Mersin University
Discipline

Food Engineering

Mersin University

907

Archived Theses

1

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
Master'sOpen AccessTR

Kurt üzümünden (Lycium barbarum L.) karotenoid ve fenolik bileşenlerin ultrason destekli yöntem ile ekstraksiyonu ve ekstraksiyon parametrelerinin optimizasyonu

Kurt üzümü içerdiği karotenoid ve fenolik bileşenlerden dolayı yüksek antioksidan aktiviteye sahip bir meyvedir. Bu tez çalışmasında kurt üzümünden karotenoid ve fenolik bileşenleri ultrason destekli yöntem ile ekstrakte etmek ve ekstraksiyon parametrelerini optimize etmek amaçlanmaktadır. Bu amaçla ilk olarak ultrason destekli ekstraksiyonda kullanılacak olan etanol konsantrasyonu belirlenmiş ve ekstraksiyon çalışmaları %40 etanol çözeltisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ekstraksiyonda etanol konsantrasyonu (%40) ve süre (25 oC) sabit tutulmuş, ultrason genliği (%25-75), ekstraksiyon süresi (2-6 dk) ve çözücü:katı oranı (2:1-6:1 g/g) bağımsız değişkenler olarak seçilmiştir. Bu değişkenlerin kurt üzümünde bulunan toplam karotenoid madde, zeaksantin dipalmitat, toplam fenolik madde ve toplam antioksidan aktivite üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Optimizasyon çalışmaları yanıt yüzey yöntemi kullanılarak 3 faktörlü ve 3 seviyeli toplam 17 denemeden oluşan Box-Behnken tasarımı ile yürütülmüştür. Uyum istatistiği sonuçlarına göre toplam karotenoid madde, zeaksantin dipalmitat ve toplam fenolik madde yanıt değişkenleri için en uygun modelin kuadratik model olduğu, toplam antioksidan aktivite için ise en uygun modelin 2FI model olduğu tespit edilmiştir. Kurt üzümünün ultrason destekli ekstraksiyonunda optimum koşul %25 genlik, 2 dk süre ve 3,271:1 g/g çözücü:katı oranı olarak belirlenmiştir. Optimum koşullar altında toplam karotenoid madde, zeaksantin dipalmitat, toplam fenolik madde ve toplam antioksidan aktivite yanıt değişkenleri model tarafından sırasıyla 300,12 mg/kg, 1052,17 mg/kg, 1353,95 mg/kg ve 3,32 mM olarak tahmin edilmiştir. Ek olarak ultrason destekli ekstraksiyonun kurt üzümünün karotenoid ve mineral madde dağılımı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ultrason destekli ekstraksiyon karotenoid madde dağılımı üzerinde bileşen bazında herhangi bir olumsuz etki göstermemiştir. Kurt üzümünde zeaksantin dipalmitat, β-karoten ve zeaksantin içeriği ultrason destekli ekstraksiyon ile önemli düzeyde artmıştır (p<0,05). Benzer şekilde ultrason destekli ekstraksiyon kurt üzümünde fosfor, bakır ve selenyum minerallerinin miktarını arttırmıştır (p<0,05). Bu çalışmanın sonuçları ultrason destekli ekstraksiyonun kurt üzümünün fizikokimyasal kalitesini artırabileceğini göstermektedir. Elde edilen ekstraktların yüksek katma değere sahip yeni fonksiyonel gıda ve doğal gıda katkı maddelerinin üretiminde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Semiha Dilara Watmon
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Arı ekmeği ekstraktı eldesi ve doğal katkı maddesi olarak kullanılabilirliğinin incelenmesi

Artan nüfus ve açlık, kaynakların hızla tükenmesi gıda güvencesini tehdit etmektedir. Bu nedenle raf ömrü uzun gıda ürünleri, gıdanın ulaşılabilirliği için önemlidir. Artan tüketici farkındalığı, gıda endüstrisini raf ömrünü artırmak için kullanılan sentetik gıda katkı maddelerine alternatif olan doğal katkı maddelerinin arayışına sevk etmiştir. Arı ekmeği hem bileşimi hem de antioksidatif ve antimikrobiyal özelliği ile doğal katkı maddesi ihtiyacını karşılamak için iyi bir seçenektir. Arı ekmeği duyusal beğenisinin az olması nedeni ile tüketicilerin direkt gıda olarak pek fazla tercih etmediği bir arıcılık ürünüdür. Bu nedenle arı ekmeğinin biyoaktif bileşenlerinin en uygun yöntemlerle ekstrakte edilerek farklı gıda formülasyonlarına eklenmesi hem gıdanın raf ömrünü artırmak için hem de tüketici sağlığına sunacağı katkılar nedeni ile önemlidir. Bu bileşenlerin enkapsüle edilerek kurutulması ise biyoaktif bileşenleri en yüksek düzeyde korurken gıda bileşeni olarak da kullanım kolaylığı sağlamaktadır. Bu çalışmada arı ekmeği biyoaktif bileşenleri enzim ve ultrason destekli olarak ekstrakte edilmiş ve bu teknik verimlilik açısından geleneksel ekstraksiyon ile kıyaslanmıştır. Ultrason destekli enzimatik ekstraksiyon ile elde edilen ekstrakt (toplam fenolik madde (TFM); 7,47 ± 0,10 mg gallik asit eşdeğeri (GA)/g, demir indirgeme gücü; 52,93 ± 2,31 μmol troloks eşdeğeri (TE)/kg ve EC50; 11,79 ± 2,31 mg/mL) geleneksel yöntem ile (sırasıyla 8,23 ± 0,75 mg GA/g, 60,45 ± 4,29 μmol TE/kg ve 10,42 ± 1,532 mg/mL) rekabet edebilecek düzeyde ekstraksiyon verimi sağlamıştır. Elde edilen ekstraktın ultrafiltrasyon ile zenginleştirilmesinde 4 kDa, 3 kDa ve 2 kDa moleküler ağırlık kesme sayısı (MWCO) değerlerine sahip üç farklı membran ile çalışılmıştır. Yüksek biyoaktivite değerleri ve temizlenebilirlik (hidrolik geçirgenliğin %99 oranında geri kazanılması), düşük kirlenme (hidrolik geçirgenlikte %14 azalma) ve en kısa işlem süresi (Ağırlık azaltma faktörü (WRF) 5 için 95 dk) ile 2 kDa MWCO'luk membran ekstraktın zenginleştirilmesi için seçilmiştir. Ekstrakt (besleme) ve zenginleştirilmiş ekstrakt (retentant) peynir altı suyu protein izolatı ile enkapsüle edilerek püskürtmeli kurutma teknolojisi ile kurutulmuştur. Ekstrakt tozu ve retentant tozunun fizikokimyasal, fitokimyasal ve teknolojik özellikleri kıyaslanmıştır. Tozların kurutma verimi, mikrokapsülleme verimi, nem çekme özelliği, çözünürlük, akışkanlık ve yapışkanlık gibi birçok özelliği benzer bulunmuştur (p > 0,05). Elde edilen retentant tozunun raf ömrüne etkisi, model gıda olarak seçilen süt kreması ile belirlenmiştir. EDTA, %1 AE, %0,01 AE katkılı grup ve kontrol grubu olmak üzere dört grup ile çalışılmıştır (AE: zenginleştirilmiş arı ekmeği retentant tozu). %0,01 AE ilavesinin süt kremasında toplam mezofilik aerobik bakteri (TMAB), maya ve Enterobacteriaceae üzerinde bakterisidal etki gösterebildiği, ancak antioksidan etki sergilemediği belirlenmiştir. Raf ömrü boyunca duyusal beğenisi en yüksek olan gruplar EDTA ve %0,01 AE katkılı grup olmuştur. Sonuç olarak arı ekmeği ekstraktının uygun ekstraksiyon, zenginleştirme ve enkapsülasyon teknikleri ile işlenmesi halinde bazı gıda ürünlerinin mikrobiyal raf ömrünü destekleyebileceği ve doğal katkı maddesi olarak potansiyel bir kullanım alanına sahip olduğu belirlenmiştir.

Şeyda Yanardağ Karabulut
Trakya University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Bazı aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinde olgunlaşma periyodu süresince yağ asiti, tokoferol ve sterol kompozisyonlarının belirlenmesi

Bu araştırmada çiçeklenmeden olgunlaşma periyoduna kadar farklı dönemlerde hasat edilen aspir (Dinçer, Balcı, Remzibey, Yenice, Linas, Olas) çeşitlerinin tohumlarından elde edilen yağların kimyasal özellikleri (yağ oranı, yağ asiti bileşimi, tokoferol ve sterol kompozisyonu) belirlenmiştir. Aspir çeşitlerinde olgunlaşma periyodu süresince nem oranı azalırken; yağ oranlarının arttığı tespit edilmiştir. Yağ asiti bileşimi incelendiğinde; tüm aspir çeşitlerinin yağlarında önemli doymuş yağ asitlerinden olan palmitik (C16:0) ve stearik (C18:0) asitler ile doymamış yağ asitlerinden olan oleik (C18:1) ve linoleik (C18:2) asit miktarlarının oldukça yüksek olduğu ve ilk hasattan son hasada doğru önemli seviyelerde değişimler gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca olgunlaşmaya doğru gidildikçe toplam doymuş yağ asiti oranlarının azaldığı, doymamış yağ asiti miktarının ise arttığı görülmüştür. Dinçer, Balcı, Remzibey, Yenice, Linas, Olas çeşitlerinden ilk hasat ve son hasat örnekleri seçilerek sterol kompozisyonları incelenmiş; tüm çeşitlerde en yüksek düzeyde β-sitosterol bulunduğu ve sterol miktarlarının tam oluma doğru gidildikçe azalma gösterdiği tespit edilmiştir. Yine aynı aspir çeşitlerinin ilk ve son hasat örneklerinde tokoferol kompozisyonları ele alındığında ise; tüm örneklerde α-tokoferol'un en yüksek düzeyde bulunduğu ve tokoferol miktarlarının tam oluma doğru gidildikçe artış gösterdiği belirlenmiştir.

Merve Yılmaz
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Hazır yemek üretim ve toplu tüketim sektöründe çalışanların gıda hijyeni bilgi düzeylerinin ölçülmesi: Tekirdağ / Hayrabolu örneği

Bu çalışmada Tekirdağ / Hayrabolu ilçesi ve ona bağlı mahallelerde faaliyet gösteren toplu tüketim işletmeleri ve hazır yemek üretimi yapan 71 işletmede çalışan toplam 121 personelin tamamı ile yüz yüze görüşülerek anket çalışması yapılmıştır. Evrenin tümü araştırmanın örneklemi olarak kullanılmıştır. Araştırmada, 7'si kişisel bilgi, 33 (Beşli Likert Tipi) 'ü gıda güvenliği ve hijyen bilgisi olmak üzere hazırlanmış toplam 40 soru ve görüş içeren anket formu kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre çalışanların gıda hijyeni bilgi düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenlerini cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, meslek, gıda işletmesinde çalışma süresi, mesleki eğitim alma durumu ve çalışanların kendi bilgilerini yeterli görme düzeyleri oluşturmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise gıda hijyeni ile ilgili bilgi ve davranışlardır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, katılımcıların % 52,1'ini erkek (n= 63), % 47,9'unu kadın (n=58) personel oluşturmaktadır. Katılımcıların vermiş oldukları cevapların cinsiyete, yaşa, eğitim durumuna, çalışma süresine, mesleki eğitim alma durumuna, meslek gruplarına ve kendi bilgilerini yeterli görme düzeylerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur sonucuna varılmıştır (p>0,05). Beşli Likert Tipi 33 farklı önermenin 6'sında, katılımcıların önermelere doğru cevap verme oranları % 50'nin altında kalmış ve bu önermeler için farklılık analizleri tekrarlanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde bazı önermelerde cinsiyete, yaşa ve mesleki eğitim alma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır sonucuna varılmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, Tekirdağ / Hayrabolu ilçesi hazır yemek üretim ve toplu tüketim sektörlerinde çalışan personelin gıda hijyen bilgi düzeylerinin yeterli görülmesi ile birlikte daha da iyi olabilmesi için sürekli ve nitelikli eğitim verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Canberk Ünsal
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
DoctorateOpen AccessTR

Yüksek Hidrostatik Basıncın Bazı Patojenlere ve Etin Kalite Özelliklerine Etkisi

Bu araştırmada sığır kıymasının taze halde özelliklerini en iyi koruyabileceği düşünülen yüksek hidrostatik basınç (YHB) parametreleri incelenmiş ve bu amaçla, farklı basınç (300-450 MPa) , sıcaklık (-10 ile 20 oC) ve süre (5-15 dk) aralıklarında optimum işlem koşulları belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma kapsamında inokule edilmemiş örneklerde basıncın toplam mezofilik aerobik canlı (TMAB) sayısına etkisi araştırıldığı gibi Escherichia coli 25922, Salmonella typhimurium 14028, Listeria innocua 33090 suşları inokule edilmiş örneklerle yapılan çalışmalarla YHB'ın ette bulunabilecek önemli patojenler üzerine olan etkisi de araştırılmıştır. Kalite parametreleri olarak kıyılmış etin renk ve tekstüründe meydana gelen değişiklikler YHB işlemi sonrası ve raf ömrü süresince incelenmiştir. YHB öncesi dondurulan örnekler ile dondurulmadan basınçlanan örnekler karşılaştırmalı olarak çalışılmış ve etin taze özelliklerinde en az değişikliğe neden olan basınçlama parametreleri araştırılmıştır. Ayrıca etin soğutucuda depolanması boyunca inokulasyon yapılmış ve yapılmamış örneklerde mikrobiyal gelişme düzeyleri, renk, tekstürel değişim ile oksidasyon oluşumu değerlendirilmiştir. YHB ile mikrobiyal güvenliği sağlanmış ve renk ile tekstür yapısı korunabilmiş basınçlanmış etlerin pişirme sonrası renk ve duyusal değerleri ve tüketici kabul edilebilirliği değerlendirilmiştir. YHB ile en fazla inaktivasyon L.innocua'da 450 MPa(10ºC, 10 dk)'da (5,89 log kob/g), S. typhimurium'da450 MPa (10ºC, 5 dk) (5,52 log kob/g)ile tespit edilmiştir. E. coli 25922'de iseen yüksek inaktivasyon 300 MPa (-5 ºC, 5 dk) (4,10 log kob/g) ve 450 MPa (20 ºC, 5 dk) (4,30 log kob/g) ile elde edilmiştir. İnokule edilmemiş örneklerde TMAB'da en fazla inaktivasyon 300 MPa(-5ºC, 15 dk ) ile elde edilmiştir. 350-450 MPa (10-20 ºC) YHB aralığında dondurulmamış taze et örneklerinde taze ette belirgin renk değişikliği görülmekte olup, 300 Mpa YHB ile özelliklede sıfırın altındaki sıcaklıklarda taze et kontrol örneğine yakın elde edilmiştir. Bunun yanında 350 ve 450 Mpa YHB ile basınçlama öncesi dondurulmuş örneklerde belirgin renk farklılığı oluşmamıştır. Sıfırın altında sıcaklıklarda 300 Mpa (-5ºC, 5dk) YHB ile etin doku profili değişmemekle birlikte 350 ve 450 Mpa'da (10ºC) sertlik, sakızımsılık, çiğnenebilirlik, esneklik değerleri kontrol örneklerinden (D-,D+) farklı bulunmuştur (P<0,05). Basınçlanmış örnekler yeniden şekillendirildiğinde kontrol örneklerine yakın değerler elde edilmiştir. YHB (350 MPa, 10 ºC, 10 dk) işleminden hemen sonra bir oksidasyon oluşmamıştır (P>0,05). Depolamanın 15. gününde maksimum oksidasyon seviyesi dondurulmamış kontrol örneklerinde 2,01, basınçlanmış gruplarda 0,8-1,0 aralığında olup, tüketilebilirlik limitlerini geçmemiştir. Depolamanın 3. gününde basınçlanmış örneklerde toplam renk farklılığı (ΔE) sınır değerlerde tespit edilmiştir. Tekstürel parametreler YHB sonrası artış gösterse de bu artış rakamsal değer olarak düşük bir artış olarak kabul edilebilir olup, depolama boyunca stabil kalmıştır. YHB sonrasında inokule edilmemiş örneklerde 4-4,5 log kob/g inaktivasyon tespit edilmiş olup, basınçlanmış örneklerde TMAB seviyesi 45 gün süresince yasal sınırların altında kalmıştır. Taze ette Listeria spp., Salmonella spp. ve E.coli tespit edilmiş olup 350 MPa YHB sonrasında patojen tespit edilmemiştir. Sadece E.coli depolamanın 3. gününde basınçlanmış örneklerde bulunmuştur. Depolama boyunca üç bakteri türü için de kontrol ve basınçlanmış örneklerde seviye, farklı tespit edilmiş (P<0,05) olmakla birlikte,depolamanın ilerleyen günlerinde basınçlanmış ette mikroorganizmalargelişmiştir.. Duyusal değerleri basınçlanmış ve kontrol köfte örneklerinde benzer bulunmuştur (P>0,05). Basınçlama öncesinde dondurma vedüşük sıcaklıkta YHB kombine kullanıldığında daha düşük basınçlarda çalışılarak mikrobiyal açıdan güvenli ve etin tazelik özelliklerine yakın tat, renk ve dokuda ürün elde edilebildiği bu çalışma ile belirlenmiştir.

Tuğba Şayin Sert
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

İstanbul ili ortaöğretim öğrencilerinin bilinçli gıda tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi üzerine bir araştırma

Bu çalışma, İstanbul ili çeşitli ilçelerinde okuyan Ortaöğretim öğrencilerinin bilinçli gıda tüketimi için bilgi edinme yolları irdelenmeye çalışılmış olup, edinilen bilgilerin tüketim alışkanlığına etkisini belirlenmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu İstanbul'un beş (5) ilçesinde tesadüfi olarak seçilmiş liselerde okuyan, 317 erkek, 184 kız toplam 501 öğrenci oluşturmuştur. Gıda ve beslenme konusundaki en sağlıklı bilgileri internetten/sosyal medyadan edinen %13'lük kısmı teşkil etmekte olup; doktorlardan bilgi edinen kısım %64' ü, Gıda Mühendisi/ Beslenme uzmanlarından edinen kişiler ise %58' lik kısmı oluşturmaktadır. Gıda üretimi, satışı için yöneltilen sorulara verilen cevaplarda ise öğrencilerin bilgi edinme yolları doğrultusunda cevaplar vermediği; bazı meslek grupları ve lisans eğitimi olmayan, bilimsel dayanağı olmayan bilgilerin öğrenci cevaplarını etkilediği saptanmıştır. Paketlenmiş gıdaların sağlık açısından zararlı olduğuna tamamen katılanlar %22 ve kısmen katılanlar da %48 gibi yüksek bir oranda çıkmıştır. Yine en sağlıklı gıdaların evde üretilen gıdalar olduğuna tamamen katılanların %66 ve kısmen katılanların %27 oranında olmuştur. Anahtar kelimeler: gıda, beslenme, bilinçli tüketim, tüketim alışkanlığı, ortaokul öğrenci

Sevim Bacıoğlu
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı bölgelerden alınan kumquat (Fortunella japonica) meyvelerinin bazı özelliklerinin belirlenmesi

Kumquat, taze olarak tüketilebilen bir meyve olmasının yanında, şekerleme ve marmelat gibi ürünlere işlenerek, kabuk kısmından elde edilen uçucu yağlar ve biyoaktif bileşen içerikleriyle gıda endüstrisinde değerlendirilmektedir. Bu araştırmada belirli bölgelerden temin edilen kumquat meyvesi meyve kabuğu, meyve eti ve bütün meyve şeklinde değerlendirilmiş ve özelliklerine bakılmıştır. Araştırmalarımız sonucunda DPPH ve ABTS yöntemi ile yapılan aktioksidan tayininde sırasıyla en yüksek değerler meyve eti kısmında EC50 847,08 µg ml-1 ve 1403,2 µm troloks/g olarak Yalova ve Antalya bölgesinden temin edilen örneklerde görülmüştür. Beta karoten miktarının tespitinde en yüksek değer 549,55 g/mol IU olarak Finike bölgesinden, askorbik asit tayininde en yüksek değer olan 49,25 mg/100 g bütün meyveden olmak üzere İstanbul bölgesinden alınan meyvelerde bulunmuştur. Fenolik madde içeriği bakımından en yüksek değer (282,12 mg/g) meyve kabuğu kısmında ve en düşük değer (46,49 mg/g) meyve eti kısmında Yalova bölgesinden alınan meyvelerde gözlenmiştir. Pektin içeriği ölçümünde en yüksek değer Finike'den alınan örneklerde meyve kabuğu kısmında 7,7 g/100 g olarak bulunmuştur. Çalışmamız sonucunda kumquat meyvesinin yüksek C vitamini ve antioksidan aktivite içeriğine sahip olduğu anlaşılmış, sıcaklık ve yetiştirilme yerine göre içerik farklılıkları görülmüş, buna göre en yüksek değerler Akdeniz bölgesinde bulunan illerimizde tespit edilmiştir.

Gizem Limon
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Geleceğin alternatif gıda kaynakları ve gıda teknolojileri

İnsanların yaşamlarını sürdürebilmek için gerekli olan gıda kaynaklarının önemi, yetersiz beslenme ve gıda güvencesi düşünüldüğünde; gün geçtikçe artmaktadır. Gıda kaynaklarının eşitsiz dağılımı ve ekolojik problemler yüzünden bütün insanlık yeterli derecede beslenememektedir. Bir insanın vücudunun günlük gereksinimlerini karşılamak için tükettiği besinlerden alması gereken 1800 kcal enerjiyi elde edememesi onun yetersiz beslendiğini göstermektedir. Dünya nüfusunun hızla artmasına bağlı olarak besin gereksiniminin de artması ve gelecekte ortaya çıkmasından büyük endişe duyulan kıtlık tehlikesi insanlığı alışılmışın dışında yeni besin kaynaklarından yararlanmaya ve mevcut kaynakları geliştirmeye yöneltmiştir. İnsanlar tarafından gıda olarak kullanılmayan ürünlerin gıda olarak kullanılabilir hale getirilmesi, gıda atıklarının değerlendirilmesi, bazı mikroorganizmaları bol miktarda üretip bu biyokütlenin besin maddesi olarak kullanılması, biyofermantasyon teknolojisi ile selülozdan gıda üretimi, farklı mikrobiyal kaynaklardan protein üretimi (tek hücre proteini), laboratuvar koşullarında üretilen et, çiftlik ürünü olmayan süt içecekleri, dünyada bazı ülkelerde diyetin bir parçası olan insektlerin yeni gıda işleme teknikleri geliştirilerek gıda olarak kullanımının sağlanması başlıca alternatifler olarak sayılabilmektedir. Bu çalışmada alternatif gıda kaynakları ve teknolojileri hakkında bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Aylin Taşkın
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı materyaller (fındık kabuğu ve meşe odun tozu) ile yapılan dumanlamanın çerkez peynirinin depolama süresince fiziko-kimyasal özellikleri ve uçucu aroma profiline etkisi

Bu çalışmada "Farklı materyaller (fındık kabuğu ve meşe odun tozu) ile yapılan dumanlamanın Çerkez peynirinin depolama süresince fiziko-kimyasal özellikleri ve uçucu aroma profiline etkisi" incelenmiştir. Tütsüleme materyali olarak fındık kabuğu veya meşe odunu kullanılması peynir örneklerinin kurumadde, protein, pH, titredilebilir asitlik, tuz, yağ ve suda erir azot değerlerinin değişmesine etkisi olmamıştır. Depolama süresinin, deneme peynir örneklerinin kurumadde ve protein içeriğindeki değişime benzer olduğu görülmüş, pH, titre edilebilir asitlik, tuz, yağ ve suda çözünür azot değerlerinin de değişmesine etkili olmuştur. Deneme örneklerinin uçucu aroma bileşenleri olarak 18 alkol, 19 keton, 26 ester, 13 aromatik asit, 33 aromatik karbonil, 7 furan, 9 fenol ve 6 aldehit olmak üzere toplam 131 uçucu aroma bileşikleri belirlenmiştir. Tütsülenmeyen peynirde genel aroma bileşenleri belirlenirken, tütsülenen peynirlerde dumandan gelen aroma bileşenleri de olduğu görülmüştür. Tütsüleme işlemi aromatik bileşenlerin çeşitliğini artırmıştır. En fazla çeşitlilik olan peynir türü, fındık kabuğu ile tütsülenen peynir örneğidir. Fındık kabuğu ile tütsülenen peynirde fenol ve furan bileşiklerinin varlığı peynirdeki tütsü aromasının yoğun hissedilmesine sağlamıştır. Duyusal olarak panelistler tarafından yapılan değerlendirmede meşe odunu ile tütsülenen peynire göre fındık kabuğu ile tütsülenen peynirin daha çok tercih edilebilir olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde tütsülenen peynirlerde, tütsüleme materyali olarak fındık kabuğunun da kullanılabileceği görülmüştür.

Peynirler
Abdulkadir Genç
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yüksek lif içerikli jelly üretimi için formülasyon optimizasyonu

ÖZET Yüksek Lisans Tezi YÜKSEK LİF İÇERİKLİ JELLY ÜRETİMİ İÇİN FORMÜLASYON ………OPTİMİZASYONU Ahmet DEMİRCAN Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Ahmet Şükrü DEMİRCİ İkinci Danışman: Doç. Dr. İbrahim PALABIYIK Günümüzde artan sağlık sorunları ve toplumun bilinçlenmesi ile daha sağlıklı atıştırmalıkların geliştirilmesi yönündeki çalışmalar ivme kazanmıştır. Bu bağlamda, yüksek lif içerikli prebiyotik ürünlerin sağlığa faydaları toplum tarafından daha bilinir hale gelmiştir. Bu çalışmada mevcut jelatinli jelly şekerleme formülasyonuna inülin ilavesi yapılarak yüksek lif içerikli prebiyotik jelly şekerleme elde edilmiştir. Çalışma kapsamında karışım dizaynı yöntemi kullanılarak 13 adet formülasyon oluşturulmuştur. Oluşturulan formülasyonlar ile elde edilen ürünlerin tekstür ve duyusal değerlendirmeleri neticesinde jelly şekerleme formülasyonuna giren hammaddelerden jelatin, inülin ve sakkaroz oranları optimize edilerek yüksek lif içerikli optimum formülasyon elde edilmiştir. Örneklere uygulanan tekstür analizi sonuçları değerlendirildiğinde jelatin miktarının artmasının sertliği arttıran, adezif yapışkanlığı ise azaltan en önemli parametre olduğu anlaşılmıştır, ayrıca inülin miktarındaki artışın adezif yapışkanlığı arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. İnülin analizleri sonuçlarının teorik beklenen inülin miktarıyla uyumlu bulunması üretim şartlarında inülin kaybının yaşanmadığını göstermiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda duyusal sertlik beğenisinin genel beğeniyi doğrudan etkilediği anlaşılmıştır. Elde edilen optimum yüksek lif içerikli formülasyon ile üretilen jelly şekerlemeler 20 kişilik uzman panelistler tarafından değerlendirilmiş ve mevcut jelatinli jelly şekerleme ile kıyas edildiğinde genel beğeni anlamında kabul edilebilir seviyede bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Jelly şekerleme, inülin, lif, karışım dizaynı, tekstür, duyusal özellikler 2019, 83 sayfa

Ahmet Demircan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Ozonlama işleminin kontamine çiğ fındıkların aflatoksin detoksifikasyonuna ve fizikokimyasal özelliklerine etkileri

Çalışma kapsamında; aflatoksin ile kontamine edilen fındıkların, ozon uygulaması ile detoksifikasyonu ve fındıkların fizikokimyasal kalite parametlerinin korunması için uygun ozon doz ve uygulama süresi araştırılmıştır. Bu amaçla; piyasadan alınan çiğ fındık örnekleri aflatoksin (B1+B2+G1+G2) karışımı ile kontamine edildikten sonra farklı dozlarda (200 ve 600 mg/sa) ve sürelerde (30, 60, 120 dk) ozon uygulamasına tabi tutularak, çiğ fındık örneklerindeki detoksifikasyon oranı belirlenmiştir. Aynı zamanda ozon uygulamasının fındığın bazı fizikokimyasal özelliklerine etkisi de araştırılmıştır. Çalışma bulguları, ozonlama işleminin fındıkta aflatoksini etkin bir şekilde degrade edebileceğini ve degrade oranının özellikle işlem süresinin artmasıyla yükseldiğini göstermektedir. Her iki ozon konsantrasyonunda 120 dk uygulama ile fındıktaki aflatoksinlerin tamamen parçalandığı belirlenmiştir. Aflatoksin B1 ve G1 daha yüksek oranlarda parçalanma sergilemiştir. Fındıkların yağ, serbest yağ asitliği, aw, yağ asidi kompozisyonu ve renk değerlerinde ozonlama ile önemli farklılık olmadığı (p>0.05), toplam fenolik ve antioksidan kapasitesinin de düşük süre uygulamalarında önemli düzeyde değişmediği belirlenmiştir. Ozonlama sebebiyle fındık yağlarının oksidasyona uğramadığı ve yağ kalitesinin önemli oranda etkilenmediği gözlemlenmiştir(p<0,05). Ozon gazının 200 mg/sa, 120 dk ve 600 mg/sa, 60 dk uygulanması ile fındık kalite ve besleyici özelliklerini kaybetmeden, toksin miktarını limit değerlerin altına düşürecek oranda azaltarak, insan sağlığı açısından risk oluşturmayacak bir ürün haline getirilebilir. Böylece toksin kontaminasyonu nedeniyle imha edilmesi gereken fındıkların ekonomiye kazandırılabilmesi için umut verici sonuçlar elde edilmiştir. Sonuç olarak; fındıklara 200 mg/sa, 120 dk ve 600 mg/sa, 60 dk ozon gazının uygulanması ile aflatoksin parçalanması önemli oranda sağlanabilirken fındıkların kalite özellikleri de korunabilir.

Müzeyyen Tunç
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Çeşitli bitkisel soğuk pres atıklarının endüstriyel kek üretiminde kullanılması

Soğuk pres atıkları kimyasal ve ısıl işleme maruz bırakılmadıklarından ve biyoaktif bileşenleri içermeleri nedeniyle gıda maddesi olarak kullanım potansiyeline sahiptirler. Bu çalışmada; ayçekirdeği, badem, ceviz, fındık, kabak çekirdeği ve kanola tohumlarından elde edilen soğuk pres atıklarının farklı kullanım oranlarının (% 0, % 5, % 10, % 15 ve % 20) endüstriyel tip kek nitelikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Böylece farklı oranlarda soğuk pres atığı içeren endüstriyel kek (kap kek) üretimi gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Üretilen keklerin fiziksel, kimyasal ve duyusal özellikleri belirlenmiştir. Kek üretiminde, farklı çeşitte ve miktarda soğuk pres atıklarının kullanımı kek niteliklerini etkilemiştir. Soğuk pres atıklarının içerdikleri farklı nem, su aktivitesi, yağ, protein, kül, lif ve serbest yağ asitliği değerleri kek niteliklerini belirleyen önemli faktörler olarak belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen verilere göre, fındık, badem ve ceviz soğuk pres atıklarının kek formülüne % 5 oranında adapte edilebildiği ve bunların duyusal olarak kek niteliklerini geriletmediği hatta kekte hoşa giden bir lezzet ve aroma oluşturdukları anlaşılmaktadır. Kek formülasyonunun bilhassa katkı maddeleri içeriği bakımından modifiye edilmesi durumunda % 10 seviyesine kadar fındık, badem ve ceviz soğuk pres atıkları kullanılabileceği ifade edilebilir. Kabak çekirdeği ve ayçekirdeği soğuk pres atıklarının kabuk içermesi kek yapısal özellikleri açısından olumsuz etki yapmıştır. Tüketiminin ülkemizde giderek artış gösterdiği keklere fonksiyonel özellik kazandırmak amacıyla soğuk pres atıklarından yararlanılabileceği ve bu alanda kek endüstrisinde yer alan ürün çeşitliliğine yeni ürünler eklenebileceği öngörülmektedir. Bu araştırmada elde edilen bilgilerin konu ile ilgili kek çalışmalarına endüstriyel alanda uygulanabilirlik açısından katkı sağlaması beklenmektedir.

Murat Gülseren
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesinde okul kantin ve yemekhanelerinin hijyen durumu ve çalışanların hijyen bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma

Bu çalışma Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesinde faaliyette olan okul kantinleri ve yemekhanelerinin hijyen durumunu ve çalışanlarının hijyen bilgi düzeyleri hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, renkli hijyen test kiti kullanılarak kantin ve yemekhanelerin hazırlama bölümlerinde çeşitli yüzeylerin hijyen durumuna bakılmıştır. Çalışan personelin hijyen bilgi düzeyinin belirlenmesinde ise 29 soruluk ankete verdikleri cevaplar yol gösterici olmuştur. 48 kantin ve 17 yemekhane işletmesinde olmak üzere toplam 65 işletmede renkli hijyen test kiti kullanılarak hazırlama, doğrama, personel eli gibi 90 yüzeyin hijyen durumu tespit edilmiştir. Test sonucunda, 23 yüzeyin (%25,56) temiz, 67 yüzeyin (%74,44) ise kirli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anket çalışmasında ise 120 kantin, 80 yemekhane personeli olmak üzere toplam 200 çalışanın anket sorularını cevaplaması istenmiştir. Anket sonuçlarına göre, personelin %77,5'inin bayan olduğu, %9'unun on yıldan fazla bir gıda işletmesinde çalıştığı, %90'ının hijyen eğitimi almış olduğu, %99'unun ellerini sık sık yıkadığı, %2,5'inin ise iş elbisesi kullanmadığı anlaşılmıştır. 126 (%63) personel doğrama tezgahlarının tahta olmadığını, 119 (%59,5) personel çöp kovalarının kapaklı olduğunu, 167 (%83,5) personel akar sıcak su tertibatının bulunduğunu bildirmiştir. Ayrıca çalışmaya katılan personelin tamamı işletmede hem yüzeylerin kolay temizlenebilir olduğunu hem de tost makinesi gibi alet ekipman temizliğini günlük olarak yaptıklarını bildirmişlerdir.

Gönül Yıldız
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren hazır yemek üretim ve toplu tüketim sektöründe çalışanların bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve çalışanlarda el hijyen analizi

Toplu yeme ve içme hizmetlerinin verildiği işletmelerde hijyen kurallarına uymak halk sağlığı açısından oldukça önemlidir. Özellikle Türkiye'de hijyen konusunda yeteri hassasiyet ve önemin gösterilmediği bilinmektedir. Bu durum hijyen konusunda ciddi soru işaretlerinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Yiyecek-içecek kurumlarının birçok hizmetinden faydalanmak için gelen misafirlerin sağlıklarının korunabilmesi ve kurumların pazardaki paylarını büyüterek daha çok kazanç sağlayabilmesi açısından da önemlidir. Bu çalışmada; Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren hazır yemek üretim ve toplu tüketim sektöründe çalışanların bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve çalışanların hijyen davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre; çalışanların hijyen bilgi düzeylerinin orta olduğu saptanılmış ve eğitim ile hijyen bilgi düzeylerinin de farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca el hijyeni analiz sonuçları ile hijyen bilgi düzeylerinin birbirine yakın olduğu görülmüştür.

Canan Taşkın Aral
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Fenilketonüri (PKU) hastaları için üretilen düşük proteinli yoğurt ikamesinin fizikokimyasal, mikrobiyolojik ve duyusal özelliklerinin belirlenmesi

Fenilketonuri (PKU), doğuştan gelen en yaygın görülen metabolizma bozukluklarından biridir. Fenilketonuri hastalığının tedavisi yeni doğan döneminden itibaren yaşam boyu özel bir diyet programıdır. Amaç, gıdalarla alınan fenilalenin miktarını en aza indirerek kan fenilalenin düzeyini normal sınırlarda tutmaktır. Bu çalışmanın amacı fenilketonuri hastalarının sorunsuzca tüketebilecekleri alternatif bir ürün üretmektir. Süt olarak Tranis Dalia düşük proteinli süt ikamesi, kıvam arttırıcı olarak ksantan gam (%1), Nestle Nestergel yoğurt yapıcı jel (%1,5), nişasta (%8) ve pektin (%1,6) kullanılmıştır. İnek sütünden üretilen yoğurt kontrol yoğurdudur. Depolamanın 1, 7, 14, 21. günlerinde pH, su tutma kapasitesi, yatışkan faz reolojik özelliği, kuru madde, Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus ve Streptococcus thermophilus sayıları belirlenmiştir. Ham protein, fenilalenin miktarı, duyusal analiz ve renk analizi depolamanın 1. günü gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, düşük proteinli yoğurt örneklerinde depolama boyunca pH değerleri ve su tutma kapasitesi azalmıştır. Kuru madde miktarları önemli düzeyde (p<0,01) biribirinden farklıdır. Ksantan gam, Nestle Nestergel ve nişasta ilave edilen örneklerin kayma gerilimi birbirine yakın bulunmuştur. Pektin ilaveli örneğin kayma geriliminin ise diğer örneklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kontrol örneği ve nişasta ilaveli örneğin L* değeri, pektin ilaveli örneğin a* ve b* değerleri diğer örneklerden önemli düzeyde yüksek (p<0,01) bulunmuştur. Protein ve fenilalenin miktarı kontrol örneği ile pektin ilaveli örnekte, diğer örneklerden önemli düzeyde yüksek (p<0,01) bulunmuştur. Lb. delbrueckii ssp. bulgaricus sayılarında depolama boyunca artma görülürken Streptococcus thermophilus sayılarında pektin ilaveli örnekte artma, diğer örneklerde azalma görülmüştür. Duyusal analizde genel kabul edilebilirlik bakımından, kontrol örneği hariç en beğenilen örnek Nestle Nestergel ilave edilen örnek olmuştur.

Gizem Yıldız
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Gıda etiketleme sistemleri

Ürünle ilgili değerli bilgileri taşıyan etiketler, tüketiciler açısından da son derece önemlidir. Bireylerin etiket bilgisine göre ürünleri tüketmeye yönelik davranışlarının değişmesi, daha detaylı bilgilerin ambalaj üzerinde bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada insan beslenmesinde oldukça önemli bir yeri olan gıdaların satın alınması sırasında, tüketicilerin ürün etiket bilgilerini inceleyerek veya hangi teknolojilerle, hangi yöntemlerle ürünler hakkında detaylı bilgilere ulaşabileceği, nasıl geriye dönük izlenebilirlik yapılabileceği ve ürünlerin tazelikleri ve kaliteleri ile ilgili bilgileri nasıl öğrenebileceği konuları incelenmiştir. Gıda tercih noktasında etiketler gerekli bilgileri içermelidir. Tüketicinin etiketi daha kolay anlayacağı yeni sistemler önem kazanmaktadır. Artık etkili ve daha teknolojik bir beslenme etiketlemesi arayışları başlamıştır. Akıllı etiketler teknolojisi, çalışma prensiplerine göre; zaman-sıcaklık indikatörleri, tazelik indikatörleri, patojen indikatörler, biyosensörler, gaz konsantrasyon indikatörleri ve radyo frekanslı tanıma (RFID) sistemleri olarak sınıflandırılabilir. Farklı sektörlerde farklı uygulama alanı bulmuş olan akıllı etiketleme teknolojisinin, gıda sektöründe gıda güvenliğinin sağlanmasına yönelik umutlandırıcı bir teknoloji olduğu, literatürde çeşitli deneysel ve endüstriyel çalışmalara ait uygulamalarda görülmektedir.

İlker Bal
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Şekerli ve şekersiz propolisli sakız üretim optimizasyonu

Propolis antikanser, antimikrobiyal, iltihap kesici, antioksidan ve antifungal özellikler gösteren çok önemli bir arı ürünüdür. Son zamanlarda diş macunu ve ağız spreyi ürünlerinde kullanılan propolisin, fonksiyonel özelliklerini gösterebilmesi için ağızda kalış süresinin uzatılmasının sağlanmasıdır. Bu sebeple, ağızda kalış süresinin uzunluğundan kaynaklı olarak sakızların en iyi ilaç transfer sistemlerinden biri olduğu belirtilmektedir. Bu amaçla öncelikle ham propolisten propolis reçinesi elde edilmiş ve sakızların yapımında Design Expert programının karışım dizaynı seçilmiştir. Sakızı oluşturan bileşenlerin ön denemeler sonucunda bulunan formülasyondaki minimum ve maksimum oranlarıyla deneme deseni oluşturulmuştur. Üretilen propolisli şekerli ve şekersiz sakızlar, elde edilen tekstür ve duyusal sonuçlarına göre en iyi formülasyonlarını bulmak için optimize edilmiştir. Ardından optimum sakızların çiğnenmeden ve 1, 5 ve 10. dakikalarda çiğnenmiş örnekleri üzerinde, renk analizi ve Streptococcus mutans'a karşı antibakteriyal etki analizleri yapılmış olup, toplam fenolik madde miktarı belirlenmiştir. Propolisli şekerli sakızların optimum propolis miktarı % 4,75 iken, şekersiz sakızların ise % 5,06 olarak bulunmuştur. Optimum olarak üretilen sakızların 0, 1, 5 ve 10. dakika çiğneme analizleri sonucunda, toplam fenolik madde miktarının çiğneme süresiyle birlikte arttığı belirlenmiştir. Propolisli şekerli ve şekersiz sakızların, diş çürüklerinin temel sebeplerinden biri olan Streptococcus mutans'a karşı da her çiğneme periyodunda antibakteriyel etki oluşturduğu gözlemlenmiştir. Yapılan tüm analizler sonucunda propolis reçinesinin; hidrofobik özelliğinden ve yapısı itibari ile sakız mayasına benzemesinden dolayı tekstürel olarak uygun bir yapı gösterdiği ve sahip olduğu faydalı bileşenlerden dolayı geleneksel bir ilaç olarak sakızda kullanılabilecek mükemmel bir ürün olduğu tespit edilmiştir.

Esra Bölük
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Trakya yöresi ayçiçeği balı, meşe balı ve karaçalı balı' nın çeşitli kalite özellikleri üzerine bir araştırma

Bu çalışmada, Trakya Yöresinde bulunan; ayçiçeği (Helianthus annuus) bitkisinden üretilen ayçiçeği balı, meşe ağacı (Quercus) salgısından elde edilen meşe balı, karaçalı bitkisinin (Paliurus spina-christi Miller) çiçeklerinden üretilen karaçalı balı örneklerinin çeşitli kalite özelliklerinin (fiziksel ve kimyasal özellikleri) incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Trakya yöresinin farklı lokasyonlarındaki arı yetiştiricilerinden her bir çeşitten 5'er adet olmak üzere, toplam 15 adet bal örneği temin edilmiştir. Ayçiçeği balı örneklerinin elektriksel iletkenlik değerleri 0,421 - 0,920 ms/cm arasında, meşe balı örneklerinin elektriksel iletkenlik değerleri 0,864 - 1,562 ms/cm arasında, karaçalı balı örneklerinin elektriksel iletkenlik değerleri 0,806 - 0,995 ms/cm arasında tespit edilmiştir. Ayçiçeği balı örneklerinin kül miktarları % 0,12 ile % 0,66 arasında, meşe balı örneklerinin kül miktarları % 0,63 - % 0,99 arasında, karaçalı balı örneklerinin kül miktarları % 0,13 - % 1,02 arasında bulunmuştur. Ayçiçeği balı örneklerinin nem değerleri % 15,4 - %19,6 arasında, meşe balı örneklerinin nem değerleri % 15,80 - %17,60 arasında, karaçalı balı örneklerinin nem değerleri % 16,40 - %19,40 arasında bulunmuştur. Ayçiçeği balı örneklerinin pH değerleri 4,01 - 5,31 arasında, meşe balı örneklerinin pH değerleri 4,80 - 5,06 arasında, karaçalı balı örneklerinin pH değerleri 5,27-5,94 arasında tespit edilmiştir. Ayçiçeği balı örneklerinin invert şeker değerleri % 72,92 - % 78,13 arasında, meşe balı örneklerinin invert şeker değerleri % 61,77 - % 74,38 arasında, karaçalı balı örneklerinin invert şeker değerleri % 67,12 - % 68,54 arasında tespit edilmiştir. Ayçiçeği balı örneklerinin serbest asitlik değerleri 12,83 - 24,56 mEq/kg arasında, meşe balı örneklerinin serbest asitlik değerleri 30,43 - 46,42 mEq/kg arasında, karaçalı balı örneklerinin serbest asitlik değerleri 9,82 - 11,81 mEq/kg arasında bulunmuştur. Ayçiçeği balı örneklerinin diastaz değerleri 8,90 - 30,50 ds/dn arasında, meşe balı örneklerinin diastaz değerleri 19,60 - 28,90 ds/dn arasında, karaçalı balı örneklerinin diastaz değerleri 23,30 - 43,60 ds/dn arasında bulunmuştur. Ayçiçeği balı örneklerinin hepsinde, meşe balı örneklerin birinde ve karaçalı balı örneklerinin ikisinde HMF tespit edilmiştir. Bu durum ilgili bal örneklerinin ısıl işleme maruz kaldığının ya da uygun koşullarda depolanmadığının göstergesidir. Anahtar kelimeler: Ayçiçeği Balı, Meşe Balı, Karaçalı Balı, HMF

Kadriye Şen
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Nannochloropsıs oculata mikroalg türü biyomasının beyaz çikolata ve sürülebilir beyaz kremada kullanımının kalite özelliklerine etkileri

Çikolata teknolojisinde doğal biyoaktif bileşen ve pigment kaynaklarının kullanımı ve bu kullanım sonucu yüksek renk stabilitesinde ürün elde edilmesi gerek tüketici beklenti ve güvenliği gerekse de endüstriyel uygulamalar için önem taşımaktadır. Bu çalışmada, klorofil-a kaynağı olarak tübüler fotobiyoreaktör tekniği kullanılarak yetiştirilen Nannochloropsis oculata mikroalg türünün, püskürtmeli kurutucu tekniği ile enkapsülasyon uygulanmadan veya enkapsülasyon sonrası beyaz çikolata ve sürülebilir beyaz krema bileşiminde kullanım olanakları ve kullanım düzeyinin başlıca kalite özellikleri yanısıra renk stabilitesi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla mikroalg kaynağının her iki formu (kurutulmuş ve enkapsüle), 0; 0,125; 0,250; 0,500 ve 0,750 g/100g düzeylerinde kullanılmıştır. Enkapsülasyon amacı ile kaplama maddesi olarak maltodekstrin (%50) kullanılmıştır. Örnekler, hızlandırılmış raf ömrü koşullarında (25C/%70 RH) 5 ve 6 hafta muhafazası sonrası renk özellikleri [L*, a*, b*, C* (kroma), h (hue açısı), WI (beyazlık indeksi) ve E (renk farkı)] incelenmiştir. Tüm örnek grupları için E değeri, gözle görülebilir renk değişimi ve farklılığı için limit değer olan 3,0'ın altında belirlenmiştir. Bu nedenle, N. oculata'nın her iki formunun da stabil bir pigment ve biyoaktif bileşen kaynağı olarak kullanım olanağı belirlenmiştir. Mikroalg içeren beyaz çikolata ve sürülebilir beyaz krema örneklerinin su aktivitesi (aw), nem oranları, enstrümental sertlik, yield stress, plastik viskozite, konsistensi, akış davranış indeksi, erime özelliklerinin bazılarının önemli bir değişim göstermediği (P<0,05) ve diğer özelliklerin ise kabul edilebilir nitelikte değişim gösterdikleri belirlenmiştir. Beyaz çikolata ve sürülebilir beyaz krema örneklerinin klorofil-a içerikleri sırasıyla 9,60-22,9 µg/g ve 60,0-315,7 µg/g aralıklarında belirlenmiş olup, enkapsülasyonun pigment stabilitesi için önemli bir avantaj sağladığı gibi, sürülebilir beyaz krema proses ve matriksinin, klorofil-a stabilitesini geliştirdiği belirlenmiştir. Örneklerin duyusal özelliklerinden görünüm, tekstür, ağızda erime ve kokunun önemli düzeyde mikroalg kullanımdan etkilenmediği tespit edilmiştir (P<0,05). Ancak tat ve genel beğeni düzeyinde düşüş gerçekleşmesi ve bu düşüşün enkapsüle mikroalg kullanımında daha düşük şiddette olması dikkat çekici bulunmuştur (P<0,05). Sonuç olarak, püskürtmeli kurutma tekniğinin, mikroalglerin kurutulması için uygulanabilir bir teknik olduğu belirlenmiştir. Ancak, enkapsülasyon uygulamasının, özellikle pigment düzeyi, renk stabilitesi ve duyusal özellikler açısından avantajlar sağlaması mümkündür. Bu amaçla püskürtmeli kurutucu proses koşulları ile enkapsülasyon koşullarının optimizasyonuna yönelik yürütülecek çalışmalar ile kalite özellikleri açısından daha avantajlı ürünler elde edilmesi mümkün olabilir. Ayrıca bu çalışma sonucu elde edilen veriler ışığında çikolata ve türevi ürünlerin biyoaktif bileşenlerce zenginleştirilmesi amacıyla, mikroalglerin kullanım olanaklarının da bulunabileceği ve daha ileri çalışmalar ile bu olanağın doğrulanması gerektiği ifade edilebilir.

Derya Genç Polat
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Tekirdağ köftesi üretiminde bezelye proteini ve lifinin kullanım olanaklarının araştırılması

Bu Araştırma; Tekirdağ köfte üretiminde bezelye proteini ve lifinin kullanım olanaklarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Tekirdağ köftesi formülasyonuna toz halinde bulunan bezelye proteini ve lifi 3 farklı oranda (%2, %4 ve %6) ilave edilmiştir. Araştırmada kontrol grubu ile bezelye lifi ve proteinini içeren köfte örnekleri, pişirme öncesi ve sonrası çeşitli kimyasal (pH, nem, kül, protein, yağ, karbonhidrat), fiziksel (ağırlık kaybı, renk, su aktivitesi) ve duyusal özellikleri açısından incelenmiş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre bezelye proteini ve lifinin ürünün duyusal özelliklerini olumsuz etkilemeden belli oranlarda Tekirdağ Köftenin formülasyonunda kullanılabileceği böylece köftenin temeli değiştirilmeden insan sağlığı açısından daha faydalı hale gelebileceği görülmüştür. Bununla birlikte köfte üretiminde insanlara doğal katkılı köfte sunulmasını desteklemek ve geliştirmek amacıyla bitkisel katkıların kullanıldığı daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Köfte, Bezelye Proteini, Bezelye Lifi

Arzu Özabravci
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Farklı Xanthomonas türlerinin atık ekmeklerden ksantan gam üretimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu araştırmada gıda atıklarının önemli bir kısmını oluşturan atık ekmeklerin ekonomik olarak değerlendirilmesi amacıyla atık ekmeklerden farklı Xanthomonas izolatları ve standart üretici izolatı ile optimum koşullarda ksantan gam üretilmesi ve elde edilen gamların reolojik, teknolojik özellikleri, kimyasal kompozisyonu ve model gıdalarda kullanım olanakları araştırılmıştır. Ekmek hidrolizatı seyreltilerek ksantan gam fermentasyonunda tek karbon kaynağı olarak kullanılmış, böylece yüksek verimde ksantan gam üretimi gerçekleştirilmiştir. Fermentasyon boyunca, besiyerindeki glukoz azaldıkça biyokütle ve polimer üretimi artış göstermiştir. Kantan gam üretimleri ise genel olarak 72. saatte maksimum seviyelere ulaşmış ve fermentasyon sonuna kadar aynı seviyelerde kalmıştır. X. hortorum pv. pelargonii, X. axonoopodis pv. begoniae, X. axonopodis pv. vesicatoria ve X. campestris DSM 19000 için optimum ksantan gam verimi sırasıyla 12,5 gL-1, 10,3 gL-1, 14,3 gL-1 ve 12,9 gL-1 olarak tespit edilmiştir. Atık ekmek substratında X. campestris DSM 19000 tarafından üretilen gamların sulu çözeltileri en iyi viskozite özelliği gösterirken, izolatların ürettiği gamların model gıdada daha iyi kıvam verdiği belirlenmiştir. En yüksek viskozite X. campestris DSM 19000 tarafından üretilen gamların %2 konsantrasyonunda 10,57 Pa.sn olarak belirlenmiştir. Model gıda olarak üretilen pudingte X. hortorum pv. pelargonii ve X. axonopodis pv. begoniae tarafından üretilen gam daha iyi viskozite sağlamıştır. Üretilen bütün gamların ksantan gamın tipik monomerleri olan glukoz, mannoz ve glukuronik asit içerdiği ve bu açıdan ticari gam ile benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Gamların glukoz içerikleri %19,88-31,67 arasında, mannoz içerikleri 2,90-6,71 arasında, pirüvik asit içerikleri %2,17-%4,82 arasında, asetik asit içerikleri %3,45-%7,61 arasında ve ortalama moleküler ağırlıkları ise 1,41x106-1,76x106 g/mol arasında belirlenmiştir. Pirüvik asit içeriği ve moleküler ağırlık artışının viskozitenin gelişimi ile bağlantılı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; tez çalışmasında kullanılan izolatlar içerisinde atık ekmeklerden gam üretim miktarı açısından en iyi bakteri X. axonopodis pv. vesicatoria olurken, gam kalite özellikleri açısından X. axonopodis pv. begoniae ön plana çıkmıştır. Ayrıca elde edilen sonuçlar atık ekmeklerin, düşük maliyetli ve verimli ksantan üretimi için güçlü potansiyeli ve umut veren özellikleri olduğunu göstermektedir. Bu yüzden atık ekmeklerden üretilen ksantan gam, endüstriyel ve ticari uygulamalar için güçlü bir aday olarak değerlendirilebilir.

Demet Apaydın
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı süt kombinasyonlarının süt reçeli üzerine etkisi

İnsan beslenmesinin temel gıda maddelerinden biri olan sütün özelliklerinden daha fazla yararlanabilmek için farklı ürünler piyasada bulunmaktadır. Son yıllarda bu amaçla süt reçeli üretilmiş ve tüketicilerin beğenisine sunulmuştur. Çalışmamızda süt reçeli üretiminde farklı süt kombinasyonları kullanılarak deneme kurulmuş ve bu kombinasyonların kalite üzerine etkileri araştırılmıştır. Denemede, %100 oranında inek, keçi, manda ve koyun sütleri ile bu sütlerin keçi+inek, koyun+inek ve manda+inek şeklinde %50-50 ve %25-75 oranlarında kombinasyonları kullanılarak süt reçelleri hazırlanmıştır. Hammaddelerde kuru madde, pH, titrasyon asitliği, yağ, protein, briks ve kül değerleri tespit edilmiştir. Ürünlerin ise bu analizlere ek olarak HMF, renk, reolojik ölçüm ve duyusal analiz yapılarak fizikokimasal özellikleri belirlenmiştir. Sütlere uygulanan analizler sonucunda örneklerin, kuru maddeleri %11,73-22,41, kül miktarları %0,69-1,10, pH değerleri 6,48-6,71, titrasyon asitliği değerleri %0,16-0,21, briks değerleri %9,35-17,15, protein değerleri %3,50-7,18 ve yağ değerleri %2,60-7,75 aralığında belirlenmiştir. İstatistiksel analiz sonucunda süt örneklerinin % kül miktarı arasındaki fark önemsiz (p>0,05) bulunmuştur. Diğer özelliklere bakıldığında süt örneklerinde, istatistiksel açıdan p<0,05 düzeyinde fark belirlenmiştir. Farklı süt ve süt kombinasyonları ile oluşturulan reçellere uygulanan analizler sonucunda; kuru maddelerinin %67,12-89,42, kül değerlerinin %1,81-2,21, pH değerlerinin 6,21-6,55, titrasyon asitliklerinin %0,13-0,49, briks değerlerinin % 65,00-81,00, protein miktarlarının %4,59-7,89, yağ miktarlarının %4,25-11,00, HMF değerlerinin 5,99-39,63mg/l, L* değerlerinin 39,91-67,00, a* değerlerinin 2,26-16,85, b* değerlerinin 20,37-32,87, K değerlerinin 64,78-5199,54, n değerlerinin 0,07 ve 0,92 ve R2 değerlerinin 0,68-0,99 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Süt reçeli örneklerinin kuru madde, titrasyon asitliği, briks, protein, yağ, HMF miktarları ve K, n, R2, L*, a*, b* değerleri üzerinde istatistiksel açıdan p<0,05 düzeyinde önemli fark tespit edilmiştir. Örneklerin kül ve pH değerleri istatistiksel açıdan önemsiz (p>0,05) bulunmuştur. Duyusal değerlendirme sonuçlarına istatistiksel olarak bakıldığında renk ve tat özellikleri üzerinde fark (p<0,05) önemli iken kıvam ve koku özellikleri üzerindeki fark (p>0,05) önemsiz bulunmuştur.

Keçi sütüKoyun sütüManda sütü+1
Çisil Cebeci
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Kolostrum: farmakolojik, nutrasötikal ve fonksiyonel özellikleri

Kolostrum, süt vermeye başlayan memenin ilk sekresyonudur ve laktasyon sütünden farklı özellikler göstermektedir. Kolostrum protein, karbonhidrat, yağ, vitamin gibi besin maddelerine ek olarak özellikle spesifik fonksiyonlar için gerekli biyolojik olarak aktif moleküller olan immünoglobulinler, antimikrobiyal peptitler ve büyüme faktörleri bakımından zengindir. Yaşamın ilk gıdası olan kolostrum, yenidoğan insanlarda ve hayvanlarda sindirim sisteminin ve bağışıklık fonksiyonunun olgunlaşmasını ve doku büyümesini destekler, yenidoğanların immünolojik savunmasına katkıda bulunur. Sığır kolostrumunun yenidoğanlarda ve yetişkinlerde çeşitli hastalıkları önleyebilecek veya hafifletebilecek umut verici nutrasötiklerden biri olabileceğine dair ortaya çıkan çalışmalar bulunmaktadır. Yapılan bu derleme tez çalışmasında, kolostrumun nutrasötik bileşenlerinin tanımlanması ve çeşitli hastalıklara karşı koruma sağlamadaki rolü hakkında verilen bilgiler doğrultusunda; kolostrumun birçok önemli besin bileşenine sahip olduğu, terapötik kullanımını genişletmek için iyi tasarlanmış çift-kör kontrollü plasebo çalışmaların yapılması, hastalıkların tedavi edilmesinde aktif rollerinin bulunduğu, gıda katkı maddesi olarak kullanılabilirliği, immün sistemini geliştirmede etkin rol oynadığı, kolostrum için gelecek öngörüler arasında yer aldığı belirlenmiştir.

Merve Karlıdağ
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Patates ve mısır nişastalarının farklı oranlarda karışımlarının jelly üretimi üzerindeki tekstür ve duyusal özelliklerinin araştırılması

Günümüzde artan toplum bilinci, mevcut ürünlerin içeriğini sorgulamak veya ne kullanılarak üretildiğini bilmek gerek dini gerek ise sağlık yönünden sonuçlarının araştırılmasına neden olmuştur. Özellikle son yıllarda vegan tüketiminin artması, firmaların yeni vegan ürünler çıkarmasına neden olmuştur. Ayrıca mevcut ürünlerin vegan formülasyonları oluşturulmaktadır. Jelly yumuşak şekerlemelerde hayvansal bağ dokudan elde edilen jelatin kullanılmaktadır. Jelatinin gerek sığırdan gerek ise domuzdan elde edilebilmesi helal ürün olma açısından da tüketicilerde soru işaretleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada hem vegan ürün elde etmek hemde helalliği sorgulanmayacak bir jelly yumuşak şekerleme elde etmek amacıyla patates ve mısır nişastası kullanılarak 7 adet formülasyon oluşturulmuştur. Formülasyonlarda nişasta oranı ve çeşidi değişken olup, diğer hammaddeler sabit tutulmuştur. Elde edilen ürünler tekstürel ve duyusal açıdan analiz edilmiştir. Patates ve mısır nişastası kullanılan jelly ürünlerinde renk açısından birbirleri arasında herhangi bir fark bulunamamıştır. Su aktivitesi açısından sadece patates nişastası kullanılarak üretilen ürünler istenilen değer aralığında sonuç vermiştir. Tekstür analizlerinden yapışkanlık değerleri en yüksek olan örnekler patates nişastası kullanılan ürünler iken, sertlik değerleri en yüksek olan örnekler ise mısır nişastası kullanılan örneklerdir. Duyusal analizler 20 uzman panelist tarafından yapılmış olup 7 farklı formülasyonla yapılan örneklerin birbirlerine yakın puanlar aldığı gözlemlenmiştir. Jelatinli jelly yumuşak şekerlemeleri ile kıyaslama yapıldığında genel beğeni kabul edilebilir bir seviyede olduğu tespit edilmiştir.

Cengiz Top
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Farklı kavurma koşullarının kuruyemişlerin fiziksel, kimyasal özelliklerine ve mineral biyoerişebilirliğine etkisi

Bu çalışmada farklı kavurma koşullarında üretilen badem, fındık, kaju ve leblebi örneklerinde oluşan fiziksel ve kimyasal değişimler incelenmiştir. Bu çalışmada kuruyemişlerde farklı kavurma koşullarında; % nem, su aktivitesi, renk (L*, a*, ve b*), tekstürel özellikleri (sertlik ve kırılganlık), akrilamid miktarı, aflatoksin miktarı, elementel içerik (Ag, Ca, Cd, Cu, Cr, Fe, K, Mg, Mn, Na, P, Pb, Se ve Zn) ve in-vitro sindirim sonucunda mineral biyoerişebilirliği (Ca, Fe, K, Mg, Mn, Zn, P ve Se) incelenmiştir. Çalışma sırasında çiğ bademde 140 – 180 °C'de 10 – 30 dk, çiğ fındıkda 140 – 180 °C'de 15 – 35 dk, çiğ kajuda 135 – 175 °C'de 8 – 40 dk, ön kavrulmuş leblebide son kavurma işlemi olarak 150 – 195 °C'de 10-40 dk kavurma işlemi uygulanmıştır. Çalışmanın ilk kısmında kuruyemişlerin her bir kavurma koşulundaki kalite kriterlerini oluşturan nem, renk ve testürel özellik değerleri analiz edilmiş ve en fazla tüketici beğenisini oluşturan değerler tespit edilmiştir. Buna göre duyusal olarak en yüksek değeri alanlar; bademde nem % 2,2±0,04, L* değeri 52,13±2,4, sertlik 987,5±95,16 g ve kırılganlık 0,44±0,07 mm fındıkta nem % 1,29±0,03, L* değeri 72,25±3,4, sertlik 241,98±8,18 g ve kırılganlık 0,34±0,04 mm olarak, kajuda nem % 1,99±0,099, L* değeri 61,01±2,32, sertlik 229,08±32 g ve kırılganlık 0,24±0,1 mm ve leblebide nem % 5,12±0,02, L* değeri 74,24±2,57, sertlik 218,02±18,27 g ve kırılganlık 0,46±0,09 mm olarak belirlenmiştir. Isıl işlem ile istenilen tad, renk ve tekstür özellikleri oluşsa da aynı zamanda Maillard reaksiyonuna bağlı olarak akrilamid de oluşmaktadır. Kavrulan kuruyemişlerde tespit edilen en yüksek akrilamid miktarları; bademde 120,25 ppb, fındıkta 67,33 ppb, kajuda 184,59 ppb ve leblebide 148,63 ppb olarak belirlenmiştir. Fındıkta diğer kuruyemişlere göre daha az akrilamid oluştuğu saptanmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise kuruyemişlerin 14 farklı element için elementel içeriği ortaya konarak, kavurulan örneklerin in-vitro sindirim sonucunda mineral biyoerişebilirliğindeki değişim araştırılmıştır. Kuruyemişler arasında en yüksek Ca, P ve K miktarı bademde, en yüksek Ag, Mn ve Se miktarı fındıkta, en yüksek Cu, Fe, Mg ve Na miktarı kajuda ve en yüksek Zn miktarı leblebide belirlenmiştir. Mineral biyoerişebilirliğinin ısıl işlem ile azaldığı belirlenmiştir. Çiğ kuruyemiş örneklerinde mineral biyoerişebilirliği Ca için % 17,2 - % 38,8, Fe için % 11,9 - % 20,1, K için % 27,0 - % 39,5, Mg için % 29,6- % 46,8, Mn için % 13,4 - % 48,5, P için % 22,5- % 37,3, Se için % 10,6- % 41,8 ve Zn için % 12,9- % 38,2 aralığında tespit edilmiştir. Ca, Zn, P, Se ve K elementleri için in-vitro sindirim sonucunda en yüksek mineral biyoerişebilirlik değeri leblebide, Fe için bademde Mg için fındıkta ve Mn için kajuda tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında aflatoksin bulaşışı da incelenmiş ve kuruyemiş örneklerinin hiçbirinde aflatoksin B1, B2, G1 ve G2 tespit edilememiştir.

Hakan Apaydın
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Kinoa ve amarant unu ilavesinin Türk mantısının kalite özelliklerine etkilerinin belirlenmesi

Geleneksel olarak mantı üretimi, ülkemizde yaygın olarak tüketilen bir gıda maddesidir. Bu çalışmada; pseudo tahıl olarak bilinen kinoa ve amarant unları kullanılarak protein ve fenolik bileşenler açısından zenginleştirilmiş mantı üretilmiştir. Pseudo tahıllardan elde edilen unların mantıların kalite, teknolojik ve duyusal özelliklerine etkileri araştırılarak daha sağlıklı bir gıda ürünü geliştirilmesi hedeflenmektedir. Çalışma kapsamında buğday unu ile kombine edilmiş en uygun kinoa ve amarant kullanım oranının saptanması, elde edilen hamurun ürünün niteliklerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, %0, %5, %10, %15 ve %20 oranında kinoa ve amarant unları kullanılarak 9 farklı mantı hamuru elde edilmiştir. Hamurların pişme (pişme süresi, hacim ve ağırlık artışları, suda çözünen madde miktarı), fiziksel (renk), kimyasal (yağ, protein, toplam fenolik madde, antioksidan aktivite) ve duyusal özellikleri incelenmiştir. Kinoa ve amarant ilaveli mantı numunelerinde protein ve yağ oranının arttığı gözlemlenmiştir. En yüksek protein değeri %20 kinoalı mantıda %12,86, en yüksek yağ oranı ise %20 amarantlı mantı örneğinde %2,87 olarak tespit edilmiştir. Toplam fenolik madde miktarının ikame unların ilavesi ile arttığı görülmüş ve %20 kinoa içeren örnekte 31,34 mg GAE/100g, %20 amarant içeren mantı örneğinde ise 27,93 mg GAE/100g, olarak bulunmuştur. Antioksidant aktivite kinoa içeren mantı örneklerinde daha fazla gözlemlenmiş ve %20 kinoa içeren mantı örneğinde %44,67 olarak elde edilmiştir. Pişme testlerinde ise pişme süresi ikame unların miktarı ile artmış ve kinoa unu içeren mantı örneklerinde daha fazla olduğu görülmüştür. Renk parametrelerinde ise kinoa ilavesi arttıkça L* değerinin doğrusal olarak azaldığı gözlemlenmiş ve pişme prosesi ile tüm örneklerde L* değerinin azaldığı a* değerinin ise arttığı belirlenmiş ve bu değişim duyusal olarak olumlu karşılanmıştır. Son olarak gerçekleştirilen duyusal analizde tüm örnekler kabul sınırları içinde değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: mantı, kinoa, amarant, geleneksel ürün, yalancı-tahıl

Gamze Aygün
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Konvansiyonel ve organik tahin üretimi sırasında bazı fizikokimyasal özelliklerdeki değişimlerin incelenmesi

Tahin, susamdan (Sesamum indicum L.) çeşitli işlemler ile elde edilen, besin değeri yüksek ve yaygın olarak da tüketilen geleneksel gıda maddesidir. Bu çalışmada, endüstriyel ölçekteki konvansiyonel ve organik tahin üretim yöntemlerinde ham susamdan tahine kadar meydana gelen bazı fizikokimyasal özelliklerdeki değişimler belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, endüstriyel ölçekli konvansiyonel ve organik tahin üretim hatlarından kabuklu susam, kabuksuz iç susam (kabuk soyma-ayırma işlemi çıkışı), ön kurutma işlemi çıkışı iç susam, kavurma işlemi çıkışı kavrulmuş iç susam ve öğütme işlemi çıkışı konvansiyonel/organik tahin örnekleri alınmıştır. Organik tahin üretiminde organik ürün sertifikası bulunan organik susam kullanılmıştır. Elde edilen veriler sayesinde, proses farklılıkları ve bu farklılıkların tahinin özelliklerine etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmada susam ve tahin ürünlerinin nem, ham yağ, ham protein, kül, tuz, serbest yağ asitliği, peroksit, yağ asidi bileşimi, sterol bileşimi, toplam sterol ve bazı mineral içerikleri incelenmiştir. Elde edilen verilere tesadüfî blokları deneme desenine göre SPSS paket programı kullanılarak varyans analizleri uygulanmış olup, önemli bulunan varyasyon kaynaklarına Duncan çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Konvansiyonel ve organik tahin ürünlerinde farklı kavurma koşullarında, gıda güvenliği bağlamında proses kontaminantlarının izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik çalışmalar önem taşımaktadır.

Fizikokimyasal özelliklerOrganik gıdaSteroller+2
Kübra Kaplan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Sakız mayası (özü) hammaddelerinin nane aroması bileşenleri salınımına etkisi

Sakız yapısı itibariyle çözünebilen ve çözünemeyen kısım olan iki ana kısımdan oluşmaktadır. Çözünemeyen kısım dediğimiz bilinen adıyla sakız mayası (özü), ana fonksiyon olarak kontrollü salınım ile yararlı çözünebilen bileşenlerin alınmasını sağlayan ana taşıyıcı bileşendir. Çözünebilen kısım ise, polioller, şeker ve türevleri, aromalar, fonksiyonel yararlı bileşenler gibi hammaddelerden oluşan kısımdır. Bu çalışmada, temel olarak diğer atıştırmalık gıda ürünleri ile kıyaslandığında maliyeti çok daha yüksek bir ürün olan sakızın, ana taşıyıcısı olan sakız mayasından spearmint aroması bileşenlerinin salınımının araştırılması hedeflenmiştir. Sakız mayası formülü içerisine giren ana bileşenler olan elastomer (Butyl), doğal ve PVA (yapay reçine) oranları "Design Expert" programında belirlenen reçetelere göre değiştirilerek, böylece maya geliştirme çalışmalarında salınımın daha verimli olması için hangi sakız mayası hammaddelerinin daha etkili olduğu hangilerinin etkisinin daha az olduğu çalışılmıştır. Spearmint aromasının yüksek oranlı bileşenlerinden olan mentolün bu çalışmada sakız mayasından salınımları incelenmiştir. Elde edilen optimum reçeteler ile üretilen sakızlar 20 kişilik uzman panelistler tarafından aroma salınımı ölçümlenmiş, veriler istatistiksel metotlarla değerlendirilmiş, maya hammadde değişkenlerinin yapıya etkileri ölçülmüş ve belirli numunelerde GC/MS cihazı ile yapılan analitik salınım analizi ile duyusal aroma gücü/yoğunluğu kıyaslanmıştır. Duyusal değerlendirmenin analitik olarak yapılan analiz ile yakın benzerlikte olduğu görülmüştür. Buna göre tek başına olmasa da salınıma en fazla etkinin yapay reçine olan polivinil asetat (PVA) olduğu, yapılan formüllerde PVA reçinesinin oranının arttıkça aroma gücü/yoğunluğunun da arttığı bu çalışma sonunda görülmüştür. Bu çalışmada aynı zamanda bu 3 temel sakız mayası hammaddesinin değişik oranlarda kullanılması sonucu, sakız mayası yapısı (viskozite ve yumuşama noktası) ve sakız yapısına (duyusal ve tekstür sertlik) etkileri incelenerek önemli bulgular elde edilmiştir. Böylece sakız mayası ve sakız sektörü açısından önemli veriler elde edilmiştir.

AromaNaneSakız
Mümin Alaçam
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
DoctorateOpen AccessTR

Chia tohumuna atmosferik plazma uygulamasının farklı metotlarla elde edilen müsilajın teknolojik özelliklerine olan etkisinin incelenmesi

Yapılan çalışmada chia tohumlarına 30 saniye, 1 dakika ve 2 dakika olmak üzere 3 farklı sürede atmosferik jet plazma uygulanmasının ardından tohumlardan sıcak ve soğuk ekstraksiyon olarak adlandırılan 2 farklı metotla müsilajlar elde edilmiştir. Plazma uygulamasının ardından tohumun ham kül, nem, ham protein, yağ, yağ asitleri kompozisyonu ve toplam diyet lifi analizleri gerçekleştirilmiş ve fizikokimyasal farklılıklar gözlemlenmiştir. Elde edilen müsilaj jellerinde ise Small Amplitude Oscillatory Shear (SAOS) ve Large Amplitude Oscillatory Shear (LAOS) analizleri ile reolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Hem sıcak hem soğuk ekstraksiyonla üretilen müsilaj jellerinin SAOS analizlerinde vizkozitenin kontrol örneklerine göre arttığı ve artan kayma oranı ile azalan (shear thinning) akış davranış özelliği gösterdiği tespit edilmiştir. LAOS analizlerinde ise lineer viskoelastik bölgenin soğuk ekstraksiyon müsilajlarında daha uzun olduğu tespit edilmiş ve tüm örnekler için G' değeri düşük gerinim değerlerinde (%1,2) G'' değerinden yüksek olduğu görülmüştür. LAOS analizleri sonucu müsilajların yapısal farklılıklar içerdiği sonucuna varılmıştır. SAOS analizlerinde viskozite açısından en iyi sonuçları veren örnekte emülsifiye etme yeteneği, emülsiyon stabilitesi, su ve yağ tutma kapasiteleri tespit edilmiştir. Müsilajlarda plazmanın etkisinin araştırılması için FTIR ve SEM görüntüleme analizleri gerçekleştirilmiştir.

PlazmaReolojiÇiya tohumu
Şebnem Mutlu
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Kefir kültürü ilavesiyle fonksiyonel yoğurt üretimi

Bu tez çalışmasında kefir kültürü ilavesiyle üretilmiş fonksiyonel bir yoğurt üretimi ve kabul edilebilirliğinin araştırılması hedef alınmıştır. Yoğurt kültürü ile kefir kültüründeki faydalı mikroorganizmaların aynı fermantasyonda etkileşimleri, ürünün duyusal, fizikokimyasal ve teknolojik özellikleri üzerindeki değişimleri ile üründe raf ömrü boyunca canlılıklarını muhafaza etmeleri araştırılmıştır. Bu amaçla farklı sıcaklıklardaki fermantasyonlar da incelenerek optimum üretim reçetesi oluşturularak bu iki fonksiyonel üründeki mikrobiotanın tek ürünle piyasaya/tüketiciye ulaşmasındaki aşamalar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla %3 yoğurt kültürü ile 42°C-45°C'de inkübasyon (A örneği), %2 yoğurt kültürü + %1 kefir kültürü ile 42°C-45°C'de inkübasyon (B örneği) ve %2 yoğurt kültürü + %1 kefir kültürü ile 35°C-37°C'de inkübasyon (C örneği) olmak üzere üç farklı ürün üretimi gerçekleştirilmiş ve 21 gün boyunca +4°C'de muhafaza edilmiştir. Depolamanın 1., 7., 14. ve 21. günlerinde üretilen yoğurtların duyusal, fizikokimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri saptanmıştır. Araştırma sonucunda örneklerin kurumadde değerleri %15,72-16,76, yağ değerleri %4,20-4,50 arasında bulunmuştur. Viskozite değerlerinin 58,00-248,66 mPa.s, serum ayrılması değerlerinin 6,86-10,23 ml/25g, titrasyon asitliğinin % 0,83-0,98, pH' nın 4,11-4,72 arasında olduğu da saptanmıştır. Laktobasil sayılarından en yüksek ortalama değer 9,12 kob/ml (log10) ile B örneğinde, Laktokok sayılarında en yüksek değer 8,63 kob/ml ile A örneğinde elde edilirken, en yüksek ortalama maya sayısı da 6,10 kob/ml ile C örneğinde saptanmıştır. Görünüş açısından 4,91 ile A örneğinin, kıvam açısından 4,58 ile B örneğinin, koku açısından 4,42 ile A örneğinin, tat açısından 4,17 ile A örneğinin, toplam kabul edilebilirlik açısından 4,67 ile A örneğinin en yüksek ortalama değere sahip oldukları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kefir, Yoğurt, Fonksiyonel Gıda, Probiyotik, Mikroflora

Fonksiyonel besinlerKefirMikroflora+2
Gkıoultsın Alı Chatıp
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Gıdalarda 3- ve 2- monokloropropandiol (MCPD) ve esterleri ile glisidil yağ asidi esterlerinin (GE) oluşum mekanizması, analiz ve eliminasyon metodları

Son zamanlarda gıdalarda keşfedilen işlem kirleticilerinin çoğu, geleneksel yiyecek ve bileşenlerin hazırlanması sırasındaki ısıtma aşamasında oluşmaktadır. Gıdanın ısıya maruz kalması, mikrobiyal tehlikeleri azaltmak veya ortadan kaldırmak aynı zamanda yiyecekleri lezzetli hale getirmek gibi sayısız yararlarının yanı sıra, işlem uygun şekilde kontrol edilmezse (örneğin aşırı pişirme) bazı riskler de taşır. Geçtiğimiz yirmi yılda, gıdalarda akrilamid ve furan gibi bir dizi kimyasal kirletici keşfedildi. Bu kimyasallardan biri de 3-Monokloropropan-1,2- diol (3-MCPD) ve glisidil esterdir (GE). 3-MCPD ve GE serbest veya esterleşmiş formlarda bulunabilen ısıl işlem kaynaklı gıda bulaşanlarıdır. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) GE`lerin insanlarda muhtemel genotoksik ve kanserojen (2A Grubu) etkisine sahip olduğunu belirtirken, 3-MCPD`nin genotoksik olmayan olası kanserojen (2B Grup) etkiye sahip olduğu belirtilmiştir. 3-MCPD rafine bitkisel yağlar, patates ürünleri, kızarmış yiyecekler, bebek mamaları, kahvaltılık gevrekler, et ürünleri, süt ürünleri, tahıl ve unlu mamuller, bisküviler, çorbalar, soslar ve kavrulmuş kahvede gıda gıdalarda tespit edilmiştir. Bu çalışmalar içerisinde en dikkat çekici olanı yenilebilir rafine bitkisel sıvı ve katı yağlardaki yüksek seviyelerde bulunan 3-MCPD esterleridir. EFSA, 3-MCPD ve esterleri için günlük tolere edilebilir alımı 2 μg/kg vücut ağırlığı olarak bildirmiştir. Günümüzde gıdalarda bulunan MCPD ve GE'nin tespiti için ağırlıklı olarak kullanılan 3 dolaylı yöntem bulunmaktadır ve 2014 yılında Avrupa Komisyonu tarafından bu yöntemlerin kullanılması tavsiye edilmiştir. Bu yöntemler; AOCS Resmi Yöntemi Cd 29a-13 (Unilever yöntemi), AOCS Resmi Yöntemi Cd 29b-13 (3- in-1), AOCS Resmi Yöntemi Cd 29c-13 (DGF C-VI 18 (10). Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: 3-MCPD, 2-MCPD, Glisidil esterleri, palm yağı, zeytinyağı

Glisidil esterleriOrganik bileşiklerPalm yağı+1
Özkan Aslan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı oranlarda manda ve inek sütü karışımlarından üretilen yoğurtların fizikokimyasal, aromatik, reolojik ve duyusal özelliklerinin belirlenmesi

Çalışmamızda manda ve inek sütlerinin 5 farklı kombinasyonundan elde ettiğimiz yoğurtların fizikokimyasal, reolojik, mikrobiyolojik ve duyusal özellikleri incelenmiştir. Elde edilen kuru madde, kül, yağ, titrasyon asitliği, protein, pH ve renk (L, a(-) ve b) değerleri % olarak sırasıyla 12.18-26.79; 0.7-0.88; 4.3-12; 0.78-1.47; 3.09-5.63; pH 3.81-4.33; L değeri: 94.09-95.33 ; a değeri: 1.87-2.36 ve b değeri: 9.6-11.3 olarak bulunmuştur (p<0.05). Uçucu bileşen analizi sonucunda; yoğurt için en önemli bileşen olan asetaldehit, aldehit grubundaki en baskın bileşen olarak bulunmuştur (p<0.05). Asetaldehit bileşenine ek olarak yoğurdun aromasına katkıda bulunduğu belirtilen aseton, diasetil, 2-bütanon, 2-heptanon ve 2-nonanon gibi diğer bileşenlerin de baskın rol üstlendiği belirlenmiştir (p<0.05). Yoğurt bakterisi sayıları ise logaritmik birim olarak; S. thermophilus 6.68-9.32 kob/ml, L.bulgaricus 4.15-5.61 kob/ml değer aralığında belirlenmiştir (p<0.05). Tekstür yapısında sıkılık, tutarlılık, yapışkanlık (-) ve viskozite (-) değerleri incelenmiş ve sırasıyla 145.25-720.4 g, 6186,01-36478,37 g/.sec, 80,585-460.01 g, 276.82-1920.47 g/sec aralığında bulunmuştur (p<0.05). Yoğurtların duyusal değerlendirmesinde koku, lezzet, dış görünüş, ağızda kıvam ve kaşıkla kıvam parametreleri incelenmiştir. Kaşıkla kıvam parametresinde %100 manda ve %75 manda-%25 inek sütünden yapılan yoğurt örneklerinin daha sert bir kıvamda olduğu belirlenmiş ve panalistler tarafından daha çok beğenilmiştir (p<0.05). Lezzet ve ağızda kıvam parametrelerinde %50 manda- %50 inek sütünden yapılan yoğurt örneğinin en çok beğenilen yoğurt çeşidi olduğu görülmüştür (p<0.05).

Aromatik bileşiklerDuyusal özelliklerFizikokimyasal özellikler+4
Kübra Haktan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Prejelatinize buğday unu ilavesinin, farklı kek çeşitlerinin fiziksel, tekstürel ve duyusal kalite parametrelerine etkisinin incelenmesi

Bu çalışma kapsamında, özellikle su absorbsiyonu, hamur kıvamı gibi temel değişkenler üzerine etkisi olduğu bilinen prejelatinize buğday ununun kek tipi pişmiş unlu mamullerinin kalite parametrelerine olası etkilerinin ortaya konulmasının değerlendirilmesi yapılmıştır. Prejelatinize buğday ununun kek ürünlerindeki etkisini en geniş kapsamıyla ele alabilmek için muffin, pankek ve pandispanya gibi sıvı formülasyonlu ürünler belirlenerek, bunların fiziksel, duyusal ve tekstürel kalitesi üzerine etkilerini belirlemek için analizler yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde PBU ilavesinin keklerde su tutma kapasitesini arttırdığı ve bunun da geç bayatlamayı sağlayacak bir özellik olduğu için olumlu bir katkı olarak değerlendirilebileceği tespit edilmiştir. Bununlaa birlikte sertlik değerindeki değişime bakıldığında PBU ilavesinin muffin ve pankekten ziyade pandispanya türü keklerde son ürün kalitesine daha olumlu etkide bulunma potansiyelinde olduğu belirlenmiştir.

Buğday unuEkstrüzyonKek+1
Aysun Hocaoğlu
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Doğal bir antimikrobiyel ve antioksidan olan propolisin köfte üretiminde kullanımı

Propolis, arılar tarafından üretilen, sağlık açısından pek çok yararı (antimikrobiyal, antibakteriyel, antioksidan vb.) olan doğal bir maddedir. Fakat bu ürün günümüzde yeterince değerlendirilmemektedir. Bu çalışma doğal bir antimikrobiyal ve antioksidan olan propolisin köfte üretiminde kullanım olanaklarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla propolis ekstraktı köfte formülasyonuna farklı oranlarda (% 0.1, % 0.3, % 0.5, % 1) ilave edilmiştir. Çalışmada çiğ haldeki kontrol grubu ve propolis katkılı köftelere kimyasal (pH, TBA, Toplam Fenolik Madde, DPPH ve ABTS), fiziksel (Su aktivitesi ve renk analizi), mikrobiyolojik ve duyusal değerlendirme analizi uygulanmış ve sonuçları değerlendirilmiştir. Propolis katkısı köfte numunelerinin mikrobiyolojik özellikleri üzerinde anlamlı bir değişiklik meydana getirmezken (p>0.05), propolis miktarı ile paralel olacak şekilde TBA değerlerini azalttığı, Toplam fenolik madde (TFM), DPPH ve ABTS değerlerini önemli ölçüde arttırdığı görülmüştür. En düşük TBA değeri 1,4 mg MA/kg ile % 0,5 PKK grubunda, en yüksek TFM değeri 789,3 mg GAE/ kg ile % 1 PKK grubunda, en yüksek DPPH değeri 532,46 µM Trolox/kg ile % 1 PKK grubunda, en yüksek ABTS değeri ise 850,25 ile yine % 1 PKK grubunda görülmüştür. Propolis ilavesinin köftelerde genel olarak lipit oksidasyonunu geciktirdiği, antioksidan aktiviteyi arttırdığı belirlenmiştir. Bu veriler ışığında köftelerin orijinal yapısı değiştirilmeden belirli oranlarda propolis ilavesi yapılarak kullanılabileceği düşünülmüştür. Böylece sağlık açısından daha faydalı bir fonksiyonel ürün meydana geleceği görülmüştür. Kıymetli bir antioksidan olan propolisin farklı ürünler üzerinde kullanımı ile ilgili çalışmalar yapılması, yeni ve daha fazla sayıda fonksiyonel ürün tasarlanması önerilmektedir.

Aslıhan Çevik Özkır
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Börülce (Vigna unguiculata) ununun Kırklareli köftesi üretiminde kullanım olanakları

Tez çalışmasında; börülce (Vigna unguiculata) ununun Kırklareli köftesinin bazı fiziksel, kimyasal, tekstürel ve duyusal özellikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, geleneksel Kırklareli köftesi formülasyonuna dört farklı oranda (%2, %4, %6 ve %8) börülce unu ilave edilmiştir. Çiğ ve pişmiş köfte örneklerinin fiziksel, kimyasal ve tekstürel özellikleri ile pişmiş örneklerin duyusal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, börülce ununun fiziksel ve kimyasal özellikleri de analiz edilmiştir. Köfte formülasyonunda börülce unu oranı arttıkça örneklerin su aktivitesi (aw), nem, yağ, serbest yağ asidi ve tuz değerlerinin azaldığı; pH, protein, kül, karbonhidrat, toplam diyet lifi ve tekstür değerlerinin arttığı belirlenmiştir. Köfte örneklerinin yağ asitleri kompozisyonunda oleik asidin (çiğ örneklerde %35,82-%36,96; pişmiş örneklerde %36,89-%37,92) en yüksek değere sahip olduğu, bunu sırasıyla palmitik (çiğ örneklerde %25,88-%27,08; pişmiş örneklerde %25,92-%27,50) ve stearik asitlerin (çiğ örneklerde %22,11-%23,89; pişmiş örneklerde %23,62-%23,91) izlediği saptanmıştır. Börülce unu ilavesi çiğ Kırklareli köftesi örneklerinin renk (L* değeri 43,40-53,88 ve b* değeri 13,92-18,11), pH (5,83-5,94), su aktivitesi (0,96-0,98), nem (%44,03-%50,63), protein (%17,70-%21,89), yağ (%19,49-%22,97), karbonhidrat (%6,77-%12,11), tuz (%1,28-%1,74) ve toplam diyet lifi (%2,81-%5,08) değerlerinde; pişmiş Kırklareli köftesi örneklerinin ise renk (a* değeri 5,64-9,44 ve b* değeri 9,77-18,06), nem (%39,27-%45,24), protein (%19,92-%23,45), yağ (%23,08-%26,19), karbonhidrat (%5,92-%11,30) ve toplam diyet lifi (%3,28-%5,40) değerlerinde istatistiksel olarak önemli farklılıklar (p<0,05) oluşturmuştur. Buna karşın börülce unu kullanımı, köfte örneklerinin ağırlık kaybı, kül, serbest yağ asidi, tekstür ve duyusal analiz değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p>0,05) oluşturmamıştır. Duyusal analizde, börülce unu ilave edilmiş örnekler arasında en fazla beğeniyi %4 börülce unu ilaveli köfte örneği almıştır. Elde edilen veriler, Kırklareli köftesi üretiminde tekstürel ve duyusal özellikleri hissedilir düzeyde etkilemeden börülce ununun %4 oranına kadar ilave edilebileceğini ortaya koymuştur.

Esra Kahraman
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Yaygın karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench) kepeği ilave edilerek üretilen köftelerin kalite özelliklerinin belirlenmesi

Tez çalışmasında karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench) kepeğinin köfte örneklerinde bazı fiziksel, kimyasal, tekstürel ve duyusal özellikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, geleneksel köfte formülasyonuna dört farklı oranda (%2, %3, %4 ve %5) karabuğday kepeği ilave edilmiştir. Karabuğday kepeğinin farklı oranlarda ilave edilmesiyle hazırlanan köfte örneklerinde fiziksel ve kimyasal analiz olarak ağırlık kaybı, renk, tekstür, nem, protein, yağ, kül, TBA oranları belirlenmiş; duyusal olarak da örneklerin renk, görünüş, koku, lezzet, tekstür ve genel kabul edilebilirliği incelenmiştir. Ayrıca karabuğday kepeğinin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri de analiz edilmiştir. Köfte formülasyonunda karabuğday kepeği oranı arttıkça örneklerin ağırlık kaybında azalma, pişirme veriminde ise artış belirlenmiştir. En yüksek pişirme verimi %5 karabuğday kepeği ilaveli köfte örneğinde (%75,98) en düşük pişirme verimi ise karabuğday kepeği içermeyen kontrol örneğinde tespit edilmiştir (%68,80). Karabuğday kepeği eklenmesi köfte örneklerinde pişirme verimini arttırmıştır (P >0,05). Karabuğday kepeği ilave edilmiş çiğ köfte örneklerinde L*, a*, b* değerleri kontrolden daha düşük bulunmuştur. Karabuğday kepeği ilave edilmiş köfte örneklerinde karabuğday kepeği miktarı arttıkça pH değerinde istatistiki olarak önemli bir fark oluşmamıştır (P >0,05). Karabuğday kepeği ilavesiyle pişmiş köfte örneklerinin aw değerinde istatistiki olarak önemli fark tespit edilmiştir (P <0,05). Karabuğday kepeği ilave edilmiş çiğ ve pişmiş köfte örneklerinde karabuğday kepeği miktarı arttıkça nem (%) değerinde istatistiki olarak önemli bir fark tespit edilmemiştir (P >0,05). Karabuğday kepeği ilave edilmiş çiğ köfte örneklerindeki karabuğday kepeği miktarı arttıkça kül (%) değerlerinde hafif bir artış gözlenmiş ancak bu durum istatistiki açıdan önemli bir fark oluşturmamıştır (P >0,05). Köfte örneklerinin protein oranlarında önemli bir fark tespit edilmemiş, yağ oranlarında ise istatistiki açıdan önemli bir fark tespit edilmiştir (P <0,05). Tüm örneklerde depolama boyunca TBA sayısında artma gözlenirken, özellikle depolamanın 3. ve 6. Gününde, karabuğday kepeği ilaveli ürünlerde kontrol örneğine kıyasla daha düşük düzeyde TBA değerleri tespit edilmiştir (P <0,05). Duyusal değerlendirme sonuçlarına göre, karabuğday kepeğinin ilave oranı arttıkça köfte örneklerinin panelistler tarafından beğenilirliği azalmıştır. %2 ve %3 oranında karabuğday kepeği içeren köfte örneklerinin genel beğenilirliği birbirine yakın bulunmuştur. Köfte örneklerine %3 karabuğday kepeği ilavesi, duyusal değerlendirme, TBA, pişirme verimi, ağırlık kaybı açısından olumlu sonuçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Karabuğday, Karabuğday kepeği, Köfte, TBA

Nuray Coşar
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Ticari çilek reçeli üretiminde farklı şurup kullanımının ve soğutmanın son ürünün fizikokimyasal özellikleri üzerine etkisinin incelenmesi

Hidroksimetilfurfural (HMF), gıdalara uygulanan ısıl işlem miktarı ve süresi hakkında bilgi veren indikatör bir bileşendir. Bal, reçel, pekmez, salça, kahve gibi yaygın tüketilen pek çok gıdada değişen oranlarda bulunmaktadır. Reçelde tespit edilen HMF miktarı, üreticilerin süreçteki kritik noktaları tespit etmesi açısından önemlidir. Günümüzde endüstriyel pişirme ekipmanlarının kullanımı HMF miktarını ev tipi reçellere göre önemli düzeyde düşürmektedir. Ancak piyasadaki ürünlerde yapılan çok sayıda araştırmada tespit edilen değerler, Türk Standartlarında belirtilen limitlerin üzerindedir. Farklı glikoz şurubu formülasyonları ve soğutma aşamalarının son üründeki HMF miktarına etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, 2 farklı şeker profiline sahip glikoz şurubu ve bunların %50-%50 karışımı kullanılarak endüstriyel ölçekli vakum evaporatörlerde 3 ayrı çilek reçeli üretilmiştir. Pişme sonrası 3 farklı şurup formülüne sahip çilek reçellerinin her birinden alınan numunelerin bir kısmı 18°C'lik ortam şartlarına, bir kısmı 4°C'lik soğuk dolap şartlarına alınmıştır. Bir kısım örnek soğutma tüneline gönderilerek tünel çıkışında örneklerin yarısı 18°C, diğer yarısı ise 4°C muhafaza şartlarına alınmıştır. Tüm örneklerde pişme sonrası yapılan ilk analizlerde pH, briks, titrasyon asitliği, HMF, tekstür, reoloji ve renk değerleri incelenmiştir. 4 aylık depolama süresince ise çeşitli kalite özellikleri takip edilmiştir. Tüm örneklerde en yüksek HMF miktarı pişme sonrası direkt olarak 18°C şartlarına alınan örneklerde gözlenmiştir, soğutma adımlarının eklenmesi ile HMF miktarında önemli düzeyde düşüş görülmüştür. (p<0,05) Bu doğrultuda reçel endüstrisinde HMF miktarının sınırlandırılmasında vakum evaporaör ile pişirmenin yanı sıra soğutma parametrelerinin geliştirilmesi konusunda çalışmalar yapılabileceğinden söz edilebilir.

Tuba Yeşiltaş
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Jelatin içermeyen marshmallow ürünü geliştirilmesi

Bu çalışmada, marshmallow ürünlerinde jelatin ikamesi olarak bitki bazlı aquafaba ve jelleşme özelliği yüksek olan gellan gam kullanımı araştırılmıştır. Bu amaçla formülasyon optimizasyonu için Design Expert programı kullanılarak response surface metodu kullanılmıştır. Jelatin içermeyen marshmallow ürünlerinde aquafaba ve gellan gamın minimum ve maksimum oranları yapılan ön denemeler sonucunda belirlenmiştir. Optimum sonucu elde etmek amacıyla deneme deseni kapsamında üretilen marshmallow ürünleri yoğunluk ve duyusal (genel beğeni) sonuçları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre jelatinsiz marshmallow örneklerine ait aquafaba oranı %1,70 iken, gellan gam %0,50 olarak bulunmuştur. Ardından üretimi yapılan bu örnekte su aktivitesi, yoğunluk, renk, diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC), polarize ışık mikroskobu (PLM), reolojik, tekstürel ve duyusal analizler yapılmıştır. Jelatin içermeyen marshmallow örneğinin kontrol örneğine kıyasla su aktivitesi, yoğunluk ve Tson değerlerinde artış olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, yeni formülasyona sahip örneğin enstrümental sertlik parametresinde düşüş gözlemlenirken bu durum genel beğeni algısını olumsuz etkilemiştir. Yapılan tüm analizler sonucunda aquafaba ve gellan gamın köpük oluşumunu destekleyici ve hidrokolloidal özelliklerinden dolayı hayvansal kaynaklı jelatin yerine optimum değerlerde bitki bazlı bileşenlerin kullanımının marshmallow ürünlerine farklı bir bakış açısı kazandırabileceği ortaya konmuştur.

Gıda mühendisliğiVegan
Elif Erşahin
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı anaçlar üzerine aşılı cabernet franc (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidinden üretilen şarapların kalite özelikleri

Bu çalışmada Tekirdağ ilinin Şarköy ilçesi sınırları içinde bulunan özel üretici bağlarında yetiştirilen Fercal, 41B ve 140Ru anaçları üzerine aşılanmış Cabernet Franc üzüm çeşidi kullanılarak üretilen şarapların, bazı özellikleri ile fenolik ve aromatik bileşenlerindeki farklılıklar belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre,Toplam fenolik madde miktarı Fercal anacına ait şarapta 1504,29 mg GAE/L, 41B anacında 1690,00 mg GAE/L ve 140Ru anacında ise 1932,86 mg GAE/L olarak belirlenmiştir. 12 adet fenolik asit, 1 adet stilben, 1 adet flavanol triolleri, 4 adet flavonoller ve 3 adet flavonoid olmak üzere 21 adet fenolik bileşik tespit edilmiştir. Fercal anacına ait şarapta 51 adet, 41B anacının şarabında 51 adet ve 140Ru anacına ait şarapta ise 51 adet aroma maddesi tanımlanmıştır. Fercal, 41B ve 140Ru anaçlarına ait Cabernet Franc şaraplarında sırasıyla; yüksek alkoller (11-12-12 adet), esterler (15-14-15 adet), uçucu asitler (10-11-10 adet), 6C'lu bileşikler (2-1-2 adet), karbonil bileşikler (2 adet), uçucu fenoller (5-5-4 adet), organik sülfürlü (1 adet) ve laktonlar (6 adet) tanımlanmış ve miktarları belirlenmiştir.

Kırmızı şarapŞaraplık üzüm
Buket Yıldız
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Karabuğday ve siyez bulgurundan üretilen çiğ köftelerin özellikleri

Bu tez çalışması; geleneksel çiğ köfte yapımında kullanılan esmer çiğ köftelik ince bulgur yerine siyez bulguru ve karabuğday bulgurunun kullanımı olanaklarının araştırılması amacıyla yapılmıştır. Son çeyrek yüzyılda Türkiye'de franchise yöntemi ile çiğ köftenin hızlı üretim ve satış faaliyetine geçmesi farklı markaların işletme açmasına ve ülke genelinde tüketimin artmasına sebebiyet vermiştir. Bu çalışmada siyez bulguru ve karabuğday bulguru ile çiğ köfte formülasyonu hazırlanmıştır. Araştırmada tüm örnekler fiziksel (aw, renk) kimyasal (yağ, karbonhidrat, protein, kuru madde, kül, pH) mikrobiyolojik (Salmonella spp., E.coli, Listeria monocytogenes, aerobik koloni sayımı, koagulaz pozitif stafilokok sayımı, maya-küf sayımı ) ve duyusal açıdan incelenerek sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre geleneksel çiğ köfte kullanımına alternatif olarak kullanılan karabuğday bulgurunun gluten içermemesinden dolayı özellikle glutensiz gıdalar ile beslenmek isteyenler için alternatif bir ürün kaynağı oluşturabileceği, siyez bulgurundan üretilen çiğ köftelerin ise diğer çiğ köfte örneklerinden daha fazla protein oranına sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda siyez bulgurundan üretilen çiğ köfte örneklerinin duyusal özelliklerinin tüketiciler tarafından kabul edilebildiği ancak karabuğdaydan üretilen çiğ köfte örneklerinin duyusal özellikler açısından geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Dilan Gündüzgiden
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Çeşitli laktik asit bakterilerinin kullanımı ile hazırlanan ekşi mayanın, ekmekte küf gelişimine etkisinin belirlenmesi

Bu çalışma, sıvı ekşi hamur üretimi için antifungal aktiviteye sahip üç farklı bakteri suşu (Lactiplantibacillus pentosus SC-9, Lactocaseibacillus rhamnosus E-106 ve Lactobacillus paraplantarum N-15) kullanarak çeşitli koşulların optimizasyonunu ve yüksek antifungal aktiviteye sahip sıvı ekşi mayaların hazırlanmasını ele almaktadır. Ekşi mayalar buğday, çavdar, siyez ve yulaf unları ile ayrı ayrı hazırlanmış ve 30°C ve 37°C'de kontrol gruplarıyla birlikte optimizasyon çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Toplam canlı sayımı, laktik asit bakterisi sayımı, toplam maya ve küf sayımları, pH, titrasyon asitliği, HPLC, GS-MS ve LS-MS/MS yöntemleriyle metobolit tespitleri ve Penicillium expansum, Fusarium oxysporum ve Aspergillus niger küfleri üzerinde antifungal aktivite testleri yapılmıştır. Sonuçlar, Lactocaseibacillus rhamnosus E-106 ile hazırlanan sıvı ekşi mayanın, Fusarium oxysporum küfüne karşı 48.saat, 30°C'de, 32,58 mm zon çapı ile iyi bir antifungal aktiviteye sahip olduğu bulunmuştur. Yine Lactocaseibacillus rhamnosus E-106 suşunu içeren ekşi mayalarda, HPLC ile laktik asit, GS-MS ile normal ekmeğe göre daha zengin uçucu metobolit ve LS-MS/MS sonuçlarına göre K3 ve K4 nolu ekşi mayalarda fenillaktik asit varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca in silico modelleme çalışmaları, Moleküler Kenetleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş, laktik asit bakterilerinin; fenillaktik asit, laktik asit, asetik asit, malik asit, reuterin, hidrojen peroksit gibi önemli metabolitleri ile kontrol grubu olarak seçilen natamisinin, fungal hif büyüme proteinlerine olan bağlanma enerjileri hesaplanmış ve fenillaktik asidin -6,3 kcal/mol ile diğer metabolitlere göre daha yüksek antifungal aktiviteye sahip olduğu bulunmuştur. Bu tez kapsamında antifungal aktiviteye sahip fonksiyonel sıvı ekşi maya ilk defa üretilmiş ve antifungal metabolit üretimi açısından suş ve koşul optimizasyonları gerçekleştirilmiştir.

Antifungal aktiviteBiyoinformatikBiyoteknoloji+6
Kübra Sağlam
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı ekstrüde tahıl karışımları ile elde edilen ek gıda formülasyonlarının bebek beslenmesine yönelik olarak değerlendirilmesi

Bu çalışma, Dünya Gıda Programı'nın (World Food Programme, WFP) bebekler ve 5 yaş altı çocuklar için beslenme desteği olarak verdiği hazır mama (ek gıda) karışımlarının modifikasyonu üzerine odaklanmaktadır. Tez çalışmasında, temel bileşimi buğday-soya (BS) ve mısır-soya (MS) olan iki karışım esas alınmış ve bu karışımlardaki vitamin ve mineral içeriği sabit tutulmak kaydıyla soya miktarlarını azaltıp prejelatinize tahıl unu miktarlarını artırarak daha düşük maliyetli mama toz karışımlarının formüle edilmesi amaçlanmıştır. Buğday-Soya bazlı ürünlerde %70 buğday ve %30 soya, Mısır-Soya bazlı ürünlerde ise %70 mısır ve %30 soya kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 12 farklı paçal numunesi hazırlanmış ve bu örneklerde kül, protein, yağ, rutubet, elek, Bostwick, su aktivitesi ve renk analizleri yapılmıştır. Ekstrüzyon işlemi ile elde edilmiş prejelatinize buğday veya mısır unu ilave edilerek daha düşük maliyetle elde edilmesi düşünülen ürünlerde, bileşimdeki soya oranının azalmasıyla, protein ve yağ miktarlarında bir miktar düşüş yaşanmıştır. Diğer kalite parametreleri bakımında maksimum %3,8 kül, %5,09 rutubet ve %0,32 su aktivitesi ile WFP'nin belirlediği 100mm/30s Bostwick akışkanlık limitinin minimum 111,67mm/30s tespiti ile ilgili kalite parametrelerinin sağlandığı tespit edilmiştir. İlk etapta BS-76 düzeyine kadar olan karışımlarının ürünün kalite parametrelerinde önemli bir düşüşe neden olmadığı belirlenmiştir. Mısır-Soya bazlı ürünlerde ise üretimde kullanılacak mısır hammaddesinin arttırılması mamaların protein oranının WFP kriterlerinin altına düşmesine yol açmıştır. Sonuç olarak, ekstrüde edilmiş buğday unu ilavesiyle belirli numunelerde WFP'nin besleyicilik spektrumları dışına çıkmadan kontrol numunesine oranla %8,5 oranla tahıl içeriği arttırılmış ürünler üretilmesinin %9'luk maliyet düşüşü sağlayarak mama karışımlarının formüle edilebileceği ortaya koyulmuştur.

Bebek mamalarıEkstrüzyon
Çisemgül Pehlivanoğulları
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Bitkisel protein ile zenginleştirilmiş vegan yumuşak şeker ürünlerinin geliştirilmesi

Proteinler özellikle büyüme, gelişme ve hücre onarımı bakımından ihtiyaç duyulan önemli besin gruplarıdır. Dünyadaki nüfusun artmasıyla birlikte özellikle hayvansal protein kaynaklarının yetersiz kaldığı bilinmektedir. Tüm bunlara alternatif olarak protein ihtiyacını karşılayan bitkisel proteinler, doymuş yağ içermemeleri, kolay bulunabilir olmaları ve besleyici özellikleri sayesinde hayvansal proteinlere alternatif olarak görülmektedir. Bu çalışmada, bitkisel protein kaynağı olarak bezelye, balkabağı, fasulye, bakla ve pirinç proteinleri kullanılarak vegan yumuşak şeker üretimi yapılmıştır. Farklı protein içeriği oranlarına sahip bitkisel proteinler son üründe %3, %6, %9 ve %12 protein içeriği olacak şekilde formülasyonlarda kullanılmıştır. Hedeflenen protein içerikleri elde edilen örneklerde su aktivitesi, pişme briksi, tekstür, renk ölçüm, erime, hızlandırılmış raf ömrü ve duyusal değerlendirme analizleri yapılmıştır. Tekstürel olarak %3 protein içerikli ürünlerin sertlik değeri 597g-1013g değerleri arasında iken %12 protein içerikli ürünlerin 1113g ve 2955g değerleri arasında çıktığı ancak jelleşme kabiliyetinin düştüğü gözlemlenmiştir. %3 protein içerikli ürünlerde su aktivitesi değeri %0,6818 ile %0,7029 iken, protein oranı %12 olduğunda su aktivitesi değerinin %0,7481 ile %0,7471 aralığında olduğu tespit edilmiştir. Renk değerleri incelendiğinde %3 ve %12 protein içerikli yumuşak şeker ürünlerinde 60,155 ile 75,530 L değerleri en yüksek fasulye proteinli ürün çeşidinde ölçülmüştür. Renk ölçüm analizinde proteinli yumuşak şeker ürünlerinin ΔE değerleri, protein oranı artışına bağlı olarak arttığı görülmüştür. Son olarak yapılan duyusal değerlendirme ve hızlandırılmış raf ömrü sonuçlarına göre %3 protein içerikli yumuşak şeker ürünlerinin tercih edilme oranının yüksek ve raf ömrü süresince stabil olduğu görülmüştür.

Dilara Daştan
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Üzüm cibresi unu ile zenginleştirilmiş dondurma külahı üretimi

Bu tez çalışmasında, üzüm sanayisinin bir yan ürünü olan üzüm cibresinin, dondurma külahı üretiminde hem fenolik bileşikler hem de diyet lifi açısından son ürünü zenginleştirmesine katkıda bulunması amacıyla formülasyon modifikasyonu amaçlanmıştır. Üzüm cibresi, fenolik bileşikler, antioksidanlar ve diyet lifi açısından zengin bir içeriğe sahiptir. Çalışmada, dondurma külahı yapımında kullanılan buğday unu %1, %3 ve %5 oranlarında azaltılarak, yerine üzüm cibresi unu eklenmiştir. Üretilen külahlarda ağırlık artışı, su aktivitesi, nem, kül, duyusal, renk, toplam fenolik madde ve tekstür analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, %1 ve %3 oranında üzüm cibresi unu ile zenginleştirilen külahların uygun olduğunu, ancak %5 oranının kaliteyi olumsuz etkilediğini göstermiştir. Üzüm cibresi unu ilavesiyle ağırlık, su aktivitesi ve nem değerlerinde istatistiksel artış tespit edilmiştir. Toplam fenolik madde analizinde kontrol numunesinin toplam fenolik madde miktarının 656,364 mg GAE/kg olduğu, üzüm cibresi unu ilave oranının artışıyla toplam fenolik madde miktarında artış gözlemlenmiştir. %1 üzüm cibresi unu ilaveli numune 698,864 mg GAE/kg, %3 üzüm cibresi unu ilaveli numune 1109,318 mg GAE/kg, %5 üzüm cibresi unu ilaveli numune 1200,682 mg GAE/kg olarak tespit edilmiştir. Örneklere yapılan analizlerin sonuçları değerlendirildiğinde, %3 oranına kadar yapılan zenginleştirmelerin optimum olduğu belirlenmiştir. Tez çalışması, endüstriyel bir dondurma külahı üretim fabrikasında gerçekleştirilmiş olup, bulgular doğrudan uygulanabilirlik göstermiştir. Üzüm cibresi unu ile zenginleştirilmiş külahlar, sahip oldukları fenolik bileşikler sayesinde fonksiyonel bir gıda olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, üzüm cibresi kullanılarak besin değeri yükseltilmiş dondurma külahları elde edilmesine ışık tutmaktadır.

Ayşe Açılay Yaman
Tekirdağ Namık Kemal University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı kurutma sistemleri ile kurutulan probiyotik peynir cipslerinin bazı özellikleri

Bu çalışmada, üç farklı kurutma metotu (geleneksel; oda sıcaklığında doğal havayla kurutma, mikrodalga ve tepsili kurutucu) kullanılarak Beyaz peynir telemesinden probiyotik peynir cipsi üretilmiştir. Farklı kurutma yöntemlerinin, probiyotik bakterilerin canlılığına ve probiyotik peynir cipslerinin bazı özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Üretilen peynir cipslerinde fiziksel, kimyasal, tekstürel, duyusal ve mikrobiyolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca peynir cipslerinin uçucu aroma bileşenleri ve yağ asitleri Gaz Kromatografi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) ile belirlenmiştir. Probiyotik peynir cipslerinin titrasyon asitliği değerleri 15 günlük depolama süresince %1.14 - %2.14 arasında tespit edilmiştir. Örnekler arasında en yüksek kurumadde (% 81.73), sertlik (444.12 N) ve kırılganlık (-3.38 mm) değerleri mikrodalga kurutma yöntemi ile üretilen probiyotik cipslerde görülmüştür. Peynir cips örneklerinde, Lactobacillus acidophilus LA-5 sayıları için depolama süreleri ve örnekler arasındaki fark önemli olarak belirlenmiştir (p<0.05). Örneklerin Bifidobacterium BB-12 sayıları 3.56 – 6.15 log kob/g arasında bulunmuştur. En yüksek laktakok bakteri canlılığına depolama süresince geleneksel metotla kurutma yapılan peynir cipslerinde rastlanmıştır. Uçucu aroma bileşen analizlerinde alkoller, esterler ve hidrokarbon toplam konsantrasyonları mikrodalga yöntemi ile kurutulan örneklerde daha yüksek belirlenmiştir. 2,3-Butandion diasetil ve 3-Metil-2-pentanon tepsili kurutucu ile kurutulan örneklerde en yüksek düzeyde tespit edilmiştir. Probiyotik peynir cipslerinde en yüksek doymuş yağ asiti oranına mikrodalga metodu ile kurutulan örneklerde gözlenmiştir. En yüksek toplam doymamış yağ asitleri oranına ise geleneksel kurutma metodu ile üretilen probiyotik cips örneklerinde gözlenmiştir. Tüm cips örneklerinde en yüksek miktarlarda tespit edilen yağ asitleri sırası ile Palmitik, Oleik, Miristik, Stearik, Laurik ve Linoleik asittir. Örnekler duyusal açıdan değerlendirildiğinde, tepsili kurutucu kullanılarak üretilen probiyotik peynir cipslerinin daha sarımsı ve daha çiğnenebilir özellik taşıdıkları saptanmıştır. Peynir cipsi üretiminde, üretim süresinin kısa olması, daha ince yapı, sertlik derecesi ve sarımtırak renge sahip olması açısından mikrodalga ile kurutma metodu kullanılabilir. Probiyotik bakteri canlılığının ve genel kabul edilebilirlik puanlarının geleneksel kurutmaya yakın olması ve geleneksel metoda göre üretim süresinin kısa olması sebebiyle tepsili kurutma metoduda geleneksel kurutma metoduna alternatif olarak görülebilir.

Müctebanur Akkaya
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Beyaz peynirden izole edilen antimikrobiyel aktiviteye sahip muhtemel enterokok suşunun tanısı ve fonksiyonel özelliklerinin belirlenmesi

Bu yüksek lisans tezinin amacı Türk beyaz peynirinden izole edilmiş bakteriyosin üreticisi muhtemel enterokok suşunun tanımlanması (cinse özgü ve türe özgü primerler ile Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR), 16S rRNA gen bölgesi dizi analizi), suş tarafından üretilen bakteriyosinin bilinen enterosin primerleri kullanılarak belirlenmesi, bazı teknolojik ve probiyotik özelliklerinin belirlenmesidir. Muhtemel enterokok izolatı aktivite spektrumu denemeleri sonucunda Listeria monocytogenes'e karşı en yüksek inhibitör aktiviteyi göstermiş ve bunu Staphylococcus aureus ve vankomisine dirençli enterokoklar izlemiştir. Proteolitik enzim uygulaması sonucunda enterokok izolatının ürettiği antimikrobiyel maddenin bakteriyosin olduğu tespit edilmiştir. Enterokok izolatı, 16S rDNA dizi analizi ve cins ve türe özgü PZR ile Enterococcus faecium BT29.11 olarak tanımlamıştır. Bilinen enterosin yapısal genlerine ait primerler ile yürütülen PZR çalışmaları sonucunda E. faecium BT29.11'in entA, entB ve entX yapısal genlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. E. faecium BT29.11 suşunun RSM ortamında inkübasyonun 6. ve 24. saatinde ΔpH değeri sırasıyla 0.41±0.004 ve 0.82±0.001, MRS ortamında ise 1.470±9.19 ve 2.044±18.38 olarak hesaplanmıştır. E. faecium BT29.11 fenol ve lizozim içeren ortamlarda sırasıyla %2.19 ve %21.36 oranında gelişim göstermiştir. pH'sı 3'e ayarlanan mide suyuna inokülasyonu yapılan E. faecium BT29.11'in üç saatlik inkübasyonun sonunda %98.44 oranında canlı kaldığı tespit edilmiştir. Ek olarak BT29.11 suşu, % 0.3, 0.5 ve % 1 oranında safra tuzu içeren besiyeri ortamlarında sırasıyla % 24.78, % 13.90 ve % 1.70 oranında gelişme göstermiştir. E. faecium BT29.11'in düşük pH'da hayatta kalma denemeleri sonucunda hücre sayısı, inkübasyonun ilk saatinden itibaren pH 1.0'da saptanamayan bir seviyeye düşmüştür. Ancak BT29.11 suşunun, pH 3.0 ve pH 5.0'da 4 saat boyunca canlılığını koruduğu tespit edilmiştir. E. faecium BT29.11 ve L. monocytogenes ATCC7644'ün otoagregasyon değeri sırasıyla %56,89±2,47 ve 25.35±1.89 bulunmuştur. Ayrıca E. faecium BT29.11'in L. monocytogenes ATCC7644 ile koagregasyon oranı %43.95±1.78 olarak tespit edilmiştir. E. faecium BT29.11'in hidrofobisite değeri ise %44.35±0.71 olarak tespit edilmiştir. Tez çalışmasından elde edilen bulgular Türk beyaz peyniri orijinli enterosin üreticisi E. faecium BT29.11'in yardımcı probiyotik kültür olarak kullanım potansiyeline sahip olabileceğini göstermiştir.

Melike Seda Toplu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Su ve kefir dane mikrobiyotalarının metagenomik analizle belirlenmesi

Bu projede araştırma konusu olan doğal daneler; su-tibi ve süt kefir danelerini kapsamaktadır. Fermente ürünler alanında farklı ürünlerin oluşması kültür ve hammadde kaynaklıdır. Bu araştırmada konu olan iki kefir danesi de fermantasyonu gerçekleştir sonra oluşan ürün içinden alınarak tekrar kullanılan yapıdadır. Bu şekilde fermente ürün üreten, sürdürülebilir, yeniden kullanılabilir özellikli başka doğal yapı yoktur. Bu doğal daneler tür ve cins bazında farklılıklar içerse de laktik asit bakterileri, asetik asit bakterileri ve mayaları oldukça yüksek miktarda içermektedir. Bu sebeple bu proje doğal dane yapının mikrobiotası arasındaki farklılıkları belirlemektir. Bu projede her doğal dane grubundan üçer örnek Türkiye'de farklı bölgelerden temin ederek, düzenli aktifleştirme sağlanarak, danelerin direkt kültürden bağımsız olarak DNA izolasyonları yapılmıştır. Yeni nesil sıralama teknolojilerinden, metagenomik yaklaşımla tüm genomun belirlenmesini sağlanmıştır. Sonuç olarak üç farklı süt kefir danesinde tür çeşitliği olarak 931-17836; su kefir danesinde ise 299-16759 olarak belirlenmiştir. Çalışmada farklı taksonomik basamaklarda ne oranda tanımlanabildiğini gösterilmiştir. Tür seviyesindeki düşüş 16S rDNA temelli çalışmalarda, gen üzerindeki seçilen değişken (Variable) bölgeleri açısından çoğu türlerin farklılık göstermemesinden kaynaklanmaktadır. Metagenomik analiz sonuçlarına göre süt kefiri için baskın bakteri türlerinin sırasıyla Lactobacillus helveticus ve Lentilactobacillus parakefiri; su kefiri için ise Liquorilactobacillus nagelii, Liquorilactobacillus satsumensis, Liquorilactobacillus ghanensis ve Lentilactobacillus parakefiri olduğu belirlenmiştir. Bu tür dane yapıdan oluşan başlangıç kültürleri geleneksel olarak üretildikleri için birbirleri arasında çok farklıdırlar. Bu farklılıklar kullandıkları hammadde farklılıklarından ya da üretim aşamasında kontaminasyonlardan, ekipmanlardan, üretim parametrelerinden kaynaklanmaktadır. Elde edilen verilerin farklılıklarını oluşturan bakteri türleri literatüre katkı sağlanmaktadır.

Sedanur Akaçin
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Vurgulu elektrik alan (VEA) uygulanmış siyah havucun farklı kurutma teknolojileri ile kurutulması ve bazı kalite parametrelerinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında ön işlem olarak Vurgulu elektrik alan (VEA) uygulanmış siyah havuçların (Daucus carota) farklı kurutma teknolojileri kullanılarak kurutulması sonunda teknolojik ve kalitesel yönlerden etkisi incelenmiştir. Ön işlem vurgulu elektrik alan (VEA) 24 kV enerji çıkışlı bir cihaz ile gerçekleştirilmiştir. Cihazın uygulama parametrelerinde darbe genişliği 7 μs belirlenmiştir. Vurgulu elektrik alanın gerçekleştiği plakalar arası mesafe 19 cm olarak tasarlandığından birim santimetreye düşen kuvvet (24 kV/19 cm) 1,26 kV/cm alan kuvveti olarak ön işlemler gerçekleştirilmiştir. Örneklere farklı güçlerde ön işlem için dozaj ayarlaması spesifik enerji üzerinden yapılmıştır. Uygulamada kontrol grubu haricindeki gruplara 1 kj/kg, 3 kj/kg, 6 kj/kg ve 9 kj/kg olmak üzere dört farklı enerji uygulanmıştır. Siyah havuçlar katı ürünlerin geçebileceği şekilde endüstriyel boyutta tasarlanmış bantlı bir sistemden geçirilerek ön işlem uygulanmıştır. Maksimum çalışma kapasitesi 7,5 ton/saat olan makinede 0,075 m/s bant hızıyla hammadde geçişi sağlanmıştır. Bu ön işlem sırasında gruplar arasında sadece spesifik enerji değerlerinde değişim yapılmıştır. Ön işlemden geçirilen siyah havuçlar 4 mm kalınlığında kesilerek üç farklı kurutma teknolojisi ile kurutulmuştur. Kurutma teknolojileri sıcak hava kurutma (AD), mikrodalga vakum kurutma (MWVD) ve dondurarak kurutma (FD) olarak seçilmiştir. AD işlemleri 70°C'de 1 m/s hava hızında gerçekleştirilmiştir. MWVD işlemleri 8,3 kW güçte vakum altında gerçekleştirilmiştir. Ön denemelerde farklı işlem parametreleri çalışılmıştır. Nem içeriği minimum %5'in altında olacak şekilde kurutma işlemi devam ettirilmiş ve toplam süre kaydedilmiştir. Son kurutma teknolojisi olan FD, kurutma sıcaklığı -20°C'de 0,8 mbar mutlak basınç altında gerçekleştirilmiştir. Böylelikle 1 kontrol grubu, 4 farklı ön işlem değeri ve 3 farklı kurutma teknolojisi kullanılarak toplamda 15 farklı kurutma işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen örneklerde fizikokimyasal analizler, görünür hacim, yığın yoğunluk, gerçek hacim, gerçek yoğunluk, porozite tayini, rehidrasyon oranı tayini, toplam monomerik antosiyanin tayini, antosiyaninlerin parçalanma ölçütlerinin belirlenmesi tayini, antosiyanin profili (HPLC) tayini, toplam fenolik madde miktarı tayini, antioksidan kapasite tayini, tekstür profil analizi, taramalı elektron mikroskobu (SEM) tayini, VEA ön işleminin kurutma süresine olan etki analizi, VEA ön işleminin ekstraksiyon verimi üzerine olan etki analizleri yapılmıştır. Kurutma sonrası ürünlerde en kısa kuruma süresi MWVD ve en uzun kuruma süresi ise FD ile kurutulan gruplarda gözlemlenmiştir. Gruplar arasındaki kurutma sürelerindeki azalış VEA gücünün artmasıyla paralellik göstermektedir. VEA uygulanmamış kontrol grubundaki kurutma süreleri AD, MWVD ve FD için sırasıyla 6,68 saat, 0,55 saat ve 16,95 saat olarak ölçülmüştür. Uygulanan VEA ön işlemlerinin artışıyla birlikte her 3 farklı kurutma teknolojisinde kurutma sürelerinde düşüşler olduğu gözlemlenmiştir. Ön işlem olarak uygulanan 1,-3,-6 ve 9 kj/kg güçlerdeki kurutma sürelerindeki düşüş yüzdeleri AD için sırasıyla %5,86,- %8,35,- %10,22,- %11,47, MWVD için sırasıyla %9,09,- %9,09,- %21,21,- %24,24 ve FD için sırasıyla %14,16,- %20,26,- %21,14,- %25,47 olarak hesaplanmıştır. Kurutma süresindeki en yüksek azalma VEA 9 kj/kg uygulanmış olan FD grubunda %25,47 olarak hesaplanmıştır. Örneklerin rehidrasyon oranları %351-%721,9 aralığında ölçülmüştür. En düşük rehidrasyon oranları sırasıyla %351 ve %382 olarak, VEA-1 MWVD ve VEA-3 AD örneklerinde ölçülmüştür. En yüksek rehidrasyon oranı ise %721,9 ile FD örneklerinde ölçülmüştür. Gözeneklilik miktarı en fazla FD örneklerinde tespit edildiğinden, en yüksek rehidrasyon oranı FD örneklerinde ölçülmüştür. En düşük antosiyanin miktarı VEA-9 AD, VEA-9 MWVD ve VEA-6 MWVD örneklerinde sırasıyla 37,57, 47,31, 50,10 mg/100 g; en yüksek Antosiyanin miktarı VEA-3 FD, VEA-1 FD ve VEA-0 FD örneklerinde sırasıyla 146,12, 143,33 ve 140,55 mg/100 g km olarak tespit edilmiştir. DPPH değeri en düşük VEA-9 AD, VEA-9 MWVD ve VEA-9 FD örneklerinde sırasıyla %16,07, %20,2 ve %23,26; en yüksek VEA-0 FD, VEA-0 MWVD ve VEA-0 AD örneklerinde sırasıyla %55,14, %48,9 ve %46,17 olarak belirlenmiştir. Toplam fenolik madde miktarı (TFMM) en düşük VEA-9 MWVD, VEA-9 AD ve VEA-6 MWVD örneklerinde sırasıyla 86,80, 96,94 ve 174,93 mg GAE/100 g km; en yüksek VEA-0 MWVD, VEA-0 FD ve VEA-1 FD örneklerinde sırasıyla 476,76, 452,58 ve 422,17 mg GAE/100g olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Siyah Havuç, Vurgulu Elektrik Alan, Mikrodalga Vakum Kurutma, Konvansiyonel Kurutma, Dondurarak Kurutma.

Mehmet İnan
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
DoctorateOpen AccessTR

Tam ve yarı kuru kapya biber üretiminde karbonik maserasyon ön işlemi ile kurutma koşullarının optimizasyonu ve ürünlerin depolama stabilitesi üzerine etkilerinin incelenmesi

Kapya biber ülkemizde miktar olarak en fazla üretilen biber çeşidi olup; gıda endüstrisinde turşu, salça, konserve, sos ve kurutulmuş ürün gibi birçok şekilde değerlendirilmektedir. Kurutulmuş meyve ve sebzelerin çeşitli avantajları nedeniyle üretim miktar ve çeşidi sürekli artmakla birlikte; gıdaların kurutulmasında harcanan yüksek enerji miktar ve fiyatları, kuruma süresini kısaltıcı alternatif sistemler ve ön işlemler konusunda yapılan araştırmalarda artışa sebep olmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında kapya biber kurutulmasında daha önce uygulanmayan yeni bir teknik olarak karbonik maserasyon (CM) ön işlemi ile farklı nem içeriklerine sahip tam ve yarı kuru kapya biber üretimi gerçekleştirilmiştir. Kurutma ve CM ön işlem prosesi için en uygun koşulların tespiti amacıyla, yanıt yüzey yöntemi (RSM) ile proses parametreleri optimize edilmiştir. Geriye doğru eleme metodu ile modelde yer almasına karar verilen kuruma hızı, kırmızı renk (a*), esmerleşme indeksi (BI) ve antioksidan aktivite yanıt olarak seçilmiştir. CM ön işlemi sonrası kurutulan tam kuru kapya biberlerin L*, a* ve kroma değerleri ile taze biberde ölçülen değerler arasında önemli bir fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Yarı kuru kapya biberlerde ise aynı etki sadece a* değerinde görülmüş; diğer değerlerde istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Toplam renk farkı (ΔE) ve esmerleşme indeksi (BI) değerleri hem tam hem de yarı kuru kapya biberlerde CM ön işleminden olumlu şekilde etkilenerek kontrol gruplarından daha düşük bulunmuştur (p≤0.05). CM ön işlemi uygulanan tam kuru kapya biberlerin rehidrasyon oranı, kontrol gruplarına kıyasla istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (p≤0.05). CM ön işlemi, yarı kuru ürünlerde rehidrasyon oranı bakımından önemli fark oluşturmamıştır (p>0.05). Tekstür parametreleri olan kabuk direnci ve elastikiyet bakımından ise tam kuru kapya biberlerde CM ön işlemli ve kontrol örnekleri arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmazken, yarı kuru kapya biberlerde kabuk direnci değerleri kontrol gruplarına göre daha düşük tespit edilmiştir (p≤0.05). CM ön işlemi tam kuru kapya biberlerin kimyasal özelliklerinden ise toplam fenolik, askorbik asit, toplam karotenoit miktarları ile antioksidan aktivite üzerinde olumlu etki göstermiş ve bu özelliklere ait değerler kontrol gruplarından daha yüksek bulunmuştur (p≤0.05). Yarı kuru kapya biberlerde de antioksidan aktivite haricindeki değerlerde de benzer etkiler saptanmıştır. Toplam 6 ay süren depolama periyodunda CM ön işlemine tabi tutulan tam kuru kapya biberlerde toplam renk farkı, rehidrasyon oranı, toplam fenolik, toplam karotenoit, kapsantin ve toplam aerob mezofil bakteri sayısı değerleri açısından kontrol gruplarından daha iyi sonuçlar tespit edilmiştir (p≤0.05). Yarı kuru kapya biberlerin depolama sürecinde ise rehidrasyon oranı, askorbik asit ve maya-küf sayısı değerleri bakımından CM ön işlemi sonrası kurutulan kapya biberlerin kontrol gruplarından daha üstün niteliklere sahip olduğu saptanmıştır (p≤0.05). Depolama sıcaklığı 4°C olan tam kuru kapya biberlerin askorbik asit, toplam fenolik, toplam karotenoit ve kapsantin miktarları 20°C' de depolanan örneklerden daha yüksek bulunmuştur. Yarı kuru kapya biberler için ise Hue açısı ve rehidrasyon oranı ile askorbik asit, toplam karotenoit ve kapsantin miktarları depolama sıcaklığının yükselmesinden olumsuz etkilenen özelliklerdir. Ambalajlama yöntemleri değerlendirildiğinde ise kapya biberlerin depolama sürecindeki toplam karotenoit ve kapsantin miktarlarının ambalaj yöntemlerine göre farklılık gösterdiği (p≤0.05); vakum ambalajın normal ambalaja göre renk madde miktarını en yüksek yüksek oranda koruyan ambalajlama yöntemi olduğu tespit edilmiştir. Depolama sürecinin ilerlemesi ile Hue açısı değerlerlerinin yanında askorbik asit, toplam fenolik, toplam karotenoit ve kapsantin gibi fonksiyonel bileşenlerin miktarlarında azalış tespit edilmiştir (p≤0.05). Maya-küf gelişimi, tam kuru kapya biberlerde depolama boyunca gözlenmezken, yarı kuru kapya biberlerde depolamanın ikinci ayından itibaren artış göstermiştir (p≤0.05). Optimize edilen proses parametrelerine göre; kuru kapya biber üretimi için en uygun kurutma sıcaklığı 79.9°C olarak tespit edilmiştir. CM ön işlemi için optimum koşullar ise 30.5°C sıcaklık, 1 bar basınç ve 4 saat bekleme süresi olarak belirlenmiştir. Karbonik maserasyona tabi tutulduktan sonra kurutulan kapya biberlerin kuruma süresinde %17.3'lük bir azalma sağlanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre CM ön işlemi kapya biberin kuruma süresinde azalma sağlarken bazı fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikler üzerinde de olumlu etkiler göstermiştir. Bu avantajlar sayesinde CM ön işleminin kapya biber kurutmada gelecek vadettiği sonucu çıkarılabilir. Sistemin kesikli düzenden sürekli sisteme çevrilmesi ve daha büyük kapasitelere çıkması için sistemde iyileştirmeler yapılması ve araştırmaların sürdürülmesi önerilmektedir.

Mehmet Aksu
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Köpük kurutma yöntemi ile üretilen çilekli kefir tozunun fizikokimyasal ve biyoaktif özelliklerinin belirlenmesi

Fermente süt ürünlerinden birisi olan kefir, besleyici içeriği ve probiyotik özelliklerinden kaynaklanan sağlığa yararlı etkileri nedeniyle son yıllarda üzerinde yoğun araştırmalar yapılan ve sağlıklı beslenme bilincindeki tüketiciler tarafından talep gören bir üründür. Kefirin daha fazla sayıda tüketiciye ulaşmasını sağlamak için tüketim alternatifleri oluşturmak bu tüketicilerin taleplerine karşılık oluşturabilir. Alternatif ürünlerin yanı sıra gıdalar için soğuk depolama dışında muhafaza yöntemleri oluşturmak, depolama ve taşıma yönünden sağladığı avantajlar nedeni ile gıda üreticilerini arayışa yönlendirmektedir. En eski gıda muhafaza yöntemlerinden birisi olan kurutma, geleneksel yöntemlerle uygulandığında gıdaların besin değerinde ve fiziksel özelliklerinde kalite kayıpları ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle uygulanacak kurutma yöntemi, probiyotik içeriği nedeniyle kefir gibi bir gıdada hassasiyetle seçilmelidir. Kurutma yöntemi seçiminde dikkat edilecek ölçütlerden diğerleri de kolay uygulanabilir olması ile kurulum ve işletme maliyetlerinin düşük olmasıdır. Köpük kurutma yöntemi (FMD), bu anlamda son yıllarda sıvı veya yarı sıvı gıdaların kurutulmasında sıklıkla gündeme gelen kurutma yöntemleri arasındadır. Köpük kurutma yönteminde köpük oluşturucu olarak protein yapılı ürünler kullanılmaktadır. Kefir, içerdiği proteinler ve protein türevleri sebebiyle köpük oluşturma özelliğindedir ve köpük kurutma için kullanımı uygun olabileceği düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında, kefirin çilek pulpu ile belirli oranlarda karıştırılarak köpürtme özelliğinden faydalanılması ve köpük kurutma yöntemi ile kurutulması planlanmıştır. Böylelikle meyve ilavesi ile fonksiyonel özelliği arttırılmış instant toz formunda alternatif yeni bir ürün oluşturulması, aynı zamanda kefirin probiyotik özelliğini muhafaza eden farklı bir muhafaza yöntemiyle işlenmesi hedeflenmiştir. Köpük oluşturmada çilek püresi ve kefir karışımına, köpük stabilizatörü olarak karboksimetil selüloz (CMC) ve köpük ajanı olarak yumurta akı tozu (EWP) eklenmiştir. Çilek püresi ve kefir iki farklı oranda kullanılmıştır: C örneği % 66 Kefir- % 33 Çilek Püresi- % 0,50 CMC - % 0,50 EWP ve K örneği % 74 Kefir- % 25 Çilek Püresi- % 0,50 CMC - % 0,50 EWP içerecek şekilde karışımlar hazırlanmıştır. Köpüklü karışımlar kurutma tepsilerine yayılarak, 45 ˚C sıcaklıkta sıcak hava kurutucuda nem içeriği %3'ün altına düşene kadar kurutulmuş, öğütülerek toz haline getirilmiştir. Elde edilen toz ürünlerde fizikokimyasal, mikrobiyolojik, antioksidan, biyoaktif ve duyusal özellikler değerlendirilmiştir. Örneklerin nem içerikleri C ve K örneği için sırasıyla % 2,71-2,89; su aktivitesi değerleri 0,228 ve 0,224; toplam çözünür kuru madde içerikleri % 2-2,3; pH değerleri 4,23-4,78 olarak bulunmuştur. Toz ürün özelliklerinden yığın yoğunluğu, sıkıştırılmış yoğunluk, akabilirlik, yapışkanlık, dağılabilirlik, kekleşme derecesi, rehidrasyon oranı, higroskopisite ve çözünürlük değerleri arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Renk değerlerinden K örneğinin L* değeri yüksek bulunurken, C örneğinin a*, b*, Chroma ve Hue açısı değerleri daha yüksek bulunmuştur. Toplam fenolik madde miktarı (4274 mg GAE/kg) ve TEAC değeri (21,69 mg mM TE/g) C örneğinde daha yüksek bulunmuştur. En yüksek toplam monomerik antosiyanin C örneğinde (2545 mg/kg) olduğu gözlenmiştir. Duyusal değerlendirmelerde C ve K örneklerinin pembemsi renk, çilek kokusu, çilek tadı, çilek aroması, fermente süt aroması ve genel beğeni parametreleri arasındaki farklılıklar anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Buzdolabı sıcaklığında alüminyum lamine ambalajda muhafaza edilen toz örneklerin 45 gün sonunda mikrobiyolojik içerik, renk değerleri, nem içeriği, aw, pH, higroskopisite değerleri incelenmiştir. Depolama başlangıcında C ve K örneği için sırasıyla 7,42 ve 7,65 log kob/g olarak belirlenen Lactobacillus spp. sayısında, 45. günde hafif bir artış tespit edilmiştir (p<0,05). Bu çalışmada köpük kurutma yöntemi ile üretilen çilekli kefir tozu, mevcut ürünlerden farklı, yeni fonksiyonel bir ürün olarak geliştirilmiştir. Köpük kurutma yöntemi kefirin kurutulmasında ilk kez kullanılmıştır. Optimizasyon çalışmaları ve pilot çalışmalar sonrası uygulamanın sanayi boyutuna taşınması halinde depolama ve taşıma maliyetlerinin azaltılması yanında tüketiciler için pratik ve fonksiyonel bir ürün gıda pazarına kazandırılabilecektir.

Kefir
Seda Kozaklı
Süleyman Demirel University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00