Jeodezi Anabilim Dalı

Farklı yüzeylere sahip hedeflerin konumlarının belirlenmesinde reflektörsüz ölçmelerin doğruluk analizi

Bu çalışmada; farklı yüzeylere sahip materyallere total station aletleri ile reflektörsüz ölçüler yapılarak, doğruluk analizlerinin incelenmesi amacıyla bir çalışma gerçekleştirildi. Hedeflerin reflektörsüz ölçmelerinin yapılabilmesi için öncelikle bölgedeki etkin yapı stoku ve yaygın olarak kullanılan materyallerin cinsi ve renkleri değerlendirildi. Böylece ilgili bölgelerde (sivil yerleşim ve sanayi bölgeleri, tarihi ya da eski binaların ağırlıklı olduğu alanlar, vb.) saha çalışmaları yapılarak uygun materyaller belirlendi. Saha çalışmaları ile belirlenmiş olan bu veriler kapsamında 18 çeşit materyal (beyaz boyalı ahşap, gri boyalı ahşap, sarı boyalı ahşap, kırmızı boyalı ahşap, mavi boyalı ahşap, pürüzsüz ahşap, pürüzlü ahşap, kahverengi plastik, beyaz plastik, granit, beyaz mermer, gri, mermer, tuğla, beyaz beton, turuncu beton, sarı boyalı metal, gri boyalı metal, metal) kullanıldı. Reflektörsüz ölçü özelliğine sahip total stationlar (LEICA TS16, Spectra Focus 8) ile ilk olarak, belirlenen yaklaşık mesafelerde(50,100,200,400m) reflektör ile ölçüler yapılarak referans mesafeler belirlendi. Ardından aletler, daha önceden özel olarak tasarlanmış tutturma aparatı yardımıyla hedef yüzeylere yönlendirilerek reflektörsüz mesafe ölçüleri yapıldı. Reflektör kullanılarak gerçekleştirilen referans mesafe ölçüleri ile reflektör kullanmadan gerçekleştirilen mesafe ölçüleri arasındaki karesel ortalama hata değerleri hesaplanarak karşılaştırıldı. Çalışma kapsamında hedef yüzeylerin malzeme türü, rengi, yüzey dokusu, boyalı olup olmaması, hedef yüzeye lazer ışınının geliş açısı gibi etkenler ölçü değerlerini etkilediği gözlenmiş olup, bu etkilerin her biri için ölçü değerleri ve değerlendirmeleri yazılı ve görsel olarak hazırlandı. Ayrıca ölçüyü etkileyecek dış etkenler (sıcaklık, basınç, nem, güneş ışının gelişi açısı vs.) ölçü süreci boyunca incelendi ve veriler kayıt altına alındı. Son olarak istatistik programı olan STATA programında ele alınarak tüm ölçü değerlerinin birbirlerine göre lineer doğruluk analizleri gerçekleştirildi. Çalışma sonunda; farklı renk yüzeylerine sahip hedeflerin mesafe ölçüleri üzerinde önemli etkiye sahip olduğu ortaya çıktığı, hedef yüzeye gelen ışının geliş açısı değiştikçe karesel ortalama hatanın değiştiği, ölçü mesafesi arttığında (200m sonrası) hatanın arttığı, farklı yüzey dokusuna sahip hedeflerin hata oranlarında farklılıklar olduğu, hedef yüzeyin boyalı olup olmaması ölçü sonuçlarını etkilediği ve iki ölçü aletinin mesafe ölçüleri ile hesaplanan karesel ortalama hataları arasında farklılıkların olduğu gözlenmiştir.

Doğu anadolu fayı güneybatı bölümünün mekansal ve zamansal sismik tehlike analizi

Türkiye is one of the most seismically active regions in the world due to its location at the intersection of the Eurasian, Arabian, and African tectonic plates. The country's tectonic regime is primarily governed by two major strike-slip fault systems, namely the North Anatolian Fault (NAF) and the East Anatolian Fault (EAF). On February 6, 2023, southeastern Türkiye experienced a devastating earthquake doublet, with moment magnitudes of 7.8 and 7.6, occurring nine hours apart along different segments of the EAF system. These events caused widespread destruction across 11 provinces, affecting millions of people and significantly altering the stress regime of the region. This study investigates the seismic behavior of the southwestern part of the EAF system before and after the 2023 earthquakes to understand the seismic hazard potentials. To achieve this, a combined approach was adopted involving Coulomb stress modeling, b-value analysis, and geodetic deformation assessment. Coulomb stress change calculations were performed to evaluate stress transfer and potential triggering in adjacent fault segments. In addition, the b-values, derived from the Gutenberg-Richter frequency-magnitude relationship, were used to detect spatiotemporal stress accumulation and release zones, with additional sub-period analysis revealing the impact of the 2023 events and background seismicity of the region. To complement these two approaches, coseismic deformation was analyzed using the InSAR technique, observing displacement patterns across the affected region. Additionally, strain rate fields were reviewed from regional GPS data to identify areas of increased tectonic stress. By integrating these geodetic and seismological datasets, the study highlights overlapping regions characterized by high strain accumulation, low b-values, and positive coulomb stress changes. The convergence of these datasets contributes a comprehensive framework for understanding tectonic stress evolution and improving future seismic hazard assessments along the southern and southwestern parts of the EAF system.

Empirik koda normalizasyonu ve ınsar yöntemlerini kullanarak kaf'taki depremler için büyüklük tahminleri

This thesis presents an integrated seismological and geodetic study to improve earthquake source characterization along the North Anatolian Fault Zone (NAFZ), a region of high seismic risk and significant tectonic complexity. The primary objective is to resolve inconsistencies in regional earthquake catalogs by developing a homogeneous moment magnitude (Mw) catalog for events with magnitudes ranging from 3.5 to 6.0. To achieve this,the Coda Calibration Technique (CCT) that utilizes the stable, scattered energy of coda waves to derive robust source spectra, mitigating path and site effects common in tectonically complex areas, is applied. The calibration is fixed using independently derived Mw from moment tensor inversion for low frequencies and apparent stress (σA) from coda spectral ratios for high frequencies, resulting in a reliable, homogeneous Mw catalog. Second, for two specific events, the 23 November 2022 M w 6.0 Düzce and the 18 April 2024 Mw 5.6 Tokat earthquakes, we conduct Interferometric Synthetic Aperture Radar analysis using Sentinel-1 data. The resulting coseismic deformation fields are modeled using an elastic dislocation formulation to invert for fault slip distribution, providing independent, geodetically-derived Mw estimates that validate the seismological results. A key finding of this study is the evidence for non-self-similar source scaling in the NAFZ; apparent stress is observed to increase with seismic moment, suggesting that larger earthquakes radiate energy more efficiently than smaller ones. Furthermore, the derived apparent stress values are systematically lower than in other active tectonic regions, indicating a potentially low-stress, low-seismic-efficiency environment for the fault zone. This integrated, multi-physics framework not only produces a critical, homogeneous Mw catalog for improved seismic hazard assessment but also provides fundamental new insights into the earthquake rupture physics of the NAFZ.

Eğik kenar-eğik kenar ve düşey açıların ölçüldüğü nirengi ağlarının üç boyutlu dengelenmesi