Theses supervised by Doç. Dr. Fatih Serdar Yıldırım
13 theses · Akdeniz University
Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisi
Bu çalışmanın amacı, Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. sınıf öğretmen adaylarına uygulanan probleme dayalı öğrenme modelinin; öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve 21. Yüzyıl becerilerinin gelişimine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Uygulama, 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Antalya ilinde bulunan Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2. Sınıfında öğrenim görmeye devam eden 48 Öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen modeline göre Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test) ve Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale) uygulama süresince ön test ve son test olmak üzere iki kere uygulanmıştır. Bu öğrencilerden 24 kişi deney grubunu, 24 kişi ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deneysel bir çalışma olduğu için evren ve örneklem tespitine gidilmemiştir. 14 hafta boyunca deney grubunda Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar dersinde probleme dayalı öğrenme modeli ile dersler işlenmiştir. Kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile dersler işlenmiştir. Nicel verilerin elde edilmesi için uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında deney grubunda ve kontrol grubunda veri toplama aracı olarak Çevik ve Şentürk (2019) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği (Multidimensional 21st Century Skills Scale)" ve Eğmir ve Gürbüz (2016) tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Becerisi Testi (Critical Thinking Skill Test)" kullanılmıştır. Bu çalışmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılan çok boyutlu 21. Yüzyıl becerileri ölçeği kendi içinde alt boyutlara ayrılmaktadır. Verilerin analizinde bütün alt boyutların ayrı ayrı analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinin yapılması için öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığına bakılması gerekmektedir. Normallik testi olan Shapiro Wilk Testi uygulanıp verilerin normal dağılmadığı görülmüştür. Daha sonra ise non-parametrik yani parametrik olmayan testlerin, grupların ön test ve son test puanlarının karşılaştırılabilmesi için Mann Whitney U Testi analizi seçilmiştir. Araştırmanın istatistiksel analizleri için SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel bulgular doğrultusunda bu çalışmada, probleme dayalı öğrenme modeli ile ders işlemen deney grubunun sonucunda "Fen ve Teknoloji Kaynaklı Sorunlar" dersinde uygulanan probleme dayalı öğrenme modeli, fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme modelinin öğretmen adaylarının eleştirel düşünme, 21. yüzyıl becerilerine ve 21. yüzyıl becerilerinin alt boyutları olan bilgi ve teknoloji okuryazarlığı becerilerine, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine, girişimcilik ve inovasyon becerilerine, sosyal sorumluluk ve liderlik becerilerine ve kariyer bilincinin gelişimine etkisini olumlu yönde etkilemiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak uygulamaya yönelik ve araştırmaya yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl Becerileri, Eleştirel Düşünme Becerisi, Fen ve Teknoloji, Probleme Dayalı Öğrenme Modeli.
Dijital hikayeleme yöntemi ile yapılan eğitimin 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki akademik başarısına, 21.yüzyıl becerilerine ve ders motivasyonuna etkisi
Bu çalışmanın amacı dijital hikayeleme yönteminin ortaokul fen bilimleri dersinde öğrencilerin akademik başarılarına, 21.yüzyıl becerilerine ve derse yönelik motivasyonuna olan etkisinin incelenmesidir. Araştırmada yöntem olarak nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmada ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen çerçevesinde nicel veriler toplanmıştır. Çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Antalya İli Kepez ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir resmi ortaokulda öğrenim görmekte olan 83 7.sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Deney grubu 1'de 27, deney grubu 2'de 28, kontrol grubunda 28 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmanın verilerini toplamada "Akademik Başarı Testi'', "21.Yüzyıl Becerileri Ölçeği", "Fen Bilimleri Dersi Motivasyon Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soruları" kullanılmıştır. Çalışma tüm gruplarda 4 hafta sürmüştür. Çalışmanın başında tüm gruplarda ön testler uygulanmıştır. Deney grubu 1'de dersler dijital hikaye hazırlanarak, Deney grubu 2'de dersler dijital hikaye izletilerek, kontrol grubunda ise dersler uygulanan mevcut programa göre işlenmiştir. Çalışmanın son haftasında tüm gruplarda son testler uygulanmış ve Deney grubu 1 ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için tek yönlü ANOVA, yarı yapılandırılmış görüşme soruları için içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarında, dijital hikaye hazırlayan öğrencilerin akademik başarılarını, 21.yüzyıl becerilerini ve derse yönelik motivasyonlarını arttırmada anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Dijital hikaye hazırlama hakkında öğrencilerin olumlu görüş geliştirdikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Dijital Hikayeleme, 21.Yüzyıl Becerileri, Motivasyon
Ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerileri öz yeterliliklerine ve erişine etkisi
Bu çalışmanın amacı ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerileri öz yeterlilikleri ve erişine etkisini incelemektir. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin beraber kullanımı ile birbirlerini tamamlamalarına olanak sağlayan karma araştırma yöntemi ve ön test-son test kontrol grupsuz yarı deneysel desen modeli kullanılmıştır. Uygulama için gerekli olan örneklem Burdur ili Bucak ilçesinde bulunan bir devlet okulunda 7.sınıfta öğrenim gören 10 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilere 8 hafta boyunca Elektrik Devreleri ünitesi Ters Yüz Öğrenme modeliyle işlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda Elektrik Enerjisi Ünite Başarı Testi akademik başarı testi ve "Ortaokul Öğrencileri İçin Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisine Yönelik Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise öğrencilere araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analizler yardımıyla analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; öğrencilerin başarı puanlarının son testte arttığı ancak bu artışın istenilen düzeyde olmadığı görülmektedir. Bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlilik algı ölçeği sonuçlarında ise öğrencilerin öz yeterliliklerinin pozitif yönde artmasına katkı sağladığı görülmektedir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu incelendiğinde elde edilen veriler ise hem bilişsel hem de duyuşsal alanda öğrencilerde pozitif yönde bir değişim olduğunu destekleyici niteliktedir. Nicel bulgular Ters Yüz Öğrenme yönteminin bilişsel alana ve öğrencilerin öğrenmelerine olumlu etkisinin olduğunu göstermektedir. Nitel bulgular incelendiğinde fen dersinde Ters Yüz Öğrenme modelinde yapılan etkinlikler ile soyut konuların somutlaştırılmasının sağlandığı, öğrencilerin anlamlı ve kalıcı öğrenmelerine katkı sunduğu, öğrencilerin derste daha aktif olduğu, öğrencilerin kendi öğrenmelerinde sorumluluk aldığı görülmektedir.
Okul dışı öğrenme ortamlarının ortaokul öğrencilerinin sürdürülebilir çevre tutumları, erişilerine ve çevre tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin okul dışı öğrenme ortamlarının fen bilimleri dersinde, öğrencilerin sürdürülebilir çevre tutumlarına, erişine ve çevre tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın grubunu Muğla'nın Kavaklıdere ilçesine bağlı devlet okulunda 2023-2024 eğitim-öğretim yılında öğrenim görmekte olan ortaokul 5. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma grubunu 'İnsan ve Çevre' ünitesinin okul dışı öğrenme ortamları ile uygulandığı deney grubu 20 öğrenci (n=20), fen bilimleri dersi öğretim programının amaçladığı öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubu 20 (n=20) olmak üzere toplam 40 öğrenci oluşturmuştur. Bu araştırmada nicel ve nitel yöntem birlikte kullanılmış olup, nicel verileri elde etmek için deneysel desen modelinden 'ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen' kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini Okul Dışı Öğrenme Ortamları oluştururken, bağımlı değişkenini sürdürülebilir çevre tutumları, erişi ve çevre tutumu olarak belirlenmiştir. Araştırmada nitel verileri elde etmek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerde veri toplama aracı, fen bilimleri dersi 'İnsan ve Çevre' ünitesinde yer alan kazanımlar dikkate alınarak erişi testi, 2-ÇDM (İki faktörlü çevresel değerler modeli) Tutum Ölçeği, Sürdürülebilir Çevre Tutum Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde grupların ön test- son test sürdürülebilir çevre tutum, erişi ve çevre tutum puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi analizi seçilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizi ile test edilmiştir. Araştırmada elde edilen nicel bulgular sonucunda deney grubunda Okul Dışı Öğrenme Ortamlarının erişi ve sürdürülebilir çevre tutumlarında olumlu geri dönüt sağlanıp anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 2-ÇDM (İki faktörlü çevresel değerler modeli) tutum ölçeğine bakıldığında deney ve kontrol grubu ön test son test puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nitel veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Elde edilen sonuç doğrultusunda deney grubu öğrencilerinin Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında fen öğreniminin çok heyecan verici olduğunu, bilginin kalıcılığını sağlayıp, fen eğitiminde çevreyi tanımalarına yardımcı olduğu şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Okul dışı öğrenme ortamlarında farklı derslerin ve ünitelerin işlenip öğrencinin doğal çevreyi tanıması önerilmektedir.
Antalya bilim merkezinde gerçekleştirilen stem temelli atölye çalışmalarının ortaokul öğrencilerinin 21.yy becerilerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, Antalya Bilim Merkezinde uygulanan STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik) temelli atölye çalışmalarının ortaokul öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden nitel ve nicel veri toplama tekniği kullanılmış olup, nicel verileri elde etmek için ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Nicel verileri desteklemek, araştırmanın kapsamını derinleştirmek ve farklı perspektifleri yakalamak için öğrenci görüşleri alınmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini STEM temelli atölye çalışmaları oluştururken, bağımlı değişken 21. yüzyıl becerileri olarak belirlenmiştir. Araştırma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı, Antalya ili Kepez ilçesindeki bir resmi ortaokulda 7. sınıfta öğrenim görmeye devam eden 40 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenciler, STEM temelli atölye çalışmalarının uygulandığı deney grubunda 20 öğrenci (n=20) ve fen bilimleri dersi öğretim programının öngördüğü öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunda 20 öğrenci (n=20) şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Verilerin toplanması amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen uygulamaya yönelik yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu ile Kalemkuş Ve Özek tarafından geliştirilen Kapsamlı 21. yüzyıl becerileri ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi, IBM SPSS Statistics 21.0 kullanılarak yapılmıştır. Uygulama sonrasında Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılarak elde edilen nitel veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarının içerik analizi kullanılarak analiz edilmesinde amaç toplanan nicel verilerin açıklanmasında ilgili kavramlara ve ilişkilendirmede gerekli sonuçlara ulaşmaktır. Çalışma tüm gruplarda 4 hafta sürmüştür. Araştırmanın deney grubuna STEM temelli atölye çalışmaları uygulanırken kontrol grubundaki öğrenciler mevcut ders programına göre ders işlemiştir. Çalışmanın başında tüm gruplarda ön testler uygulanmıştır. Çalışmanın son haftasında tüm gruplarda son testler uygulanmış ve deney grubundaki öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Kapsamlı 21. yüzyıl becerileri ölçeği, çalışmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılmış olup, kendi içinde alt boyutlara ayrılmaktadır. Çalışmada yer alan Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği ön ve son test puanlarının normal dağılıma uygunluğu grafiksel olarak ve Shapiro-Wilks testi ile değerlendirildi. Deney ve kontrol gruplarına göre Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği ön ve son test puanlarının karşılaştırılmasında Mann- Whitney U testi kullanıldı. Çalışmada kullanılan yarı yapılandırılmış formdan elde edilen veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. STEM temelli atölye çalışmalarına katılan öğrencilerden elde edilen nicel bulgular, STEM temelli atölye çalışmalarının deney grubu öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerini eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcılık, iş birliği ve iletişim becerileri üzerinde olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Öğrencilerin etkinlikleri uygularken eğlendikleri ve mutlu oldukları gibi birçok olumlu etki gözlemlenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Robotik kodlama dersinin ortaokul öğrencilerinin 21.yüzyıl becerileri ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul düzeyinde uygulanan robotik kodlama dersinin öğrencilerin 21. yüzyıl becerileri ve bilgi işlemsel düşünme (BİD) becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Antalya ilinde MEB''e bağlı özel bir ortaokulda 6. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırma kapsamında deneysel desen kullanılmış, deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Kalemkuş (2020) tarafından geliştirilen 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği ve Karalar (2021) tarafından geliştirilen Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, robotik kodlama dersine katılan öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerileri üzerinde anlamlı düzeyde olumlu gelişmeler gözlemlenmiş; özellikle algoritmik düşünme, yaratıcı düşünme ve problem çözme alt boyutlarında etkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, 21. yüzyıl becerileri genelinde deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Bu durum, ilgili becerilerin gelişimi için daha uzun süreli disiplinler arası ve bütüncül bir öğretim sürecine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.Araştırma, robotik kodlama eğitiminin pedagojik etkilerine yönelik çeşit öneriler sunarak katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak, robotik kodlama eğitiminin öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerini desteklediği; ancak 21. yüzyıl becerilerinin tüm boyutlarına yayılabilmesi için süreklilik arz eden programlara ihtiyaç duyulduğu ortaya konmuştur. Araştırma, robotik kodlama eğitiminin pedagojik açıdan nasıl daha etkili uygulanabileceğine dair öneriler de sunarak eğitimciler için önemli girdiler sağlamaktadır.
Fen öğretiminde STEM (SOS) modeli uygulamasının öğrencilerin akademik başarı ve 21. yüzyıl becerileri gelişimi üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı ilköğretim 2. kademede öğrenim gören öğrencilerin STEM Students On the Stage (SOS) modeline uygun okul dışı etkinliklerle yürütülen fen dersinin, öğrencilerin akademik başarı ve 21. yüzyıl becerileri üzerine etkisini incelemektir. Ayrıca nicel verileri desteklemek ve derinlemesine araştırma yapabilmek amacıyla öğrencilerin görüşlerine başvurulmuştur. Bu araştırmada nicel verileri elde etmek için deneysel desen modellerinden "ön test-son test kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini STEM SOS Modeli entegre edilmiş fen öğretimi oluştururken, bağımlı değişkenler akademik başarı ve 21. yüzyıl becerileri olarak belirlenmiştir. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Araştırma grubunu Türkiye'de Antalya'nın Kepez ilçesine bağlı bir devlet okulunda 2020-2021 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ilköğretim 6. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma grubunu, madde ve ısı ünitesi kapsamında STEM SOS modeli ile öğretimin uygulandığı deney grubunda 15 öğrenci (n=15), fen bilimleri dersi öğretim programının ön gördüğü öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunda 15 öğrenci (n=15) olmak üzere toplam 30 öğrenci oluşturmuştur. Nicel verilerin elde edilmesi için veri toplama aracı olarak fen bilimler dersi madde ve ısı ünitesinde yer alan kazanımlar baz alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı testi, yine araştırmacı tarafından geliştirilen uygulamaya yönelik yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu ve Gülen, Ş. ve Çakır, H. (2013) tarfından geliştirilen 21. yy becerileri ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada nicel veri toplama araçları olarak kullanılan akademik başarı testi ve 21. yüzyıl becerileri ölçeği kendi içerisinde alt boyutlara ayrılmaktadır. Veriler analiz edilirken tüm alt boyutlar da ayrı ayrı analiz edilmiştir. Grupların ön ve son test başarı ve beceri testi puanlarının karşılaştırılması için bağımsız t testi analizi seçilmiştir. Ayrıca araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS 18.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada kullanılan yarı yapılandırılmış formundan elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen nicel bulgular doğrultusunda, STEM SOS modeli uygulamasının deney grubu öğrencilerinin 21. yy. becerilerini ve akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen nitel veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi sonucunda, öğrencilerin STEM SOS modeline uygun olarak hazırlanan projeleri yararlı bulduğu, bu projelerin birçok faydasının olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin projeleri hazırlarken eğlendikleri, mutlu oldukları gibi birçok olumlu etkiler görülmüştür. Ayrıca STEM SOS modeline uygun hazırlanmış projelerin düzey I ve II düzeylerinde tüm öğrenciler tarafından tamamlandığı görülürken, düzey III seviyesinde sadece bir projenin tamamlandığı tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda yapılacak olan yeni araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.
Fen eğitiminde sanal laboratuvar uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı; fen eğitiminde sanal laboratuvar uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen tutumlarına etkisinin nitel ve nicel boyutları içeren araştırma yöntemi kullanılarak araştırılmasıdır. Araştırmada 2020-2021 eğitim öğretim yılında Antalya Manavgat ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 6.sınıf öğrencileri yer almaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda akademik başarı testi ve fen bilimlerine yönelik tutum ölçeği uygulanan, deney ve kontrol grubunda 30 tane 6.sınıf öğrencisi çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veriler istatistiksel analizler yardımıyla analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; eğitimdeki fırsat eşitsizliği nedeniyle fen laboratuvarlarına ulaşamayan öğrencilerin fazla olması, altyapı yetersizliği, malzeme eksikliği, uzaktan eğitimdeki etkileşim eksikliği nedeniyle öğrencilerin ulaşamadıkları laboratuvar ortamına sanal uygulamalar ile ulaşmaları eğitim öğretime olumlu yönde katkı sağlamıştır. Araştırmacının hazırlamış olduğu yarı yapılandırılmış görüşme formu araştırmanın nitel boyutunu oluşturmuştur, öğrencilere deney grubuna yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiş ve veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre sanal laboratuvar uygulamalarının eğitime entegre edilerek gerçekleşmesinin yararlı olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Akademik başarı testinden elde edilen sonuçlara bakıldığında sanal laboratuvar uygulamalarının araştırmada ki deney grubunda yer alan öğrencilerin akademik başarılarını kontrol grubuna nazaran arttırdığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin tutum ölçeği sonuçları fen bilimlerine yönelik olumlu tutum geliştirdiklerini göstermektedir. Benzer şekilde yarı yapılandırılmış görüşmeler ile öğrencilerin yapılan araştırmadan verim aldıkları, süreç boyunca memnuniyet ile çalıştıkları ve fen dersine yönelik tutumlarının pozitif yönde geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Fen eğitiminde ters yüz sınıf modeli uygulamalarının öğrenciler üzerindeki motivasyona, kavram yanılgısına, erişine ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı ilköğretim 2. kademede öğrenim gören öğrencilerin ters yüz sınıf modeli uygulamalarının fen dersinde, öğrencilerin erişine, motivasyonuna, kavram yanılgısına ve bilimsel süreç becerilerine etkisini incelemektir. Ayrıca daha iyi bir sonuç alabilmek için nicel verileri desteklemek ve derinlemesine araştırma yapabilmek amacıyla nitel yöntemde kullanılmış olup öğrencilerin görüşlerine başvurulmuştur. Bu araştırmada nicel verileri elde etmek için deneysel desen modellerinden "ön test-son test kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini Ters Yüz Sınıf Modeli Uygulamaları oluştururken, bağımlı değişkenler erişi, motivasyonu, bilimsel süreç becerileri ve kavram yanılgıları olarak belirlenmiştir. Nitel veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Araştırma grubunu Türkiye'de Hatay'ın Erzin ilçesine bağlı bir devlet okulunda 2022-2023 eğitim- öğretim yılında öğrenim gören ilköğretim 6. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma grubunu, 'Vücudumuzdaki Sistemler' ünitesi kapsamında Ters Yüz Sınıf Uygulamaları modeli ile öğretimin uygulandığı deney grubunda 13 öğrenci (n=13), fen bilimleri dersi öğretim programının ön gördüğü öğretim yöntemlerinin uygulandığı kontrol grubunda 13 öğrenci (n=13) olmak üzere toplam 26 öğrenci oluşturmuştur. Deney grubunda ters yüz sınıf uygulamaları modelinin içine dahil edilen arttırılmış gerçeklik uygulamalarının etkinliklerine bolca yer verilmiştir. Nicel verilerin elde edilmesi için veri toplama aracı olarak fen bilimler dersi 'Vücudumuzdaki Sistemler' ünitesinde yer alan kazanımlar baz alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen erişi testi, yine araştırmacı tarafından geliştirilen uygulamaya yönelik yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu, Dede ve Yaman(2008) tarafından geliştirilen fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği (FÖYMÖ),Güçlüer (2012), tarafından hazırlanan vücudumuzdaki sistemler ünitesine yönelik olan bilimsel süreç becerileri ölçeği, Çetinkaya ve Taş (2016)'nın hazırlamış olduğu üç aşamalı kavram tanı testi kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken grupların ön ve son test erişi, kavram tanı ve bilimsel süreç beceri testi puanlarının karşılaştırılması için bağımsız t testi analizi seçilmiştir. Ayrıca araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS 18.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada kullanılan yarı yapılandırılmış formundan elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen nicel bulgular doğrultusunda, Ters Yüz sınıf modeli uygulamalarının deney grubu öğrencilerinin erişine, bilimsel süreç becerilerine ve kavram yanılgılarının giderilmesine olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Yine bakıldığında ön test ve son test deney ve kontrol gruplarında fen öğrenmede motivasyona etkisinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Elde edilen nitel veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizi sonucunda,yapılan görüşme formunda deney grubu öğrencileri Ters Yüz Sınıf Modeli uygulamalarının fen eğitimini daha anlamlı ve daha merak uyandırıcı olduğu görüşlerini belirtmişlerdir.Araştırmanın önerilerinde ise;bu modelin farklı derslerde de kullanılması gerektiği önerilmektedir.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının modüler öğretim sistemine yönelik görüşleri
Bu çalışmanın temel amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının ders içinde uygulanan '' Asitler bazlar'' bireysel öğretim modülü ve modüler öğretim sistemi hakkındaki görüşlerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanması 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 52 Fen bilgisi öğretmen adayı ile yapılmıştır. Uygulama sonrasında 14 öğretmen adayı ile gönüllülük esasına dayalı olacak şekilde görüşmeler yapılıp, modül ve öğretim modeli hakkındaki görüşleri alınmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde derinlemesine bilginin toplanabileceği düşünülen amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında; modüler öğretim sisteminin öğrenmeyi etkili ve kalıcı hale getirdiği, öğrenenin ilgisini çektiğini, yaparak yaşayarak öğrenmeye fırsat sunduğu, derslerde aktif katılımı sağladığı anlaşılmıştır. Modüler öğretimin öğrenenin kendi öğrenmesinden sorumlu olduğu, öz değerlendirmeler ile öğrenenin kendini süreçte tanıdığı, bireysel ve grupla çalışma şartlarına uygun entegre bir yöntem olduğu, farklı deneyimler kazanmaya olanak sağlayan bir öğretim sistemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Modüler öğretim, Modül, Fen Bilgisi, Öğretmen adayları görüşü
Fen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamlarına ilişkin tutum ve görüşleri
Yeni gelişmiş dünya da eğitimin ve öğretiminde süre gelen yenilikler ile gelişmekte olduğu bilinmektedir. Bu gelişmelere uyumu sadece sınıftaki eğitim ile gerçekleştiremeyiz. O yüzden sınıftan çıkmalıyız. Bunu da en iyi okul dışı öğrenme ortamlarında gerçekleştirmekten geçtiğini söyleyebiliriz. Lakin okul dışı öğrenmeyi gerçekleştirecek başlıca faktör öğretmenlerdir. Öğretmenlerimizin okul dışı öğrenmeyi ne kadar bildiğini ve ne kadar planlayabildiğini görmek için hem okul dışı öğrenme için bir ölçek hem de bu konu üzerine düşüncelerine ulaşmak amaçlanmıştır. Bu amaç ile çalışma grubumuz 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 4.sınıf Fen Bilimleri Öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Çalışmanın daha derinlemesine araştırılması için karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle Bolat ve Köroğlu, (2020) tarafından geliştirilen 'Okul Dışı Öğrenmeyi Düzenleme Ölçeği' öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Bu ölçek Fen Bilimleri öğretmen adaylarının müfredatında bulunan okul dışı öğrenme ortamları dersi öncesinde ve dersin müfredatının bitimi sonrasında aynı Fen Bilimleri öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Dersin öğretmen adayları üzerinde etkisine bakılmıştır. Aynı zamanda okul dışı öğrenme ortamları hakkındaki bilgilerini daha detaylı ulaşmak için Fen Bilimleri öğretmen adaylarına yarı yapılandırılmış görüşme formu da uygulanmıştır. Görüşme formunda özellikle okul dışı öğrenme ortamları dersinde öğrendikleri bilgilerin ne kadar geliştiğini ve bilgilerinin kalıcılığını test etmek amaç ile sorulara yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda Fen Bilimleri öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamları dersi sonrası okul dışı öğrenme ortamları hakkında bilgilerinin ve planlamasını anlamlı bir şekilde geliştirdiği ve bu durumun Fen Bilimleri öğretmen adaylarının çalışmaya başladıktan sonra öğrencilerine okul dışı öğrenme gerçekleştirirken daha etkin olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrenme, okul dışı öğrenme, okul dışı öğrenme ortamları, okul dışı fen öğretimi.
Öğretmen adaylarının e-öğrenme stillerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Bu araştırmanın amacı eğitim fakültesinde öğenim görmekte olan öğretmen adaylarının e-öğrenme stillerini belirlemek ve bu e-öğrenme stillerinin farklı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektedir. Bu araştırma da nicel verilerden yararlanmıştır. Nicel verilerden betimsel tarama yönteminden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu, 2022-2023 yılında Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan, uzaktan eğitime katılmış öğrenmen adayları oluşturmaktadır. Öğretmen adayları, sınıf, bölüm, cinsiyet, genel başarı ortalamaları ile değişkenlik göstermektedir. Çalışmaya toplam 391 öğretmen adayı katılmıştır. Öğretmen adayları çalışmaya gönüllü olmuşlardır. Nicel verilerin elde edilmesi için veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anketler yüz yüze uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının cinsiyet, öğrenim gördükleri bölüm, sınıf düzeyi, genel not ortalaması ve uzaktan eğitime katılma durumlarıyla ilgili bilgi edinmek için araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' ve Gülbahar (2014), tarafından geliştirilen yükseköğretim öğrencilerinin e-öğrenme stillerini belirlemek amacıyla geliştirilen güvenirlik ve geçerlilik analizleri yapılmış, 38 madde içeren 5'li likert tipinde 'E-Öğrenme Stilleri Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın veri analiz sürecinde veriler birbirinden bağımsız bir şekilde analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS 18.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır istatistik paket programı kullanılmıştır. Anket sonuçlarının ortalama puanları, Bağımsız T testi, ANOVA analizi ve Tukey testi yapılmış ve analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre öğretmen adaylarında baskın olarak; bağımsız öğrenme stili, görsel-işitsel öğrenme stili ve mantıksal öğrenme stillerine sahip olduğu gözükmektedir. Öğretmen adayların en az sahip olduğu e-öğrenme stili ise sözel öğrenme stilidir. Öğretmen adaylarının cinsiyetlerine göre aktif öğrenme, sosyal öğrenme ve bağımsız öğrenme stillerine ait puanlarında kadın öğretmen adayları lehine anlamlı bir farklılık oluştuğu görülmüştür. Yapılan çalışmada e-öğrenme stillerinden; sözel öğrenme ve mantıksal öğrenme alanlarında branşlar arasında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sözel öğrenme boyutunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının fen bilgisi öğretmen adayları ve matematik öğretmen adayları lehine anlamlı bir fark oluşturmuştur. Yine sözel öğrenme boyutunda, Türkçe öğretmen adaylarının fen bilgisi öğretmen adayları ve matematik öğretmen adayları lehine anlamlı bir fark oluşturmuştur. Mantıksal öğrenme boyutunda, fen bilgisi öğretmen adaylarının ve matematik öğretmen adaylarının sınıf öğretmenliği, formasyon grubu, PDR, sosyal bilgiler ve Türkçe öğretmen adayları ortalama puanlarına göre matematik öğretmenleri ve fen bilgisi öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının; sosyal bilgiler ve Türkçe öğretmen adayları ortalama puanlarına göre sınıf öğretmenliği öğretmen adayları lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Sınıf düzeyi ve e-öğrenme stilleri sonuçlarına göre; dördüncü sınıftaki öğretmen adayları ikinci sınıftaki öğretmen adaylarına göre daha fazla görsel-işitsel öğrenme, bağımsız öğrenme stiline sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Dördüncü sınıftaki öğretmen adayları birinci ve ikinci sınıftaki öğretmen adaylarına göre daha fazla sezgisel öğrenme stiline sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akademik başarı ve e-öğrenme stilleri arasındaki ilişki bakıldığında akademik başarı ile bağımsız öğrenme alt boyutu farklılaşmaktadır. Bulgu sonuçlarına göre bağımsız öğrenme alt boyutunda akademik başarı arttıkça farklılaşmanın görüldüğünü kanıtlamaktadır. Anahtar Kelimeler: E-öğrenme, E-öğrenme Stilleri, Öğretmen Adayları
Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri, bilimin doğası inançları ve astronomiye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri astronomiye ait tutum ve bilimin doğası inanışlarına yönelik görüşleri incelenmiştir. Araştırmanın grubunu Konya ve Antalya bulunan 2 devlet üniversitesinde 2023-2024 eğitim öğretim yılında 2,3 ve 4 sınıfta öğrenim görmekte olan 265 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada problemi ayrıntılı olarak açıklamak ve daha derinlemesine anlamlandırmak mevcut durumu tarafsız bir şekilde ortaya çıkarmak için betimsel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Tarama yöntemi aynı zamanda araştırma konusundaki genel bir bakış sunarak, konunun geniş bir perspektiften incelenmesine ve mevcut durumun nesnel bir biçimde tanımlanmasına olanak tanımaktadır. Araştırmada verileri toplamak için; Canbazoğlu-Bilici, S., Öner-Armağan, F., Kozcu-Çakır, N. ve Yürük, N. (2012) tarafından geliştirilen astronomi tutum ölçeği, Özcan, İ., ve Turgut, H. (2014) tarafından geliştirilen bilimin doğası inanışları ölçeği ve Eğmir, E. ve Ocak, G. (2016) tarafından geliştirilen eleştirel düşünme becerisini ölçmeye yönelik başarı testleri kullanılmıştır. Çalışmada istatistiksel çözümlemelerde başvurulan korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ile astronomiye ilişkin tutumları arasında düşük seviyede ancak anlamlı bir ilişki olduğu, eleştirel düşünme ve bilimin doğasına ilişkin tutumları arasında anlamlı, ancak orta düzeyde bir pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Son olarak öğretmen adaylarının Bilimin doğası ve astronomiye ait tutumlarına bakıldığında ise ikisinin arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Öğrencilerin özellikle astronomi üzerine odaklanarak bilimsel düşünme ve eleştirel analitik becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabileceği için Fen bilgisi öğretmenliği müfredatında bu konulara daha çok yer verilmesi önerilmektedir.