2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Isparta köfke taşının seramik astar bünyede uygunluğunun araştırılması ve yorumlanması
Göller Yöresi Isparta genelinde köfke ismiyle tanınan kayaç, jeolojik ve coğrafi açıdan bölgenin güney kesimlerinde oluşum göstererek, Gölcük volkanik oluşumuna özgü kaynaklanmış bir tüf olup, yapısını oluşturan minerolojik bileşenler nedeniyle açık sarıyla bej tonları arasında değişkenlik göstermektedir. Köfke fiziksel ve statik özelikleri kapsamında yaygın olarak kent genelinde mimari, peyzaj çalışmaları ve çimento endüstrisinde kısıtlı bir kullanım alanı gösterip yerel bir kaynak olmasıyla, az bilinmektedir. Volkanik kayaçların yapısını oluşturan minerallerin önemli bir bölümü, ülkemiz genelinde sahip oldukları rezerv alanları ve işlevsel özelikleri doğrultusunda şekillenen ekonomik değerleriyle, cevher olarak nitelendirilmektedir. Bu mineraller endüstriyel seramik ve sanatsal uygulama alanlarında temel hammadde olarak kabul edilip, çamur, sır ve astar bünyelerde kullanılmaktadır. Gölcük volkanizmasıyla jeolojik açıdan zengin bir yüz ölçümü veren Isparta'da, çeşitli mineral yapılarına sahip volkanik kayaçlar görülmektedir. Yörenin jeomorfolojik biçimlenmesinde rol oynayan belirli kayaçlar üzerinde gerçekleştirilen disiplinlerarası çalışmalarda, kayaçların seramik bünyeleri üzerinde gösterdiği minerolojik uyum literatürümüzde yer almıştır. Çalışma kapsamında Sav merkez köyünün çıkışında, Isparta-Antalya karayolunun 12. km'de oluşum göstererek Dereboğazı mevkii olarak adlandırılan bölgeden temin edilen köfke taşı, deneysel süreç odağında çeşitli işlemlere tabi tutularak seramik astar bileşenleriyle reçetelendirilmiştir. Hazırlanan köfke katkılı astar reçetelerinin uygulandığı yüzeydeki olağan durumunu belirlenmek adına deney plakaları üzerinde uygulanıp, 950 – 1040 ◦C arasındaki sıcaklıklardaki uygunluğu araştırılmış ve elde edilen teknik veriler değerlendirilerek kişisel uygulamalarla yorumlanmıştır.
Pisidia antiokheia'da bir geç antik dönem dükkanında çıkan seramik formlar üzerine araştırma ve uygulamalar
Günümüzde Göller Bölgesi'nde, antik dönemde ise Pisidia'da konumlanan Antiokheia kenti, Isparta iline bağlı Yalvaç ilçesinde yer almaktadır. Antiokheia'da bu zamana kadar yapılmış olan çalışmalarda birçok yapı ve buluntu gün yüzüne çıkarılmıştır. Açılmış olan yapılar ve bulunan buluntuların Roma İmparatorluk ve Doğu Roma döneminde kullanım gördüğü yapılan araştırmalar ile anlaşılmaktadır. 2020 yılında kente ana girişi sağlayan Batı Kapısı meydanında bulunan dükkanların bazılarında kazı ve düzenleme çalışmaları yapılmıştır. Yapılan kazı çalışmaları sonucunda yoğun seramik parçalarına rastlanılmış ve tümleme işlemleri sonucunda birçok seramik form elde edilmiştir. Dükkân 1 ve 2'de ele geçmiş olan bu seramik formlar çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Konuyu oluşturan bir diğer önemli unsur ise Dükkân 1'in zeminin bir kısmında kil tabakasının bulunmasıdır. Formlar ile birlikte bu tabakanın bulunması ve tam ortasında ele geçen taş örgüyle yükseltilmiş bir tezgâhın bulunmuş olması, tezgâhın seramik üretimi için kullanılan bir çark olabileceğini düşündürmüştür. Çalışma kapsamında kil zeminin farklı bölge ve seviyelerine atılan sondajlardan alınan 3 örnek üzerinde yoğurulma suyu, kuru, pişme ve toplu küçülme deneyleri uygulanarak seramik yapımına uygunluğu değerlendirilmiştir. Dükkân 1 ve 2'de ele geçen seramik formlar ile birlikte dükkanların son kullanım evrelerine ışık tutulmuş, alınan kil örneklerine yapılan deneyler ile de yapıların üretim mi yoksa satış amaçlı mı kullanım görmüş olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda günlük kap formlarından olduğu belirlenen bu eserler konteks buluntuları ile birlikte değerlendirilmiş, benzer örnekleri ile de karşılaştırılarak M.S. 6. ve 7. yüzyıllara tarihlendirilmiştir. Değerlendirilen bu seramik formlar ve dükkanların tarihlendirilmesi, kullanım amaçlarının belirlenmesi ile bölgenin ve kentin seramik tipolojisine, arkeoloji ve seramik bilimine katkı sağlanmıştır.