16
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kabotaj hattı deniz taşımacılığının etüdü ve optimum gemi tipinin belirlenmesi
KABOTAJ HATTI DEN Z TAŞIMACILIĞININ ETÜDÜ VE OPT MUM GEMT P N N BEL RLENMESBekir ŞENERÖZETTürkiye denizle iç içe yaşayan bir ülkedir. llerinin %40'ının denize kıyısı bulunmaktadır.Kıyı uzunlukları Anadolu kıyısı 6480km Trakya kıyısı 786km ve Adalar kıyısı 106km olmaküzere toplam 8333km'dir.Buna karşılık Türkiye de suyolu iyi kullanılamamaktadır. Ülkemiz kabotaj hattı yolcu ve araçtaşımacılığında denizyolunun payı %0,3 gibi az bir değerdir.Bu çalışmada ülke genelindeki denizyolu ile yapılan yolcu ve araç taşımacılığına kısacadeğinilecek, toplamda en büyük pay sahibi olan Marmara bölgesi ve stanbul ele alınacak veyolcu ve araç taşımacılığının en yüksek oranda yapıldığı Eskihisar-Topçular hattıincelenecektir. Bu hat için uygun olan optimum gemi tipi ile ilgili boyut ekonomi ve dizaynçalışmaları yapılacak ve bir model sunulacaktır.Anahtar kelimeler: Kabotaj, denizyolu ulaşımı, yolcu ve araç taşımacılığı, Eskihisar-Topçular
Gemi inşaatında planlama ve üretim kademeleri
Ülkemizde birçok armatör firma ve tersane, yeni gemi inşa konusunda büyük problemler vekargaşalar yaşamaktadır. Üretim öncesi, üretim evresi ve üretim sonrası yerine getirilmesigereken tüm prosesler, hem armatör firma hem dizayn büro hem de tersane tarafında ciddisıkıntılara neden olmakta ve etkin görev paylaşımının oluşmasını engellemektedir. Oluşan buaksamalar, yüksek bütçeli projelerde üretimi riske atmaktadır.Sunulan bu çalışmada imalatı amaçlanan bir geminin karar verme aşamasından çalışmayabaşladığı ana kadar geçen süreç ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Gemi sahibinin gemi tipine veboyutlarına karar vermesi ile başlayan sürecin, tasarım, klaslama ve imalat aşamaları ve buaşamaların birbiriyle olan ilişkileri bu çalışmada ele alınmıştır. Üretimi düşünülen gemilerin,ilk olarak tersaneye giren ve stoklanan malzemesinden, tüm üretim basamaklarına, kızaktakimontajına ve denizdeki donatımına kadar geçen tüm süreç, prosedür ve tersane içindekidöngüsü bir plan dahilinde incelenmiş ve açıklanmıştır.Çalışmada incelenen ana konudan yola çıkarak; üretimleri sonlanmış gemilerin, armatörfirmalar tarafından kendi gemi işletme talimatlarına göre çalıştırılmalarına genel olarakdeğinilmiş ve deniz hayatını tamamlayan gemilerin söküm işlemlerine dair açıklayıcıyaklaşımlarda bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Armatör firma, gemi dizaynı, klas kuruluşu, tersane, üretim basamakları,gemi işletme, söküm işlemleri.JÜRİ:1. Doç. Dr. Tamer YILMAZ (Danışman) Kabul Tarihi:13.02.20062. Doç. Dr. Rahmi GÜÇLÜ Sayfa Sayısı: 1353. Yrd. Doç. Dr. Bahadır GÜLSÜN
Tersanelerde atık yönetimi ve orta ölçekli bir tersanede oluşturulan atık yönetimi modeli
Atık yönetimi günümüzde üzerinde çok dikkatle durulması gereken bir konu haline gelmiştir.Atık yönetimi ve azaltma teknikleri basit bir ataş üretiminden karmaşık bir uzay mekiğiüretimine kadar olan tüm üretim süreçlerine uygulanmalıdır. Tersane ve onarımkademelerinde faaliyet alanları, kullandıkları hammadde ve sebep oldukları atıklar itibariylehemen hemen tüm süreçlerde bir atık yönetimi politikası oluşturulmasına ihtiyaç vardır.Tersanelerde atık yönetimi kapsamında uygulanabilecek temizleme teknolojileri ve kontrolteknolojileri günümüzün en önemli araştırma sahalarıdır. Ülkemizde gemi inşa ve gemionarım imkânı olan pek çok aktif tersane mevcuttur. Günümüzde tersaneler için en büyükihtiyaç, hava, su ve diğer yollarla çevre kirlenmesini en aza indirecek değişik kirlilik önlemeteknolojilerinin incelenmesidir. Bu kapsamda yapılan çalışmada, Kocaeli'nde orta ölçekli birtersanenin yapısı incelenmiş olup, süreç tabanlı kalite yönetim sistemine atık yönetimigirdisinin olabileceği bir model oluşturulmuştur.Modelin oluşturulmasında gelişmiş ülkelerde uygulanan programlar ve modeller incelenmişolup, özellikle En yi Yönetim Uygulamaları (BMPs) modeli bazında bir atık yönetim modelioluşturulmuş ve bu model tersanenin halihazırda kullanmakta olduğu süreç kontrol kartlarınayansıtılması teklif edilmiştir.Anahtar kelimeler: Atık, Atık Yönetimi, Kirlilik Önleme Teknolojileri, Tersane Yapısı veÇevresi, BMPs modeli.ABSTRACTToday it is very important to study about Environmental Management. EnvironmentalManagement can be used for a very small product or a big and high technological one. Inshipyard environment the environmental management programme must be applied for nearlyall processIn our country there are many active shipyards where the ships are built or repaired. Today thebiggest necessity for shipyards is the investigation of pollution prevention technologies.Knowing this, in this research we tried to apply environmental management model in ashipyard in Kocaeli. While working about it, the models of which are using at developedcountries, especially BMPs model.Keywords: Pollution, Environmental Management, Pollution Prevention Technologies,Shipyard Environment and Structure, BMPs Model.
Ahşap lamine teknelerin yapısal analizi
Günümüzde bir çok tipte tekneler yapılmakta olup bunlar konstrüksiyon, yapım malzemesi,form vb. açıdan farklılıklar göstermektedir. Geçmişten günümüze süre gelen ve yaygın olarakkullanılan tekne tiplerine rastlamak mümkündür. Bu tekne tiplerine ait yapısal boyutlandırmaformülleri ve kuralları mevcuttur. Ancak farklı tipte teknelerin imalatı söz konusu olduğundateknenin yapısal boyutlandırması için dayanıklılığının ispatlanması gerekir.Bu çalışmamızda lamine teknelerin yapısal analizi incelenmiştir. Analizi yapılan tekne tipiklasik tekne tipinden daha farklı bir konstrüksiyon yapısına sahiptir. Teknemizin yapısınıkısaca açıklamak gerekirse, postalarımız omurgadan güverteye kadar uzanmak yerine boyunabir eleman olan sintine stringerine kadar uzanmaktadır. Yani postaların sintine stringeri ilekemere atkısı arasında herhangi bir eleman bulunmamakta olup sadece dış kaplamabulunmaktadır. Bu tip bir teknenin imalatı ve klaslanması söz konusu olduğunda bununyapısal olarak gerekli mukavemete sahip olduğunun ispatlanması gerekmekte ve bu noktadasonlu elemanlar yöntemi ile hesaplamalar devreye girmektedir. Tekne yapım malzemesiolarak kullanılan ahşap, yapısal olarak demir, kurşun vb. malzemelerden daha farklı olupherhangi bir sonlu elemanlar programında modellenmesi ve sonuca ulaşılması zordur. Fakatteknemizin lamine sistem ile yapılmış olması bunu kolaylaştırmaktadır. Çünkü lamine edilmişahşap doğal ahşaba göre daha homojen mekanik özelliklere sahiptir. Teknelerin lamine sistemile yapılmasındaki bir diğer neden de budur.Tezde amaçlanan klaslama kuruluşlarında olmayan bu yapısal tipteki teknelere ait kurallarıntemelini oluşturacak bir araştırma yapmaktır. Ancak klas kuruluşlarında bulunan bu tipampirik formüllerin elde edilmesi için çok sayıda tekne formu kullanılarak gerçekleştirilmesigerekir. Bunun teorik olarak oluşturulması kadar pratik olarak da desteklenmesi gerekir.Bu tezde elimizdeki tekne ANSYS programında modellenerek gerekli analizler yapılmış vesonuçları incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Laminasyon, Düğüm Noktası, Von Misses GerilmeleriTez Jürisi:Doç Dr. Hüseyin YILMAZProf. Dr. Mesut GÜNERYard. Doç. Cihan DEM R
Balıkçı teknelerinin sevk verimleri ve yakıt tasarruflarının artırılması
ÖZETBu tezin amacı yaklaşık 30 metreye kadar olan balık avlama gemilerinin sahipleri veişletenlerine gemilerinin ekonomik yönden verimliliğini arttırmak ve sürdürmekteçeşitli yollar önermektedir. Yine de bir çok durumda önerilen prensipler hem yavaşhem de hızlı teknelere uygulanabilir. Aynı zamanda da gemi zabitleri ile tekne inşaedenlerin ilgisini çekecek olan enerji verimliliği için motor tesisatının ve teknetasarımlarının bazı yönleri yer almaktadır. Balıkçılıkla uğraşan insanların ve işçilerinhangi durumlarda yakıt ve enerji tasarrufu sağlayabilecegine dair bilgileriçermektedir.Verimliliği artırma 2 başlıkta toplanır; işletimsel ölçütler ve teknik ölçütler. Bunlarınilki gemiyi ya da ekipmanı değiştirmeksizin enerji verimliliğini arttırmak içinyapılabilecek olan değişikliklerle ilgilenir. Tartışılan başlıklar teknolojidekideğişikliklerden çok çalışma tekniklerindeki değişikliklerle ilgilidir. İkincisi ise yenibir geminin inşa edilmesi ya da hali hazırda var olan bir geminin onarılması veyeniden teçhizatlandırılması için izlenmesi gereken yolla alakalıdır.Çalışmada verimliliğinin artırılması için önemli alanlara dikkat çekilmiştir, vemümkün olduğunda böyle bir kazanımın olası büyüklüğü gösterilmiştir.Bukazanımların önemi esas olarak o enerjinin maliyetiyle olduğu kadar balıkçılıkta nekadar enerji kullanıldığı ile de belirlenir.Bu tez bir karar alma sürecinin bir parçası olarak düşünülmelidir ve balıkçıgemilerinin sahipleri ve işletenlerinin burada sunulan fikirlerden pek çoğunuuygulamaya geçirmeye gayret sarfetmelidir. Ayrıca tezde inşası yapılmış bir geminininşa öncesi ve sonrası durumu ele alınarak, verimliliğinin artırılmasını imalat öncesive işletim sırasındaki durumu verilerek tartışılmıştır.Anahtar kelimeler: Balıkçı gemi dizaynı, sevk verimi, balıkçılık, enerji tasarrufu.viii
Balıkçı gemilerinin üç boyutlu kafes sistem modellemesi ile mukavemet incelemesi
Deniz ticareti en büyük hacimli alışverişin gerçekleştiği ve ülkelerin ekonomilerinde enönemli hacmi oluşturan ticaret şekli olmuştur. Gelişen teknoloji ve bu konuda yaşanantecrübeler gemi inşaatını daha modern seviyeye gelmeye zorlamış bu modernizasyonukendilerine tatbik edebilmiş ülkeler de dünya ticaretinde baş sıralarda yerlerini almışlardır.Tezin genel amacı klas kitaplarındaki ampirik formüllerinin bir yandan sağlamasınınyapılarak bir yandan da 3 boyutlu konstrüksiyon mantığının anlaşılmasıdır.Bu tezimde 2. Bölümde Türkiye balıkçılığına genel bakış ve gemi direncine etki edenfaktörler özetlenmiştir. 3. Bölümde orta kesit hesapları yapılmakta ve spesifik olarak loydformülleri doğrulanmaktadır. 4. Bölümde Türk Loydu Balıkçı Gemileri Kuralları'na göreboyutlandırma yapılmakta ve 5. Bölümde Solid Works programında tekneninkonstüksiyonu bütün ayrıntıları ile modellenmiş ve safhaları gösterilmiştir. 7. Bölümde isede Max Surf programında modellenen teknemizin Hydromax programında hidrostatik vestabilite hesapları yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Balıkçı gemileri, mukavemet, 3D modelleme, gemi, kontrüksiyon.JÜR :1. Prof. Dr. Ahmet Dursun ALKAN (Danışman) Kabul tarihi: 25.07.20062. Yrd. Doç. Dr. Muharrem BOĞUÇLU Sayfa Sayısı: 1143. Yrd. Doç. Dr. smail BAYER12
İstanbul Boğazı'nda çalışacak yeni bir yolcu gemisi tasarımı
stanbul Boğazı'nda 1851 yılında Şirket-i Hayriye ile başlayan iki yaka arasında vapurlayolcu taşımacılığı zaman içinde gerekli ihtiyaçlara cevap vermesi için pek çok değişimeuğramıştır. Yandan çarklı buharlı gemilerle başlayan süreç, yerini zamanla daha modernmakinelerle donatılmış, ve eski stanbulluların ?Boğazın ncileri? olarak bildikleri günümüzdehalen kullanılmakta olan vapurlara bırakmıştır.Bu tez çalışmasında stanbul ve Boğaz ile bütünleşmiş fakat hem ekonomik ömrünütamamlamış hem de bakımsızlıktan yıpranmış eski vapurlar yerine daha modern, stanbul'unihtiyaçlarını karşılayacak yeni bir tasarım oluşturulmuştur.Giriş bölümünde, günümüzde Boğazda yolcu taşımacılığının durumu ve tasarım yaparkenizlenen yöntem anlatılmıştır.kinci bölümde, Boğazda vapurla yolcu taşımacılığının ve kullanılan vapurların tarih içindekigelişimi, vapurla yolcu taşımacılığının günümüzdeki durumu ve vapurların stanbul halkı içinönemine değinilmiştir.Üçüncü bölümde ise, yolcu gemisinin ön tasarımı yapılmıştır. Tasarım yaparken dizaynıetkileyen unsurlar, eski ve yeni gemilerin iyi ve eksik yönleri incelenmiştir. Geminin anaözellikleri ve çalışacağı hat belirlenmiştir.Dördüncü bölümde yolcu vapurunun detaylı tasarımı yapılmıştır. Geminin ana boyutları veformu bu bölümde oluşturulmuştur. Gemi tasarlanırken nelere dikkat edildiği her güverte içinayrı ayrı anlatılmıştır.Eklerde Autocad programı kullanılarak hazırlanmış genel plan, Napa programı kullanılarakhazırlanmış endaze planı ve hidrostatik eğriler, Rhinoceros ve Photoshop programlarıkullanılarak hazırlanmış üç boyutlu resimler sunulmuştur.Ayrıca bu tez çalışması ile, birebir imalat projesi ortaya çıkarmak yerine daha çok, bir gemitasarlanırken nelere dikkat edilmesi, hangi yolların izlenmesi gerektiği ve tasarım aşamasındanelerin önem taşıdığı anlatılmıştır.Anahtar kelimeler: stanbul Boğazı, yolcu gemisi, vapur tasarımı, Eminönü-Kadıköy hattıyolcu taşımacılığı.Ekler: ek1.pdf; ek2.pdf; ek3.pdf; ek4.jpg; ek5.jpg; ek6.jpg; ek7.jpg; ek8.jpg; ek9.jpg;ek10.jpg; ek11.jpg; ek12.jpg; ek13.jpg; ek14.jpg; ek15.jpg
İçten yanmalı motorlarda proses ve emisyon modellemesi
Bu çalışmada, pratik ve gerçeğe yakın sonuç sağlayan yöntemler kullanılarak, içten yanmalı pistonlu motorlarda termodinamik çevrim simülasyonu amaçlanmıştır. Simülasyonda, motor prosesleri alt proseslere ayrılarak bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmıştır. Simülasyon, dizel (sıkıştırma ateşlemeli) ve benzin (kıvılcım ateşlemeli) motorları için performans ve emisyonlar açısından değerlendirilmiştir. Termodinamik simülasyonda, termodinamiğin I. kanunu, kütlenin korunumu ve ideal gaz denklemleri kullanılmıştır. Yanma gidişi, ısı transferi, tutuşma gecikmesi ve emisyon oluşumu alt prosesler olarak modellenmiştir. Yanma odası birden fazla bölgeye ayrılarak, silindir içerisindeki ortalama değerler yerine gerçeğe daha yakın değerler kullanılmaya çalışılmıştır. Böylelikle, özellikle emisyon hesaplarında daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca, motor parametrelerinin (silindir çapı, stroğu, yanma başlangıcı, yanma süresi, vb.) motor performansı ve emisyonlar üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sıfır boyutlu simülasyonun yapıldığı çalışmada, iki bölgeli ve üç bölgeli yanma modelleri kullanılarak yanma odası içerisindeki durum değişkenleri hesaplanmıştır. Üç bölgeli modelde, silindir içerisindeki yanmış ve yanmamış gaz bölgesinin yanı sıra boşluk hacmi bölgesi üçüncü bölge olarak alınmıştır. Dizel motorunda iki bölgeli model, benzin motorunda üç bölgeli model kullanılmıştır. Sıkıştırma başlangıcındaki yüksek dolgu sıcaklıkları yüksek emisyonlara neden olmaktadır. Yanma başlangıcı ve süresi NOx ve HC emisyonlarının oluşumunu önemli ölçüde etkilemektedir. Yanma başlangıcının ÜÖN'ya yaklaşması ya da yanma süresinin uzaması emisyonlarda azalmaya neden olmaktadır. Boşluk hacmi simülasyona katılarak, özellikle HC emisyonlarının boşluk hacmindeki azalma ile önemli miktarda azaltılabileceği gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: İçten Yanmalı Motorlar, Motor Proses Simülasyonu, Yanma Modelleri, Emisyonlar.
Gemi etrafındaki akışın hesaplamalı akışkanlar dinamiği yöntemi kullanılarak incelenmesi
Gemi insaa sanayindeki hızlı gelismeye paralel olarak, gemi model deneylerine olan talephızla artmaktadır. Gemi direncini tespit etme ve diger hidrodinamik özellikleri hakkında bilgisahibi olmak amacıyla deneysel çalısmalar yapılmaktadır.Günümüzde HAD teknikleri deneysel çalısmalara alternatif olarak ve/veya deneyselçalısmaları destekleyen yöntemler olarak gemi ve yat sanayinde sıkça kullanılır olmustur.Sunulan bu çalısmada gemi etrafındaki akıs hesaplamalı akıskanlar dinamigi yöntemikullanılarak incelenmistir. Gemi etrafındaki akıs serbest su yüzeyi modeli kullanılarakincelenmeye çalısılmıs ve elde edilen direnç degerleri deneysel sonuçlarla karsılastırılmıstır.Bu çalısmada gemilerde kullanılan bas itici pervanenin HAD analizi ve bir yelken etrafındakiakısın analizi gerçeklestirilmistir.Gemi etrafındaki akımın çözülmesi sonucunda elde edilen direnç sonuçları deneyselsonuçlarla karsılastırılmıstır. Bu karsılastırma iki degisik türbülans modeli kullanılarakgerçeklestirilmistir. Viskoz basınç direnci için k ?e ve k ?w türbülans modellerinin deneysonuçları ile uyumlu oldugu toplam direnci tahmin etmede ise k ?w modelinin daha basarılıoldugu görülmüstür.
Klasik gezi teknesi konsept dizaynı
Genellikle alternatif bir tatil ihtiyacı olarak görülen deniz ve tekne hayatı günümüzde gelismis ülkelerde bir yasam seklini almıs hatta bu durum gözle görünür bir sekilde büyüyen bir sektör durumuna gelmistir. Yeni formlarda tekneler dizayn etmek ve insan ihtiyacını optimum düzeyde karsılayabilecek tekne yerlesimleri olusturmak bir zorunluluk olmustur. Her nekadar günümüzde modern hatlı tekneler daha çok ragbet görsede, klasik hatlı teknelerin de vazgeçilemez oldugu bir gerçektir. Bu çalısmada klasik gezi teknelerinin anavatanı olarak kabul edilen Amerika'daki gelisim süreci fotograflarla ve örneklerle anlatılmaya çalısılmıstır. Klasik gezi tekneciliginin kısa bir özetinin hafızalara kazınabilmesinin en önemli detayları bu sekilde vurgulanabilir. Bu çalısmanın ısıgında lobster formatında klasik bir gezi teknesi dizaynı yapılmıs, bu dizayn için gerekli hesaplamalar olusturulmus ve gerekli donanımlar ile ilgili bilgiler verilmistir. Teknenin bir atölye ortamında hayata geçirilmesi saglanmıs ve simdiye kadar olusan süreç fotograflarla detaylı olarak sunulmustur. Anahtar kelimeler: Klasik gezi teknesi, Lobster, Ahsap motoryat
Başlangıç dizayn aşamasında optimum form parametrelerinin belirlenmesi
Gemi dalgalar arasında ilerlerken altı serbestlik derecesinde hareketler yapar. Bu hareketlerin analizi için kullanılan basitlestirilmis durumlardan biri, geminin dalga tepelerine normal dogrultuda hareket ettigi durumdur. Bu kosulda gemi sadece simetri düzlemi içerisinde boyuna-öteleme, dalıp-çıkma ve bas-kıç vurma hareketleri yapmaktadır. Geminin simetri düzlemi içerisinde yaptıgı söz konusu hareketler incelendiginde, boyuna-öteleme hareketinin dalıp-çıkma ve bas-kıç vurma hareketlerine olan etkisinin ihmal edilebilir derecede oldugu görülür. Bu çalısma kapsamında, geminin bastan gelen düzgün dalgalarda yaptıgı dalıp-çıkma ve baskıç vurma birlesik hareketleri incelenmistir. Bu yöntem tablolar seklinde bir veritabanı programına aktarılarak kullanım kolaylıgı saglanmıstır. Tabloların ve yöntemin islerliginin gösterilmesi amacıyla kullanım yerleri farklı iki uygulama çalısması yapılmıstır. 32 adet .T.Ü. tipi balıkçı tekneleri formunun bastan gelen düzgün dalgalarda dalıp-çıkma ve bas-kıç vurma hareketleri, gelistirilen Adria 1 yazılımı ve ayrıca hazır bir program yardımı ile hesaplanmıstır. Kavram dizayn asaması için alternatif dizaynların degerlendirilmesinde kullanılabilecek hızlı ve kapsamlı bir yaklasık yöntem gelistirilmistir. Giris bölümünde, gemi hareketleri tanımlanmıs, daha önce konu ile ilgili yapılmıs çalısmalardan bahsedilmistir. kinci bölümde, teknelere ait geometrik veriler ve çevre parametreleri belirlenerek girdi veritabanı düzenlenmistir. Bu veriler yardımı ile dalıp-çıkma ve bas-kıç vurma hareketleri hesaplanarak denizcilik veritabanı kurulmustur. Bu bölümde çoklu dogrusal regresyon teknigi ile tekne parametreleri ve denizcilik karakteristikleri arasındaki iliski ortaya konmustur. Sonuç bölümde ise genel degerlendirmeler, yöntemin kullanımı ve ileride yapılacak çalısmalar hakkında yorumlar verilmistir. Anahtar kelimeler: Balıkçı Gemisi, Konsept / Kavram Dizayn, Gemi Hareketleri, Veri Analizi, Regresyon
Gemi güverte krenlerinin tasarımı ve dinamik davranışlarının irdelenmesi
Günümüzde makinelerin bilgisayar ortamında tasarlanması ve çalısmalarının simüle edilmesi, zaman ve paradan tasarruf sagladıgı gibi, çıkabilecek problemlerin önceden görülebilmesini saglar. Çalısmamda, hidrolik bir gemi güverte kreninin, bilgisayar ortamında 3 boyutlu modeli Solidworks'de tasarladıktan sonra, Cosmos programında statik ve dinamik (frekans) analizleri için kullanılmıstır. Daha sonra MSC.ADAMS programında krenin bumu modellendikten sonra dinamik analizler yapılmıstır. Bilgisayar analizleri ile elde edilen sonuçların, klasik hesap yöntemleriyle dogrulanması, modelin güvenilirliligini ortaya koymustur. Çalısmada öncelikle gemi güverte krenlerinde kullanılan hidrolik elemanlar ve kontrol yöntemleri anlatılmıstır. Daha sonra CAD model ve CAD model ile yapılan analizler anlatılarak, mevcut CAD modelin konstrüksiyon ve hidrolik eleman hesapları gösterilmistir. Cosmos'da yapılan frekans analizi sonuçları yorumlanmıstır. Rezonanstan korunmak için gerekli yöntemler anlatılmıstır. Anahtar Kelimeler : Kren, Güverte, Hidrolik ,Gerilme, Statik, Dinamik, Frekans, Rezonans
Enerji üretim sistemlerinin ekolojik performans analizi ve optimizasyonu
ÖZETSon yıllarda klasik termodinamik ve sonlu zaman termodinamiği teorilerini kullanarak enerjiüretim sistemleri için farklı amaç fonksiyonlarına dayalı olarak birçok optimizasyon çalışmasıyapılmıştır. Bu optimizasyon çalışmalarında güç, ısıl verim, entropi üretimi, güç yoğunluğu,ekserji, termoekonomi ve ekserjoekonomi ve ekoloji gibi kriterler amaç fonksiyonu olarakseçilmiştir. Son yirmi yıllık dönem içerisinde doğal kaynakların hızla azalmasına bağlı olarak,enerji üretim sistemlerinin çevre üzerindeki etkilerinin incelenmesi oldukça önemkazanmıştır. Bazı araştırmacılar bu amaca yönelik olarak farklı enerji üretim sistemlerininekolojik performansını incelemişlerdir. Literatürde yer alan ekolojik amaç fonksiyonunun eksideğerler alabilmesi, boyutlu olması ve fiziksel anlamının açık olmaması nedeniyle bu kriterealternatif olarak boyutsuz ve fiziksel olarak daha anlamlı bir ekolojik performans kriteritanımlanmıştır. Ekolojik Performans Katsayısı (ECOP) adını verdiğimiz bu kriter, güççıktısının kayıp kullanılabilir enerjiye oranı şeklinde tanımlanmıştır.Bu çalışmada, tanımlanmış olan ekolojik performans kriteri farklı enerji üretim sistemlerine(Carnot ısı makinası, gaz türbinleri, içten yanmalı motorlar, soğutma makinaları ve ısıpompaları) uygulanarak optimum performans ve dizayn şartları araştırılmıştır. Bu bağlamdaoptimum şartlardaki entropi üretimi, ısıl verim ve güç çıktısı farklı amaç fonksiyonlarına görebelirlenerek mukayese edilmiştir. Ayrıca kaynak sıcaklıkları oranı, iç tersinmezlik ve ısıkaçağı gibi genel parametreler ile her bir enerji üretim sistemine ait özel parametrelerin genelve optimum ekolojik performans üzerindeki etkileri incelenmiş ve tartışılmıştır. Tanımlanmışolan ekolojik performans kriterinin güç, ısıl verim ve entropi üretimi yönünden en uygunperformansı sağladığı gösterilmiştir. Yapılan performans analizi ve elde edilen optimizasyonsonuçları enerji üretim sistemlerinin termo-ekolojik yönden optimum tasarımı için teorik birtemel oluşturabilir.Anahtar kelimeler: Termo-ekoloji, sonlu zaman termodinamiği, iç tersinir ve tersinmez ısımakinası modelleri, ekolojik amaç fonksiyonu, maksimum ekolojik performans koşulları, ısılverim, entropi üretimi.xii
Gemi makine işletmeciliğinde iş güvenliği uygulamaları
GEMİ MAKİNE İŞLETMECİLİĞİNDE İŞ GÜVENLİĞİ UYGULAMALARIMUHSİN BAYRAKTARÖZETGünümüzde gemiler insanlara birçok alanda hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra gemi, gemipersoneli ve yolcuların emniyetini sağlamak kaptanın sorumluluğu altında görülse de herkesinbu hususta kendine düşen görevi yerine getirmesi gereklidir.Bu çalışma da gemide bulunan herkesin can ve mal güvenliği, gemi güvenliği ve güvenliişletme ve bakım-tutum için uyulması gerekli kurallar, dikkat edilmesi gereken noktalarincelenmiştir.Bu kapsamda gemi makine güvenliği için ISM Kodu, Gemi makinelerinin işletilmesineyönelik gerekli donanımları için SOLAS kuralları, gemi, tüm personel ve yolcular (yolcutaşıyan gemiler ) için liman kontrollerinde istenen koşullar ayrıntılı olarak ele alınmıştır.Bunların dışında yer alan özel konulara (Periyodik denetlenmeyen yerler; dümen dairesi,sintine kuyuları vs.) ise ayrıca değinilmiştir.Sunulan bu çalışmada; bir geminin makine dairesinde gerek limanda gerekse seyir esnasındagüvenliğini sağlamak için hangi personelin neler yapması gerektiği, yapacağı işlerde kendigüvenliği açısından nelere dikkat etmesi gerektiği konuları açık bir şekilde ifade edilmiştir.Gemide oluşacak yangın, çatışma ve gemiyi terk etme gibi daha kötü durumlarda gemigüvenliği için personelin görevleri, tehlikeye nasıl yaklaşacakları ve müdahale edecekleri bellizamanlarda verilen eğitimler ve yapılan talimler hakkında da geniş bilgiler mevcuttur.Anahtar kelimeler: ISM Kodu, SOLAS, PBS.
Gemi yapımında, paslanmaz çelik malzeme kombinezonlarının birleştirilmesinde kaynak yöntemi, işlem sıraları ve parametrelerin seçimi
ÖZET Kimyasal tankerlerde kullanılması kaçınılmaz olan paslanmaz çelikler, elektriği çok iyi iletmelerine karşın ısıyı hiç iyi iletmediklerinden dolayı kaynak edilmelerinde birtakım zorluklar doğururlar. İnşaasında paslanmaz çelik malzeme kullanılması söz konusu olan gemilerde, paslanmaz çelik ile gemi inşaa çeliği gibi iki farklı malzemenin birbiriyle kaynağı söz konusu olmaktadır. Bu durumda gemilerde paslanmaz çelik kullanılacak yerlerdeki kaynak noktalarında uygulanacak kaynak yönteminin hem ekonomik olması, hem de sağlıklı sonuç alınması bakımından doğru seçilmesi gerekmektedir. Gemilerin bloklar halinde inşaası sırasında karşılaşılan kaynak noktaları tesbit edilmiş, bu noktalara uygulanması en doğru kaynak yöntemi seçilmiş ve seçilen yöntemin uygulanması suretiyle deneyler yapılmıştır. Deney malzemeleri olarak 6 ve 10 mm et kalınlığında AISI 304 paslanmaz çelik, gemi inşaa çeliği olarak 10 mm et kalınlığında A516 Gr70 ve karbon çeliği boru olarak da 6 mm et kalınlığında Al 06 GrB seçilmiştir. Deneylerde tozaltı, gazaltı, elektrod ve TIG kaynak yöntemleri uygulanmış ve bu kaynak dikişlerinin mekanik testleri yapılmıştır. Deney sonuçları raporlar halinde verilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde geminin belirlenen kaynak noktalarına uygulanacak en ekonomik ve en uygun yöntem saptanmıştır. Anahtar kelimeler : Gemi inşaa, kimyasal tanker, paslanmaz çelikler, kaynak
Diesel motor yağlama teknolojisinde son beş yıldaki gelişmeler üzerinde araştırma
Günümüzde Diesel motorların gelişimi içersinde yağlama teknolojisindeki gelişmeler büyük bir rol oynamaktadır. Bunun bilincinde olan büyük motor üreticileri kendi test ve araştırma merkezlerinde bu konu hakkında çalışmalar yaptıkları gibi aynı zamanda da önde gelen yağ firmaları, lubrikatör ve segman üreten firmalar ve de üniversitelerle ortak baza ar-ge çalışmalanda yapmaktadırlar. Bu yüzden diesel motor yağlama teknolojisinde son beş yıldaki gelişmeler araştırılırken önde gelen Diesel motor üreticilerinden konu ile ilgili kitap, katalog, resim ve broşür temini yoluna gidilmiştir. Diesel motor yağlama teknolojisindeki yenilikler; sürtünme, aşınma ve yağlama adlı üç ana başlık altında incelenmiştir. Bir Diesel makinada sürtünme kuvvetlerinin azaltılmasında ve dolayısıyla makinanm performansının ve yakıt ekonomisinin iyileştirilmesinde piston-segman takımlarının yağlanması büyük rol oynamaktadır. Bu yüzden özellikle piston-segman takımının sürtünmesi ve diğer eş çalışan makine parçalarının sürtünmesiyle birlikte oluşan toplam makine sürtünmesi son yıllarda geliştirilmiş olan «Ani Sürtünme Momenti Metodu» ile hesap edilebildiği gibi yine aynı metodla piston-segman takımı yağlama rejimleride kolaylıkla tespit edilebilmektedir. Diesel makinalarda silindir layner ve segman yüzeylerinde görülen aşınmayla savaşta son yıllarda özellikle layner malzemesinin ve layner yüzey kalitesinin iyileştirilmesi ve ayrıca segman şekli ve malzemesinde yapılan yeniliklerle büyük bir gelişme kaydedilmiştir. Ayrıca Diesel makinalarda aşınma ölçme teknolojisinde de yapılan yenilikler sayesinde büyük silindir çaplı, iki zamanlı bir Diesel makinanm en üst piston segmamnın aşınmasını sürekli olarak gözlemleyebilecek bir sistem geliştirilmiştir. En üst piston segmamnın aşınma oranı silindir overholleri arasındaki süreyi tespit ettiğinden, bu sistem sayesinde overholler arasında maksimum bir süreye erişilebilmekte ve de böylelikle bakım-tutum masrafları en aza indirgenebilmektedir. Bunun dışında bir başka yemlikte Diesel makinalarda piston çalışma davranışının sürekli gözlenebifmesi için geliştirilen yeni bir sistemdir. Bu iki sistem sayesinde yağlama yağı tüketimini optimize etmek ve silindir overholünü yalnızca ihtiyaç duyulduğu zaman gerçekleştirmek mümkün olmaktadır. Diesel makinalarda makinanm kalbi olarak adlandırabileceğimiz silindirlerin yağlanmasında kullanılan çok-seviyeli silindir yağlama sistemi sayesinde layner çalışma yüzeyi üzerindeki yağlama yağının dağılımında önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bunun dışında en son geliştirilen silindir yağlama sistemlerinde, silindir yağlama pompalan frekans kontrollü bir elektrik motoru tarafından tahrik edilmektedir. Ayrıca bu sistemde yağ, akümülatörlere yağ distribütörleri tarafından dağıtılmakta ve egzost valf şaftlarıda yine distribütörler tarafından yağlanmaktadır. Bir başka yeni silindir yağlama sisteminde ise yağlama pompalarının tahrik edilebilmesi için sıkıştırılmış hava kullanılmaktadır. Bunun dışında ekstra silindir yağlama işlemini makinanın ortalama efektif basıncıyla orantılı olacak şekilde gerçekleştiren yeni bir sistem sayesinde 4e yağlama yağı tüketiminde bir azalma sağlanabilmektedir. vıı