7
Archived Theses
1
DOIs Assigned
14%
DOI Rate
Discipline
UFRS-16 kiralama standardının ulaştırma ve depolama şirketlerinin finansal tablolarına etkisi: BİST'ten örnek
The International Financial Reporting Standards (IFRS) have been implemented by firms around the globe to make financial information internationally consistent and comparable. The newly established international financial reporting standard (IFRS-16, "Leases") requires recognition of certain old off-balance-sheet assets and liabilities resulting from operating leases under the International Accounting Standard 17 (IAS 17). The objective of this research aims to employ financial statement items and ratios to investigate how the new leasing standard IFRS-16 affected financial statements following its first implementation in January 2019. The transportation and storage sector, which the IASB's impact analysis identifies as one of the industries that would be impacted the most has been looked into in this context. This study covers firms included in the transportation and storage sector that are traded in BIST (Borsa İstanbul) as of 2020.
indexedOpen AccessTRBağımsız denetim raporlarının banka finansal performansı üzerindeki etkisi: Türk bankacılık sistemi üzerine bir uygulama
Çalışmada bağımsız denetim raporlarında yer alan denetçi görüşlerinin banka performansı üzerindeki etkisini Türkiye bankacılık sektörü örneğinde incelemektir. Bu kapsamda Borsa İstanbul’da işlem gören on bankaya ait veriler kullanılmıştır. Banka performansını temsilen Tobin Q oranı, finansal göstergeler olarak aktif kârlılık oranı, özkaynak kârlılığı ve sermaye yeterlilik oranı kullanılmış; bağımsız denetim raporu görüşleri ise kukla değişken ile modellenmiştir. Araştırmada değişkenler arasındaki dinamik ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Panel Vektör Otoregresif (PVAR-GMM) yaklaşımından yararlanılmıştır. Ayrıca Granger nedensellik testi, etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırma analizleri uygulanmıştır. Analiz öncesinde homojenlik, yatay kesit bağımlılığı ve ikinci nesil panel birim kök testleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, özkaynak kârlılığının banka performansını negatif yönde etkilediğini, sermaye yeterlilik oranı ile olumlu bağımsız denetim görüşlerinin ise banka performansını pozitif yönde etkilediğini göstermektedir. Granger nedensellik sonuçları da özkaynak kârlılığı, sermaye yeterlilik oranı ve bağımsız denetim görüşünden banka performansına doğru tek yönlü nedensellik ilişkileri bulunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bağımsız denetim raporlarının yalnızca yasal bir yükümlülük olmadığı, aynı zamanda banka performansını etkileyebilen önemli bir bilgi kaynağı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algılarının hata ve hileye yönelik tutumlarına etkisi: TRA1 bölgesinde bir araştırma
Kültür, bir ülkenin sosyal, ekonomik ve kurumsal düzenlemelerini etkileyen ve dinamik yapısıyla sürekli değişen, bu doğrultuda toplumları birçok alanda etkilediği gibi toplumların muhasebe sistemlerini ve bu sistem içerisinde yer alan muhasebe meslek mensupları ile muhasebe uygulamalarını da etkileyen en önemli çevresel faktörlerden biridir. Muhasebenin açık bir sistem olması dolayısıyla içinde bulunduğu toplumun kültürel değerlerinden etkilenmesi kaçınılmazdır. Muhasebe finansal raporlama işleviyle işletmelerle ilgili paydaşlara bilgiler sunmaktadır. Bu bilgilerin sunulmasında sayısal veriler kadar, insan faktörünün de önemli olduğu unutulmamalıdır. Raporlama sürecinde muhasebe departmanına işlenmemiş halde gelen verilerin derlenmesi, tasnif edilmesi ve kaydedilmesi muhasebe meslek mensupları tarafından yapılmaktadır. Muhasebe kültürü değerleri farklı olabilen meslek mensuplarının aktif olarak rol aldığı bu süreçte hata ve hileler yapılabilmekte bunun sonucunda da başta devlet olmak üzere, işletmeler, toplum, bireyler ve ekonomi bu durumdan olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu çalışmada, Hofstede'in kültürel boyutlarını esas alarak Gray tarafından oluşturulan muhasebe kültürü değerlerinden hareketle, muhasebe meslek mensuplarının muhasebe kültürü algılarının hata ve hileye yönelik tutumları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, TRA1 bölgesinde bulunan Erzurum, Erzincan ve Bayburt illerinde aktif olarak çalışan muhasebe meslek mensupları ile yürütülmüş ve araştırma kapsamında 140 adet anket uygulanmıştır. Muhasebe kültürü değerlerinin boyutlarını ifade etmek üzere faktör analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulardan hareketle, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmış ve farklılıkları ortaya koymak için t testi ve tek yönlü anova testi yapılmıştır. Sonuç olarak, muhasebe kültürü değerleri ile hata ve hileye yönelik tutumlar arasında ilişkiler saptanmıştır. Muhasebe kültürü değerlerinden tutuculuğa karşı iyimserlik boyutunun hata ve hileye yönelik tutum üzerinde, statükoculuğa karşı profesyonellik boyutunun ise hileye yönelik tutum üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Son olarak, meslek mensuplarının demografik özelliklerinden mükellef sayısı değişkenine göre gizliliğe karşı şeffaflık boyutuna ve yaş değişkenine göre statükoculuğa karşı profesyonellik boyutuna yönelik algılarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca eğitim durumu ve mükellef sayısı değişkenlerine göre hataya yönelik tutumlarının, şehir ve mükellef sayısı değişkenlerine göre ise hileye yönelik tutumlarının farklılaştığı tespit edilmiştir.
Finansal okuryazarlık ve davranışsal finans ilişkisi: Erzincan ili örneği
Finans konusunda bilgi sahibi olan bireylerin yatırım ve tasarruf anlayışı olumlu yönde etkilenmektedir. Finansal okuryazarlık eksiklikleri nedeni ile bireylerin verdikleri hatalı yatırım kararlarının ve bu nedenle ortaya çıkan finansal başarısızlıkların hem yatırımcılara hem de ülke ekonomilerine olumsuz bir geri dönüşü olmaktadır. Davranışsal finans teorisi, yatırımcıların yatırım kararı alırken yalnızca risk ve getiriyi dikkate alarak rasyonel davranmak yerine, duygularının da etkisi altında kalarak karar verdiklerini varsaymaktadır. Bireysel yatırımcıların Finansal okuryazarlık seviyesi ile yatırım kararı alırken sergiledikleri rasyonel tutum ya da davranışsal eğilimler arasında bir ilişki olabileceği düşüncesi çalışmanın çıkış noktası olmuştur. Bu çalışmanın amacı, finansal okuryazarlık ile davranışlar finans önyargıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla Erzincan ilindeki18 yaş ve üstü 409 bireysel yatırımcıya anket uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 21.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda; bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık seviyelerinin düşük orta düzeyde olduğu ve yatırımcıların davranışsal finans önyargılarına yönelik eğilimlerinin güçlü olduğu tespit edilmiştir. Bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlıkları ile davranışsal finans yanlılık ve hataları arasındaki ilişkide bazı demografik faktörlerin aracılık rolü oynayarak bu ilişkiyi güçlendirdiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada literatürden farklı olarak finansal okuryazarlık ile davranışsal finans arasındaki ilişkide demografik faktörlerin aracılık rolü(moderating effect) araştırılmıştır. Finansal okuryazarlık seviyesi ile davranışsal finans eğilimleri arasındaki ilişkilerin analiz edilmesi sonucunda; bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık seviyeleri artsa da davranışsal finans önyargılarının önlenemediği görülmüştür. Finansal okuryazarlık seviyesinin yüksek olmasının davranışsal finans eğilimlerinden yalnızca sürü davranışı önyargısını azalttığı tespit edilmiştir. Ayrıca bazı demografik faktörlerin finansal okuryazarlık ile davranışsal finans arasındaki ilişkide aracılık rolü oynadıkları ve bu ilişkiyi güçlendirdikleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Finansal Okuryazarlık, Davranışsal Finans, Davranışsal Finans Önyargıları, Aracılık Etkisi.
Bireysel finansmanda elbirliği sistemi ile katılım bankacılığının ürün karşılaştırması ve müşteri tercihlerinin değerlendirilmesi: Erzincan ili örneği
Bireysel finansman, ihtiyaç duyulan fonların sağlanması olarak adlandırılan finansal bir üründür. Ülkemizde 1983 yılında kurulan ilk finans kurumu Albaraka Türk özel finans kurumu 1985 yılında faaliyete başlamıştır. Gelişen faizsiz finans sektörü, insanların islami hassasiyetleri çerçevesinde yeni bir alternatif daha üretmiş ve elbirliği sistemi 1991 yılında araç teslimine başlamıştır. Elbirliği sistemi günümüzde konut finansmanın başını çektiği bir sisteme dönüşmüştür. Ortak yönlere sahip elbirliği ve katılım bankalarının sunduğu bireysel finansman ürünleri olan araç ve konut finansmanı kapsamında müşteri tercihlerinin belli başlı başlıklar halinde farklılık göstermesi kaçınılmaz bir gerçek olmuştur. Çalışmada, Erzincan ilinde faaliyet gösteren elbirliği sistemi müşterilerine yönelik 270 adet anket uygulanmıştır. Sonuç olarak, dindarlık, İslami finans okuryazarlığı ile ELBİSİ müşteri tercihleri arasında ilişkiler saptanmıştır. Dindarlık eğitimi uygulama ve İslami finans okuryazarlığının ELBİSİ müşteri tercihleri tüm boyutları üzerinde pozitif etkisi saptanmıştır. Yalnızca dindarlık uygulama boyutunun pazarlama ve müşteri iletişim yöntemi boyutu üzerinde negatif etkisi saptanmıştır. Son olarak, demografik özelliklerden eğitim ve gelir düzeyinin güven boyutunda, yaş aralığının ise pazarlama ve müşteri iletişim yöntemi boyutunda farklılaştığı diğer tüm demografik ve sosyo – ekonomik özelliklerin ise İslami finans okuryazarlığı boyutlarında farklılaştığı tespit edilmiştir.
Dijitalleşme algısı ve finansal okuryazarlık düzeyinin muhasebe meslek tercihine etkisi: Muhasebe eğitimi alan öğrenciler üzerine bir uygulama
Muhasebe mesleği, sosyo-ekonomik, finansal ve teknolojik alanlarda ortaya çıkan değişikliklerle beraber artan oranda önem kazanmaya başlamış ve günümüz toplum ve ticaret hayatı için etkili bir konuma yükselmiştir. Bu mesleğin zaman geçtikçe kazandığı önem ve saygınlığın; mesleğin seçme nedenleri arasında yer alan önemli faktörlerden olduğu belirlenmiştir. Muhasebe mesleğinin tercih edilmesini etkileyen kişisel, çevresel ve meslek ile alakalı olmak üzere birçok faktör vardır. Bu çalışma, belirtilen faktörlerin ve önem derecelerinin belirlenmesi hedeflenerek dijitalleşme algısı ve finansal okuryazarlık düzeyinin muhasebe meslek tercihine etkisinin, Elazığ ve Erzincan illerinde öğrenim gören muhasebe lisans veya ön lisans öğrencilerinin bu alana yönelimlerinin ölçümlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 371 üniversite öğrencisine anket uygulanmıştır. Uygulanan anketler sonucunda elde edilen verilere Lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bu analize ek olarak t testi ve One-Way Anova analizi, güvenilirlik analizi, normallik analizi, faktor analizleri ve korelasyon analizi gibi analiz yontemleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda, muhasebe eğitimi alan öğrencilerin finansal okuryazarlık düzeylerinin ve dijitalleşme algılarının muhasebe meslek seçme niyeti arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir.
Rı̇sk ı̇ştahı ı̇le borsa endeks getı̇rı̇lerı̇ ı̇lı̇şkı̇sı̇: Borsa ıİstanbul (BİST) üzerı̇ne bı̇r uygulama
Bu tez çalışmasının amacı Borsa İstanbul (BİST) yatırımcılarının risk iştahları ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Yatırımcıların duygu ve davranışlarını yansıtan göstergelerin, çeşitli endeksler aracılığıyla hisse senedi getirilerini açıklamada etkili değişkenler olduğu yönünde literatürde oldukça fazla çalışma bulunmaktadır. Bununla birlikte başta BİST olmak üzere hazırlanan bir duygu endeksi ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiyi ortaya koyan az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada Borsa İstanbul (BİST) yatırımcılarının risk iştahları ve hisse senedi getirileri arasındaki ilişkilerin zaman serisi analizi; eş bütünleşme, Granger nedensellik testleri ve Vektör Otoregresif Regresyon (VAR) teknikleri kullanılarak yapılmaya çalışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Risk Eğilim Endeksi (REKS) ile BİST borsa endeksleri arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Bu durumda, kısa dönemde REKS, BİST endekslerini, ayni şekilde BİST endeksleri de RESK endeksini anlamlı şekilde etkilemektedir. Yapılan analizler sonucunda, başlangıç hipotezleri arasında yer alan çift yönlü nedensellik ilişkisine yönelik hipotezler istatistiksel olarak desteklenmiş ve kabul edilmiştir. Bu çalışma, finansal piyasalarda yatırımcı davranışlarının ölçülmesinde risk algısına dayalı göstergelerin (örneğin REKS Endeksi) ne denli belirleyici olabileceği sorunsalından hareketle, BİST endeksleri ile REKS arasında kısa ve uzun vadeli çift yönlü nedensellik ilişkisini ortaya koyarak; yatırım kararlarında risk göstergelerinin rolünü açığa çıkarmış, literatüre metodolojik çeşitlilik ve politika düzeyinde uygulanabilir çıkarımlar sunmuştur.