166
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Konuşma tanıma teknolojisi kullanılarak okul öncesi bilişsel kazanımlarının öğretimi için yazılım geliştirme
Günümüzde ses teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ile konuşma tanıma birçok alanda kullanılmaktadır. Görsel ve işitsel teknolojilerin eğitime olumlu etkileri gözlemlenmesi sonucunda eğitim sisteminin her aşamasında bu teknolojiler yer almaktadır. Gelişen bu teknolojilerin çocukların eğlenerek öğrenmelerini sağladığı düşünüldüğünde, okul öncesi eğitimdeki önemi ortaya çıkmaktadır. Bu durum dikkate alınarak bu tez çalışmasında konuşma tanıma teknolojilerinin donanımdan bağımsız bilgisayar kullanılabilme özelliği gibi avantajlarını okul öncesi eğitime yansıtmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bilgisayar destekli okul öncesi eğitim sürecinde kullanılmak üzere konuşma tanıma teknolojileri ile desteklenmiş bir yazılım geliştirilmiştir. Geliştirilen yazılım ile öğrencilerin, klavye, fare vb. donanım elemanlarından bağımsız okul öncesi eğitim programında yer alan bilişsel kazanımları elde etmeleri hedeflenmiştir.Yazılım, Visual Studio C# programlama dilinde konu ve uygulama kısımları olmak üzere iki bölümde hazırlanmıştır. Görsel etkiyi arttırabilmek için ise C# programı içerisinde Flash CS3 programı ile hazırlanan flash dosyaları kullanılmıştır. Konuşma tanıma, Dikte firmasının deneme sürümü olan DikteApiF20 programı ile sağlanmıştır.
Kablosuz ağlarda EAP tabanlı bir kimlik doğrulama protokolü
İletim ortamı olarak havanın kullanılmasından dolayı kablosuz ağlar saldırılara karşı elverişli olmaktadır. Bundan dolayı kablosuz ağlarda güvenlik kablolu ağlardakine göre daha karmaşık hal almaktadır. Kablosuz ağlarda sunulan servislere ve ağ kaynaklarına sadece geçerli kullanıcıların erişebilmesini sağlamada kimlik doğrulama en önemli yöntemdir. Korumalı Genişletilebilir Kimlik Doğrulama Protokolü (PEAP) kablosuz ağlarda kimlik asıllaması için yaygın kullanılan güvenli bir protokoldür. Ancak, yapılan araştırma ve incelemelerde PEAP'ın kimlik bilgilerini gizlemede zayıf olduğu görülmüştür. Bu çalışmada, kablosuz ağlarda kimlik doğrulama esnasında kimlik bilgilerinin gizliliğini sağlamak için yeni bir protokol geliştirilmiştir. Bu metot, PEAP'ın yönetim kolaylığı, güçlü güvenlik özellikleri ile dinamik anahtar dağıtımının sağladığı avantajlarını içermektedir.
Kablosuz algılayıcı ağlarda enerji verimli mac protokolü tasarımı ve uygulaması
Kablosuz algılayıcı ağlar (KAA) günümüzde birçok alanda karşımıza çıkan bir teknolojidir ve önemi de gün geçtikçe artmaktadır. Bu ağlar, kablosuz algılayıcı ağlarda kullanılan çok sayıda dağıtılabilen ve kendi kendini organize edebilen düğümler içermektedir. Algılayıcı düğümler, genellikle ağda kolayca yerleştirilmeleri için pil ile çalıştırılmaktadırlar. Özellikle de ulaşılması zor olan bölgelerdeki KAA için enerji verimliliği çok kritik bir öneme sahip olmaktadır. Dolayısıyla KAA için en kritik konu haline gelen enerji verimliliği için bu çalışmada düğümlerin uyarlamalı olarak uyuması, iletişimin devamlılığının sağlanması ve düğümlerin enerjilerini en iyi şekilde kullanabilmeleri için yeni bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada enerji israfının en fazla olduğu durumlar tespit edilmiştir. Bu durumlar için çözüm önerileri sunulmuş ve bu çözüm önerilerinin hem benzetimi hem de uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada enerji tasarrufu enerji israfının fazla olduğu durumları önlemek için, boşta kalan düğümlerin uyku durumuna geçirilmesi benimsenmiştir. Düğümlerin uyku durumuna geçiş işlemi uyarlamalı olarak yapılmaktadır. BSC-MAC(Base Station Controlled Medium Access Control-Baz İstasyon Kontrollü Ortam Erişim Kontrolü) protokolünde iki tür iletişim gerçekleştirilmektedir. Bunlar kök ve kaynak düğüm olarak ayrılmaktadır. Kaynak düğümler, verileri üretip kök düğümler üzerinden baz istasyonuna iletme işlemini gerçekleştirirler. Hem kök düğümlerin hem de kaynak düğümlerin kendi aralarındaki iletişimin aksamaması için uyuma periyotlarının zaman senkronizasyonu uyarlamalı olarak iki farklı yöntemle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara bakıldığında BSC-MAC protokolünün diğer var olan protokollerden daha iyi enerji verimliliği sağladığı, iletimin daha sağlıklı ve düğümler arasında adaletli erişim hakkının daha iyi olduğu görülmüştür.
Ses sentezleme ve tanıma teknolojilerini kullanarak Türkçenin ana dil olarak öğretimi için zeki öğretim sistemi geliştirilmesi
Öğretimi desteklemede bilgisayar kullanmanın amacı öğrencilere daha iyi öğrenmede yardım etmesidir. Bu doğrultuda eğitim teknolojileri hızla gelişerek daha etkili öğretim teknikleri ortaya çıkmıştır. Bu tekniklerden birisi Zeki Öğretim Sistemi (ZÖS) ile çevrimiçi öğrenmedir. Bu çalışmada, oluşturulan iki farklı ZÖS modeline göre ses tanıma ve sentezleme teknolojilerini kullanan TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS isimli ZÖS'ler web tabanlı olarak geliştirilmiştir. TÜRKZÖS'de Türkçe dersinde yer alan okuma, yazma ve dinleme etkinliklerini de içeren genel konuların öğretimi amaçlanırken, TÜRKNOBZÖS'de noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının öğretimi amaçlanmaktadır. TÜRKZÖS'de kaplama öğrenci modeli kullanılırken, TÜRKNOBZÖS'de kısıt tabanlı ve kaplama öğrenci modeli birlikte kullanılmaktadır. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS'e içerik yönetim sistemi vasıtasıyla her türlü içerik kolayca yüklenebilmektedir. Ayrıca öğrencinin sayfaları yeterli düzeyde çalışıp çalışmadığı geliştirilen YSA modeli vasıtasıyla tespit edilmektedir. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS bu özellikleri ile diğer ZÖS'lerden ayrılmaktadır. TÜRKZÖS'de öğrencinin öğrenme düzeyini belirlemek için 4 farklı değerlendirme yöntemi kullanılabilmektedir. Bu yöntemler Klasik, MYCIN, Bilgisayar uyarlamalı test (BUT) ve BUT, MYCIN ve Bulanık mantık karar sisteminin birlikte kullanıldığı karma yöntemlerdir. Özellikle son yöntem bu çalışma kapsamında oluşturulmuş orjinal bir yöntemdir. Bunun dışında TÜRKNOBZÖS Türkçede noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının öğretimini problem tabanlı olarak öğrenciye yaptığı hatalarla ilgili geri bildirim ve ipucu vererek gerçekleştiren ilk ZÖS'lerden biridir. TÜRKZÖS ve TÜRKNOBZÖS öğrenciyi öğrenme sürecinin her aşamasında öğrenci izleme modülü vasıtasıyla takip etmekte ve ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirmektedir. Sonuç olarak, kullanıcı görüşlerine göre TÜRKNOBZÖS Türkçede noktalama işaretleri ve büyük harf kullanımının, TÜRKZÖS ise okuma, yazma ve dinleme etkinliklerini içeren genel konuların öğretimini, öğrenmeyi bireyselleştirerek hızlı ve etkili bir şekilde gerçekleştirebilecek değerli ZÖS'lerdir.
Akademik ve idari personelin sosyal ağlarda geçirdikleri sürenin incelenmesi (dokuz üniversite örneği)
İletişim teknolojilerinin gelişimi sonucu doğan yeni bir medya ortamı olarak kolay ve hızlı erişilebilirliği bakımından sosyal ağlar, bireylerin her gün ulaşabildiği, çeşitli sosyal ilişkiler içerisine girdiği, bilgi paylaşımı yaptığı ve kullanıcı sayısı hızla artan platformlardır. Sosyal ağların; bilgiye kolay ve etkin erişim sağlaması, bilgi paylaşımını mümkün kılması, sosyal ve aktif öğrenme sürecini hızlandırması gibi birey üzerindeki olumlu etkilerinin yanı sıra kullanım amacı ve süreçlerine bağlı olarak bireyin yaşamı üzerinde olumsuz sosyal, ekonomik ve psikolojik etkiler de bırakmaktadır. Bireyin iş veriminin düşmesi ve bunun sonucunda iş kalitesinin düşmesi, sosyal ağ sitelerinin uzun süreli kullanımına dayalı iletişim bozuklukları ve asosyalleşme, güvenilir ve bilimsel bilgi kaynaklarına erişimin zorlaşması, bireyin ve çevresinin yaşamını olumsuz bir biçimde etkileyebilmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada, sosyal ağ ve üniversite ilişkisini; devlet üniversitelerindeki akademik ve idari personelin sosyal ağlarda geçirdikleri süreleri inceleyeceğiz.
Da/DA dönüştürücüler için sezgisel tabanlı PI, PD ve PID denetleyicili bilgisayar arayüzü programının gerçekleştirilmesi
Bu çalışmada, DA/DA dönüştürücülerin farklı çalışma şartları altında kapsamlı analizlerine olanak sağlayan yeni bir tool geliştirilmiştir. Geliştirilen tool; temel DA/DA dönüştürücü topolojilerini, temel/gelişmiş kontrol tekniklerini, ayrık zamanlı denetleyicileri, sezgisel tabanlı denetleyicileri ve doğrusal/doğrusal olamayan yük tiplerini kapsamlı bir grafik ara yüzü ile bileştiren tek bir ekrandan oluşur. Dönüştürücülerin zaman domenindeki performansları tool üzerinden nominal durum ve yük değişim analiz modları kullanılarak yapılabilir ve bu performanslar grafiksel ve numerik olarak ekranda görüntülenebilir. Analizlerden elde edilen grafikler rapor hazırlama amaçlı farklı resim/text formatlarında kaydedilebilir. Gerçekleştirilen tool aynı zamanda simülasyonla ilgili tüm parametreleri kullanıcıya kolayca değiştirebileceği esnek bir yapı sunar.
Siber güvenlikte biyometrik sistemler ve yüz tanıma
Globalleşen ve dijital ağların yaygınlaştığı dünyamızda insanların hayatında teknoloji giderek artan bir oranda yer almaya devam etmektedir. Bu sistemlerin güvenliğinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Elektrik, elektronik sistemler, internet, intranet, bilgi ve bilişim sistemleri güvenliği ile ilgili her şey ve bu kapsamda alınan her türlü güvenlik önlemi siber güvenlik olarak ifade edilmektedir.Siber güvenliğin kapsadığı alanlardan biri olan ve insanları farklı kılan ölçülebilir psikolojik veya davranışsal özelliklerin kimlik tespit amacıyla kullanıldığı biyometrik sistemler hızla yaygınlaşmaktadır. Özellikle otomatik kimliklendirme yaparak giriş çıkış kontrolünde kullanımı ön plandadır. Biyometrik sistemlerden olan yüz tanıma ise günümüzde halen üzerinde çalışılan bir konudur. Bu tezde yüz tanıma ile ilgili daha iyi sonuçlar elde etmek için yeni yaklaşımlar incelenmiş ve yüz tanıma işlemini gerçekleştiren bir yaklaşım geliştirilmiştir.Özellikler, nesne tanımanın temel unsurlarıdır. Bu nedenle, bir yüzü tanımlamak için yüz tanıma sürecinde, hangi özelliklerin verimli kullanıldığını bilmek gerekir. Bu kapsamda birçok yaklaşımın yanında, SIFT algoritması yüz tanıma amaçlı özellikle yüz bölgesindeki etkin değişmez özellikleri bulmak için kullanılmıştır.Bu tezde, siber güvenlik, biyometrik yöntemler ve yüz tanıma problemi üzerinde araştırma yapılarak, kullanılan temel yöntemler incelenmiştir. Nesne eşleştirmede kullanılan yöntemlerden biri olan SIFT yöntemi yüz tanıma amacıyla farklı yüz veritabanlarında ve farklı şekillerde denenmiştir.
Gezici Ipv6 ağlarında hücre geçişinde yaşanan veri kaybı ve zaman gecikmesinin gezgin ajan sistemler kullanılarak iyileştirilmesi
Bu tez çalışması kapsamında, gezgin ajan teknolojisinin dağıtık ağ yapılarındaki avantajları kullanılarak MIPv6 ağları için ?Gezgin Ajan Tabanlı Hücre Geçişi? yöntemi geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntemde ağ bilgileri gezgin keşif ajanları ile bir merkezde toplanmıştır. Ağ ortamından toplanan bu bilgiler kullanılarak, gezgin düğümün hücre geçişini başarılı bir şekilde tamamlaması gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen yöntemin başarım sonuçları kurulan gerçek bir MIPv6 ağ ortamında test edilmiştir. Testlerde, hücre geçişi sırasında gezgin ajanların paket yüküne etkisi olmadığı ve ayrıca veri paket büyüklüklerinin paket kayıp oranına ya da ajan verimliliğine etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuçlar, gezgin ajanlar kullanılarak gerçekleştirilen sistemin MIPv6 ağındaki bir gezgin düğümün hücre geçişi sürecini başarılı bir şekilde yönetebildiğini doğrulamaktadır. MIPv6 hücre geçişi sürecinin yönetimi için geliştirilen yöntemde ayrıca yeni bir düğümün tanımlanmasına ya da yeni başlık tiplerinin kullanılmasına gerek yoktur. Geliştirilen sistem mevcut bir MIPv6 ağı üzerinde ek maliyet gerektirmeden uygulanabilir.
Termoelektrik jeneratörün elektriksel, termoelektriksel ve ısıl parametrelerinin incelenmesi için bilgisayarlı bir veri edinim ve test sisteminin gerçekleştirilmesi
Bu tez çalışmasında, termoelektrik jeneratörün (TEJ) elektriksel, termoelektriksel ve ısıl parametrelerinin incelenmesi için programlanabilir mantık denetleyiciyle (PLC) haberleşebilen yeni bir bilgisayarlı veri edinim ve test sistemi (TEG?PAS) gerçekleştirilmiştir. Matlab/Simulink benzetim programıyla termoelektrik modülün (TEM) TEJ olarak kullanılması için, matematiksel modelinin benzetimi yapılmış ve değişik sıcaklık farkları için benzetim sonuçları prototip TEJ modelinde TEG?PAS'dan alınan sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Benzetim ve prototip uygulama sonuçlarının ışığı altında, TEG?PAS'ın üzerinde deneneceği ticari yeni bir portatif TEJ sistemi kurulmuştur. Bu TEJ'in tüm parametreleri TEG?PAS yardımıyla analiz edilmiştir. Ticari olarak üretilen bu TEJ ve bir ticari güneş paneli (PV) ile elde edilen enerji miktarına göre, kapladıkları alanlar açısından karşılaştırılmış, TEJ aynı güç üretimine karşılık PV'den dokuz kat daha az yer kaplamıştır.
Damızlık küçükbaş hayvan bilgi sistemi yazılım süreçleri
Bu çalışma kapsamında Türkiye?deki damızlık keçi ve koyun hayvanların kaydını tutan ve destekleme şartlarına uygun hayvanların sahiplerine ödenen yıllık destekleme ödemelerini yöneten bilgi sistemi ele alınmıştır. Bunun yanında yazılım yaşam döngüsü ve yazılım süreç adımları incelenerek yazılım projesinin baştan sona geçtiği önemli aşamalar vurgulanmıştır. Birleşik modelleme dili diyagramlarının yazılım projelerine kattığı önemden bahsedilmiş ve bazı diyagramlar bilgi sisteminin ilgili süreçlerinde kullanılmıştır. Yazılım mühendisliği konularından yazılım projeleri geliştirme süreçlerinde daha çok faydanılması gerektiği gözlemlenmiş ve bu sebeple damızlık koyun keçi bilgi sisteminde bu konulardan sıkça yararlanılmıştır. Bilgi sisteminin kurulumuyla gelen faydalar ve kolaylıklardan bahsedilmiş ve yazılıma gelecekte ilave edilmesi gereken yapılar öneri olarak sunulmuştur.