Prof. Dr. Abdullah Hasbenli danışmanlığındaki tezler
10 tez · Gazi University
Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesindeki conopidae (Diptera) örneklerinin sistematik ve faunistik olarak değerlendirilmesi
Bu çalışmada 1992?2008 yılları arasında Türkiye'nin çeşitli illerinden toplanan 351 örnek değerlendirildi ve toplam 7 cinse ait 21 tür tespit edildi. Conops strigatus Wiedemann, 1824, Dalmannia dorsalis Fabricius, 1794 Türkiye faunası için yeni kayıttır. Çalışma sonucunda, tespit edilen türlerin tanımları, lokalite bilgileri, dünya ve Türkiye yayılışları, teşhis anahtarları, yayılış haritaları ve her bir türün fotoğrafı verilmiştir.
Akdeniz bölgesi yarasalarının Spinturnicid ve Macronysid (Acarı: Mesostigmata, Spinturnicidae, Macronyssidae)'lerinin tespiti
AKDENİZ BÖLGESİ YARASALARININ SPİNTURNİCİD VE MACRONYSİD (ACARI: MESOSTIGMATA, SPINTURNICIDAE, MACRONYSSIDAE)'LERİNİN TESPİTİ(Doktora Tezi)Ferhat TOPRAKGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEylül 2012ÖZETBu çalışma, 2008-2011 yılları arasında Akdeniz Bölgesinden yakalanan 1079 yarasa örneğinden elde edilen 1402 akar örneğine dayanmaktadır. Çalışma neticesinde incelenen 24 farklı türdeki yarasalardan, Spinturnicidae familyasına ait Eyndhovenia euryalis euryalis, E. euryalis ahi, Spinturnix acuminatus, S. myoti, S. psi, S. kolenatii, S. bakeri, S. emarginatus, S. helvetiae, S. mystacinus, S. verutus, Paraperiglischrus rhinolophinus, Ancystropus zeleborii, Meristaspis lateralis ve Macronyssidae familyasına ait Steatonyssus noctulus, S. periblepharus, S. spinosus, S. sudanensis, Ornithonyssus desultorius, Ichoronyssus scutatus, Macronyssus aristippe, M. flavus, M. granulosus, M. kolenatii, M. rhinolophi, akar türleri tespit edilmiştir.Eyndhovenia euryalis euryalis, E. euryalis ahi, Spinturnix kolenatii, S. bakeri, S. emarginatus, S. helvetiae, S. mystacinus, S. verutus, Paraperiglischrus rhinolophinus, Ancystropus zeleborii, Meristaspis lateralis ve Macronyssidae familyasına ait Steatonyssus noctulus, S. spinosus, S. sudanensis, Ornithonyssus desultorius, Ichoronyssus scutatus, Macronyssus aristippe, M. flavus, M. granulosus, M. kolenatii, M. rhinolophi türleri Türkiye akar faunası için yeni tür kaydıdır. Ayrıca Meristaspis, Paraperiglischrus, Ornthonyssus ve Ichoronyssus cins düzeyinde ilk defa bu çalışmada tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerin morfolojik özellikleri detaylı olarak verilmiştir.Bilim Kodu: 230.1.058Anahtar Kelimeler: Ektoparazit, Akar, Spinturnicidae, Macronyssidae,Sistematik, Yarasa, Türkiye, Akdeniz BölgesiSayfa adedi: 194Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Abdullah HASBENLİ
Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesinde bulunan Platystomatidae ve Otitidae (Diptera) familyalarının sistematik ve faunistik olarak değerlendirilmesi
Bu çalışmada Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesinde bulunan Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden farklı tarihlerde toplanan Platystomatidae familyasına ait 200 ve Otitidae familyasına ait 242, toplamda 442 örnek değerlendirilerek 5 cinse ait 27 tür tespit edilmiştir. Bunlardan Platystomatidae familyasına ait Platystoma dimidiatum, Platystoma tegularium, Platystoma gemmationis, Platystoma chrysotoxum, Platystoma subtile bezzii, Platystoma pubescens, Platystoma plantationis türleri ve Otitidae familyasına ait Dorycera caucasica, Ceroxys urticae, Herina lugubris, Otites formosa türleri Türkiye için ilk kez kaydedilmiştir. Otitidae familyasına ait Ceroxys, Herina cinsleri Türkiye faunası için yeni kayıttır. Ayrıca bu çalışmada şu ana kadar bilinen türlerden farklı ve bilim âlemi için yeni olabileceği düşünülen Platystomatidae familyası için Platystoma cinsine ait 2 ve Otitidae familyası için Otites cinsine ait 4 tür tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda tespit edilen taksonların teşhis anahtarları, tanımları, lokalite bilgileri, Dünya ve Türkiye yayılışları ile yayılış haritaları ve her bir türün fotoğrafları verilmiştir.
Marmara bölgesi Empididleri (Diptera, Empididae)
Bu çalışmada 2008?2010 Nisan?Ağustos ayları arasında Marmara Bölgesi'nden toplanan 1207 örnek değerlendirilerek toplam 7 cinse ait 49 tür tespit edilmiştir. Bunlardan Empis (Euempis) kerteszi Bezzi, 1900, Empis (Leptempis) cognata Egger, 1860, Empis (Leptempis) maculata Fabricius, 1781, Empis (Empis) genualis Strobl, 1893, Empis (Empis) setosa Loew, 1867, Empis (Empis) tanysphyra Loew, 1873, Empis (Empis) woodi Collin, 1927, Empis (Coptoplebia) corcyrica Bezzi, 1909, Empis (Argyrandrus) dispar Scholz, 1851, Empis (Xanthempis) digramma Meigen in Gistle, 1835, Empis (Xanthempis) lutea Meigen, 1804, Empis (Xanthempis) stercorea Linné, 1761, Hilara aeronetha Mik, 1892, Hilara anglodanica Lundbeck, 1913, Hilara cilipes Meigen, 1822, Hilara clavipes (Harris, 1776), Hilara curtisi Collin, 1927, Hilara discalis Chvála, 1997, Hilara discolor Strobl, 1892, Hilara flavidipes Chvála, 1997, Hilara freidbergi Chvála, 2008, Hilara fusitibia Strobl, 1899, Hilara lurida (Fallen, 1816), Hilara merula Collin, 1927, Hilara thoracica Macquart, 1827, Rhamphomyia (Megacyttarus) crassirostris (Fallen, 1816), Rhamphomyia (Megacyttarus) maculipennis Zetterstedt, 1842, Clinocerella oldenbergi (Engel, 1918), Dolichocephala guttata (Haliday, 1833), Heleodromia immaculata Haliday, 1833, Chelifera precatoria (Fallen, 1816) türleri, Clinocerella, Dolichocephala ve Heleodromia cinsleri Türkiye faunası için yeni kayıttır. Ayrıca bu çalışmada şu ana kadar bilinen türlerden farklı ve bilim âlemi için yeni olabileceği düşünülen Hilara cinsine ait 3 tür tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda tespit edilen türlerin tanımları, lokalite bilgileri, Dünya ve Türkiye yayılışları ile çalışma bölgesi için teşhis anahtarları, yayılış haritaları, her bir türün erkek genital çizimleri ve hem erkek hem de dişi fotoğrafları verilmiştir.
Bolkar Dağları'nın Auchenorrhyncha'ları (Hemiptera)
Bu çalışma 2005?2007 yıllarının Nisan?Ağustos ayları arasında İçel(Mersin, Tarsus, Çamlıyayla, Erdemli, Silifke ve Mut), Adana (Pozantı),Niğde (Ulukışla), Karaman (Merkez ve Ayrancı) ve Konya (Ereğli veHalkapınar) illeri arasında yer alan Bolkar Dağları'ndan toplanan 5475'ierkek, 6748'i dişi toplam 12223 Auchenorrhyncha (Hemiptera) örneğinedayanmaktadır. İnceleme sonucunda 12'si ülkemiz faunası ve 4'ü bilimâlemi için yeni olan, 13 familya ve 80 cinse ait 157 taksa belirlenmiştir.Belirlenen taksanın tanımları, Dünya ve Türkiye dağılışları ile erginfotoğraflarının yanı sıra ülkemiz açısından önemli faunistik verilere deyer verilmiştir. Ayrıca belirlenen türlerin yayılışları hakkında zoocoğrafikdeğerlendirmeler de yapılmıştır.
İzmir ili meloidlerinin (Coleoptera: Meloidae) sistematiği ve faunası
Bu çalışma 2009 Nisan-Eylül ayları arasında İzmir İlinden toplanan 701'i erkek 610'u dişi olmak üzere 1311 Meloid örneğine dayanmaktadır. Toplanılan örnekler ilk olarak morfolojik karakterlerine göre değerlendirilmiş, teşhis aşamasında bazı örneklerin erkek genital yapılarından yararlanılmıştır. Yapılan teşhisler neticesine Meloidae familyasına ait 2 altfamilya, 5 cins ve 13 tür tespit edilmiştir. 5 tür İzmir faunası için ilk kez kaydedilmiştir. Bunlardan Cerocoma dahli Kraatz, 1863, C. kunzei Frivaldzsky, 1835, C. barthelemii Baudi 1878, Zonitis gibbicolis Abeille, 1880 ve Z. immaculata (Olivier, 1790) İzmir faunası için ilk kez kaydedilmiştir. Çalışma bölgesinde tespit edilen türlerin teşhis anahtarları, tanımları, lokalite bilgileri, Dünya ve Türkiye yayılışları, her türün çalışma alanındaki dağılış haritaları, örneklerin dorsalden çekilmiş olan fotoğrafları ve bazı türlerin erkek genitallerinin fotoğrafları verilmiştir.
Bolkar dağları'nın buprestıd ve elaterıdleri (Coleoptera)
Bu çalışmada 2005?2007 yılları Nisan-Ağustos ayları arasında Bolkar Dağları; İçel (Tarsus, Çamlıyayla, Erdemli, Silifke, Mut), Adana (Pozantı), Niğde (Ulukışla), Karaman (Merkez ve Ayrancı), Konya (Ereğli, Halkapınar) illerinden toplanan 21 770 örnek değerlendirilmiştir. Toplanan örnekler morfolojik karakterlerine göre teşhis edilmiş, bazı türlerin teşhisinde ise genital organlardan yararlanılmıştır. Teşhisler sonucunda Buprestidae familyasına ait 11 altfamilya, 24 cins, 112 tür ve alttür tespit edilmiştir. Bunlardan Scintillatrix dives türü Türkiye için yeni kayıttır. Buprestidae familyasından tespit edilen 6 cins ve 36 tür çalışma bölgesi için yeni kayıttır. Elateridae familyasından 5 altfamilya, 18 cins ve 37 tür tespit edilmiştir. Bunlardan 4 cins ve 11 tür çalışma bölgesi için yeni kayıttır. Tespit edilen toplam 42 cinse ait 149 tür ve alttürün lokalite bilgileri, yakalama yöntemleri, Dünyadaki yayılışları, Türkiye'deki yayılışları, fotoğrafları ve çalışma alanındaki yayılış haritaları verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Buprestidae, Elateridae, Coleoptera, Bolkar Dağları
Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesi'nde bulunan Tenebrionidae (Coleoptera) örneklerinin faunistik ve sistematik değerlendirilmesi
Bu çalışma 1992 ? 2007 yılları arasında Türkiye'nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin çeşitli bölgelerinden toplanan ve Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesinde saklanan toplam 958 tenebrionid örneğine dayanmaktadır. Bu örneklerin değerlendirilmesi sonucunda 4 alt familyaya ait 17 tribus, 37 cins ve 63 tür tespit edilmiştir. Ayrıca bu türlerden 5'ine ait birer alttür tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerden Blaps indagator Reiche, 1857, Nalassus dermestoides (Illiger, 1798), Pedinus fallax gracilis (Mulsant & Rey, 1854), Pimelia hierichonticus Reiche & Saulcy, 1857 ve Tentyria robustoides Reitter, 1900 Türkiye faunası için yeni kayıttır. Çalışma sonucunda tespit edilen türlerin tanımları, lokalite bilgileri, Dünya ve Türkiye yayılışları ile teşhis anahtarları, yayılış haritaları ve bütün türlerin üstten görünüşleri ile erkek genital resimleri verilmiştir.
Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesi'ndeki Therevidae (Diptera) örneklerinin sistematik ve faunistik değerlendirilmesi
Bu çalısmada 1999-2007 yılları arasında Gazi Üniversitesi Zooloji Müzesinde bulunan Türkiye'nin çesitli bölgelerinden farklı tarihlerde toplanan 318 örnek değerlendirilerek toplam 6 cinse ait 29 tür tespit edilmistir. Bunlardan Thereva unica Haris, [1780], Thereva affinis Kröber, 1913, Thereva binotata Loew, 1847, Thereva cinifera Meigen, 1830, Thereva fulvibarba Kröber, !912, Thereva glaucescens Kröber, 1912, Thereva lanata Zetterstedt, [1838], Thereva nitidifrons Kröber, 1913, Thereva pilifrons Kröber, 1912, Thereva tuberculata Loew, 1847, Thereva tristis Loew, 1847, Thereva valida Loew, 1847, Salentia fuscipennis Costa, 1857 cinsleri Türkiye faunası için ilk kez kaydedilmistir. Ayrıca bu çalısmada su ana kadar bilinen türlerden farklı ve bilim alemi için yeni olabileceği düsünülen Acrosathe cinsine ait 1, Pandivirilia cinsine ait 1 ve Thereva cinsine ait 3 tür tespit edilmistir.
Anadolu otoyolu Kahramankazan-Gerede arasındaki drenaj yapılarının yarasalar (Chiroptera) tarafından kullanımının araştırılması
Bu çalışma, Anadolu Otoyolu'daki (Kahramankazan –Gerede) drenaj yapılarının yarasalar için bariyer etkilerini azaltmada rolü olup olmadığını belirlemek ve Türkiye'de de yapılacak bu tip çalışmalar için ön bilgiler toplamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 2018 ve 2019 yıllarında otoyol ve altında bulunan 25 drenaj yapısında yapılmıştır. Drenaj yapılarında yarasa aktivitesinin belirlenmesi amacıyla fotokapan, sabit ultrasonik ses kayıt cihazıları kullanılmış, iz ve işaretler araştırılmıştır. Otoyoldaki yarasaların aktivitelerini belirlemek amacıyla mobil ultrasonik ses kayıt cihazı kullanılmıştır. Yarasaların kullanımı açısından drenaj yapılarını değerlendirebilmek amacıyla yapıların ve çevresindeki habitat özellikleri kaydedilmiştir. Bu çalışmalara göre 25 yapıdan 24'ünde yarasa geçişi kaydedilmiştir. Alanda tespit edilen 18 türden 6 tanesi (Myotis nattereri, Myotis emarginatus, Nyctalus noctula, Nyctalus leisleri, Pipistrellus pygmaeus, Rhinolophus euryale) Ankara için, 4 tanesi de (Myotis nattereri, Nyctalus noctula, Pipistrellus pygmaeus, Rhinolophus euryale) Bolu için ilk kez kaydedilmiştir. Drenaj yapılarında en yüksek aktivite Myotis emarginatus ve Pipistellus pipistrellus'a, en düşük aktivite ise Pipistrellus pygmaeus'a aittir. Drenaj yapılarının ebatları ile yarasa aktivitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman kolerasyon analizi kullanılmış ve buna göre yapı eni yarasa geçişleri için belirleyici faktör olarak bulunmuştur. Drenaj yapılarının giriş görünürlükleri 'görünmez' özellikte olanlarda 'görünür' olanlara göre aktivite seviyesi oldukça düşüktür. 6 EUNIS habitat tipinin (E1, G1, G3, G5, I1, X18) tamamında yarasa aktivitesi tespit edilmiştir. Potansiyel tünek, beslenme ve gidiş dönüş habitatlarının yarasa aktivitesinde önemli rol oynadığı belirlenmiştir. Yakınında alternatif geçiş yapıları olan yapılarda yarasa aktivite seviyesi oldukça düşük bulunmuştur. Bu bulgular, yarasaların geniş ve görünür olan, çevrede potansiyel tünek habitatları olan ve gidiş/dönüş yapabildikleri kılavuz hatlarla bağlantılı drenaj yapılarını daha fazla tercih ettikleri fikrini vermektedir. Mevcut ve inşa edilecek otoyollarda, özellikle yarasaların yoğun aktivite gösterdiği habitatlar belirlenerek, bu özellikleri taşıyan drenaj yapılarının oluşturulması koruma biyolojisi açısından oldukça önemli olduğu değerlendirimiştir.