Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı

Yeni sentezlenen fenoksiproponol amin türevi bileşiğin genotoksik etkilerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, ilaç etken maddeleri olarak kullanılma potansiyeline sahip olabilecekleri düşünülerek Sakarya Üniversitesi Kimya Bölümü'nde sentezlenmiş ve antibakeriyel, antikarnonikanhidraz ve antiglukoliz aktif etkinliği belirlenmiş ana yapısında timol ve oksiproponolamin grubuna ek olarak 3-picolylamin bulunduran 1-(2-isopropyl-5-methylphenoxy)-3-((pyridin-3-ylmethyl)amino)propan-2-ol bileşiklerinin genotoksik ve sitotoksik profillerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, insan periferal kan lenfositleri üzerinde kromozomal anormallik (CA), mikronukleus (MN) testleri uygulanmıştır. Bu bağlamda lenfosit kültürü 24 ve 48 saat süre ile test maddesinin dört farklı konsantrasyonu (6.25, 12.5, 25, 50 μg/mL) ile muamele edilmiştir. Ayrıca tüm testlerde negatif, pozitif ve çözücü kontroller kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilere göre, test maddesi ile yapılan uygulamalarda 25 ve 50 μg/mL'lik dozlarda, CA oluşumu bakımından hem negatif kontrole hem de çözücü kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. MN oluşumu bakımından ise bütün dozlarda anlamlı fark bulunmakla birlikte en yüksek 50 μg/mL'lik dozda hiçbir binükleat hücreye rastlanılmamıştır. Test maddesi ile yapılan 24 ve 48 saatlik uygulamada, mitotik indeks tüm konsantrasyonlarda hem negatif kontrol grubuna hem de çözücü kontrole göre anlamlı düzeyde azalışlar gözlemlenmiştir. Hücre başına düşen kromozomal anormallikler ve anormal hücre yüzdesi bakımından en yüksek 50 μg/mL'lik dozda her iki uygulamada hem negatif kontrole hem de çözücü kontrole göre anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca 24 saatlik uygulamada hücre başına düşen kromozomal anormalliklerde 25 μg/mL'lik dozda çözücü kontrol ve negatif kontrol bakımından anlamlı fark belirlenirken, anormal hücre yüzdesi bakımından ise sadece çözücü konrtole göre anlamlı artış söz konusudur. Elde edilen sonuçlara göre, test maddesinin uygulanan konsantrasyonlarının in vitro şartlarda sitotoksik etkili olduğu, özellikle yüksek konsantrasyonlarda ise genotoksik etkili olduğu görülmüştür.