Doç. Dr. Tayfun Tutak danışmanlığındaki tezler
10 tez · Fırat University
Matematik okuryazarlığını geliştiren soruların ilkokul düzeyinde uygulanması ve başarı üzerindeki yansımaları
Bu çalışmada, ilkokulda matematik okuryazarlığına yönelik soruların kullanılmasının, öğrencilerin matematik okuryazarlığı üzerindeki etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, matematik okuryazarlığı sorularının ilkokul düzeyindeki öğrencilerin matematik okuryazarlığı başarılarına olan katkısını değerlendirmek için deney-kontrol grupları karşılaştırılmıştır. Bunun için deney grubundaki öğrencilere matematik dersleri, matematik okuryazarlığı konuları ve ilgili sorularla zenginleştirilmiş bir öğretim programı çerçevesinde sunulurken, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Malatya ilinin Yeşilyurt ilçesindeki bir ilkokulun 4. sınıf düzeyindeki öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma örneklemi, deney grubu (25) ile kontrol grubunda (28) bulunan öğrenciden meydana gelmektedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Şenol'ün (2022)'de geliştirdiği "Matematik Okuryazarlığı Başarı Testi" ile Önal'ın (2013)'te geliştirdiği "Matematik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Söz konusu ölçme araçları, ön-son test olarak deney ve kontrol gruplarına ayrı ayrı uygulanmıştır. Elde edilen verilere, gerekli analizler yapılarak detaylı bir şekilde incelenmiş ve yorumlanmıştır. Bu kapsamda, deneysel öğretim yaklaşımının matematik okuryazarlığı başarısına ve tutumlarına olan etkileri bilimsel olarak değerlendirilmiştir. Veri toplama araçlarının analizine dayanarak, deney-kontrol gruplarının ön-son test puanları arasında matematik başarısı ve ders tutumları açısından anlamlı bir farklılık olup olmadığı istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Araştırma bulguları, matematik okuryazarlığı sorularına dayalı öğretim yaklaşımının, öğrencilerin matematik okuryazarlığı başarılarını ve matematik dersine yönelik olumlu tutumlarını, geleneksel yöntemlerle öğretim yapılan kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir şekilde artırdığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar ışığında, gelecekte yapılacak araştırmalar ve bu alanda çalışma yürüten araştırmacılar için çeşitli önerilerde bulunulmuş, matematik okuryazarlığını geliştirmeye yönelik uygulamaların önemine dikkat çekilmiştir. Anahtar Kelimeler: Matematik okuryazarlığı, İlkokul matematik eğitimi, Matematik başarısı, Matematik tutumu
5. sınıf alan ölçme konusunda eğitsel oyunların kullanılmasının öğrencilerin akademik başarısı ve tutumuna etkisi
Bu araştırmanın amacı beşinci sınıf alan ölçme konusunun eğitsel oyunlarla öğretiminin öğrencilerin matematik dersi akademik başarısına ve tutumuna etkisini incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında beşinci sınıfta öğrenim gören iki şubedeki 26 öğrenci oluşturmaktadır. Beşinci sınıflardan seviyeleri birbirine yakın olan iki sınıf seçilerek, biri deney diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubundaki 11 öğrenciye eğitsel oyunlarla desteklenerek öğretim gerçekleştirilirken, kontrol grubundaki 15 öğrenciye mevcut öğretim programı yöntemleri ile öğretim gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak başarı testi, tutum ölçeği ve deney grubu öğrencilerine uygulanmak üzere görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen başarı testi verileri SPSS-22 programında analiz edilmiş, normal dağılım göstermediğinden Mann-Whitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz yapılmıştır. Tutum ölçeğinden elde edilen veriler normal dağılım gösterdiğinden bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrenci görüşme formlarından elde edilen verilerin çözümlemesi ise içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda öğrencilerin matematik başarısında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunurken, tutum puanlarında gruplar arası anlamlı bir fark bulunamamıştır. Öğrenci görüşme formlarından elde edilen bulgulara göre; deney grubundaki öğrencilerin olumlu görüşler belirttiği görülmüş, eğlenerek öğrendiklerini ve derse ilgilerinin arttığını belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Matematik, Oyun, Eğitsel Oyun, Dijital Oyun, Matematiğe Yönelik Tutum, Alan Ölçme
8. sınıf matematik öğretim programının 2019 liselere geçiş sınavı sorularıyla uyumunun öğretmen görüşleri açısından incelenmesi
Bu çalışmada amaç, 8. sınıfta okutulan Matematik dersinin Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığının kararı ile kabul edilen Matematik öğretim programında yer alan kazanımlar ile 2019 Liselere Geçiş Sınavı sorularının bu kazanımlara uygunluğuna ilişkin öğretmen görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma örneklemi olarak Gaziantep il merkezindeki ortaokullardan seçilen 6 okulda görev yapan 30 matematik öğretmeni belirlenmiştir. LGS sınav sorularının 8. sınıf Matematik öğretim programında yer alan kazanımlara uygunluğuna ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlendiği bu araştırma durum çalışmasıdır. Araştırmada açık uçlu sorulardan oluşan formlar kullanıldığından ulaşılan verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Betimsel nitelikteki bu araştırmanın verileri 8. sınıf matematik öğretim programı, 2019 LGS matematik soruları, 10 soruluk görüşme formu ve katılımcı demografik özellikler formundan elde edilmiştir. Araştırmada ilk olarak öğretmenlerin 8. sınıf matematik dersi öğretim programındaki kazanımlara ait araştırmacı tarafından seçilen "Kazanımların Nitelikleri", "Öğrenci Düzeyine Uygunluğu", "Becerileri Gerçekleştirilebilme" ve "Yeterlik ve Ölçülebilme" temaları altındaki görüşleri belirlenmiştir. Daha sonra ise 1 Haziran 2019'da uygulanan merkezi 8. sınıflar LGS sınavındaki 20 soru hakkındaki görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmanın sonunda öğretmenler, yenilenen sınav sistemiyle ezbercilikten uzak, yorum yapabilen ve bilgiyi kullanabilen öğrenciler yetiştirilebileceğini söylemişlerdir. Ancak bu değişimin hızlı bir şekilde olmasının, öğrenci ve velide kaygı düzeyini yükselttiğini, motivasyon kaybı oluşturduğunu, orta ve düşük seviyedeki öğrencileri umutsuzluğa sevk ettiğini belirtmişlerdir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretmenlere, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmek ve derse olan ilgilerini artırmak amacıyla derslerde ve kurslarda farklı etkinlikler uygulamaları tavsiye edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin üst düzey düşünme becerilerini ölçme ve değerlendirme becerilerini geliştirmek amacıyla hizmet içi faaliyetler düzenlenebileceği düşünülmektedir.
Matematik eğitiminde ipucunun etkisi
Bu araştırmanın amacı, 5. sınıfta matematiğin alt öğrenme alanı olan ondalık sayıların gösterimi ve yüzde konularında uygulanan yanlışsız öğretim yöntemlerinden ipucu ile öğretim metodunun öğrencilerin başarılarına etkisini araştırmaktır. Çalışma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Elazığ'da bulunan bir devlet okulunda 5. sınıf düzeyinde Kontrol grubundan (KG) 14 öğrenci ve Deney grubundan (DG) 14 öğrenci olmak üzere toplam 28 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma ön-test, son-test, kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılarak yürütülmüştür. İpuçlarının etkisini incelemek için yapılan bu çalışmada veriler MEB 5. Sınıf Matematik Kazanım Kavrama Testi 7 (Ondalık sayılarının gösterimi) ve 5. Sınıf Matematik Kazanım Kavrama Testi 12 (Yüzdeler) ile toplanmıştır. Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Uygulama öncesi ve sonrası deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin başarı düzeylerinin farklılık gösterip göstermediğini test etmek için ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan öğrencilerin ön test ve son test başarı puanlarının karşılaştırılmasında ilişkili örneklemler t-testi, başarı puanlarının karşılaştırılmasında ise Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Verilerin analiziyle deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test puanları arasında başarı yönünde istatistiksel hesaplamalar sonucunda anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre mevcut öğretim yöntemlerine ek olarak uygulanan yanlışsız öğretim yöntemlerinden ipucu ile öğretim metoduyla eğitim verilen deney grubunun matematik başarısı ile mevcut öğretim yöntemleriyle uygulandığı öğretim yapan kontrol grubunun matematik başarısının benzer olduğu tespit edilmiştir. Araştırmacıların matematik başarısına etki eden diğer bilişsel faktörlerle beraber ipucu ile öğretim metoduna yönelik araştırmalar yapması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi, yanlışsız öğretim yöntemi, ipucu ile öğretim metodu, ortaokul öğrencileri.
İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının Singapur matematiğinin kullanılmasına dair görüşleri
Bu araştırmanın amacı, İlköğretim matematik öğretmen adaylarının Singapur matematiğinin kullanılmasına dair görüşlerinin belirlenmesidir. Çalışma Fırat Üniversitesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği bölümünde okuyan 36 ilköğretim matematik öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bir durum çalışmasıdır ve iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, öğretmen adayları her sınıf seviyesinde 4'er ders saati Singapur matematiği hakkında bilgilendirilmiştir. Yapılan bilgilendirme eğitiminden sonra öğrencilere uzman görüşü alınarak hazırlanan 13 açık uçlu sorudan oluşan görüş formu uygulanmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel analiz kullanılmıştır. Verilerin analizi neticesinde 13 kategori elde edilmiştir. Bu kategoriler öğretmen adaylarının uluslararası sınavlar hakkındaki bilgileri, matematik öğretim programı hakkındaki bilgileri, Singapur matematiğinin kullanılmasına dair görüşleri ve uluslararası sınavlarda başarılı ülkelerin öğretim yöntem tekniklerinin kullanılıp kullanılmamasına dair görüşlerini belirlemek şeklindedir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının tamamı Singapur matematiği kullanılmasını uygun görmüştür. Çalışmanın sonunda elde edilen önemli sonuçlardan biri de öğretmen adaylarının uluslararası sınavlarda başarılı olmuş ülkelerin matematik öğretim yöntemlerinin üniversitelerde ders olarak okutulmasının faydalı olacağını ifade etmeleri olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, ülkemizde Singapur matematiğiyle ilgili deneysel ve tarama çalışmaların yapılmasının literatüre katkı sunacağını ifade eden önerilerle sonlandırılmıştır.
Öğrencilerin matematik ders başarısına zeka oyunları dersinin etkisi
Bu çalışmanın amacı; Ortaokullarda görülen matematik ders başarısına zekâ oyunları dersinin etkisini incelemektir. Dolayısıyla bu çalışma, 2023-2024 eğitim öğretim yılında, Elâzığ ilinin bir ilçesinde bir ortaokulda okumakta olan yedinci sınıf öğrencilerine karma yöntem deseni ile yapılmıştır. Karma yöntem çeşitlerinden biri olan iç içe karma desene göre gerçekleştirilen bu çalışmanın katılımcıları uygun örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma için matematik öğretmenleri ve öğrencilere görüşme formu uygulanmıştır. Uygulama; bir dönem içinde haftanın bir gününde zekâ oyunları öğretmeni tarafından günde iki ders saati süre ile deney grubu öğrencileri (n=21) ile zekâ oyunları dersi işlenmiştir, kontrol grubu öğrencileri (n=25) ise normal müfredatlarına devam etmiştir. Elde edilen veriler, SPSS 21 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-wilks ile tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının kıyaslanmasında bağımsız gruplar t-testi, öğrencilerin yedinci sınıf ile altıncı sınıf puanlarının kıyaslanmasında ise bağımlı gruplar t-testi kullanılmıştır. Böylece deney ve kontrol grubunun ilişkisine ve bir önceki yıl notlarının karşılaştırılmasına bakılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara bakıldığında; gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı bir değişikliğin oluşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak deney grubunun 6. sınıf matematik not ortalamaları ile 7. sınıf matematik not ortalamaları karşılaştırıldığında artış gözlenirken, kontrol grubu not ortalamalarında azalma olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar zekâ oyunlarının öğrencilerin matematik başarılarında istatiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir.
Ortaokul matematik öğretmenlerinin Suriyeli öğrencilerle yaşadığı problemlerin ve onlara yönelik tutumların belirlenmesi
Bu çalışma, sınıfında Suriyeli öğrenci bulunan ortaokul matematik öğretmenlerinin yaşadıkları problemlerin ve tutumların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanarak tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini basit seçkisiz yöntemle seçilen 2022- 2023 eğitim öğretim yılı 1. Dönem'de Hatay ilinde görev yapan 100 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Demografik Bilgi Formu", "Mülteci Öğrenci Tutum Ölçeği" ve "Sınıfında Mülteci Öğrenci Bulunan Sınıf Öğretmenlerinin Yaşadığı Problemler Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package Program for Social Science) 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Betimsel istatistik tekniklerinden frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre araştırmaya katılan öğretmenlerin mülteci öğrencilere ilişkin problemlerinin "orta düzeyde", tutumlarının ise "iyi düzeyde" olduğu tespit edilmiştir. Problem puan ortalamalarının sadece cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunarak kadın öğretmenlerin erkeklere göre daha fazla sorun yaşadığı belirlenmiştir. Tutum puan ortalamalarının cinsiyet, kıdem ve mültecilere yönelik eğitim alma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği; yaş, bölüm, öğrenim durumu, pozisyon ve öğrenci sayısına göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Dijital oyunların altıncı sınıf öğrencilerinin matematik dersi tam sayılar konusundaki akademik başarıları ve matematik tutumları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, dijital oyunların altıncı sınıf öğrencilerinin matematik dersinde tam sayılar konusundaki akademik başarıları ve matematik dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada, deney ve kontrol grupları karşılaştırılarak dijital oyunların eğitimdeki etkileri değerlendirilmiştir. Deney grubuna dijital oyunlar ile desteklenen matematik dersleri verilirken, kontrol grubuna geleneksel öğretim yöntemleri ile ders işlenmiştir. Bu çalışmanın araştırma grubunu Elazığ'daki bir ortaokulun 6. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma grubunda, deney grubu 29 kişiden kontrol grubu ise 31 kişiden oluşmaktadır. Dijital oyunların altıncı sınıf öğrencilerinin matematik dersinde tam sayılar konusundaki akademik başarıları ve matematik dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemek için yapılan bu çalışmada veri toplama aracı olarak başarı testi ve tutum anketi ön-test ve son-test olarak kullanılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 6. sınıf testibaşarı testi olarak kullanılmıştır. Önal (2013) tarafından geliştirilen 'Matematik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği' de tutum anketi olarak kullanılmıştır. Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Veri toplama araçlarının analiziyle grupların ön-test ve son-test puanları arasında başarı ve tutumları yönünde istatistiksel hesaplamalar sonucunda anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre dijital oyunlar ile desteklenen dersleri işleyen deney grubunun matematik başarısının ve tutumunun, geleneksel yöntemler ile öğretim yapılan kontrol grubunun matematik başarısına ve tutumuna göre olumlu yönde arttığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarından hareketle ilgili çalışmalara ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun, Başarı, Tutum
Matematik ve sanatın dansı
Bu araştırma, sanatsal etkinlikler ile gerçekleştirilen matematik öğretiminin matematik başarısı ve sanata yönelik tutum üzerindeki gelişimleri araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı içerisinde Bingöl ili Genç ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada deney ve kontrol grubu olmak üzere iki grup yer almaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, kontrol grubunda 27 öğrenci ve deney grubunda ise 28 öğrenci olmak üzere toplam 55 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma, öğrencilerin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumlarındaki değişimin incelenmesi amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla, MEB'in hazırladığı 'Kesirler' konusuna dair bir kazanım testinin düzenlenmesiyle "Matematik Başarı Testi" ve Dede (2016) tarafından geliştirilen "Sanata Karşı Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizleri; Shapiro-Wilk normallik testi, parametrik bağımlı/bağımsız örneklem t testleri ve Pearson korelasyon analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri analiziyle deney ve kontrol gruplarının ön-test ve son-test başarı ve tutum açısından istatistiksel analizler sonucunda anlamlı bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın veri analizlerinin sonucunda elde edilen bulgulara göre; deney grubunun matematik başarısı ve sanata karşı tutumunun, kontrol grubunun matematik başarısı ve sanata karşı tutumuna göre pozitif yönde bir artış tespit edilmiştir. Pearson korelasyon analizi sonucunda ise deney sonrasında deney grubu öğrencilerinin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumları arasında pozitif yönde bir ilişki tespit edilmiş fakat kontrol grubu öğrencilerinin matematik başarısı ve sanata yönelik tutumları arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçlarına göre benzer çalışmalara ve çeşitli önerilere yer verilmiştir.
Matematik ve geometrinin dijital dönüşümü: eğitimde sanal gerçeklik ve metaverse
Bu araştırma, 2012–2025 yılları arasında Türkiye'de sanal gerçeklik (VR) ve metaverse teknolojilerinin matematik eğitimi alanında kullanımına ilişkin akademik çalışmaları içerik analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Son yıllarda dijital teknolojilerin eğitimde kullanım alanı giderek genişlemekte ve bu durum, özellikle soyut kavramların öğretiminde güçlü bir araç olarak öne çıkan VR ve metaverse uygulamalarının eğitim sistemine entegrasyonunu gündeme getirmektedir. Bu kapsamda, araştırma kapsamında belirlenen tez, makale, bildiri ve kitap bölümleri; yayın yılı, türü, yöntemsel yaklaşımları, örneklem düzeyleri, veri toplama araçları, coğrafi dağılımı ve ele alınan matematiksel alt konular açısından sistematik olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, ilgili teknolojiler eğitim ortamlarında daha çok son yıllarda kullanılmaya başlanmış, metaverse uygulamalarına ise özellikle 2020 sonrasında ilgi artmıştır. Araştırma sonuçları, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerinin özellikle geometri gibi soyut konuların öğretiminde sıkça tercih edildiğini, metaverse'in ise daha çok deneyim temelli, etkileşimli öğrenme ortamları oluşturmak amacıyla kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, kullanılan veri toplama araçları arasında en fazla tercih edilenin doküman analizi olduğu, örneklem düzeyinde ise ortaokul ve lise öğrencilerinin öne çıktığı belirlenmiştir. Bu çalışmanın, matematik eğitiminde dijital teknolojilerin kullanımına yönelik eğilimleri ortaya koyarak, bu alanda gelecekte yapılacak araştırmalara yön vereceği ve öğretim süreçlerinin teknolojik gelişmelere uyumlu biçimde yeniden yapılandırılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Matematik eğitimi, Sanal gerçeklik, Metaverse, İçerik analizi, Dijital dönüşüm