32
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Seçmeli Bilim Uygulamaları dersinin 7. sınıf öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersindeki bsb, tutum ve motivasyonlarına etkisi
Araştırmanın amacı; Seçmeli Bilim Uygulamaları dersinin 7. Sınıf Öğrencilerin Fen ve Teknoloji Dersindeki Bilimsel Süreç Becerileri, Tutum ve Motivasyonlarına Etkisini belirlemek ve Seçmeli Bilim Uygulamaları dersine ilişkin öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Karma yöntemin kullanıldığı araştırma, 2014-2015 Eğitim Öğretim yılında Ağrı Merkez'e bağlı Seçmeli Bilim Uygulamaları dersini alan ve almayan, toplam 212 tane 7. Sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde, SBU dersini alan 107 ve almayan 105 öğrenciye uygulanan; Bilimsel Süreç Becerileri testi ile tutum ve motivasyon ölçeklerinden elde edilen veriler kullanılmıştır. Nitel bölümde ise; SBU dersini alan 15 öğrenciyle yürütülen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen verilerden yararlanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Science) 20.0 programı kullanılmıştır. Bu verilere Bağımlı ve Bağımsız t-Testi uygulanmış ve elde edilen sonuçlar 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel ve nitel veriler Seçmeli Bilim Uygulamaları dersinin; öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerileri, tutum ve motivasyonlarını olumlu yönde geliştirdiğini göstermektedir.
İlköğretim fen bilimleri dersi maddenin tanecikli yapısı ünitesinin öğretiminde probleme dayalı öğrenme yönteminin etkililiğinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, PDÖ' nün öğrencilerin "Maddenin Tanecikli Yapısı" konusundaki akademik başarılarına, fen bilimleri dersine karşı tutumlarına, fen bilimleri dersine yönelik başarı güdülerine etkisini incelemektir. Ayrıca, PDÖ' nün fen eğitiminde uygulanabilirliğine yönelik öğrenci görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, yarı-deneysel araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Cengiz Topel Ortaokulu 6/A (deney grubu) ve 6/B (kontrol grubu) sınıflarında bulunan 53 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama 2014- 2015 eğitim yılında 5 hafta süreyle gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda probleme dayalı öğrenme yöntemiyle ders işlenirken, kontrol grubunda müfredat olduğu gibi uygulanmıştır. Nicel veriler; akademik başarı testi, fen bilimleri dersine karşı tutum anketi, başarı güdüsü testi, nitel veriler ise yazılı görüşler ile toplanmıştır. Çalışmada ki verilerin analizleri bağımsız gruplar t- testi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma öncesinde deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin Fen Bilimleri dersindeki başarılarında, derse karşı tutumlarında ve başarı güdülerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, araştırma sonrasında deney ve kontrol grupları arasında öğrencilerin başarılarında, derse karşı tutumlarında ve başarı güdülerinde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Ayrıca uygulanan program ile ilgili öğrenci görüşleri alınmış ve öğrencilerin program hakkında olumlu görüşlere sahip oldukları görülmüştür.
Programlı öğretim ile işbirlikli öğrenme yaklaşımının 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarısı ve fen tutumuna etkisi
Bu çalışma; Fen ve Teknoloji dersinde, ?karışımlar konusunun? öğretiminde, ?Programlı Öğretim? yöntemi ile ?İşbirlikli Öğrenme? yönteminin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarısı ve fene yönelik tutumlarına etkisini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır.Çalışmanın örneklemini, Ş. Engin Eker İlköğretim Okulu'nun, 7/A ve 7/B şubelerinde öğrenim gören 50 öğrenci oluşturmaktadır. 7/A şubesi deney 1 grubu, 7/B şubesi ise deney 2 grubu olarak seçilmiştir.Deney 1 grubunda, karışımlar konusu araştırmacı tarafından ?Programlı Öğretim? yöntemi ile işlenmiştir. Deney 2 grubunda ise, karışımlar konusu araştırmacı tarafından ?İşbirlikli Öğrenme? yöntemi ?Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri? tekniği ile işlenmiştir. Uygulama, haftada dört ders saati olmak üzere üç haftada tamamlanmıştır.Çalışmanın sonucunda elde edilen veriler, ?Programlı öğretim? yönteminin ?İşbirlikli Öğrenme? yöntemine göre öğrencilerin akademik başarısını daha fazla artırdığını göstermiştir. Deney 1 grubuna uygulanan ?Programlı Öğretim? yönteminin öğrencilerin fene yönelik tutumlarını değiştirmediği sonucuna ulaşılmıştır. Deney 2 grubu öğrencilerine uygulanan ?İşbirlikli Öğrenme? yönteminin öğrencilerin fene yönelik tutumlarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kavramsal değişim yaklaşımının ilköğretim 8.sınıf öğrencilerinin fotosentez ve bitkilerde solunum konusunu anlamalarına etkisi
Bu çalışmada, kavramsal değişim metinlerinin, kavram yanılgılarının giderilmesi ve öğrenci başarısına etkisi araştırılmış olup, kullanılan yöntemin öğrencilerin fen bilgisine yönelik tutumları üzerine etkisi de incelenmiştir.Çalışmanın örneklemini, Sakarya İli, Akyazı İlçesi'nde bulunan iki farklı ilköğretim okulundaki üç farklı şubede öğrenim gören 60 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Uygulama 2007-2008 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde gerçekleştirilmiştir. Şubelerden ikisi kavramsal değişim metinleri kullanılarak ders işlenen deney, diğeri ise geleneksel yöntemle ders işlenen kontrol grubu olarak seçilmiş ve bu seçim rasgele yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Fotosentez ve Bitkilerde Solunum Başarı Testi, Fene Yönelik Tutum Ölçeği ve Grasha-Riechman Öğrenci Öğrenme Stili Ölçeği ve yalnızca deney gruplarında son test olarak Kavramsal Değişim Metinlerine Yönelik Tutum Testi olmak üzere dört ölçekten faydalanılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler ilişkisiz t-testi ve gruplar arasındaki farklılıkların anlamlılığını karşılaştırmak için tek faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonuçları kavramsal değişim yaklaşımına göre öğrenim gören deney grupları öğrencileri ile geleneksel öğretim yöntemi ile ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin hem başarı hem de tutum puanları arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Aynı zamanda deney gruplarında kavramsal değişim metinlerini çalışma türünün (bireysel-ortaklaşa) de grupların başarı puanları arasında anlamlı bir fark meydana getirmediği sonucuna varılmıştır. Grupların öğrenme stilleri alt boyutlarına göre başarı ve tutum puanları arasındaki fark incelendiğinde de hiçbir öğrenme stili alt boyutunda grupların başarı ve tutum sontest puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Fen ve teknoloji dersine ilişkin günlük tutmanın öğrenci başarısı ve tutumu üzerine etkisi
Bu çalışma; İlköğretim Fen ve Teknoloji dersinde Fen Günlüğü tutmanın akademik başarıyı ve Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutumu nasıl etkilediğini araştırmak amacıyla yapılmıştır.Çalışmanın örneklemini, devlete bağlı bir ilköğretim okulu' nun 2009-2010 eğitim-öğretim yılında 6/A ve 6/B şubelerinde öğrenim gören 54 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada deney grubu olarak 6/B şubesi, kontrol grubu olarak da 6/A şubesi seçkisiz atama yapılarak belirlenmiştir. Uygulamaya başlamadan önce yapılan başarı ön testi sonuçlarının ve öğrencilerin 5. sınıf Fen ve Teknoloji dersi yılsonu puan ortalamalarının analizi sonucuna göre bu iki sınıfın başarı açısından denk oldukları görülmüştür. Çalışmada deney grubu öğrencilerine 2009-2010 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde üç Fen ve Teknoloji dersi ünitesi boyunca Fen Günlüğü tutturulmuştur. Tutulan günlükler her hafta araştırmacı tarafından kontrol edilmiş, böylece tüm deney grubu öğrencilerinin günlük tutmaları sağlanmıştır. Bunun dışında deney ve kontrol grubu sınıflarında Fen ve Teknoloji dersi müfredat programına uygun bir şekilde yürütülmüştür.Çalışmada; deney ve kontrol grubu öğrencilerine 5. Sınıf konularından oluşan başarı testi ön test olarak, uygulamanın sonunda ?Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme?, ?Kuvvet ve Hareket? ve ?Maddenin Tanecikli Yapısı? ünitelerini kapsayan Fen ve Teknoloji Başarı Testi son test olarak uygulanmıştır. Akınoğlu (2001) tarafından geliştirilen ?Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği? çalışma kapsamındaki öğrencilere ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin öğrenme stillerini belirlemek amacıyla Ersoy (2003) tarafından geliştirilen ?Öğrenme Stilleri Ölçeği? uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda öğrencilerin yaptıkları uygulamayla ilgili görüşlerini almak amacıyla açık uçlu sorulardan oluşan ?Görüşme Anketi? uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen verilerin analizi SPSS 15 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, ortalamaların karşılaştırılması amacıyla ANCOVA, ortalamaların arası farkların test edilmesi amacıyla t-testi ve öğrenme stilleri ile fen başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen veriler, konuları yazarak tekrar etmeye olanak sağlayan Fen Günlüğü tutmanın öğrencilerin akademik başarılarını attırdığını göstermiştir. Öğrenme stilleri belirlenen deney grubu öğrencilerinden baskın öğrenme stili Dokunsal/ Kinestetik öğrenme stiline sahip öğrencilerin başarılarının daha çok arttığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca yapılan uygulamanın deney grubu öğrencilerinin tutumlarını olumlu yönde değiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen Günlüğü, Öğrenme Stilleri, Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutum, Akademik Başarı
Beyin temelli öğrenme kuramına dayalı biyoloji öğretiminin akademik başarı, tutum, özyeterlik algısı ve eleştirel düşünme eğilimi üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, beyin temelli öğrenme kuramının İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim dalında öğrenim gören öğrencilerin Genel Biyoloji II dersindeki akademik başarı, tutum, biyoloji dersine ilişkin özyeterlik algıları ve eleştirel düşünme eğilimleri üzerine etkisini incelemektir. Bu çalışmada, ön test-son test kontrol gruplu araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2008-2009 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 65, ikinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulaması Genel Biyoloji II dersindeki ?Embriyonik Gelişme?, ?Sinir Sistemi?, ?Hormon Sistemi?, ?Üreme Sistemi?, ?Dolaşım Sistemi?, ? Solunum Sistemi?, ?Boşaltım Sistemi?, ?Bağışıklık Sistemi? ve ?Sindirim Sistemi? ünitelerinde yapılmıştır. Araştırma haftada dört saat olmak üzere toplam 14 hafta süreyle uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrenme stilleri envanteri, öğrenme yaklaşımları ölçeği, tutum ölçeği, biyoloji özyeterlik ölçeği, eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen ünite testleri kullanılmıştır. Uygulama sürecinin sonunda, deney grubundan rastgele seçilen dokuz öğrenci ile derslerin işlenişi hakkında görüşme yapılmıştır. Araştırmada ölçme araçlarından elde edilen verilerin çözümlenmesi SPSS paket programı ile yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarının akademik başarı, tutum, özyeterlik algıları ve eleştirel düşünme eğilimleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ayrıca, yapılan görüşmelerde, öğrencilerin beyin temelli öğrenme kuramına dayalı ders uygulamalarına yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları saptanmıştır.
Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri ile ilgili fen bilgisi öğretmen adaylarının yeterliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, son sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine ilişkin yeterlik düzeylerini belirlemektir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini hazırlayabilmeye ilişkin yeterlik algıları, bu teknikleri hazırlayabilme yeterlikleri ve alternatif ölçme ve değerlendirme yaklaşımına ilişkin görüşlerine ait veriler Sakarya Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 66 son sınıf öğretmen adayından toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Öğretmen Adaylarının Alternatif Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Hakkında Yeterlik Algıları Ölçeği, öğretmen adayları tarafından hazırlanan dokümanlar ve açık uçlu soru formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde yüzde ve frekans hesaplamaları kullanılmış, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre, ölçme ve değerlendirme dersi almış fen bilgisi öğretmen adaylarının alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini hazırlamada kendilerini yeterli algıladıkları, ancak hazırladıkları alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanıldığı dokümanlar incelendiğinde, öğretmen adaylarının bazı teknikleri açısından az yeterli oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğretmen adaylarının teorik olarak alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini hazırlamayı bildiklerini düşündükleri ancak uygulamada bunu tam olarak gösteremedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
6.sınıf öğrencilerinin kuvvet ve hareket konusundaki kavram yanılgılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı öğretim programı değişikliği ile birlikte 6.sınıf öğrencilerinin Kuvvet ve Hareket konusundaki kavram yanılgılarının tespit edilmesidir.Bu çalışmada öğrencilerin kuvvet ve hareket konusundaki kavram yanılgılarını tespit etmeye yönelik testin geliştirilmesi için öncelikle literatür taraması yapılmıştır. Ardından çoktan seçmeli sorulardan ve birbirine paralel testlerden oluşan iki adet kavram yanılgısı testi hazırlanmıştır. Dört seçenekten oluşturulan test sorularının çeldiricileri kavram yanılgısı içerecek şekilde hazırlanmıştır. Bu testler Kocaeli'nde yedi ilköğretim okulundaki 6.sınıf öğrencilerine uygulanarak pilot çalışma yapılmıştır. 1.test 235, 2.test 231 olmak üzere toplam 466 öğrenciye uygulanmıştır. Bu pilot çalışmadan elde edilen verilerin geçerlilik ve güvenirliğine bakılarak işlemeyen maddeler elenerek 33 sorudan oluşan Kuvvet ve Hareket Kavram Yanılgısı Testi oluşturulmuştur. Bu test Sakarya ilinde beş ilköğretim okulunda toplam 426 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler t-testi, Kruskal-Wallis Testi, Oneway test teknikleri uygulanarak analiz yapılmıştır. Elde edilen veriler incelenerek öğrencilerde bu konuda var olan kavram yanılgıları belirlenmiştir. Elde edilen bulgularla program değişikliği yapılmadan önceki araştırmalarda elde edilen sonuçlar bulgular kısmında karşılaştırılmıştır. Böylece program değişikliği ile birlikte öğrencilerde eski program uygulandığında var olan kavram yanılgılarının yeni programda değişip değişmediği incelenmiştir.Uygulama sonuçlarından elde edilen verilerin analizi sonucunda, kuvvet ve hareket konusunu görmüş olan 6. sınıf öğrencilerinin çeşitli kavram yanılgısına sahip oldukları belirlenmiştir. Konu bazında kavram yanılgıları en fazla hareket konusunda, sıra ile kuvvet, kütle ve sürat konularında ortaya çıkmıştır.Kuvvet ve hareket konularındaki kavram yanılgılarının diğer değişkenlere bağlı olarak değişip değişmediği incelendiğinde; cinsiyet, babanın ölü ya da sağ olması ile kavram yanılgısı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Öğrenci yaşı, anne ve baba eğitim durumu, anne ve babanın çalışma durumları, aile geliri ve öğrencinin kendisi için özel çalışma yeri olup olmadığı değişkenleri ile kavram yanılgısı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur.Anahtar Kavramlar: Kavram, Kavram Yanılgısı, Kuvvet, Hareket, Kuvvet ve Hareket, Fen Eğitiminde Kuvvet ve Hareket
Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeyleri
Bu araştırmanın amacı; fen bilgisi öğretmenliği 1., 2., 3., ve 4. sınıflarda öğrenim gören öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin çevre okuryazarlığı bileşenlerine göre belirlenmesidir.Araştırma 2009-2010 eğitim-öğretim yılı 2.döneminde Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı 1., 2., 3., ve 4. sınıflarda öğrenim gören 271 öğretmen adayı ile genel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak çevre okuryazarlığının bileşenleri olan bilgi, tutum, davranış ve algıyı içeren Çevre Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve basit korelasyon analizi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının kısmen yüksek düzeyde çevresel tutuma, düşük düzeyde çevresel bilgi ve çevresel davranışa ve orta düzeyde çevresel algıya sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının yaşları, çevre dersi alıp-almamalarına göre çevre okuryazarlığı bileşenleri arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiş ancak cinsiyete göre çevre okuryazarlığı bileşenleri arasında sadece çevresel algı ve çevresel tutum puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ek olarak öğretmen adaylarının ailelerinin aylık gelirlerine, anne ve babalarının eğitim durumlarına ve yaşadıkları yerleşim birimine göre çevre okuryazarlık bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Son olarak çevresel bilgi-çevresel tutum ve çevresel bilgi-çevresel davranış puanları arasında anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki, çevresel bilgi-çevresel algı, çevresel tutum-çevresel davranış, çevresel tutum-çevresel algı ve çevresel davranış-çevresel algı puanları arasında ise anlamlı pozitif yönde orta derecede bir ilişki tespit edilmiştir.
7.sınıf fen ve teknoloji dersinin yaratıcı drama destekli işlenmesinin eleştirel düşünme becerisi ve başarı üzerine etkisi
Son yıllarda yapılan çalışmalar gösteriyor ki fen eğitimi bireyin düşünme biçimini şekillendiren önemli etkenlerden biridir. Bu kadar önemli bir etkenin eğitim alanındaki gelişmeleri takip etmekten başka bir seçeneği yoktur. Yaratıcı drama çalışmaları dünyada ve Türkiye'de yeni sayılabilecek yöntemlerden biridir. Yapılan bu tez çalışmasında bu yöntem fen eğitimine uyarlanmış, uygulamalar yapılmış ve bu yöntemin öğrencilerin eleştirel düşünmelerini nasıl etkilediği kontrol edilmiştir. Araştırma ön test-son test deney kontrol gruplu deneysel desende yürütülmüştür. Çalışma grubunu ilköğretim yedinci sınıfta okuyan 45 öğrenci oluşturmaktadır. Altı hafta süren deneysel işlemler sırasında deney grubunda fen ve teknoloji dersinin işlenmesinde MEB fen ve teknoloji programı doğrultusunda hazırlanan ders planlarının yanı sıra sekiz yaratıcı drama atölyesi uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise sadece kitap doğrultusunda hazırlanan planlar uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında tarafımızdan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış başarı testi ve geçerlik güvenirlik çalışmaları yapılmış Cornell Eleştirel Düşünme Testi uygulanmıştır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler t testi ve ilişkili örneklemler t-testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları dersle birlikte kullanılan yaratıcı drama atölyelerinin kontrol grubuna göre öğrenci başarısını ve tutumunu anlamlı olarak artırdığını göstermektedir. Fen öğretiminde yaratıcı drama çalışmalarının fen öğretiminin temel amaçlarından biri olan eleştirel düşünme becerisini olumlu etkilediği, bu doğrultuda bu yöntemin fen eğitiminde yaygınlaştırılması ve doğru uygulanması önerilmektedir.
Kavramsal değişim yaklaşımı, işbirlikli öğrenme ve bilgisayar destekli öğretimin öğrencilerin fen başarısına etkisi
Bu çalışmada, kavramsal değişim yaklaşımı (KDY), işbirlikli öğrenme (İÖY) ve bilgisayar destekli öğretim yönteminin (BDÖ) ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin maddenin yapısı ve özellikleri ünitesindeki kavram yanılgılarının giderilmesi ve öğrenci başarısına etkisi araştırılmış olup, kullanılan yöntemlerin öğrencilerin fen ve teknolojiye yönelik tutumları üzerine etkisine bakılmıştır.Çalışmanın örneklemini İstanbul İli, Beyoğlu ve Fatih İlçelerinde bulunan iki farklı ilköğretim okulundaki dört farklı şubede öğrenim gören 111 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Uygulama 2008/2009 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde gerçekleştirilmiştir. Şubelerden biri kontrol diğer üç tanesi de deney grubu olarak rastgele atanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak başarı ön testi, maddenin yapısı ve özellikleri son testi, fen dersine yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler varyans (ANOVA) ve gruplar arasındaki farklılıkların anlamlılığını karşılaştırmak için kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, KDY'nin uygulandığı gruptaki öğrencilerin; mevcut program (MP), İÖY ve BDÖ'nün uygulandığı gruplara göre maddenin yapısı ve özellikleri ünitesindeki başarılarının daha fazla olduğu görülmüştür.Ayrıca her bir grupta öğrenim gören öğrencilerin ön tutum puanları ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken, son tutum puanları ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Yapılan Post Hoc analizi sonucunda farkın KDY uygulanan grup ile MP'ye göre öğrenim gören gruptan kaynaklandığı ve KDY'nin uygulandığı grup lehine olduğu görülmüştür. KDY uygulanan gruptaki öğrencilerin son tutum puanlarının MP uygulanan gruptaki öğrencilerin son tutum puanlarından daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Fen ve Teknoloji dersi kapsamında ilköğretim yedinci ve sekizinci sınıflarda verilen ödevler hakkında öğrenci, öğretmen ve veli görüşleri
Bu araştırmanın amacı Fen ve Teknoloji dersinde verilen ödevlere yönelik öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerini tespit etmektir. Araştırmada karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Osmaniye il merkezindeki ilköğretim okullarında görev yapan 55 Fen ve Teknoloji öğretmeni, yedinci ve sekizinci sınıfta öğrenim görmekte olan 1584 öğrenci ve 764 öğrenci velisi oluşturmaktadır.Öğretmen, öğrenci ve velilerin Fen ve Teknoloji dersinde verilen ödevlere yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla her biri için 3 alt ölçekten oluşan (işlev, tutum ve davranış alt ölçeği) ölçek ve bir de görüşme formu geliştirilmiştir. Verileri toplamak için hazırlanan ölçek ve yapılandırılmış görüşme formları, ilgili uzmanlar tarafından incelenmiştir. Uzmanların görüş ve önerileri doğrultusunda ölçme araçlarına son hali verilmiştir. Nicel verilerin analizinde 15.0 SPSS paket programı kullanılırken, yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda öğretmenlerin işlev, tutum ve davranış alt ölçeği puanlarının demografik özelliklere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur.Öğrencilerin cinsiyete göre işlev, tutum ve davranış alt ölçeği puanlarına bakıldığında, kız öğrencilerin işlev puanlarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu, öğrencilerin sınıf düzeyine göre işlev, tutum ve davranış alt ölçeği puanlarına bakıldığında yedinci sınıf öğrencilerinin her üç alt ölçeğe ilişkin toplam puanlarının sekizinci sınıf öğrencilerine göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bunun yanında okul öncesi eğitim alıp almama durumlarına göre ise okul öncesi eğitim almamış öğrencilerin davranış puanlarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.Bir hafta boyunca okuma, ev ödevi yapma ve ev ödeviyle ilgili araştırma yapmaya fazla zaman ayıran öğrencilerin işlev, tutum ve davranış alt ölçeği puanlarının bu etkinliklere az zaman ayıranlara göre daha yüksek olduğu görülürken, dershane/özel ders, televizyon ve bilgisayar oyunlarına fazla zaman ayıran öğrencilerin davranış alt ölçeği puanlarının bu etkinliklere az zaman ayıranlara göre daha düşük olduğu bulunmuştur.Velilelerin demografik özelliklere göre işlev, tutum ve davranış alt ölçeği puanlarına bakıldığında, meslek gruplarından memur, öğrenim düzeyi olarak üniversite mezunu ve ortalama aylık gelir bakımından yüksek gelirli velilerin işlev puanlarının ilgili gruptaki diğer değişkenlere göre daha düşük olduğu bulunmuştur.Öğretmen, öğrenci ve velilerin ödev kavramına; konuların tekrar edilmesi, konuların daha iyi anlaşılması ve evde yapılmak üzere çalışmalar şeklinde anlam yükledikleri ve Fen ve Teknoloji dersindeki ödevlere yönelik genel düşüncelerinin olumlu olduğu bulunmuştur.Öğretmen, öğrenci ve velilerin Fen ve Teknoloji dersinde verilen ödevlerin araştırma, deney ve test soruları çözme, gözlem, okuma ve yazmaya yönelik etkinlikler içerdiği şeklinde ortak görüş belirttikleri bulunmuştur.Öğretmen ve veliler, öğrencilerin deney ve araştırma türü etkinlikler istediğini belirtmektedir. Bu görüşler öğrencilerin istediği etkinliklerle benzerlik göstermektedir. Öğrenci ve velilerin farklı olarak test türü ödevlerinde verilmesini istedikleri bulunmuştur.Öğretmen ve veliler, öğrencilerin malzeme (araç-gereç) yetersizliği ve kaynak yetersizliği konusunda sıkıntılar yaşadığını belirtmektedir. Bu görüşler öğrencilerin ödevleri yaparken yaşadıkları sıkıntılara yönelik düşünceleriyle benzerlik göstermektedir.Öğretmen ve veliler, ödevlerin öğrenciler için bilgi edinerek konuları daha iyi anlama, günlük hayatta karşılaştığı olayları daha iyi yorumlama ve bazı beceriler kazanma şeklinde katkıları olduğunu belirtmektedir. Bu görüşlerin öğrencilerin ödevlerin katkısına yönelik düşünceleriyle benzerlik gösterdiği bulunmuştur.Öğretmen, öğrenci ve velilerin ödevlere yönelik görüş ve önerileri dikkate alındığında çoğunlukla deney türü ve ilgi çekici etkinlikler olması gerektiği konusunda ortak görüş bildirdikleri, ayrıca veli ve öğrencilerin çoktan seçmeli test türü ödevlerinde olması gerektiği konusunda ortak bir görüş belirttikleri bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Fen ve Teknoloji, Ödev, Öğrenci Görüşleri, Öğretmen Görüşleri, Veli Görüşleri
Argümantasyon tabanlı biyoloji laboratuvar dersinin fen bilimleri öğretmen adaylarının argümantasyon oluşturma becerilerine, akademik başarılarına ve biyoloji laboratuvar dersine yönelik tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı argümantasyon tabanlı fen öğretim yönteminin kullanıldığı biyoloji laboratuvar uygulamalarının öğretmen adaylarının argümantasyon oluşturma becerilerine, akademik başarılarına ve biyoloji laboratuvar dersine yönelik tutumlarına etkisini araştırmaktır. Çalışmada ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen yöntemi benimsenmiş ve araştırma süreci bu doğrultuda tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemini oluşturan Buca Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenim gören 48 öğrenci seçkisiz atama yoluyla deney ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubunda geleneksel grup çalışması yöntemi deney grubunda ise ATFÖ yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda deney grubu için Fen Bilgisi Eğitimi ABD okutulan Biyoloji Laboratuvarı I dersinde dönem boyunca yürütülen çalışmada ilk olarak Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 6, 7 ve 8. sınıf Fen Bilimleri dersi kazanımları da dikkate alınarak ders programı ve çalışma yaprakları hazırlanmıştır. Ders programı ve çalışma için uzman görüşleri alındıktan sonra deneme uygulamaları yapılmış ve gerekli düzeltmeler yapılarak kullanıma hazır hale getirilmiştir. Araştırmada kullanılacak ölçme araçları alanyazında var olan ölçeklerden seçilmiştir. Katılımcı grupların argümantasyon becerilerini belirlemek amacıyla Sampson ve Clark, (2006) tarafından geliştirilen Kaya ve diğerleri (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Argümantasyon Testi" kullanılmıştır. Öğrencilerin laboratuvara yönelik tutumlarını belirlemede Nuhoğlu ve Yalçın (2004) tarafından geliştirilen laboratuvara yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Gruplar arasında kalıcılık farkı ölçümünde kullanılacak akademik başarı testi, Kırıktaş (2013) tarafından geliştirilmiştir. Çalışmanın nitel veri toplama aracı olan görüşme soruları ise araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesi sürecinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda katılımcılardan elde edilen veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Grupların ön test Akademik Başarı Testi (ABT) puanları arasında anlamlı fark oluşmadığı görülmüş, buna karşın grupların son test ABT puanları arasında anlamlı farkın (p<0,05) olduğu ve bu farkın deney grubu yönünde pozitif olduğu belirlenmiştir. Grupların kendi içlerinde ABT ön ve son test puanları arasında anlamlı fark gözlenmiş ve bu farkın son testler yönünde olduğu belirlenmiştir. Öte yandan grupların Argümantasyon Oluşturma Becerileri Testi (AROB) ön test puanları arasında anlamlı fark gözlenmiş ve bu farktan dolayı ANCOVA testi uygulanmış ve bu fark sabitlenmiştir. Katılımcıların AROB son testleri arasında anlamlı farkın olduğu ve bu farkın deney grubu lehine olduğu görülmüştür. Katılımcı grupların tutum ön ve son test puanları arasında anlamlı fark gözlenmezken, grupların içlerinde tutum ön ve son test puanları arasında anlamlı farkın olduğu bu farkın son testler yönünde pozitif olduğu görülmüştür. Çalışmanın nitel verilerini oluşturan deney grubundan 5 katılımcının yarı yapılandırılmış sorulara verdiği cevaplardan, katılımcıların bilişsel ve duyuşsal alanda farklı yönlerden gelişme gösterdiği ve ilgili yönteme yönelik olumlu tutumlar oluşturduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak biyoloji laboratuvar uygulamalarında Argümantasyon Tabanlı Fen Öğretimi (ATFÖ) yöntemi çalışması öğrencilerin akademik başarılarının artmasında, öğrencilerde laboratuvara yönelik olumlu tutum geliştirmek ve argümantasyon oluşturma becerilerinin gelişmesinde etkili bir yöntem olduğu söylenebilir.
Cumhuriyet dönemi ilkokul ve ortaokul fen öğretim programlarının içerik açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi
CUMHURİYET DÖNEMİ İLKOKUL VE ORTAOKUL FEN ÖĞRETİM PROGRAMLARININ İÇERİK AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ Bu çalışma ile Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar uygulanan ilkokul ve ortaokul fen öğretim programlarının içeriklerinde meydana gelen değişimlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma hem kapsam hem de içerik bakımından alanyazından farklı olup alanyazın için Cumhuriyet döneminde uygulanan bütün fen öğretim programlarının içeriklerini bir arada gösteren betimsel bir kaynak olacağı düşünülmektedir. Çalışmanın verileri, nitel araştırmada veri toplama araçlarından biri olan doküman inceleme tekniği ile toplanmıştır. Çalışmanın evreni, Cumhuriyet dönemi ilkokul ve ortaokul fen öğretim programları ile ilgili tüm basılı kaynaklar, örneklem ise ilkokul 1926, 1936, 1948, 1968, 1992, 2000, 2005, 2013 ve 2017 ile ortaokul 1930, 1938, 1951, 1973, 1992, 2000, 2005, 2013 ve 2017 fen öğretim programlarından oluşmaktadır. Elde edilen bulgular sonucunda çalışmamızda fen öğretim programlarında içerik oluşturma anlayışının olmadığı görülmüştür. Bu anlayış eksikliğinden ötürü de bazı öğretim programlarına konular eklenerek içerik arttırılmış, bazı öğretim programlarından da konular çıkartılarak içerik azaltılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre fen içerikli konular, ortaokullarda 1930, 1938 ve 1951 fen programlarında oluğu gibi Fizik, Kimya ve Biyoloji dersi olarak ayrı ayrı ele alınmasının daha iyi bir uygulama olacağı önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Dersi, Fen Öğretim Programı, Program Geliştirme, İçerik Karşılaştırması
STEM yaklaşımı ile basınç konusunda bir öğretim modülünün geliştirilmesi ve uygulanabilirliğinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, 7. sınıf fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan basınç konusunun öğretiminde STEM eğitimi yaklaşımı ile geliştirilen bir öğretim modülünün öğrencilerin akademik başarılarına, fene ve STEM'e yönelik tutumları ile STEM'e ilişkin görüşlerine etkisinin belirlenmesidir. Çalışma, karma yöntem araştırma desenlerinden gömülü desende yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda ön test, son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde, bir büyükşehrin ilçesine bağlı bir köy okulunda öğrenim görmekte olan 33 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Basınç konusunun öğretiminde, deney grubunda STEM temelli öğretim modülü uygulanırken, kontrol grubunda ise öğretim programında öngörülen yöntemler kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, akademik başarı testi, fene yönelik tutum ölçeği ve STEM'e yönelik tutum ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizi ile elde edilmiştir. Nicel veri toplama araçları ile elde edilen veriler, SPSS 22.0 ve LİSREL 8.80 paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucu, deney grubu ile kontrol grubu arasında akademik başarı, fene yönelik tutum ve STEM'e yönelik tutum açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Nitel verilerin içerik analizi sonucu duygu ve düşünceler, olumlu yönler, yaşanan sorunlar, öğrenme süreci ile kazanılan beceriler ve özellikler olmak üzere 5 tema ve 26 koda ulaşılmıştır. Ulaşılan kod ve temalar, deney grubu öğrencilerinin başarı ve tutum düzeylerinde yaşanan artışın sebeplerini ortaya koymaktadır. Araştırma ile elde edilen sonuçlar, STEM temelli öğretim modülünün, öğrencilerin akademik başarıları, fene ve STEM'e ilişkin tutumları ile görüşleri üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyon tekniği ile rastlantısal bilim anlayışlarının geliştirilmesi
Bilim ve bilimin doğası ile ilgili yaklaşımlar bilimsel ilerlemeler ve çağın gerektirdikleriyle beraber her geçen gün yenilenerek gelişmekte ve farklı bakış açılarıyla değerlendirilmektedir. Bilimsel bilginin elde edilmesinde ve gelişim sürecinde yer alan rastlantılar da bu bağlamda incelenebilir. Bu çalışmanın amacı, bilimsel faaliyetlerde önemli bir yere sahip rastlantı kavramının bilim ile ilişkilendirilerek argümantasyon temelli uygulamalarla öğretiminin, fen bilgisi öğretmen adaylarının rastlantısal bilime ilişkin anlayışlarına etkisinin belirlenmesidir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışma durum çalışması desenlerinden bütüncül tek durum desenine sahiptir. 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, bir devlet üniversitesinde Fen Bilgisi Öğretmenliği ana bilim dalında öğrenim görmekte olan 3. sınıf öğrencisi 44 öğretmen adayı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel verileri açık uçlu sorulardan oluşan rastlantısal bilim anketi, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizi ile elde edilmiştir. Argümantasyon temelli öğretim sırasında elde edilen etkinlik kâğıtları, betimsel analize tabi tutularak değerlendirilmiştir. Açık uçlu sorulardan oluşan rastlantısal bilim anketi verileri ise verilen cevapların kategorilendirilmesi ve rastlantısal bilim anlayışlarının tespitine yönelik olarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğretim sonrasında gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış görüşme verileri de doğrudan alıntılarla, verileri desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel bulgulara göre öğretmen adayları ile yürütülen öğretimin onların rastlantısal bilimle ilgili anlayışlarını olumlu yönde etkilediği, bilimsel süreçte rastlantıların rolünü fark ederek, rastlantı bilim ilişkisine dair bilgi ve görüşlerini geliştirdiği, daha geniş bir bakış açısıyla bilimsel süreci ele almalarını sağladığı söylenebilir. Rastlantıların bilimsel bilgiyi keşfetme sürecinin ögelerinden biri olduğu düşünüldüğünde bilim eğitiminde rastlantısal karşılaşmalara fırsat verecek, bilgiyi sorgulamaya ve ürün ortaya koymaya yönelik araştırma ortamları tasarlanabileceği önerilmektedir.
6. sınıf madde ve ısı ünitesinde gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli uygulamaların öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerine etkisinin değerlendirilmesi
Bu araştırmanın temel amacı; 6. sınıf Madde ve Isı ünitesinde gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli etkinliklerin öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerine etkisinin incelenmesidir. Ayrıca gerçekleştirilen uygulamalar süresince öğrencilerin mühendislik mesleğine yönelik imajları ile STEM'e yönelik bilgi yapılarındaki değişimin araştırılması ve mühendislik tasarım temelli etkinliklere yönelik görüşlerinin incelenmesi de araştırmanın alt amaçları arasında bulunmaktadır. Eylem araştırması yönteminin kullanıldığı bu araştırma, 2017–2018 eğitim-öğretim yılında sosyo ekonomik düzeyi düşük öğrencilerin öğrenim gördüğü bir devlet okulunda 6. sınıfta öğrenim gören 26 öğrenci (16 kız, 10 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Madde ve Isı ünitesi kazanımları doğrultusunda yapılandırılan mühendislik tasarım temelli etkinlikler beş hafta süresince yürütülmüştür. Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri Testi-GYDPÇBT (Pekbay, 2017), mühendislik imajı formu, kelime ilişkilendirme testi (KİT), öğrenci günlükleri, çalışma yaprakları araştırmanın veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Ayrıca etkinlikler sonucunda ortaya çıkan tasarımlar öğrencilerin tasarım becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmıştır. GYDPÇBT'den elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik analizi yöntemi kullanılmıştır. Mühendislik imajı formu, kelime ilişkilendirme testi ve öğrenci günlüklerinden elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi ve sürekli karşılaştırılmalı veri analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analiz edilmesiyle elde edilen bulgular neticesinde, öğrencilerin kendi gerçek yaşamları bağlamında gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli fen etkinliklerinin; öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerinin artmasına katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Mühendislik mesleğine yönelik imajları ile STEM bilgi yapılarında da gelişme olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kavramlar: Eylem araştırması, Mühendislik tasarım temelli fen eğitimi, Problem çözme becerisi, Tasarım becerisi.
6. sınıf kuvvet ve hareket ünitesinde gerçekleştirilen Algodoo temelli etkinliklerin öğrencilerin tasarım becerilerine ve akademik başarılarına etkisi
Bu araştırmada, 6. sınıf "Kuvvet ve Hareket" ünitesinde gerçekleştirilen Algodoo temelli etkinliklerin, öğrencilerin tasarım becerilerine ve akademik başarılarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca araştırmada öğrencilerin etkinliklere yönelik görüşlerin incelenmesi de araştırmanın amaçları arasında yer almaktadır. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmış ve bu araştırma, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ilinde orta sosyo-ekonomik düzeye sahip bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 50 öğrenci (25 öğrenci kontrol grubu, 25 öğrenci deney grubu) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın deney grubunda dersler araştırmacı tarafından geliştirilen mühendislik tasarım temelli Algodoo etkinlikleri çerçevesinde işlenirken, kontrol grubunda fen bilimleri ders kitabı takip edilerek, öğretim programının öngördüğü şekilde işlenmiştir. Fen Bilimlerine yönelik akademik başarı testi, fen günlükleri, çalışma yaprakları, video kayıtları ve araştırmacı notları araştırmanın veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Elde edilen nicel verilerin analizinde parametrik testlerden, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin tasarım becerilerindeki değişimi değerlendirmek amacıyla da "Mühendislik Tasarım Sürecini Değerlendirme Dereceli Puanlama Anahtarı" (NASA, 2015) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda "Kuvvet ve Hareket" ünitesinde gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli Algodoo etkinliklerinin, öğrencilerin akademik başarılarının artmasına katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin mühendislik tasarım süreci adımlarından; "problemin veya ihtiyacın belirlenmesi", "olası çözümler geliştirme", "prototipi yapılandırma", "çözümleri test etme ve değerlendirme" ve "çözümü sunma" kriterlerinde gelişim gösterdikleri ortaya çıkmıştır.
Bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme ünitesinde tasarlanan yavaş geçişli animasyonların 6. sınıf öğrencilerinin teknolojiye ve fene yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın temel amacı; 6. Sınıf öğrencilerinin "Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme, Gelişme" ünitesinde yavaş geçişli animasyon tasarlarken kullandıkları 21.yy becerileri ile yavaş geçişli animasyon etkinliklerinin öğrencilerin teknolojiye ve fene yönelik tutumlarına etkisini incelemektir. Öğrencilerin yavaş geçişli animasyon etkinliklerine yönelik tutum ve görüşlerinin incelenmesi de araştırmanın alt amaçları arasında yer almaktadır. Tek gruplu ön test-son test deseninin kullanıldığı bu deneysel araştırma, 2015-2016 eğitim öğretim yılında sosyoekonomik düzeyi düşük öğrencilerin öğrenim gördüğü bir devlet okulunda 6. Sınıfta öğrenim gören 40 kız öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma "Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme, Gelişme" ünitesindeki kazanımlar doğrultusunda 12 hafta süresince yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama araçlarını, Fene Yönelik Tutum Ölçeği, Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği-ÖTYT-TR, öğrenci günlükleri, çalışma yaprakları ve öğrenci ürünleri oluşturmaktadır. Fene Yönelik Tutum Ölçeği ve ÖTYT-TR'den elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik analizi yöntemi kullanılmıştır. Öğrenci günlükleri, çalışma yaprakları ve öğrenci ürünlerinden elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analiz edilmesiyle elde edilen bulgular neticesinde, yavaş geçişli animasyonların öğrencilerin teknoloji ve fene yönelik tutumlarının artmasına önemli ölçüde katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin etkinliklerde 21. Yüzyıl becerilerden işbirliği ve iletişim, eleştirel düşünme ve problem çözme, yaratıcılık ve yenilenme, bilgi okuryazarlığı becerilerini kullandıkları ve etkinliklere yönelik görüşlerinin olumlu olduğu ortaya çıkmıştır.
Astronomi kavramlarına ilişkin qr kodlar ile hazırlanan oyunların 7. sınıf öğrencilerinin fene ve teknolojiye yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın temel amacı; 7. sınıf Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi ünitesi kapsamında QR kodlar ile hazırlanan oyunların öğrencilerin teknolojiye ve fene yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesidir. Tek grup ön test – son test deneysel desen modelinin kullanıldığı bu araştırma, 2015-2016 eğitim-öğretim yılında sosyo ekonomik düzeyi düşük öğrencilerin öğrenim gördüğü bir devlet okulunda 7. sınıfta öğrenim gören 23 öğrenci (14 erkek, 9 kız) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi ünitesi kazanımları doğrultusunda QR kodlar ile hazırlanan oyunlar dört hafta süresince yürütülmüştür. Araştırma verileri; Teknolojiye Yönelik Tutum Ölçeği (Yurdugül ve Aşkar, 2008), Fene Yönelik Tutum Ölçeği (Nuhoğlu, 2008) ve öğrenci günlükleri ile toplanmıştır. Teknolojiye ve Fene Yönelik Tutum ölçeklerinden elde edilen verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Öğrenci günlüklerinden elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin teknolojiye ve fene yönelik tutum puanlarında anlamlı bir farklılık oluşacak şekilde artış tespit edilememiştir. QR kodlarla zenginleştirilmiş oyunlara yönelik tutum puanlarında ise anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Araştırmaya katılan öğrenciler günlüklerinde QR kodlar ile hazırlanan oyunların öğretici, zevkli ve heyecan verici olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca öğrenciler oyunların derse aktif katılımlarını sağladığını ve bilgilerinin oyunlar sayesinde kalıcı olduğunu düşündüklerini vurgulamışlardır.
Fen Bilgisi öğretmen adaylarının "atom ve atomun yapısı" konuları ile ilgili algılarının belirlenmesi
Bu çalışmada, ikinci sınıfta öğrenim gören fen bilimleri öğretmen adaylarının, "Atom ve Atomun Yapısı" konuları ile ilgili algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Olgubilim yöntemiyle yapılan bu çalışmada, öğretmen adaylarının "Atom ve Atomun Yapısı" konuları ile ilgili algıları belirlenirken, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracında seçilen dokuz kavram (atom, çekirdek, elektron, proton, nötron, yörünge, spin, quark ve orbital) hakkında hazırlanan sorular öğretmen adaylarına sorulmuş ve bu kavramlar ile ilgili çizim yapmaları ardından yaptıkları çizimlerin nedenlerini açıklamaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Her kavram için çizimlerin modelleri ne kadar yansıttığına bakılmıştır. Kavramlar şekil ve yapı bakımından incelenmiştir. Öğretmen adaylarının bütün kavramlara yapmış oldukları çizimler incelendiğinde, bu çizimlere yapılan içerik analizi sonucunda, öğretmen adaylarının kavramsal anlamalarında bazı eksiklikler ve yanlışlıklar olduğu tespit edilmiştir. Çizimlere yapılan açıklamalarda da aynı duruma rastlanmıştır. Bu yanlış öğrenmelerin ve yanılgıların giderilmesinin fen eğitimi için oldukça önemli olduğu düşünülmektedir. Çünkü öğretmen adaylarındaki bu var olan yanılgılar mesleki hayatlarında verecekleri eğitimi etkileme potansiyeline sahiptir. Böylelikle de öğretmen adaylarının konulara ait bilgileri, meslek hayatlarında karşılaşabilecekleri öğrencileri doğrudan etkileyecektir. Fen eğitiminde önemli bir yere sahip olan ve disiplinler arası bir konu olan atom konusunun doğru öğretimi için öğretmen adaylarındaki atom konusu algısının belirlenerek, kavramsal anlamalarının ne düzeyde olduğu tespit edilmelidir ve buna yönelik bir öğretim uygulaması gerçekleştirilmesi önerilmektedir.
Ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin iklim değişikliği konusundaki informal muhakemelerinin incelenmesi
Bu çalıĢmada, ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel bir konu olan iklim değiĢikliği ile ilgili informal muhakemelerinin çeĢitli faktörler açısından incelenmesi amaçlanmıĢtır. AraĢtırmada nicel yöntemlerden tarama modeli kullanılmıĢtır. Seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz (random) örnekleme yöntemiyle seçilen 182 yedinci sınıf öğrencisi ile araĢtırma gerçekleĢtirilmiĢtir. AraĢtırma verileri, hava ve iklim olaylarını ayırt etme ve argüman değerlendirme testi ile toplanmıĢtır. Veri toplama araçlarından elde edilen nicel veriler betimsel istatistikler ve Pearson Korelesyon analizi ile incelenmiĢtir. Nitel araĢtırma ile toplanan veriler ise betimsel olarak analiz edilmiĢtir. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin hava durumu ve iklim olaylarını ayırt etme düzeylerinin yüksek, argüman değerlendirme ile ilgili muhakemelerinin ise orta düzeyde olduğu ve aralarında pozitif yönde düĢük düzeyde bir iliĢkinin varlığı tespit edilmiĢtir. Öğrenciler argümanların gücünü değerlendirirken, güçlü-inandırıcı argümanları yüksek oranda güçlü olarak kabul etmiĢlerdir. Bunu sırayla zayıf-inandırıcı, güçlü inandırıcı olmayan ve zayıf-inandırıcı olmayan takip etmektedir. Öte yandan öğrencilerin argümanları neden güçlü veya zayıf seçtikleri ile ilgili nedenlere bakıldığında, öğrencilerin çoğunun tüm argümanlarda öncül ve sonuç arasındaki iliĢkiden bağımsız açıklamalar yaptıkları görülmüĢtür. Az sayıda öğrenci, öncül ve sonuç arasındaki zaman iliĢkisine vurgu yapmıĢtır.
6. sınıf kuvvet ve hareket ünitesinde kullanılan farklı betimleme modlarının dezavantajlı öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
Bu çalışmada; Fen bilimleri dersinde kullanılan farklı betimleme modlarının 6. sınıfta okuyan dezavantajlı öğrencilerin Kuvvet ve Hareket ünitesindeki akademik başarılarına etkisi araştırılmıştır. Bazı yoksunluklara sahip, imkânları sınırlı, ders için gerekli materyallerin kolay bir şekilde ulaşılamadığı bir bölgede Kuvvet ve Hareket ünitesinde daha çok duyu organa hitap eden bir etkinlik olan modsal betimlemelerle ders sürecinin yürütülmesinin akademik başarıya etkisinin olup olmadığı bu çalışmada incelenmiştir. Çalışma 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında, Türkiye'nin güneydoğusundaki bir ilçede MEB'e bağlı, dezavantajlı öğrencilerin bulunduğu bir köy okulunda öğrenim görmekte olan ortaokul 6. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışmada veriler nicel olarak toplanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma biri deney biri kontrol grubu olmak üzere iki sınıfta gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 deney grubu, 18 kontrol grubu olmak üzere 36 öğrenci katılmıştır. Gruplar rastgele seçimle belirlenmiştir. 6. sınıf Kuvvet ve Hareket ünitesi deney grubunda farklı modsal betimlemeler kullanılarak, kontrol grubunda ise düz anlatım yolu ile öğretim programında belirtildiği ders kitabı ile yaklaşık 4 haftalık bir sürede aynı araştırmacı tarafından işlenmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından toplanmış olup araştırma verilerinin elde edilmesinde akademik başarı kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında yapılan uygulamanın öğrencilerin son testten almış oldukları puanlar üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular; uygulama öncesi yapılan (ön test) akademik başarı testi puanlarına göre düzeltilmiş uygulama sonrası uygulanan (son test) akademik başarı testi puanları arasında anlamlı bir farklılık vardır. Araştırma sonucu modsal betimleme kullanımının deney grubu öğrencilerinin ünite tabanlı fen başarılarını kontrol grubu öğrencilerine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde arttırdığını göstermiştir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarına gerçekleştirilen gezilere yönelik deneyimleri
Bilim ve teknolojinin hızla gelişmesine paralel olarak eğitim sistemimizin sürekli bir değişim ve yenilenme içinde olduğu günümüzde, eğitimin sadece okul çatısı altında yapıldığı düşünülen düşünce akımları etkisini hızla yitirmektedir. Aynı zamanda alan yazında okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin öğrenmeleri üzerine olumlu etkilerinin ortaya konulduğu birçok çalışma olduğu görülmektedir. Bu çalışmada okul dışı ortamlara gezi düzenleyen fen bilimleri öğretmenlerinin gezilerinin planlama, uygulama, değerlendirme ve izleme aşamalarında neler yaşadığı, hangi problemlerle karşılaştığı ve olası çözüm yollarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel yöntem desen türlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak, görüşme yapılan öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarına gezi düzenlemiş olması ölçüt olarak alınmıştır. Araştırma kapsamında 12 erkek ve 12 kadın olmak üzere 24 fen bilimleri öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Fen bilimleri öğretmenleri ile online görüşmeler yoluyla elde edilen verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin gezi düzenlemelerinin amaçlarının öğrencilere biyoçeşitliliği, çevre ve hayvan sevgisini, geri dönüşümü, enerji tüketimi bilincini, bilim sevgisini ve kültürel anlamda bilinçlenmeyi kazandırma olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin, gezi öncesi öğrencilerin sosyal beceri gelişimi için herhangi bir hazırlık yapmadıkları, beceri gelişimi için gezinin doğal ortamında kendiliğinden gerçekleşmesini düşündükleri görülmektedir. Öğretmenlerin hazırlık gerektirmemesi ve az zaman alması nedeniyle gezilerin değerlendirilmesinde sözel yöntemleri yazılı yöntemlere göre daha çok tercih ettiği görülmektedir. Öğretmenler, okul dışı geziden aylar sonra da öğrencilerinde gezilerin bilişsel ve sosyal yönden olumlu etkilerini gözlemlediklerini ifade etmişlerdir. Araştırmanın sonucunda gezi düzenlemenin önündeki en büyük engellerin izin alma süreçleri, gezi maliyetini karşılama, öğrenci kontrolü ve ulaşım olduğu görülmektedir
Tarihsel yaklaşımın, 7. sınıf öğrencilerinin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerini geliştirmeye etkisi
Bu çalışmada bilimin doğasının öğretilmesinde tarihsel perspektifin etkisi incelenmiştir. Tarihsel perspektif atomun yapısı konusunda uygulanmıştır. Çalışmanın örneklemi Türkiye'nin, Bolu ilindeki bir ilköğretim okulunun 7. sınıfında öğrenim gören toplam 56 öğrenciden oluşmaktadır. Bu okuldaki öğrenciler, 5. sınıfın sonunda akademik başarılarına göre ikiye ayrılmışlar; akademik başarıları yüksek olanlar A şubesine, düşük olanlar ise B şubesine ayrılmışlardır. A şubesi 29 öğrenci ( 15 erkek, 14 kız), B şubesi ise 27 öğrenciden (16 erkek,11 kız) oluşmaktadır.Katılımcıların, bilimin doğasının; bilimsel bilginin değişebilirliği, deneyselliği, hayal gücü ve yaratıcılık, gözlem ve çıkarım, bilimsel modeller, bilimin sosyo-kültürel yapısı gibi özellikleri hakkındaki görüşleri, Bilimin Doğası Üzerine Görüşler Anketi (Views of Nature of Science Questionnaire, VNOS) ile tespit edilmiştir. Anket 7 sorudan oluşmaktadır.Bilimin Doğası Üzerine Görüşler Anketi, öğrencilere uygulamadan önce on-test sonrasında ise son-test olarak uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların bilimin doğası hakkındaki görüşlerini daha detaylı ortaya koyabilmek amacıyla uygulama öncesinde ve sonrasında 6 öğrenci ile yari yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Öğrencilerin ankette verdikleri cevaplar: ?bilgili? (informed), ?yetersiz? (naive) ve ?kategorize edilemeyen? (uncategorized) olarak kodlanmıştır. Öğrencilerin, bilimin doğası ile ilgili görüş anketindeki on test ve son test cevapları arasındaki olası farklılıkları incelemek için Khi-Kare testi kullanılmıştır. İki şube öğrencilerinin, bilimin doğası ile ilgili görüş anketi cevaplarının ön ve son test uygulamalarına ilişkin puanlarının karsılaştırılmasında t-testi analizi yapılmıstır.Khi-Kare ve t-testi analizlerine göre; her iki şube öğrencilerinin, incelenen bilimin doğası ile ilgili bakış açılarının olumlu yönde geliştiği tespit edilmiştir. On test sonuçlarına göre akademik başarıları düşük olan B şubesi öğrencilerinin, bilimsel bilginin üretilmesinde çok önemli yeri olan, hayal gücü ve yaratıcılık konusunda A şubesi öğrencilerine göre daha bilgili olmaları oldukça dikkat çeken bulgulardandır. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğrencilerin bilimin doğasıyla ilgili görüşlerinin geliştirilmesi için atomun yapısı konusunun tarihsel perspektifin göz önünde bulundurularak öğretilmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Tarihsel perspektif, bilimin doğası, fen öğretimi
4. ve 5. sınıf fen ve teknoloji dersi öğretim programının bilim okur-yazarlığı açısından analizi
Bilim okur-yazarlığı çoğu çağdaş fen programın en önemli amacı olarakifade edilmektedir. Ülkemizde de 2000 yılında geliştirilen Fen Bilgisi ve 2004yılında geliştirilen Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programında bilim okur-yazarlığının geliştirilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir. Ayrıca, her iki programdada bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesinin amaçlandığı da vurgulanmaktadır.Bu araştırmada 2004 yılında geliştirilen 4 ve 5. sınıf Fen ve Teknoloji DersiÖğretim Programındaki öğrenci kazanımları ve önerilen etkinlikler analiz edilerek,bilim okur-yazarlığının bilimsel bilgi, bilimin araştırıcı doğası, bilgiye ulaştıran bilimve bilim, teknoloji ve toplumun birbirleriyle etkileşimleri boyutlarından hangisinidestekleme potansiyeli olduğu belirlenmiş ve program içindeki dağılımları ortayaçıkarılmıştır. Benzer şekilde, öğrenci kazanımları ve önerilen etkinlikler incelenerekhangi bilimsel süreç becerilerini geliştirebilecekleri belirlenmiş ve program içindekidağılımları ortaya çıkarılmıştır. Kısaca, bu araştırmada Fen ve Teknoloji programınınbilim okur-yazarlığını ve bilim okur-yazarlığının en önemli yapıtaşlarından biri olanbilimsel süreç becerilerini ne derece geliştirme potansiyeli olduğu araştırılmıştır.Araştırmada nitel bir yöntem uygulanmıştır. Bu araştırma, nitel araştırmatekniklerinden doküman analizine dayalı bir çalışmadır. İki araştırmacı öğrencikazanımlarını ve önerilen etkinlikleri önce birbirinden bağımsız olarak kodlamışlar,fakat her hafta yaptıkları toplantılarda yaptıkları kodlamaları karşılaştırarak vetartışarak ortak bir sonuca varmışlardır. Daha sonra, kodlama verileri önce hervisınıftaki öğrenme kazanımlarına göre sınıflandırılmış ve yorumlanmış, sonrasındaher sınıf için tüm öğrenme alanlarının kodlama verileri birleştirilerekyorumlanmıştır. En sonda da iki sınıf karşılaştırılmıştır. Bilimsel süreç becerilerininve bilim okur-yazarlığının boyutlarının analizinde de aynı yöntem uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, bilim okur-yazarlığı boyutlarından, en çokişlenen boyutun bilimin araştırıcı doğası olduğu, daha sonra sırasıyla bilimsel bilgive bilim, teknoloji ve toplumun etkileşimleri boyutlarının vurgulandığı bulunmuştur.Bilgiye ulaştıran bilim boyutunun ise çok az vurgulandığı görülmüştür. Her ikisınıfta temel bilimsel süreç becerilerine yoğunlaşıldığı ve birleştirilmiş bilimselsüreç becerilerinin az oranda vurgulandığı bulunmuştur.Araştırma sonuçlarına dayanarak, bilim okur-yazarlığı açısından, bilimokur-yazarlığı boyutlarının daha dengeli bir şekilde desteklenebilmesi için, bilgiyeulaştıran bilim boyutunu daha iyi desteklemek amacıyla oldukça geliştirilmesiönerilir.Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programının temel bilimsel süreçbecerilerini geliştirme potansiyeli olduğu söylenebilir. Fakat, birleştirilmiş bilimselsüreç becerileri yönünden biraz daha geliştirilmesi önerilir.Anahtar Kelimeler: Bilim Okur-yazarlığı, Bilimsel Süreç Becerileri, Fen veTeknoloji, Program Geliştirme, Program Değerlendirme.
Farklı laboratuar yaklaşımlarının ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin asit-baz konularındaki kavramları anlamalarına ve kavram yanılgılarının giderilmesine etkisi
Bu çalı manın temel amacı , farklı laboratuar yakla ımlarının ilkö retim 8.sınıf ö rencilerinin asit-baz konularındaki kavramları anlamalarına , kavramyanılgılarının giderilmesine ve fen dersine kar ı tutumlarının etkisininincelenmesidir.Ara tırmanın örneklemini , Bolu il merkezinde 2005-2006 e itim veö retim yılında , 50.Yıl zzet Baysal lkö retim Okulunun sekizinci sınıfındaokuyan, 113 ( 53 kız ve 60 erkek ) ö renci olu turmaktadır.Okulda sekiz tanesekizinci sınıf bulunmaktadır.Çalı manın örneklemini aynı ö retmenin girdi i dörttane sekizinci sınıf olu turmu tur. Sınıflardan rasgele yöntemle ön-laboratuartartı ması , son laboratuar tartı ması,ön ve son laboratuar tartı ması ve sadece deneyyapılan gruplar olu turulmu tur.Farklı laboratuar yakla ımlarının ilkö retim 8.sınıf ö rencilerinin asit-bazkonularındaki kavramları anlamalarına ve kavram yanılgılarının giderilmesineetkisini incelemek için , gruplara asit-baz kavram testi ve fen bilgisine kar ı tutumölçe i ön ve son test olarak uygulanırken , kullanılan ö retim yakla ımına kar ıtutum ölçe i ise sadece son test olarak uygulanmı tır.Hipotezleri test etmek için ortak de i kenli çoklu varyans analizi(MANCOVA) ve varyans analizi (ANOVA) kullanılmı tır.Sonuçlar deney öncesi vesonrasında yapılan tartı maların ö rencilerin asit ve bazlarla ilgili kavramlarıviianlamalarında ve kavram yanılgılarının giderilmesinde daha etkili oldu unugöstermi ve farklı laboratuar yakla ımlarının kullanıldı ı sınıflardaki ö rencilerinfen dersine kar ı tutumlarında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamı tır.Farklı laboratuar yakla ımlarının uygulandı ı gruplardaki ö rencilerin kullanılanö retim yakla ımlarına kar ı tutumlarının ise olumlu oldu u görülmü tür.Anahtar Kelimeler : Kavram Yanılgısı , Kavram YanılgılarınınGiderilmesi , Farklı Laboratuar Yakla ımları , Anlamlı Ö renme
6., 7. ve 8. sınıf fen ve teknoloji ders kitaplarına yansıyan ölçme değerlendirme anlayışının yeni fen ve teknoloji öğretim programı ışığında değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı yeni Fen ve Teknoloji öğretim programı ışığında hazırlanan 6., 7. ve 8. sınıf ders kitaplarına yansıyan ölçme değerlendirme anlayışını incelemektir. Bu amaçla i) ilgili teknikler kullanılma sıklığı bakımından incelenmiş ve ii) yeni Fen ve Teknoloji öğretim programında ilk kez yer alan bazı tekniklerin(Yapılandırılmış Grid (YG) , Tanılayıcı Dallanmış Ağaç (TDA), Kavram Haritası (KH), Kelime İlişkilendirme Testi (KİT)) sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler yeni öğretim programında benimsenen ve üzerinde daha çok vurgu yapılan noktalar ışığında tartışılarak yorumlanmıştır.Yeni Fen ve Teknoloji ders programına uygun olarak 2008-2009 öğretim yılında okutulan ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca belirlenen bir komisyon tarafından yazılan kitaplar bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Seçilen bütün kitaplardaki üniteler ayrıntılı olarak incelenmiş ve elde edilen bulgular tablolaştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesine başvurulmuştur.Birinci araştırma sorusuna cevap verebilmek amacıyla, programda adı geçen her bir ölçme tekniğinin her bir ders kitabında, üniteler bazında ve toplamda kaç kez kullanıldığı sayılmış ve sonuçlar tablolaştırılmıştır. Bu aşamada ders kitaplarındaki teknikler Nartgün (2009) tarafından geliştirilmiş ve sahip oldukları özelliklere göre kategorize edilmiş olan tablo dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. İkinci araştırma sorusunda yeni öğretim programında ilk kez yer almış olan ve ders kitaplarında kullanılan bazı teknikler (YG, KİT, TDA ve KH) sahip olması gereken özelliklere göre tek tek incelenmiş ve bu bağlamda tekniklerin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığı tespit edilmiştir. Bunun için ilgili tekniklere ilişkin literatürde yapılmış araştırmalara ve uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurularak ilgili tekniklerin her birine ilişkin sahip olması gereken özelliklere göre değerlendirme ölçekleri geliştirilmiştir. Bu geliştirilen ölçeklere göre de ders kitaplarında yer alan ilgili bütün teknikler incelenerek değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda Yeni Fen ve Teknoloji Ders Öğretim Programında ölçme değerlendirmeye ilişkin benimsenen anlayışlar ve vurgu yapılan durumlar ışığında ders kitaplarına yansıyan ölçme değerlendirme anlayışı tartışılarak değerlendirilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre yeni Fen ve Teknoloji Öğretim Programında yer alan ve uygulanması tavsiye edilen bazı tekniklere (gözlem, görüşme, portfolyo, V-diyagramı, akran değerlendirme) ders kitaplarında hiç yer verilmediği, bazılarına (KİT, TDA) ise çok az yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte programda adı geçmeyen farklı soru tiplerine de (hikaye, senaryo, grafik, model, bulmaca?.v.b.) ders kitaplarında yer verilmiştir. Yeni programda ilk kez yer alan YG, KİT, TDA ve KH'na ilişkin yapılan incelemeler sonucunda, bu tekniklerin sahip olması gereken bazı teknik özellikleri (testin başında uygun yönerge, puanlama sürecine ilişkin bilgi?.v.b.) barındırmadığı ya da kısmen barındırdığı, bazılarına ise (ifadelerin net ve anlaşılır olması, verilen bilgilerin bir bütüne ait konu alanını yansıtması?.v.b.) sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlar ışığında araştırmacılara, kitap yazarlarına, eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Fen ve Teknoloji Öğretim Programı, Fen ve Teknoloji Ders Kitapları, Ölçme ve Değerlendirme
Fen ve teknoloji programındaki ölçme ve değerlendirme anlayışının 4. ve 5. sınıf ders kitaplarına yansımaları
Bu çalışmada, ilköğretim 4. ve 5. sınıf Fen ve Teknoloji programında yer alan ölçme ve değerlendirme tekniklerinin ders kitaplarındaki kullanım sıklığı araştırılmıştır. Ayrıca, Fen ve Teknoloji programında yer alan ve son dönemlerde üzerinde çok durulan tekniklerden biri olan kelime ilişkilendirme tekniğinin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmada, 2008?2009 Eğitim- Öğretim yılında Bolu ilinde okutulan özel yayınevleri ile MEB tarafından yeni programa uygun olarak hazırlanan Fen ve Teknoloji ders kitapları, çalışma kitapları ve öğretmen kılavuz kitapları incelenmiştir.Araştırmada ilköğretim 4. ve 5. sınıf Fen ve Teknoloji programında yer alan ölçme ve değerlendirme tekniklerinin ders kitaplarındaki kullanım sıklığını belirleme amacıyla elde edilen veriler, Nartgün (2009) tarafından tekniklere ilişkin oluşturulan sınıflamalar dikkate alınarak elde edilmiştir. Fen ve Teknoloji programında yer alan süreci ölçmeye dönük tekniklerden kelime ilişkilendirme tekniğinin sahip olması gereken özellikleri taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amacıyla ilgili literatür incelenmiş ve uzman görüşlerine başvurularak ölçütler hazırlanmıştır.Araştırmada nitel bir yöntem uygulanmıştır. Bu araştırma, nitel araştırma tekniklerinden doküman analizine dayalı bir çalışmadır. Birinci araştırma sorusunda özel ve MEB tarafından hazırlanan kitaplardaki teknikler tek tek sayılarak, tekniklerin kullanım sıklıkları belirlenmiş ve elde edilen veriler yorumlanmıştır. İkinci araştırma sorusunda ise yine aynı şekilde uzman görüşleri alınarak hazırlanan ölçekler yardımıyla kitaplardaki süreci ölçmeye yönelik teknikler olan kelime ilişkilendirme tekniği değerlendirilmiş ve elde edilen veriler yorumlanarak, bir sonuca ulaşılmıştır.Araştırma sonuçları, incelenen tüm kitaplarda ürünü ölçmeye yönelik soru tiplerinin, (bunlardan da özellikle kısa cevap ve eşleştirme tipi soruların) ağırlıkta olduğunu göstermiştir. Süreci ölçmeye yönelik soru tiplerinden ise en çok kullanılan tekniğin açık uçlu soruların olduğu, fakat diğer alternatif tekniklerin oldukça az kullanıldığı tespit edilmiştir. Özellikle tanılayıcı dallanmış ağaç ve V diyagramı tekniklerinin kitaplarda hiç yer almadığı göze çarpmaktadır. Performans çalışmalarında göze çarpan sıklığın deneylerde yoğunlaştığı, bazı tekniklerin örneğin, gözlem ve görüşme tekniklerinin kitaplarda hiç yer almadığı belirlenmiştir. MEB ve özel yayınevleri tarafından hazırlanan kitaplar kıyaslandığında, özel yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitaplarındaki yeni yaklaşımla benimsenen alternatif tekniklere ağırlığın çok az verildiği görülmektedir. Bununda yeni programla benimsenen süreç temelli bir ölçme değerlendirme anlayışına ters düştüğü söylenebilir. Tekniklerin sahip olması gereken özelliklere uygun kullanımına bakıldığında, sadece 4. sınıf MEB kitaplarında yer alan kelime ilişkilendirme testlerinde, uygun sürenin ve puanlama sürecine ilişkin bilginin verilmediği görülmüştür. Bunun yanında kelime ilişkilendirme testlerinde, testin başında uygun yönergelerin bulunduğu, anahtar kavramların alt alta yazıldığı ve öğretim programındaki kazanımları yokladığı sonucuna ulaşılmıştır.Araştırma sonuçları ışığında, tekniklerin eksik yanları göz önüne alınarak, ders kitaplarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının ölçme ve değerlendirme ilkelerine uygunluğunun sağlanması hususunda önerilerde bulunulmuştur.
Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının klonlamaya ilişkin bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon kalitelerinin alan bilgisi yönünden incelenmesi
Öğrencilerin, bilim insanlarını daha iyi anlamaları ve onların bilimsel bilgiyi elde etme aşamasında hangi bilimsel süreçleri geçirdiğinin farkına varmaları, bilim okur-yazarlığının kritik bir bileşeni olarak düşünülmektedir. Günümüzde bireylerin fen ve teknoloji ile ilgili bilimsel ve sosyobilimsel konularda karar verme sürecine aktif olarak katılmaları ve bu konularla ilgili doğru kararlar verebilmeleri için tartışmayı bilmeleri fen eğitiminde argümantasyonun önemini oldukça artırmıştır. Öğretmenlerin bilimsel ve sosyobilimsel yöne sahip olan konularda argümantasyon süreçlerine hâkim olması, öğrencilerinin de bu konulara ilişkin sorunlarda kolay ve sağlıklı kararlar vermesinde etkili olacaktır. Ayrıca öğrencilerin bu tür konularda tartışma ortamlarına öğretmenler tarafından dâhil edilmesi de nitelikli bir fen eğitimi açısından önemlidir.Argümantasyon sürecinin fen eğitiminde bu denli önemli bir yerinin olacağı düşünülerek 2011-2012 Eğitim Öğretim yılı içerisinde Batı Karadeniz bölgesinde yer alan bir Devlet üniversitesinde öğrenim gören toplamda 54, Fen ve Teknoloji öğretmeni adayı bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon sürecine dâhil edilmiştir.Bu çalışmanın genel amacı; Fen ve Teknoloji öğretmen adaylarının sahip oldukları alan bilgi seviyesi ile onların yaptığı bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon kalitesi arasındaki olası ilişkinin anlamlılığını incelemek ve varsa bu ilişkinin nedenlerini tespit etmektir. Araştırmanın alt amacı ise Fen ve Teknoloji öğretmen adaylarının hem bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon sürecine dâhil edilerek bu süreci tanımaları hem de bu tür konulara ilişkin bilimsel ve sosyobilimsel argümanlar üreterek argümantasyon becerilerinin geliştirilmesidir. Belirlenen bu amaçlar ışığında çalışmada yer alan öğretmen adaylarına ilk olarak alan bilgi seviyelerini belirlemek için ?Klonlama Kavramsal Anlama Testi? uygulanmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının bilimsel ve sosyobilimsel argümanlar üretmelerini sağlamak için onlara kurgusal olarak hazırlanmış klonlama konusu ile ilişkili bilimsel ve sosyobilimsel senaryolar verilmiştir. Son araştırmadan elde edilecek sonuçların nedenlerini tespit etmek için her gruptan rastgele seçilmiş birer kişiye yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir.Araştırmada nitel olarak; öğretmen adaylarının ürettiği bilimsel ve sosyobilimsel argümanlar, Erduran, Simon ve Osborne (2004) tarafından geliştirilen ve 5 düzeyden oluşan metodolojik araç ile değerlendirilmiştir. Bu aşamada alan bilgi seviyesi ile argümantasyon kalitesi arasındaki anlamlılık, parametrik olmayan testlerden, Kruskal Wallis H-Testi ile belirlenmiştir. Son olarak öğretmen adayları ile yapılan görüşmelerden gelen nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir.Araştırma kapsamında yapılan nitel ve nicel analizler ışığında; Fen ve Teknoloji öğretmen adaylarının bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon kaliteleri ile alan bilgi seviyeleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak öğretmen adaylarının alan bilgi seviyesinin onların yapmış olduğu bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyonların kalitesini etkileyen birincil unsur olmadığı ortaya çıkmıştır. Bilimsel ve sosyobilimsel argümantasyon kalitesine yönelik ulaşılan sonuçlara göre; araştırmaya katılan öğretmen adaylarının argümantasyon becerileri, kişisel deneyimleri ve konuya olan ilgileri gibi daha birçok etmenin de etkili olduğu tespit edilmiştir.
Fen ve teknoloji öğretiminde üç boyutlu modellerin yapılandırmacı öğrenme ortamında kullanımı
Fen öğretiminin amacı, öğrencilere bilimsel düşünme, olaylara eleştirel bakabilme ve çalışma becerileri kazandırmaktır. Bilimsel süreç becerilerinin önemli bir parçası olan modeller, soyut olan kavramları ve düşünceleri anlaşılır kılan araçlardır. Bu çalışmanın amacı; ilköğretim Fen ve Teknoloji Dersi 7. Sınıf Öğretim Programının Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler konusunun kazanımları dikkate alınarak, ön hazırlıklı üç boyutlu model sunumu ve 5E öğretim modeline uygun olarak yürütülen etkinliklerin öğrencilerin akademik başarıları ve kavramsal gelişimleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Uygulama 2011-2012 eğitim-öğretim yılı birinci yarıyılında, Rize İli Çayeli İlçesi'ndeki Yamantürk İlköğretim Okulu 7. Sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunu yansız atama ile 7-C sınıfı (24), kontrol grubunu ise 7-D sınıfı (26) oluşturmaktadır. Deney grubu ile gerçekleştirilen öğretimde 5E öğretim modelinin ilk aşaması olan girme bölümünde öğrencilerin hazırlayacakları üç boyutlu modeller ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Keşfetme aşaması ise sınıf dışında gerçekleşmiştir ve öğrencilerin hazırladıkları modelleri sınıfta sunmaları sağlanmıştır. Bu şekilde hazırlanan modellerin eksik kısımları düzeltilmiştir. 5E öğretim modelinin diğer aşamaları sınıfta araştırmacı kontrolünde gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda ise, ders kitabında yer alan etkinliklere göre dersler yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler konusuna yönelik başarı testi, yarı yapılandırılmış mülakatlar ve çalışma yapraklarıyla toplanmıştır. Araştırmada, öğrenciler tarafından ön hazırlıklı geliştirilen modellerin ve yürütülen öğretim uygulamalarının deney grubu öğrencilerinin başarılarını kontrol grubunda yer alan öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla arttırdığı ortaya konulmuştur. Uygulama öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin konuyla ilgili alternatif fikirlere sahip oldukları ve uygulama sonrasında bunların deney grubunda daha çok giderildiği belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin geliştirdikleri üç boyutlu modelleri sunmaları bilgilerin somutlaştırılmasına katkıda bulunmuştur. Üç boyutlu modeller Fen ve Teknoloji derslerinin özellikle soyut konularında da uygulanarak öğrenmenin önündeki güçlükler giderilebilir. Hazır materyaller kullanmanın yerine öğrencilerin yaparak yaşayarak öğrenmelerine fırsat sunan üç boyutlu modellerin öğrencilere yaptırılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: 5E Öğretim Modeli, Üç Boyutlu Modeller, Basit Makineler
Fen ve teknoloji öğretmenlerinin profesyonel gelişimlerini etkileyen etkenlere yönelik görüşler
Eğitim sisteminin en önemli öğelerinden biri olan öğretmenlerin, çağın gereksinimlerini karşılayabilecek eğitimi sağlayabilmeleri için profesyonel gelişimlerine önem verilmelidir. Bu çalışmada temel amaç, Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin profesyonel gelişimlerini etkileyen etkenlerin neler olduğunu ve Fen ve Teknoloji öğretmenleri ile okul yöneticilerinin bu etkenlere yönelik görüşlerini tespit etmektir.Araştırmada hem nitel (yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi) hem de nicel (anket) araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Mülakat yöntemi öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görüşlerini derinlemesine inceleme fırsatı verirken, anket yöntemi de çok sayıdaki öğretmenin profesyonel gelişim hakkındaki görüşlerine ulaşabilme fırsatı vermiştir. Mülakat çalışması için seçilen örneklemi 2009- 2010 öğretim yılında Nevşehir İli Avanos İlçesi'nde görevli 6 Fen ve Teknoloji öğretmeni ile 6 Okul Yöneticisi oluşturmaktadır. Anket çalışması için seçilen örneklemi ise Nevşehir İl ve ilçelerinde görev yapmakta olan 109 Fen ve Teknoloji öğretmeni oluşturmaktadır. Mülakat yoluyla elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Belirlenen görüşler frekans ve yüzde olarak verilmiştir. Anketin alt faktörleri arasındaki ilişkinin incelenmesi için basit korelasyon tekniği kullanılmıştır. Ayrıca ankete verilen cevaplar yüzde olarak verilmiştir.Araştırma sonuçları, öğretmenlik mesleği profesyonel bir meslek olup, hizmet öncesi eğitimle başlayan, hizmet içi eğitimle devam eden bir süreç olduğunu göstermiştir. Bu süreçte Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin profesyonel gelişimine ?bireysel ve dış etkenler? etki etmektedir. Bu etkenler doğrultusunda öğretmenlerin profesyonel gelişimlerinin desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet içi eğitim programlarının da profesyonel gelişime katkısı bulunmaktadır. Ancak, hizmet içi eğitimin öğretmenlerin profesyonel gelişimine yeterince katkı sağlamasını engelleyen aksaklıkların giderilmesi gereklidir.