Theses supervised by Doç. Dr. Didem Koşar
13 theses · Hacettepe University
Türkiye'de eğitimde fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik politika ve uygulamaların değerlendirilmesi
Bu çalışma ile Türkiye'de ekonomik açıdan dezavantajlı öğrenciler için eğitimde fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik uygulanan politika, program ve projelerin neler olduğu ve ekonomik açıdan dezavantajlı öğrencilere nasıl yansıdığının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, nitel araştırma deseni olarak değerlendirici durum çalışması kullanılmıştır. Veriler doküman incelemesi ve görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. araştırmanın veri kaynakları araştırma probleminin yanıtlanmasına yönelik belirlenen dokümanların yanında sendika, düşünce kuruluşlarında ve bu alanda çalışmalar yürüten akademisyenlerden oluşmaktadır. Verilerin analizde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Üst politika belgelerinin önemli bir kısmında ekonomik açıdan dezavantajlı öğrencilere fırsat eşitliğinin sağlanması için eğitime erişimin artırılması, eğitim ve öğretmen niteliğinin iyileştirilmesi, bilişim teknolojilerinin yaygınlaştırılması, eğitim içerisinde özel sektör payının artırılması hedeflenmiştir. Bu araştırmada ilgili hedeflerden eğitime erişimin artırılması, bilişim teknolojilerinin yaygınlaştırılması, eğitim içerisinde özel sektör payının artırılması hedeflerinin gerçekleştiği buna karşın eğitim ve öğretmen niteliğinin iyileştirilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak hayata geçirilen politika, proje ve uygulamalar değerlendirildiğinde bir kısımı bütünsel bir yaklaşımla ele alınmadan uygulanarak süreklilik göstermemiştir. Hayata geçirilen bazı proje ve programlar ise iyi bir şekilde planlanmadığından ayrılan kaynakların verimsiz kullanımına yol açtığı görülmüştür. Bununla birlikte kimi uygulamaların etki analizleri yapılmadığı için uygulamaya dönük geliştirilebilecek taraflarının görülmediği ortaya çıkmıştır. Bazi projelerin etki analizlerinin yapılmasına rağmen kamuoyu ile paylaşılmadığı ortaya çıkmıştır. Uygulamaların kamuoyuyla paylaşılmaması politikaların katılım, şeffaflık, hesap verilebilirlik çerçevesinde yapılmadığı ve etkili bir şekilde izlenmediği sonucuna ulaşılmıştır.
Yabancı diller yüksekokulu öğretim görevlilerinin örgüt kültürüne ilişkin görüşlerinin incelenmesi: Nitel bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, Ankara ili sınırları içerisindeki bir devlet, bir vakıf üniversitesinin yabancı diller bölümünde görev yapmakta olan öğretim görevlilerinin örgüt kültürüne ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda üniversitelerin yabancı diller bölümünde görev yapmakta olan öğretim görevlilerinin örgüt kültürünün anlamına, getirilerine ve bu sürecin gerekliliğine ilişkin düşünceleri incelenmiştir. Araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ankara il sınırları içerisindeki bir devlet ve bir vakıf üniversitesinin yabancı diller bölümünde görev yapmakta olan öğretim görevlileriyle gerçekleştirilmiştir. Nitel yöntem benimsenerek durum çalışması şeklinde desenlenen araştırmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmış, analiz sonuçları anlatı biçiminde yazılarak doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Araştırmanın sonucunda, yabancı diller yüksekokullarında görev yapmakta olan öğretim görevlilerinin örgüt kültürü görüşlerinin güçlü ve zayıf yönleri belirlenmiştir.
Moğolistan ve Türkiye ortaöğretim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Eğitim sistemlerinin karşılaştırılması, benzerlik ve farklılıkların ele alınması eğitimsel problemlerin çözümünde önemli rol oynamaktadır. Ortaöğretim, ülkenin eğitim sisteminde önemli bir yer almaktadır. Bu nedenle bu araştırma Moğolistan ve Türkiye'nin ortaöğretim sistemlerinin tarihsel gelişim aşamalarının, örgütsel yapılarının ve yönetsel işleyişlerinin nasıl yapılandırdıklarını, benzer ve farklı yönlerinin neler olduğunu incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada nitel veri toplama tekniklerden doküman analizi kullanılarak konu ile ilgili çeşitli kaynaklardan, iki ülkenin ortaöğretim sistemleriyle ilgili olan mevzuattan, internet ağı bilgilerinden, tez, kitap, dergi, makale gibi basılı bilimsel çalışmalardan yararlanmıştır. Araştırma sonucunda her iki ülkenin bugünkü ortaöğretim sistemleri tarihsel süreç içerisinde ülkelerin eğitim sistemlerine etkileyen sosya-ekonomik değişimlerine dayalı olarak kurulduğu gözlenmiştir. Her iki ülkenin eğitim sistemlerinin 1920'ler sonrası tarihsel süreçleri ve örgütsel yapıları yüksek oranda benzemektedir. Yönetsel işleyişleri açısından Türkiye daha 'merkeziyetçi', Moğolistan 'yerel yönetim' ağırlıklı olduğu, ortaöğretim sistemlerin örgütsel yapılarında ve öğretim kurum türlerinde farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Eğitim harcamaları konusunda Moğolistan'ın eğitime yapılan harcamaları Türkiye'ye göre oransal olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca, hem Türkiye hem de Moğolistan'da eğitim bakanlığın yapısında ve yönetsel işleyişlerinde sık sık değişiklikler yapıldığı ve bu gibi değişikliklerin de ortaöğretim kurumlarına düzensizlik ve belirsizliklerine yol açabildiği belirlenmiştir. İki ülkenin ortaöğretim sistemi daha da geliştirmek ve yaygınlaştırmak için ilk ve yükseköğretim sistemleri ile düzenli işbirliğinde bulunması ve ortaöğretim sistemlerine yönelik yapılan stratejik planlamaları düzenli izleme ve denetleme sistemi uygulanması gerekmektedir.
Öğretmen liderliğine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu çalışmanın amacı, ilkokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseni kullanılmıştır. 10 öğretmen ve 6 yöneticiden oluşan toplam 16 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formları ile bireysel görüşmelerde, öğretmen katılımcılara 7, yönetici katılımcılara 8 soru yönlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla, görüşmelerden elde edilen ses kayıtları deşifre edilmiştir. Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmelere dayalı olarak, yönetici ve öğretmenlerin öğretmen liderliğinin tanımı, rolleri ve engellerine ilişkin algı ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu sonucu çıkarılabilir. Anahtar sözcükler: liderlik, öğretmen liderliği, okul yöneticisi, öğretmen
Öğretmen liderliğine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu çalışmanın amacı, ilkokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseni kullanılmıştır. 10 öğretmen ve 6 yöneticiden oluşan toplam 16 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formları ile bireysel görüşmelerde, öğretmen katılımcılara 7, yönetici katılımcılara 8 soru yönlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla, görüşmelerden elde edilen ses kayıtları deşifre edilmiştir. Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmelere dayalı olarak, yönetici ve öğretmenlerin öğretmen liderliğinin tanımı, rolleri ve engellerine ilişkin algı ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu sonucu çıkarılabilir. Anahtar sözcükler: liderlik, öğretmen liderliği, okul yöneticisi, öğretmen
2006-2018 yılları arasında Türkiye'de öğretmen yetiştirme politikalarına ilişkin bir değerlendirme
Bu araştırmanın amacı 2006-2018 yılları arasında Türkiye'nin öğretmen yetiştirme politikalarını tarihsel gelişim süreci çerçevesinde ele alarak bugünkü durumunu ortaya koymak, sorunları inceleyerek öğretmen yetiştirme sistemini analiz etmek ve değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda öğretmen yetiştirme sistemi öğretmen eğitimi süreci, öğretmenlik hizmet süreci ve öğretmen yeterlikleri boyutlarıyla ele alınmıştır. Verilerin elde edilmesinde literatür taraması yapılarak, mevcut yasa ve yönetmelikler, kalkınma planları, Milli Eğitim Şuraları, politika belgeleri, MEB ve YÖK tarafından sağlanan istatistiksel bilgiler içeren belgeler ve ilgili alanda yapılan çalışmaların doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın kuramsal temelinde araştırmanın konusu olan 2006-2018 yılları öncesinde öğretmen yetiştirme politikalarında yapılan düzenlemeler ve kaynaklık eden belgeler tarihsel gelişim süreci içinde verilerek, öğretmen yetiştirme politikalarına bütüncül bir bakış sağlanması amaçlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular öğretmen eğitimi süreci, öğretmenlik hizmet süreci ve öğretmen yeterlikleri boyutlarıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen yetiştirme politikalarında; öğretmen eğitimi sürecinde öğretmen adayları merkezi sınavla öğretmenlik alan programlarına yerleşmektedir ve üniversitelerde öğretmenlik alan programlarında ve pedagojik formasyon programlarında çeşitli gerekçelerle düzenlemeler yapılmaktadır. Öğretmenlik hizmet sürecinde öğretmen adaylarının KPSS ve sözlü sınav ile ataması yapılmaktadır ve öğretmenler kadrolu, ücretli ve sözleşmeli olmak üzere farklı statülerde istihdam edilmektedir. Öğretmen yeterlikleri ise yapılan son düzenlemelerle Mesleki Bilgi, Mesleki Beceri ve Tutum ve Değerler ana yeterlikleri olarak literatürde yer almaktadır. Araştırma sonucunda öğretmen yetiştirme politikalarının mevcut durumu değerlendirilerek araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.
Özel okullarda görev yapmakta olan yöneticilerin yetenek yönetimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Ankara ili sınırları içerisindeki özel okullarda görev yapmakta olan yöneticilerin yetenek yönetimine ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda özel okul yöneticilerinin yetenekli öğretmen özelliklerine, yetenek yönetiminin gerekliliğine, yetenek yönetimi uygulamalarına, bu süreçteki zorluklara ve yetenek yönetimi anlayışının geliştirilmesine ilişkin düşünceleri incelenmiştir. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Ankara ili 9 merkez ilçesindeki maksimum çeşitlilik ve kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile seçilen 23 özel lise yöneticisi ile gerçekleştirilmiştir. Nitel yöntem benimsenerek durum çalışması şeklinde desenlenen araştırmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmış, analiz sonuçları doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, okul yöneticileri öğrenci başarısı, veli beklentileri, diğer okullarla rekabet edebilmenin önemi, yetenekli öğretmenleri çekmek için bilişim teknolojilerinden yararlanma, öğretmenleri kurumlarında tutmak için maddi ve fiziki imkânlar, okul iklimi, kurum kültürünün önemi, öğretmenlerin bağlılığını sağlamaya yönelik ücret politikası ve kariyer olanakları konusunda görüş bildirmişlerdir. Bununla birlikte araştırma sonuçları, yeteneğin doğru tespitinde sorunlar yaşandığını, öğretmenlerin gelişimi için mentörlük, elektronik öğrenme, oryantasyon gibi faaliyetlerin uygulanmadığını, objektif kriterlere dayalı performans değerlendirme sisteminin olmadığını ve geleceğe yönelik yetenek belirleme ve liderlik geliştirme faaliyetlerinden bahsedilmediğini ortaya koymuştur.
Ortaöğretim kurumlarında görev yapan müdürlerin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarındaki müdürlerin kullandıkları etkileme taktiklerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile ilişkisini tespit etmektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2016–2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinin, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilen 405 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Çalışanlara Yönelik Etkilenen Davranış Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 22.00 ve Lisrel 8.80 paket programları kullanılmıştır. Ölçeklerdeki değişkenlere göre parametrik testlerde t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), parametrik olmayan testlerde ilişkisiz ölçümler için Kruskal Wallis H-testi ve Mann-Whitney U-testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin en çok kullandıkları etkileme taktiğinin "kurallara uygunluk", en az kullandıkları etkileme taktiğinin ise "kişisel yakınlığı kullanma" olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin de görev yaptıkları kurumlara en fazla duygusal bağlılık boyutunda bağlı oldukları belirlenmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda, okul müdürlerinin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı düzeyde ilişkiler bulunmuştur. Örgütsel bağlılık ölçeği genelinin akıl yoluyla ikna, teşvik edici talepte bulunma, kurallara uygunluk, bilgilendirme, baskı yapma, iş birliği yapma, takdir etme, istişarede bulunma, başkaları ile koalisyon kurma alt boyutları ile anlamlı düzeyde ilişkisi bulunmaktadır. Okul müdürlerinin öğretmenleri etkilerken daha fazla ılımlı taktikler (takdir etme, bilgilendirme, işbirliği yapma, istişarede bulunma) kullanmaları sağlanmalıdır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri orta düzeyde çıkmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin arttırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Eğitim yönetiminin ontolojik ve epistemolojik temellerinin üretilen ve tüketilen kavramlar üzerinden incelenmesi
Bu araştırmanın amacı eğitim yönetimi (EY) alanının ontolojik ve epistemolojik temellerini alanda üretilen ve tüketilen kavramlar üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda alanda kullanılan kavramların EY alanının ontolojik ve epistemolojik yönü ile olan etkileşimi irdelenmiş ve kavram üretiminin ve tüketiminin nedenleri ve sonuçlarına dair çıkarımlar yapılmıştır. Bu bağlamda, nitel olarak desenlenen bu araştırmada iki ayrı çalışma grubu yer almış ve veriler belge tarama ve görüşme yöntemleriyle toplanmıştır. Bu doğrultuda, öncelikle Türkiye'de 1987-2020 yılları arasında EY alanında tamamlanmış doktora tezleri ile EY alanındaki bilimsel eserlerin yayımlandığı sekiz hakemli dergide 1968-2020 yılları arasında EY alanında yayımlanmış olan bilimsel makaleler incelenmiştir. Veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise Ankara ilinde eğitim yönetimi alanında görev yapan 29 öğretim elemanı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın her iki çalışma grubu da amaçlı örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Görüşmelerde araştırmacının literatür araştırmaları sonucunda oluşturduğu yarı yapılandırılmış görüşme formu, verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda alanda belirgin bir kavram üretiminin olmadığı, kullanımdaki kavramların başka disiplinlerden alınmış olduğu ve EY alanına özgü bir kavram haritasının olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın alanda kavram tüketiminin yoğun bir şekilde gerçekleştiği ve bunun bireysel, akademik kurgu ve çevresel faktörlerden kaynaklandığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca evrensel olarak baskın olan paradigmalar ve ideoloji ile birlikte bilim dünyasında baskın olan kesimin alanda kavram üretimini ve tüketimini etkilediği görülmüştür. Anahtar sözcükler: eğitim yönetimi, epistemoloji, ontoloji, üretilen kavramlar, tüketilen kavramlar.
Öğretim üyelerinin lisansüstü öğrencilerden beklentilerine ilişkin nitel bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, öğretim üyelerinin lisansüstü öğrencilerden beklentilerine ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Ankara ili sınırları içerisinde maksimum çeşitlilik ve kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile seçilen, Hacettepe Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalında görev yapmakta olan 12 öğretim üyesinden toplanan veriler ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yöntemi benimsenerek olgubilim deseni ile yürütülmüş olan bu araştırmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için içerik analizi kullanılmış verilerin sunumu doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Bu çalışmada, öğretim üyeleri lisansüstü öğrencilerden ders dönemi, yeterlik dönemi ve tez dönemindeki beklentileri, lisansüstü öğrencilerden bireysel beklentileri, lisansüstü öğrenciler ile iletişim şekilleri ve görüşme sıklıkları, akademik hayata teşvik ettikleri lisansüstü öğrencilerden beklentileri, kendi akademik hayatları boyunca rol model aldıkları öğretim üyeleri, lisansüstü öğrenci tipleri, lisansüstü eğitim sürecinde yaşanan sorunlar ve lisansüstü öğrencilere akademik ve bireysel davranış bağlamında öneriler sunmuşlardır. Bu araştırma kapsamında elde edilen bulgulara göre, ders, yeterlik ve tez döneminde bulunan öğrencilerin alana ilişkin okumalar yapılması gerektiği, öğrencilerin öğretim üyeleri ile iletişimi doğru zamanda doğru iletişim yöntemi ile gerçekleştirilmesinin önem taşıdığı, az okuma yapılması, etik ilke ihlali, zaman yönetimi, derse devam, motivasyon eksikliği, öğrenciye zaman ayırma, öğretim üyesi ve öğrenci ilişkisi, alandaki derslerin pratikten uzak olması, ders çeşitliliği, öğrenci seçimi, kontenjan, nitelik, kaynak yetersizliği gibi hususların lisansüstü eğitim sürecinde sorun oluşturması gibi sonuçlara ulaşılmıştır.
Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışlarına ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Erzurum ili merkez ilçelerinde resmi ilkokullarda görev yapmakta olan öğretmenlerinin okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışlarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda otantik liderliğin yönetim sürecindeki önemine, okul yöneticilerinin otantik liderlik özelliklerine ve bu özelliklerin geliştirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri incelenmiştir. Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili merkez ilçeleri içerisinde maksimum çeşitlilik ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile seçilen 20 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseni ile kurgulanmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmış ve sonuçlar katılımcılardan doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin otantik lidere atfettiği özelliklerin otantik liderliğin içselleştirilmiş ahlak anlayışı, ilişkilerde şeffaflık, bilgiyi dengeli ve tarafsız değerlendirme ve öz farkındalık olmak üzere tüm boyutlarına vurgu yaptığı söylenebilir. Otantik lider ile görev yapmanın öğretmenlerin özellikle psikolojik iyi oluşlarına ve akademik gelişimlerine olumlu yönde katkı sağlayacağı söylenebilir. Okul yöneticilerinin otantik lider olmalarının önündeki engellerin başında kişilik özelliklerinin ve dış baskıların geldiği söylenebilir.
Öğretmenlerin örgüt iklimine ilişkin görüşlerinin incelenmesine yönelik bir durum çalışması
Bu çalışmanın amacı, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan bir ortaokulda görev yapan öğretmenlerin okullarının örgüt iklimine yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan bir ortaokulda görev yapan öğretmenler arasından, gönüllülük esas olmak kaydı ile kolay ulaşılabilir, maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen öğretmenler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın deseni, nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak görüşmeden yararlanılmış, araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmış, analizin sonuçları anlatı biçiminde yazılarak doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Araştırmada elde edilen genel sonuçlara göre, öğretmenler örgüt ikliminin kötü, puslu, sıkışmışlık hissi veren, sıkıcı, gergin, soğuk bir yapıda olduğunu, okulda kendilerini tedirgin, rahatsız, güvensiz, mutsuz, yorgun, baskı altında hissettiklerini, özgür hissetmediklerini, okulda öğretmenler arasında gruplaşmalar yaşansa da genel olarak iletişimlerinin kendi gruplarında iyi olduğunu ve güveni kendi grupları arasında sağladıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenler okullarının örgüt iklimini birçok faktörün oluşturduğunu ama en önemli unsurun okul yönetimi, meslektaşları arasındaki iletişim ortamı ve okulun bulunduğu çevre olduğunu belirtmişler, okul yöneticisinin öğretmenlere adaletli davranması, ödüllendirme yapması ve destek olması gerektiğini vurgulamışlardır. Öğretmenler, veliler ile olan iletişimin kalitesinin, velilerin eğitim ve sosyoekonomik düzeyinin, okulun sahip olduğu fiziki imkânların, okulda kuralların tam olarak uygulanamamasının ve öğretmen değişikliğinin çok fazla yaşanmasının da örgüt iklimine etki ettiğini belirtmişlerdir. Araştırmada, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan bir ortaokulda görev yapan öğretmenlerin, örgüt iklimine ilişkin görüşleri ortaya konularak, güçlü, olumlu ve sağlıklı bir örgüt ikliminin oluşturulmasına yönelik öneriler sunulmuştur.
Öğretmen yetiştirme ve atanmasına ilişkin Azerbaycan ve Türkiye yasal düzenlemelerinin karşılaştırılması ve Azerbaycan için öneriler
Eğitim sistemlerinin geliştirilmesi yönündeki en önemli düzenlemelerden birisi öğretmen yetiştirme ve atanması ile ilgili düzenlemelerdir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Azerbaycan'da öğretmenlerin yetiştirilmesi ve atanmasına ilişkin düzenlemelerin incelenmesi ve Azerbaycan'a yönelik öneriler geliştirmektir. Türkiye ve Azerbaycan eğitim sistemleri benzerlik gösterse de aralarında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu amaçla karşılaştırmalı eğitim araştırması olarak düşünülen bu çalışmada, öğretmenlerin yetiştirilme ve atanma düzenlemeleri incelenerek Azerbaycan için öneriler sunulmuştur. Çalışma kapsamında iki ülkenin eğitim sistemleri ve öğretmen yetiştirme sistemleri ile ilgili ülke ve dünya alanyazınında internet ve üniversite kütüphanelerinden ulaşılan makale, tez, bildiri ve raporlar belge tarama modeli ile yatay yaklaşım kullanılarak ayrı ayrı paralel bir şekilde incelenmiş, güncel verilere ulaşılmıştır. Çalışma sonunda Azerbaycan'da da öğrencilerin Türkiye'de olduğu gibi tek bir sınav ile seçildiği, ilk aşama olan sınavdan sonra mülakat ve uygulamalı sınavların da yapılmadığı; hizmet öncesi verilen eğitimde uygulamaya önem verilmediği saptanmış, hizmet içi eğitimin özendirilmediği, öğretmenlerin ekonomik ve sosyal anlamda diğer meslek gruplarına kıyasla önde olmadığı belirlenmiştir. Bütün bu çalışmalar göz önünde bulundurularak Azerbaycan'da değişmesi gereken hususlar ele alınarak daha sonra yapılacak çalışmalar için öneriler getirilmiştir.