2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Pilotların beş faktör kişilik özellikleri ve temel psikolojik ihtiyaçlar doyumu ile algılanan uçuş performansı etkileşimi
Bu çalışmanın amacı temel psikolojik ihtiyaçlar doyumunun ve beş faktör kişilik özelliklerinin pilotların algıladıkları uçuş performansları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini Türk sivil havacılık sektöründe faaliyet gösteren pilotlar oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini Türk Sivil Hava Yolu şirketlerinde çalışan uygunluk örneklemesi yöntemi ile seçilmiş olan 174 pilot oluşturmaktadır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği, Mesleki Kişilik Envanteri (MKE-5F) ve Uçuş Performansı Özdeğerleme Ölçeği olmak üzere dört farklı öz bildirime dayalı veri toplama aracı uygulanmıştır. Veriler "SPSS 22" ve "AMOS" istatistik programı kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi, Pearson Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi Testi (ANOVA) ve T Testi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda ilgili değişkenler arasında pozitif ve negatif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Bununla birlikte beş faktör kişilik özelliklerinden deneyime açıklığın algılanan performans üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Temel psikolojik ihtiyaçların alt boyutu olan yetkinliğin de algılanan performans üzerinde anlamlı etkisi olduğu görülmüş ancak beş faktör kişilik özellikleri ve temel psikolojik ihtiyaçların alt boyutları birlikte analiz edildiğinde yetkinlik alt boyutunun anlamını kaybettiği, deneyime açıklık alt boyutunun etkisini koruduğu görülmektedir. Ayrıca deneyime açıklık alt boyutundan alınan puanların pilotların pozisyonuna; sorumluluk alt boyutundan alınan puanların pilotların medeni haline; temel psikolojik ihtiyaçların özerklik alt boyutu doyumunun ise eğitim durumlarına göre istatistiki olarak farklılaştığı tespit edilmiştir.
Sivil hava yolu pilotlarının pozitif psikolojik sermayeleri ve politik becerilerinin ekip kaynak yönetimi tutumları üzerindeki yordayıcı etkileri
Uçuş kazalarının teknik kaynaklardan ziyade insan kaynaklı olduğunun anlaşılmaya başlandığından itibaren uçuş ekibinin ve pilotların teknik olmayan becerileri ekip kaynak yönetimi becerileri olarak tanımlanmıştır. Ancak bu becerileri ölçmek üzere geliştirilmiş herhangi bir ölçme aracı olmadığından, bu çalışmada söz konusu becerilerin temelini oluşturacağı düşünülen ekip kaynak yönetimi tutumları üzerinden bunlar üzerinde yordayıcı olabileceği düşünülen bazı değişkenlerin araştırılması hedeflenmiştir. "Umut", "iyimserlik", "dayanıklılık", "öz-yeterlik" kavramları "psikolojik sermaye"yi ve "kişilerarası etkileşim", "ağ kurma", "samimi görünme" ve "sosyal zekâ" ise politik becerileri ifade etmektedir. Çalışmada pilotların bu özelliklere sahip olmasının ekip kaynak yönetimi tutumlarına katkı sağlayıp sağlamayacağı araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, 192 pilotun pozitif psikolojik sermaye ve politik becerileriyle ekip kaynak yönetimi tutumları arasındaki ilişki korelasyon ve regresyon analizleriyle incelenmiş, elde edilen bulgular neticesinde pozitif psikolojik sermayenin ekip kaynak yönetimi tutumları boyutlarından "stres, yorgunluk ve acil koşullarda bireysel performans"ı negatif yönde etkilediği, politik becerilerden "ağ kurma-sosyal etki" becerisinin ekip kaynak yönetimi tutumlarının "iletişim, koordinasyon ve ekip çalışması" boyutunu pozitif yönde anlamlı düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.