
7
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hemşirelerin meslekte profesyonel tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma, tanımlayıcı nitelikte olup, hemşirelerin meslekte profesyonel tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Araştırmanın evreni, Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde çalışan 327 hemşireden oluşmaktadır (N=327). Araştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen toplam 271 hemşire örneklemi oluşturmuştur (n=271). Araştırmanın verileri "Hemşireler İçin Tanıtıcı Bilgi Formu'' ve ''Meslekte Profesyonel Tutum Envanteri-MPTE'' ile toplanmıştır. Araştırma analizleri SPSS 15.0 istatistik analiz programı ile yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, bağımsız değişkenlere göre meslekte profesyonel tutum puan ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, regresyon analizi, ileri analiz olarak Posthoc Tukeys HSD analizi, kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 31.19±6.11'dir. Hemşirelerin %55.4'ü lisans mezunu, %73.4'ü servis hemşiresi olarak görev yapmakta, %74.5'i haftada 40 saatten fazla çalışmaktadır. MPTE puan ortalaması 138.33±11.36 olarak iyi düzeyde saptanmıştır. Çalışmada, lisansüstü eğitim yapanların, sorumlu hemşire olarak çalışanların, kliniklerde ve polikliniklerde çalışanların, 11 yıldan daha fazla süre meslekte çalışanların, sadece gündüz çalışanların, hemşire olarak isteyerek çalışanların, mesleğini sevenlerin, mesleğini yeniden seçse yine hemşireliği seçecek olanların, meslekte profesyonel olduğunu düşünenlerin, kurum dışı bilimsel aktivitelere katılanların, mesleki yayınları takip edenlerin meslekte profesyonel tutum puan ortalamalarının yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç ve Öneriler: MPTE puanları üzerinde en fazla etkiye sahip değişkenler mesleki deneyim, meslekte profesyonel olduğunu düşünme ve meslekle ilgili yayınları takip etme durumu olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin profesyonel tutumlarını destekleyecek fırsatların geliştirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
Hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta ve hemşire güvenliği açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini, İzmir Kamu Hastaneler Kurumu Güney Genel Sekreterliği Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 393 hemşire oluşturdu.Araştırmanın verileri, sosyo-demografik özellikler, hasta ve hemşire güvenliğine yönelik hazırlanan "Bilgi formu" ve "Çalışma Ortamı Ölçeği" kullanılarak toplandı.Verilerin analizinde, sıklık, yüzde ve ortalama kullanıldı. Bağımsız değişkenler ile ölçek alt boyut ortalamaları için tek yönlü varyans analizi yapıldı. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 35,76±7,1, %50,4'ünün 30-39 yaş grubunda olduğu, %57,8'inin lisans mezunu ve %79,1'inin servis hemşiresi olarak çalıştığı belirlendi. Hasta güvenliğini tehdit eden en önemli olayın %66,2 ile " Hasta düşmeleri", ilaç hatalarının en önemli nedeni %59,8 ile "Uzun çalışma saatleri", şiddete maruz kalmanın en önemli nedeni %81,7 ile "Güvenlik tedbirlerinin ve yasal yaptırımların yeterli olmaması" olduğu, hemşirelerin %22,9'unun iş ile ilgili olarak sırt incinmesi ya da yaralanmasına maruz kaldığı ve bunların %8,9'unun raporlandırıldığı saptandı. Çalışma Ortamı Ölçeği puan ortalaması 3,51±1,0(Min:2,94, Max:3,97) idi. 30-39 yaş grubunda olan hemşirelerin "iş doyumu"alt boyut puan ortalamalarının ve cerrahi birimlerde çalışanların ise "mesleki ilişkiler"alt boyut puan ortalamalarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu (p‹0, 05). Sonuçlar: Hemşirelerin çalışma ortamlarını olumlu değerlendirdikleri, hasta ve hemşire güvenliğini tehdit eden durumları düşük oranda raporladıkları belirlendi. Anahtar Sözcükler: Çalışma ortamı, Hasta güvenliği, Hemşire güvenliği
Sağlık hizmet kalitesinin değerlendirilmesi: Hizmeti sunanlar ve alanlar
Amaç: Bu araştırmada bir devlet hastanesinde sunulan sağlık hizmetinin kalite-sinin hizmeti sunan ve alan taraflarca değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini T.C.Sağlık Bakanlığı Turgutlu Devlet Hastanesi'nde 15 Haziran-15 Eylül 2014 tarihleri arasında 232 hizmet sunan (hemşire, ebe) ve 248 hizmet alan (yatarak tedavi gören hastalar) oluşturdu. Araştırmanın verileri "Hizmet Sunanların Tanıtıcı Bilgi Formu", "Hizmet Alanların Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Hizmet Kalitesi SERVQUAL Ölçeği" ile toplandı. Araştırma analizleri SPSS 15.0 istatistik analiz programı ile tanımlayıcı istatistikler için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, bağımsız değişkenlere göre SERVQUAL ölçeği puan ortalamalarının karşılaştırılma-sında bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, ileri analiz olarak Posthoc Tukeys HSD analizi, Kruskall Wallis analizi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Hizmet sunanların ağırlıklı SERVQUAL puanı -0,55±0,59 olup, en yüksek düzeyde algıladıkları hizmet kalitesi "empati" alt boyutu iken, en düşük düzeyde algıladıkları hizmet kalitesi "güvenilirlik" alt boyutudur. Hizmet sunanların 31 yaş ve altında olanlarının 'empati' alt boyutu; ebe olarak çalışanların 'fiziksel özellikler', 'güvenilirlik', 'heveslilik' alt boyutu, diğer birimlerde çalışanların 'empati' alt boyutu puan ortalamaları anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Hizmet alanların ağırlıklı SERVQUAL ölçeği puanı ise -0.86±2,43 olup, en yüksek düzeyde algıladıkları hizmet kalitesi "fiziksel özellikler" alt boyutu iken, en düşük düzeyde algıladıkları hizmet kalitesi "güvenilirlik" alt boyutudur. Hizmet alanlardan erkeklerin 'güvenilirlik', 'güven', 'empati' alt boyutu; 39 yaş ve üzerindekilerin 'güvenilirlik', 'heveslilik', 'güven', 'empati' alt boyutu, ilkokul ve altı eğitim durumuna sahip olanların 'fiziksel özellikler', 'heveslilik', 'güven', 'empati' alt boyutu puan ortala-maları anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç ve Öneriler: Hizmet sunanların ve alanların algıladıkları hizmet kalitesi düzeyinin, bekledikleri hizmet kalitesi düzeyinden düşük olduğu yani hastanenin hizmet kalitesinin beklentileri tam olarak karşılayamadığı görüldü. Hastane yönetici-lerine hizmet sunan ve alanların beklentilerini düzenli aralıklarla değerlendirmeleri ve sonuçlar doğrultusunda hizmet kalitesini artırmaya yönelik çözüm arayışları içinde olmaları önerilir.
Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde işe yabancılaşmayı yordayan değişkenlerin incelenmesi
Amaç: Bu araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olup, hemşirelerde işe yabancılaşmayı yordayan değişkenlerin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Araştırmanın evreni, Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde çalışan 327 hemşireden oluşmaktadır (n=327). Araştırmaya gönüllü olarak katılmak isteyen toplam 268 hemşire örneklemi oluşturmuştur (n=268). Araştırmanın verileri "Hemşire Tanıtıcı Bilgi Formu'' ve ''Hemşirelikte İşe Yabancılaşma Ölçeği'' ile toplanmıştır. Araştırma analizleri SPSS 15.0 istatistik analiz programı ile analiz edildi. Hemşirelikte İşe Yabancılaşma Ölçeği'nin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile, hemşirelerin tanıtıcı özelliklerinin dağılımı frekans dağılımı (sayı ve yüzde) ile, hemşirelerin işe yabancılaşma düzeyi ve alt boyut puan ortalamaları aritmetik ortalama ve standart sapma ile, hemşirelerin işe yabancılaşma düzeyi ile tanıtıcı özelliklerinin karşılaştırılması bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis ve LSD Post Hoc testi ile değerlendirildi. Sonrasında çok değişkenli analizler yapıldı. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa değeri ile test edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 31,12±5,55'dir. Hemşirelerin %55,2'si lisans mezunu, %61,6'sı servis hemşiresi olarak görev yapmakta, %78,0'i hemşireliği kendi isteği ile tercih etmiştir. Hemşirelikte işe yabancılaşma toplam puan ortalaması 75,27±10,33 olarak "orta-düşük düzeyde" saptanmıştır. Çalışmada, bekar olan, Sağlık Meslek Lisesi/Önlisans mezunu olanların, meslekte çalışma süresi daha az olan, yönetici olarak görev yapmayan, ameliyathane/yoğun bakımda çalışanların, hemşirelik dışı-destek hizmetleri sunan, mesleki derneklere üye olmayan, mesleki yayınları takip etmeyen hemşirelerin daha yüksek düzeyde işe yabancılaştıkları saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: İşe Yabancılaşma Ölçeği puanları üzerinde en fazla etkiye sahip değişkenlerin medeni durum, iş yerindeki pozisyon, mesleki derneklere üye olma durumu ve meslekle ilgili yayınları takip etme durumu olduğu saptandı.
Hemşirelerin örgütsel iklim ve psikolojik güçlendirmeye ilişkin değerlendirmeleri
Bu tanımlayıcı ilişkisel araştırma, hemşirelerin örgütsel iklim ve psikolojik güçlendirme algılarının belirlenmesi, örgütsel iklim ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ankara il sınırları içinde bulunan, 500 ve üzeri yatak kapasitesindeki üç eğitim-araştırma hastanesi ve iki üniversite hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bu hastanelerde en az altı aydır çalışan ve basit rastgele örneklem yöntemiyle seçilen 237 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgiler Formu, Örgütsel İklim ve Psikolojik Güçlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Veri değerlendirmesi IBM SPSS Statistics 23 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde, ortanca, Kruskal Wallis ve Man-Whitney U testleri kullanılmış, örgütsel iklim ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişki için Spearman's Rho korelasyon katsayısına bakılmıştır. Hemşirelerin, Örgütsel İklim Ölçeği'nden aldıkları puan ortalamalarının 2,69±1,020 ile "olumsuz etkileşim" ve 3,63±0,950 ile "hiyerarşi" alt boyutlarından alınan puanlar arasında değiştiği, hemşirelerin örgütsel iklimi ne olumlu ne de olumsuz olarak algıladıkları bulunmuştur. Hemşirelerin psikolojik güçlendirme puan ortalaması orta düzey üzerinde güçlendirme algısını (5,62±0,890) göstermekte olup, "anlam" alt boyutunda en yüksek (6,40±1.045) ve "etki" alt boyutunda ise en düşük (4,34±1,622) puan elde edilmiştir. Hem örgütsel iklim alt boyutları hem de psikolojik güçlendirme puanları yaş, çalışılan kurum ve meslekte geçirilen süre açısından farklılık göstermektedir. Örgütsel iklim ile psikolojik güçlendirme arasındaki en güçlü pozitif ilişki örgütsel iklimin "iletişim" alt boyutu (r=0,403) arasında iken, en öne çıkan negatif ilişki "stres" alt boyutu (r=-0,170) arasındadır. Hemşireler ayrıca "yoğun" kelimesi ile olumsuz; "güzel ekip çalışması" kelimeleri ile olumlu örgütsel iklim tanımlaması yapmışlardır. Araştırma bulgularına göre hemşirelerin psikolojik olarak güçlendirilmesi ve olumlu algılanan bir örgütsel iklimin oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Çalışma ortamı ile hemşirelerin seslilik davranışı arasındaki ilişkide güvenlik ikliminin aracı rolü
Bu tanımlayıcı ilişkisel araştırmanın amacı, çalışma ortamı ile hemşirelerin seslilik davranışı arasındaki ilişkide güvenlik ikliminin aracı rolünü incelemektir. Araştırma Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesi ile iki üniversite hastanesinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bu hastanelerde en az altı aydır çalışan 419 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgiler Formu, Hemşirelik İş İndeksi-Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği, İşgören Sesliliği Ölçeği ve Güvenlik İklimi Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken; sıklıklar, tanımlayıcı istatistikler, Pearson Korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem t Testi, ANOVA, Tukey Testi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin, Hemşirelik İş İndeksi-Hemşirelik Çalışma Ortamını Değerlendirme Ölçeği puanlarının ortalaması 2,39±0,43 iken İşgören Sesliliği Ölçeği puan ortalamaları 20,04±5,44 ve Güvenlik İklimi Ölçeği puan ortalamaları ise 57,22±15,65'tir. Çalışma ortamı ile seslilik davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (r=0,349, p<0,05). Çalışma ortamı ile güvenlik iklimi arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (r=0,596, p<0,05). Seslilik davranışı ile güvenlik iklimi arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (r=0,429, p<0,05). Çalışma ortamının hemşirelerin seslilik davranışı üzerindeki etkisine, güvenlik ikliminin kısmi aracılık etkisinin olduğu ancak düzenleyici etkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ışığında, çalışma ortamının iyileştirilmesi, hemşirelerin seslilik davranışının geliştirilmesi ve olumlu güvenlik iklimi oluşturulmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin profesyonel tutumlarının kontrol odağıyla ilişkisi: Öz duyarlığın aracı rolü
Bu tanımlayıcı-ilişkisel tasarımdaki araştırma, hemşirelik son sınıf öğrencilerinin profesyonel tutumlarının kontrol odağı ile ilişkisinde özduyarlığın aracı rolününün incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ankara ili Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde lisans düzeyinde hemşirelik eğitimi veren dört hemşirelik programında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 295 hemşirelik son sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Kontrol Odağı Ölçeği, Öğrenci Hemşirelere Yönelik Profesyonellik Tutum Ölçeği ve Özduyarlık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde sıklık, yüzde, ortalama±standart sapma kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerde bağımsız grup karşılaştırmaları ki-kare veya Fisher testleri, sürekli değişkenlerde ise Student t-testi veya Tek Yönlü ANOVA yöntemi kullanılmıştır. Parametrik kolerasyon analizlerinde Pearson testi, ölçekler arasındaki nedensellik ilişkileri lineer regresyon modeli kullanılarak incelenmiştir. Pofesyonel tutuma etki eden bağımsız faktörlerin belirlenmesi için yapısal eşitlik modellemesi ve özduyarlığın aracı rolü aracı değişken analizi için yeniden örnekleme (bootstrap estimates), yanlılığı düzeltilmiş yüzdelik (Bias corrected percentile) methodu kullanılmıştır. Öğrencilerin Rotter'ın İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği puan ortalaması 119,1±25,4; Öğrenci Hemşirelere Yönelik Profesyonellik Tutum Ölçeği puan ortalaması 106,9±20,2; Özduyarlık Ölçeği puan ortalaması ise 84,3±13,6'dır. Rotter'ın İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği ile Öğrenci Hemşirelere Yönelik Profesyonellik Tutum Ölçeği (p<0,001) ve Özduyarlık Ölçeği (p<0,001) arasında negatif kolerasyon mevcuttur. Özduyarlık düzeyi ile profesyonel tutum arasında anlamlı derecede pozitif yönlü kolerasyon (p=0,001) bulunmaktadır. Kontrol odağı ile profesyonel tutum arasındaki ilişkide özduyarlığın kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur [standardize indirekt etki katsayısı- 0,094 (95% CI: - 0,135; -0,05, p=0,013)]. Çalışmamızda öğrencilerin profesyonel tutumlarının yüksek ve özduyarlıklarının ortanın üstü; kontrol odaklarının iç kontrol odağı eğilimli olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda hemşire eğitimcilerine ve politika yapıcılara hemşirelik son sınıf öğrencilerinin mesleki tutumları, kontrol odağı eğilimleri ve özduyarlıklarının mezuniyet öncesi değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.