. Veriler öğretmenlerle seri halde yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşme sorularında öğretmeni tanıma, öğretimle ilgili planlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerine yönelik sorular ve senaryolar kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ile harmanlanmış betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Öğretmenlerin uygulamaya ilişkin kararlarındaki etik gerginlikler incelenirken; haklar, değerler ve yükümlülüklerle ilgili sorular ve sorgulamalar üzerine odaklanılmıştır. Sonrasında her bir etik gerginliğin yapısı ve katılımcıların bu gerginliklerdeki etik değerlendirmeleri belirlenmiştir. Etik gerginlikler benzerlik ve farklılıklarına göre incelendiğinde ise gerginliklerin dört farklı şekilde ortaya çıktığı görülmüştür: etik belirsizlik, etik ikilem, etik çatışma, etik endişe. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretimsel kararlarında etik bir gerginlikle yüzleşen öğretmenlerin iki farklı etik yaklaşım sergilediği görülmüştür: rasyonel yaklaşımlar ve rasyonel olmayan yaklaşımlar. Rasyonel yaklaşımlar deontoloji, teleoloji, ilkecilik ve erdem etiğidir. Rasyonel olmayan yaklaşımlar ise tecrübe, boyun eğme, sezgi, duygu-istek ve öykünmedir. Etik gerginliklere ve etik değerlendirme sürecine ilişkin tespit edilen kavramsal çerçevelerden hareketle, etik bir gerginlikle yüzleşen öğretmenlerin karar verme sürecini açıklayan bir model geliştirilmiştir. Çalışmanın bulguları, matematik öğretiminin sadece pedagojik veya eğitsel nedenlerle değil aynı zamanda etik değerlendirmelere dayalı olarak şekillendiğine işaret etmiştir. Anahtar Kelimeler: Matematik eğitimi, etik gerginlik, etik değerlendirme, öğretmen karar verme süreci
Matematiksel öğrenme etkinliklerinin tasarım ve uygulama niteliğinin değerlendirilmesi için bir model önerisi
Bu araştırmanın amacı matematiksel öğrenme etkinliklerinin tasarım ve uygulama niteliklerinin değerlendirilmesine dair bir model önerisi sunmaktır. Çalışmada yöntem olarak tasarım temelli araştırma modelinden esinlenerek adabte edilen bir kullanılmıştır. Araştırma süreci dört aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında etkinlik tasarım ve uygulama prensiplerine dair detaylı bir literatür taraması yapılmış ve bir taslak model elde edilmiştir. İkinci aşamada elde edilen taslak modelin rafine edilmesi için öğretmenlerin etkinlik tasarım ve uygulama süreçlerinde nasıl değerlendirmeler yaptıkları incelenmiştir. Bu aşamada 17 öğretmene eğitim verilerek model tanıtılmış ve bu öğretmenlerin değerlendirme profilleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu gruptan seçilen bir katılımcıya ait; sürece dair yazdığı raporlar, sınıf içi etkinlik uygulamasına dair elde edilmiş video kaydı ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile detaylı analizler yapılmıştır. Bu bulgular ışığında model revize edilerek önceki gruptan farklı 18 öğretmene eğitim verilmiş, eğitimlerden önce ve sonra uygulanan anketlerle ve etkinlik uygulamalarına dair video kayıtları ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında eğitim alan öğretmenlerle odak grup görüşmesi yapılarak model ile ilgili deneyim, görüş ve eleştirileri alınmıştır. Araştırmanın dördüncü aşamasında alanda uzman akademisyenlerle odak grup görüşmesi yapılarak modelin son hali sunulmuş ve model ile ilgili görüş ve eleştirileri alınmıştır. Çoklu yöntem Araştırması olarak tasarlanan bu çalışmanın nitel boyutunda öğretmenlerin süreç ile ilgili yazdıkları raporlar, öğretmenler ve akademisyenlerle yapılan odak grup görüşmelerine ait dokümanlar ve öğretmenlere uygulanan formlar veri kaynakları olarak kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ise öğretmenlerin uyguladıkları etkinliklerden aldıkları puanlar kullanılmıştır. Nicel analizler bağlamında betimsel istatistikler ve Wilcoxon (işaretli rank) testinden faydalanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre etkinliklerin amaç, tasarım ve uygulama süreçlerinde farklı türde değerlendirmelerin yapıldığı görülmüştür. Bu kapsamda yapılan değerlendirmeler yapılış zamanına göre ön değerlendirme, süreç içinde değerlendirme ve son değerlendirme olarak adlandırılmıştır. Ayrıca değerlendirmelerin, nesnesine göre reflektif analiz ve didaktik değerlendirme; kapsamına göre ise etkinlik tasarım, uygulama ve değerlendirme prensipleri ile sınırlı olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonunda etkinlik tasarım ve uygulama niteliğinin değerlendirilmesi için etkinlik tasarım ve uygulama sürecini değerlendirmeyi bir döngü içinde açıklayan ATU-D modeli önerilmiştir. ATU-D modeli kapsamında öğretmenlerin etkinlikleri ilk uygulamalarında başarısız olsalar dahi etkinliği revize edip tekrar uyguladıklarında daha başarılı uygulamalar ortaya koydukları görülmüştür. Bu kapsamda öğretmenlerin etkinlik uygulamasından sonra kendilerini başarısız bulsalar dahi vaz geçmeyerek etkinliği revize etmeleri ve uygulamaları önerilmiştir.
9. sınıf matematik dersi fonksiyon kavramının öğretiminde bilgisayar cebiri sistemlerinin etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim 9.sınıf matematik dersi fonksiyonlar konusunun öğretiminde dinamik geometri yazılımı kullanımının öğrencilerin fonksiyon konusundaki akademik başarılarını, matematik dersine yönelik tutumlarını ve fonksiyon konusuna yönelik tutumlarını nasıl etkilediğini belirlemektir. Çalışma, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında, Bolu İli Mengen İlçesinde bulunan bir devlet ortaöğretim kurumunun 9.sınıfında öğrenim gören toplam 68 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, ön test - son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Ortaöğretim kurumunda ki 9.sınıflardan biri deney grubu, diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda ve kontrol grubunda 34er öğrenci bulunmaktadır. Deney grubunda dersler dinamik geometri yazılımı GeoGebranın kullanıldığı, bilgisayar destekli öğretim yaklaşımı ile kontrol grubunda ise öğretim programında yer aldığı gibi etkinlik temelli öğretim yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Matematik Hazırbulunuşluk Testi, ?Fonksiyon Başarı Testi?, Matematik Tutum Ölçeği, Yapılandırılmış Görüşme Formları ve Fonksiyon Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Matematik Hazırbulunuşluk Testi, Fonksiyon Başarı Testi ve Yapılandırılmış Görüşme Formları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Nicel veriler, bir istatistik paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerden, GeoGebra kullanımı ile ders işlenişleri sonunda, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin fonksiyon konusundaki başarıları, matematik dersine yönelik tutumları ve fonksiyon konusuna yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak deney grubu öğrencilerinin başarı testi ve tutum puan ortalamaları kontrol grubu öğrencilerinden yüksek çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçların matematik dersinde GeoGebra kullanımı üzerine yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Çember kavramının dinamik matematik yazılımı ile öğretilmesinin matematik öğretmeni adaylarının başarıları ve düşünme düzeylerine etkisi
Bu araştırmanın amacı ilköğretim matematik öğretmenliği 4. sınıfında öğrenim görmekte olan matematik öğretmeni adaylarının çember kavramını dinamik matematik yazılımı ile öğrenmelerinin geometri başarıları ve düşünme düzeylerine etkisini belirlemektedir. Araştırmanın yöntemi açıklayıcı karma yöntemdir. Nicel verilerin elde edildiği desen tek grup ön test ? son test yarı deneysel desen olarak belirlenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda toplanan nitel veriler ise durum çalışması kapsamında elde edilmiştir. Araştırmada nicel veri toplama araçları olarak geometrik düşünme düzeyleri testi ve araştırmacı tarafından geliştirilen geometri başarı testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise ekran kayıtları, çalışma kağıtları ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmaya 18 öğretmen adayı katılmıştır. Aaraştırma sürecinin başlangıcında çember başarı testi ve Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri testi ön test olarak uygulanmıştır. 5 hafta süren uygulama sürecinde öğretmen adayları araştırmacı tarafından geliştirilen etkinlikleri dinamik matematik yazılımını kullanarak gerçekleştirmişlerdir. Bu süreçte öğretmen adaylarının bilgisayar ortamındaki çalışmaları ekran kayıt programı kullanılarak kayıt altına alınmıştır. 5 haftalık uygulamanın sonunda öğretmen adaylarına çember başarı testi ile Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri testi son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak rastgele seçilmiş 9 öğretmen adayının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma kapsamında toplanan nicel veriler SPSS 15.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma örnekleminin 30'dan küçük olması ve normal dağılım göstermemesi nedeniyle veriler Wilcoxon İşaretli Sıra testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları öğretmen adaylarının başarıları ve Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri ön test ve son test sonuçları arasında son test lehine anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir. Öğretmen adaylarının kazanımlara ulaşma düzeylerini belirlemek amacıyla ekran kayıtlarından elde edilen veriler kodlandıktan sonra betimsel analize tabi tutulmuş ve NCTM (2000) tarafından belirlenen matematik öğretimi standartlarından TTKB (2013) tarafından orta öğretim matematik öğretim programına uyarlanan süreç yeterlikleri temel alınarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda elde edilen veriler daha önceden belirlenmiş 4 tema bazında betimlenmiştir. Öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla elde edilen ses kayıtları transkript edildikten sonra kodlanarak temalar belirlenmiştir. Görüşmelere ait nitel veriler belirlenen temalar bazında içerik analizi ile analiz edilmiştir.
Bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan matematik öğretmenleri için etkinliklerin hazırlanması ve değerlendirilmesi
Toplumların yüzyıllara yayılan gelişimi incelendiğinde, onlara yön verenlerin, hatta çağları açıp kapayanların ?pasif çoğunluk? değil; ?aktif azınlık? diye nitelendirilen, ?üstün veya özel yetenekli kişiler? olduğu görülmektedir. Ülkemizde son yıllarda üstün yetenekli öğrencilerin eğitimine verilen önemden dolayı Bilim ve Sanat Merkezlerinin sayısı hızlı bir şekilde artmaktadır. Bu hızlı artış çok iyi gibi görünse de çok önemli problemlerde bu paralel de artmaktadır. Bu problemlerden en önemlisi ve birçok probleminde kaynağı üstün yetenekli öğrencilerin potansiyellerini en etkin biçimde kullanabilecekleri ve bu potansiyellerini geliştirebilecekleri şekilde nitelikli etkinliklerin hazırlanmasında oluşan sıkıntılardır. Bu çalışma, nitelikli etkinlik oluşturmada oluşan sıkıntının minimize olmasını amaçlamaktadır. Bu doğrultuda verilen örnek etkinlikler sayesinde, BİLSEM?de görev yapan matematik öğretmenlerine eğitim verecekleri her modüldeki; etkinliğin amacı, hedefi ve kullanılabilecek yöntemler hakkında kapsamlı bilgi vermeyi sağlamaktadır. Bu sayede öğretmenlere etkinlik hazırlama da oluşan sıkıntılar hakkında çözüm önerisi sunarak daha nitelikli etkinlikler hazırlamasına yardımcı olmaktadır.Bu araştırma da, BİLSEM?de görev yapan 10 matematik öğretmenin, örnek etkinlikler konusundaki görüşlerinden yararlanmak için pilot çalışma ve ana çalışama yapılmıştır. Anahtar Kelimeler; Bilim ve Sanat Merkezi, Üstün Yetenekli Öğrenciler, Matematik Etkinlik Planı
Vee diyagramına dayalı öğretimin ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin matematik dersi geometrik cisimlerin yüzey alanları alt öğrenme alanındaki akademik başarılarına etkisi
Bu araştırma; Vee Diyagramına Dayalı Öğretimin İlköğretim 8.Sınıf Öğrencilerinin Matematik Dersi Geometrik Cisimlerin Yüzey Alanları Alt Öğrenme Alanındaki Akademik Başarılarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Çalışma 2009?2010 eğitim-öğretim yılı İzmir İli Bornova İlçesindeki bir ilköğretim okulunda okuyan 48 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmada öntest- sontest kontrol gruplu deneysel yöntem uygulanmıştır. Araştırmanın deney grubunda 24, kontrol grubunda ise 24 öğrenci bulunmaktadır.Deney grubunda Vee diyagramına dayalı öğretim yöntemi, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemi kullanılmıştır. Uygulama süreci iki buçuk hafta sürmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan başarı testi kullanılmıştır. Başarı testi uygulama öncesinde (öntest), uygulama sonrasında (sontest) ve uygulamadan bir ay sonra (kalıcılık) toplam üç kez kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 12.0 programı ile analiz edilmiştir.Verilerin analizi sonucunda, Vee diyagramına dayalı öğretim yönteminin kullanıldığı deney grubu ile geleneksel öğretim yönteminin kullanıldığı kontrol grubunun sontest-öntest başarı testi puan ortalamaları karşılaştırılmış ve deney grubu lehine .05 düzeyinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubundaki öğrencilerin kalıcılık puan ortalamaları ile Vee diyagramına dayalı öğretim yönteminin uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin kalıcılık puan ortalamaları arasında kontrol grubu lehine .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunmuştur.Sonuç olarak geometrik cisimlerin yüzey alanları konusunda Vee diyagramına dayalı öğretimin 8.sınıf öğrencilerin matematik başarısını arttırdığı fakat kalıcılığı sağlayamadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi ve Öğretimi, Vee diyagramı, Geleneksel Öğretim Yöntemi, Başarı.
Geometride şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma çalışmalarında ilköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin düşünme süreçlerinin incelenmesi ve bu süreçteki düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmada, farklı Van Hiele geometrik düşünme düzeyinde ve farklı uzamsal yeteneğe sahip ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma süreçlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca şekil oluşturma düzeylerinin çeşitli değişkenlerle ilişkisi araştırılmaktadır.Araştırma kapsamında, hem nitel hem nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma sürecini incelemek için nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay çalışması kullanılmıştır. Şekil oluşturma düzeylerinin çeşitli değişkenler ile ilişkilerinin araştırılması için nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.Örnek olay çalışmasının katılımcıları, 14 sekizinci sınıf, 13 yedinci sınıf ve 11 altıncı sınıf olmak üzere toplam 38 öğrenciden ibarettir. Araştırmanın örnek olay çalışması verileri, klinik mülakat yöntemi ile toplanmıştır. Mülakatta veri toplama aracı olarak, matematiksel sorular ve görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri, matematiksel sorular sırasında öğrencilerin matematiksel davranışları, görüşme sorularına verdikleri cevaplar ve araştırmacının tuttuğu gözlem notlarından oluşmaktadır.Tarama çalışmasının örneklemi, İzmir Merkez evreninden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 18 okul ve bu okullardan seçkisiz örnekleme ile seçilen 510 altıncı sınıf, 575 yedinci sınıf ve 535 sekizinci sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 1620 öğrenciden ibarettir. Araştırmanın nicel verileri ?Van Hiele Geometrik Düşünme Testi? ve ?Şekil Oluşturma Beceri Düzeyi Belirleme Testi? nden elde edilen veriler ile öğrencilerin sınıf, cinsiyet, matematik başarısı değişkenlerine ait verilerden oluşmaktadır.Araştırmanın nitel verileri, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analizler sonunda, ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar için şekil oluşturma alanında 10 düzey belirlenmiş ve bu 10 düzeyi ölçmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu aracın geliştirilmesindeki amaç daha geniş örneklemde öğrencilerin bu beceri düzeylerini belirlemek ve geometrik düşünme düzeyi, sınıf, başarı değişkenleri ile ilişkisini incelemektir.Araştırmanın nicel verileri SPSS 15.0 istatistik programı kulanılarak analiz edilmiştir. Analizde, frekans ve yüzde hesaplamalarının yanında, varyans analizi ve t testi istatistikleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin şekil oluşturma düzeyleriyle sınıf düzeyleri, cinsiyetleri, matematik başarıları ve geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Geometrik Düşünme, Uzamsal Düşünme, Şekil Oluşturma, Şekli Parçalarına Ayırma
İlköğretimdeki üstün yetenekli öğrencilerin yaratıcı problem çözmeye yönelik erişi düzeylerinin ve kritik düşünme becerilerinin belirlenmesi
XIX. ve XX. yüzyıl insanlık tarihi açısından dönüm noktası oluşturmuş buluşlara imza atılmış yüzyıllar olarak bilinen yüzyıllardır. Gerek fen bilimleri, gerek matematik ve gerekse sosyal bilim alanlarında ciddi atılımlar ve sonuçlar elde edilmiştir.Bu sonuçların elde edilmesinde özellikle üstün yetenekli öğrencilerin eğitimleri önemli bir yer tutmaktadır. Bu öğrencilerin yüksek sezgi güçleri, problem çözme becerileri ve farklı bakış açıları sayesinde birçok zor, yaratıcılık gerektiren ve önemli problem çözüme kavuşmuştur.İş dünyasındaki yeni teknolojiler, matematiğe dayalı bilimlere ilişkin meslek seçeneklerinin artmasına neden olmuştur. Bu nedenle fen ve matematik bilgisi günümüz öğrencileri için daha fazla önem kazanmıştır. Matematikte üstünlük gösteren öğrenciler toplumun ilerlemesine yardımcı olarak büyük bir potansiyel oluştururlar.Bu çalışma sayesinde,1.Örgün eğitim kurumlarında üstün yetenekli öğrencilerin eğitimi sırasında yaratıcı problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirme,2.Üstün yetenekli öğrencilerin matematik dersinde var olan yaratıcı problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini tespit etme,3.Ülkemizin geleceği açısından önem taşıyan üstün yetenekli öğrencilerin, yüksek düşünme türlerine sahip olmalarını sağlayarak bunun doğuracağı faydalara dikkat çekmesi adına yeni bir bakış açısı kazandıracağı umulmaktadır.Bu çalışmanın amacı üstün yetenekli öğrencilerin matematikte yaratıcı problem çözmeye yönelik erişi düzeylerinin ve kritik düşünme becerilerinin belirlenmesidir. Bu çalışma 32'si 6. sınıf ve 32 si 7. sınıf olmak üzere 64 üstün yetenekli öğrenci ile yapılmıştır. Öğrencilere sınıflarına gore matematikte üstün yetenekliliğe yönelik kriter testi, yaratıcı problem çözmeye yönelik ölçek ve Watson-Glaser Eleştirel Düşünme Gücü Ölçeği ? Form YM uygulanmış ve sonuçlar istatistiksel açıdan değerlendirilimiştir.Bu çalışmanın sonuçlarından biri olarak 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin yaratıcı problem çözmeleri ve eleştirel düşünme becerileri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin yaratıcı problem çözme becerilerine oranla daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik akıl yürütme becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmada sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik akıl yürütme becerilerinin araştırılması ve yapılan klinik mülakatlar ile odak grup çalışmalarının bu sürece etkinliğinin de incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu İzmir ilinin Karabağlar ilçesindeki MEB'e bağlı bir devlet ortaokulundaki 4 sekizinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada öğrenci seçimi, araştırmacı tarafından belirlenen iki ölçüt göz önüne alınarak seçilmiştir, bu yönüyle araştırma amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemidir. Bu ölçütler; (i) öğrencilerin geometride geçen kavramları ders içerisinde görmüş olmaları, (ii) öğrencilerin matematik başarılarının farklı düzeyde (orta ve yüksek) olmasıdır. Bu öğrencilerin kendilerini iyi ifade edebilen öğrencilerden olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler klinik mülakatlar ve odak grup çalışmaları ile toplanmıştır. Bu veri toplama sürecinde geometrik akıl yürütmeleri ölçecek şekilde ön ve son klinik mülakatlarda aynı olmak üzere toplam 8'er adet, 1. odak grup görüşmesinde 4 adet ve 2. odak grup görüşmesinde 5 adet açık uçlu problem sorulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veriler sorular bazında analiz edilmiş olup, her soru akıl yürütmenin alt becerilerine göre incelenmiş olup doğru/kusurlu/hatalı akıl yürütmeler olarak sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin ilk klinik mülakatta yansıttıkları akıl yürütme becerilerinin büyük ölçüde kusurlu veya hatalı olduğu, yapılan odak grup görüşmelerinin birbirlerini olumlu olarak etkileyerek son klinik mülakatta daha doğru akıl yürütmeler sergiledikleri gözlenmiştir. Ayrıca odak grup görüşmeleri sayesinde akran etkileşiminin de faydalı ve başarıyı arttırıcı etkisi olduğu da görülebilmektedir.
Aritmetikten cebire geçişi sağlayacak etkinliklerin tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
İlköğretim seviyesinde eğitim gören öğrencilerin matematik dersinde öğrendikleri aritmetik konularının bir devamı olan cebir konusuna geçiş yaparken belli sorunlar yaşadıkları bilinen bir gerçektir. Araştırmanın amacı; ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin aritmetikten cebire geçişlerini sağlayacak ve bu geçişi kolaylaştıracak etkinlikleri tasarlamak, uygulamak ve bunların cebiri öğrenmeye etkisini değerlendirmektir. Araştırma, 2010?2011 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili merkez ilçesinde öğrenim yapan bir ilköğretim kurumunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, bu ilköğretim kurumunda 7. sınıf seviyesinde öğrenim gören, deney ve kontrol grubu olmak üzere 2 grup seçilmiş ve bu gruplar araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre, 1. dereceden denklemler konusunda etkinlik temelli öğretim aritmetikten cebire geçiş sürecinde öğrencilerin etkin öğrenmelerini sağlamaktadır. Etkinlik temelli öğretimle eğitim alan öğrencilerin, geleneksel yöntemle eğitim gören öğrencilere göre 1. dereceden denklemleri kavramada daha başarılı olmalarından hareketle, sınıfta öğretmen öğrencilerin derse aktif katılımlarını sağlamalı ve onlara sadece rehberlik edici bir rol üstlenmelidir.
Yeni ilköğretim programlarının uygulandığı pilot okullardaki öğretmenlerin yeni program ve pilot çalışmalar hakkındaki görüşleri
Avrupa Birliği'ne â yeliği bir devlet politikası hâ¢line getirmiş olanâ lkemizde eğitime olan talep gâ nden gâ ne artmaktadır. Talim Terbiye KuruluBaşkanlığı bu gelişmeler karşısında ilkâ¡ğretim okullarında uygulanan â¡ğretimprogramını yeniden dâ zenlemiştir. Bu â¡ğretim programı 2004 â¡ğretim yılında 9ildeki 120 okulda pilot â¹alışma olarak uygulanmaya başlanmıştır.Bu â¹alışmanın amacı yeni geliştirilen â¡ğretim programına ve bu pilotâ¹alışmaya yâ¡nelik sınıf â¡ğretmenlerinin gâ¡râ şlerini belirlemektir. Bu amaâ¹la Boluilindeki pilot okullarda 5 bayan ve 20 bay sınıf â¡ğretmeniyle yarı yapılandırılmışgâ¡râ şmeler yapılmıştır. Gâ¡râ şme esnasında â¡ğretmenlere geliştirilen bu programlaile ilgili sorular sorulmuş; programın uygulanabilirliği ve yapısı hakkında gâ¡râ şlerinibelirtmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler iâ¹erik ve betimsel analizlerleincelenmiştir. â¢ğretmenlere gâ¡re yeni programın ve pilot â¹alışmaların olumluyanları: i) araştıran ve sorgulayan â¡ğrenciler yetiştirmeyi hedeflemesi, ii) â¡ğrencimerkezli olması, iii) her â¡ğrencinin etkinliklere etkin olarak katılarak kendini ifadeetmesi, iv) konu yoğunluğunun azaltılması ve v) â¡ğrenciler arasındaki bireyselfarlılıkları desteklemesi ve bu farklılıkları zenginlik olarak kullanmasıdır. Diğertaraftan, â¡ğretmenlere gâ¡re bu programın olumsuz yanları: i) programın felsefesinintam olarak anlaşılmaması, ii) pilot â¹alışmada gereken kaynakların yeterli olmaması,iii) velilerin bu programı kabul etmemeleri ve değişime karşı olmaları iv) hizmet iâ¹ieğitimin iâ¹eriğinin ve sâ resinin yeterli olmaması, v) gerek MillŽ Eğitim Bakanlığınıngerekse mâ fettiş ve akademisyenlerin, â¡ğretmenlerin ve okulların programınanlaşılması ve uygulanmasına yâ¡nelik yeterince destek vermemesi vi) bu programıntâ m okullarda uygulanması iâ¹in gereken alt yapının yetersiz olması ve vii) alternatifâ¡lâ¹me ve değerlendirmenin felsefesini anlayamamaları ve bunların nasılkullanacağını bilememeleridir. Tezimizde, â¡ğretmenlerin bu olumlu ve olumsuzdurumlarla ilgili â¹â¡zâ m â¡nerileri sunulacaktır.Anahtar Kelimeler: â¢ğretim Programı, pilot â¹alışma
8. sınıf öğrencilerinin çokgenlerin benzerliğini belirleme stratejilerinin incelenmesi
Bu çalışmada 8. sınıf öğrencilerinin çokgenlerin benzerliğini tespit etmede kullandıkları stratejileri belirlemek ve derinlemesine incelemek amaçlanmıştır. Bu amaca uygun nitel araştırma yöntemlerinden içsel durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yedi farklı etkinlik kullanılmıştır. Veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirlikleri yapılan pilot çalışma ile tespit edilmiştir. Etkinlikler boyunca öğrencilere her bir etkinlik için birbirlerine benzer olan ve olmayan çeşitli çokgenler verilmiştir. Etkinlikler, üç gruba ayrılmış toplam 8 öğrenciye uygulanmış ve uygulama süreci video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Uygulama toplamda 6 ders saati sürmüştür. Araştırma bulgularına göre öğrenciler en fazla stratejiyi kare ve eşkenar dörtgenin benzerliğinin incelendiği etkinlikte kullanmışlardır. Üçgenlerin benzerliğinin incelendiği etkinlikte ise diğer çokgenlere göre daha az strateji kullanıldığı görülmüştür. Toplamsal strateji, açıya dayalı strateji ve benzerlik oranı stratejisi en belirgin şekilde kullanılan stratejiler olmuştur. Ayrıca öğrencilerin, verilen çokgene benzer çokgen oluşturmaları istenilen etkinliklerde, benzer olan ve olmayan çokgenlerin belirlenmesi etkinliklerine göre daha çok zorlandıkları görülmüştür. Çalışmanın sonunda ise sonuçlardan yola çıkılarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
7. sınıf öğrencilerinin birim küplerden oluşan yapıları izometrik kâğıtta çizme durumlarının incelenmesi
Bu çalışmada, 7. sınıf öğrencilerinin birim küplerden oluşan yapıları izometrik kâğıt üzerinde çizme deneyimlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 7. sınıfta öğrenim gören 3'ü kız 3'ü erkek olmak üzere toplamda 6 öğrenci katılmıştır. Her bir öğrenci ile klinik mülakatlar yapılıp öğrencilerin çizimleri video kayıt altına alınmıştır. Çalışmada öğrencilerin yapılara küp ekleme, yapılardan küp çıkarma ve farklı görünümleri verilen yapıları oluşturma etkinliklerinin, izometrik kâğıttaki çizimlerinde üç boyutlu şekillerin (küplerden oluşan yapıların) birimlerini (yüz, ayrıt ve köşe noktası) nasıl kullandıkları ve süreçte yaşadıkları deneyimler ele alınmıştır. Her öğrencinin bir durum olarak kabul edildiği bu çalışmada çapraz durum analizi deseni kullanılmış olup sonrasında elde edilen bulgular birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonunda öğrencilerin farklı yönlerden görünümü verilen yapıların izometrik kâğıtta çiziminde daha çok zorlandığı ve çizim sürecinde yaşadıkları deneyimlerle yeni bilgiler üretebildikleri anlaşılmıştır. Ayrıca görüşmeye katılan öğrencilerin çizimle alakalı muhakeme yaparken, düşüncelerini karşı tarafa aktarmakta zorlandığı bazı yerlerde çeşitli jestler kullanarak düşüncelerini daha anlaşılır hale getirebildiği tespit edilmiştir.
İlkokul ve ortaokul matematik ders kitaplarındaki temel geometrik kavramların incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kullanılan 3., 4. ve 5. sınıf matematik ders kitaplarındaki temel geometrik kavramların (nokta, doğru, doğru parçası, ışın ve düzlem) tanımlamalarında ön plana çıkan özellikleri belirlemek ve bu kavramların epistemolojik ve bilişsel unsurlar açısından ele alınışlarını incelemektir. Analize dâhil edilen toplamda 7 kitap, matematiksel çalışma uzayı teorisi (Kuzniak, 2011) bağlamında incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre 3. ve 4. sınıf düzeyinde temel geometrik kavramlar genellikle somut nesne görsellerinden yararlanarak sezgisel olarak ifade edilirken 5. sınıf düzeyinde bu kavramların matematiksel özelliklerine ağırlık verilerek geometrik ve sembolik gösterimlerine yer verildiği görülmüştür. Matematiksel çalışma uzayı kapsamında incelenen kavramların ders kitaplarında en fazla yer edindiği düzlem Semiyotik-Söylemsel düzlemidir. Ayrıca incelenen ders kitaplarında doğrudan enstrümantal oluşum, söylemsel oluşum ve Enstrümental-Söylemsel düzleminde gerçekleşen örneğe yer verilmediği sonucu bulunmuştur.