Theses supervised by Prof. Dr. Ferhan Şengür
12 theses · Eskişehir Technical Üniversity, Anadolu University
Havacılıkta güvenlik kültürü: Türk havacılık sektörü üzerine bir uygulama
Havacılık sektörü ilk yıllarından bugüne çeşitli yönlerden gelişim ve değişim göstermiştir. Havacılıkta son yıllarda ortaya çıkan en önemli değişim unsuru ise insandır. Örgüt kültürünün ve güvenlik kültürünün bir parçası olarak insan unsuru havacılıkta operasyonel süreçlerin bütün aşamalarında etkili olabilmektedir. İnsan, kültürü ve normları yaşadığı çevreden edinmekte, bulunduğu çevreyi de aynı şekilde etkilemektedir. Güvenliğe olan bakış açısı, güvenlik bilinci ve olumlu güvenlik kültürü bu unsurlarından etkilenebilmektedir. Araştırmada bu amaçla Schein'ın Örgütsel Kültür Modeli ile Türk havacılık endüstrisinde yer alan güvenlik kültürü üzerinde bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında anket aracılığı ile toplanan veriler Yapısal Eşitlik Modeli ile kurama dayalı üç ana faktör olan "Yönetim Sistemi, Lider Davranışları, Çalışan Davranışları" olmak üzere bölümlendirilmiştir. Anket, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu tarafından geliştirilen ölçeğin Türkçe'ye ve havacılık sektörüne uyarlanması ile elde edilmiştir. 5'li Likert tipi ölçek kullanılarak çevrim içi ve fiziksel anket yöntemiyle veriler toplanmıştır. Oluşturulan model ile gerçekleştirilen analiz neticesinde, modelin uyum değerleri içerisinde kaldığı görülmüş, nihai unsur olan güvenlik kültürünü söz konusu üç ana faktörün anlamlı düzeyde açıkladığı tespit edilmiştir. Farklı düzeylerde faktör yüklenimleri elde edildiğinden, güvenlik kültürü bu faktörler tarafından farklı düzeylerde açıklanmaktadır. Bu düzeyler büyükten küçüğe Lider Davranışları, Yönetim Sistemi ve Çalışan Davranışları şeklindedir. Elde edilen sonuç sadece güvenlik kültürüne olan faktör yüklenimlerini ve güvenlik kültürünü oluşturmadaki katkı düzeylerini ifade etmektedir. Bu bakımdan araştırma Türk havacılık endüstrisinde güvenlik kültürünü oluşturan faktörlerin, eksikliklerinin ve hangilerinin geliştirilmesi gerektiğinin ortaya konulması, güvenlik kültürünü oluşturan faktörlerin uygulamada geçerli olup olmadığının belirlenmesi ve açıklama düzeylerinin tespit edilmesi ile kullanılan ölçeğin Türkçe 'ye ve havacılığa uyarlanması açısından önemlidir. Anahtar Sözcükler: Havacılık Endüstrisi, Havacılık Güvenliği, Güvenlik Kültürü, Havacılıkta Güvenlik Kültürü
Yolcuların havalimanlarındaki self servis teknolojileri kullanım davranışlarının incelenmesi
Teknolojinin günden güne hızlı ilerleyişi havacılık alanında da kendini göstermektedir. Havacılık işletmeleri ve yolcular zaman, para tasarrufu, rekabet, emniyet, sağlık gibi pek çok sebeple teknolojiden faydalanmaktadır. Havalimanlarında sunulan Self Servis Teknolojiler buna örnek gösterilebilir. Ancak bu cihazların yatırım maliyeti ve hedeflenen düzeyde kullanımının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği soru işaretidir. Bu soru araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi-2 ve Farkındalık ölçekleri kullanarak Türkiye'de havayolunu kullanan 401 yolcu üzerinde çalışma gerçekleştirilmiştir. 10 gizil değişkenden oluşan model tasarlanmıştır ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanarak analiz edilmiştir. Davranışsal niyetin aracılık rolü, yaş, cinsiyet, deneyim değişkenlerinin düzenleyicilik etkisi incelenmiştir. Model bütünüyle incelendiğinde davranışsal niyetin kullanım davranışı üzerinde etkisi tespit edilememiştir. Performans beklentisi, farkındalık ve alışkanlık değişkenlerinin davranışsal niyet üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi saptanırken farkındalık, alışkanlık ve kolaylaştırıcı şartlar değişkenlerinin kullanım davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi saptanmıştır. Model davranışsal niyeti %75, kullanım davranışını ise %38 oranında açıklamıştır. Çalışmada verilen sonuçların ve önerilerin karar vericiler için önemli olduğu düşünülmektedir.
Havalimanlarında yapısal ve finansal etkinliği belirleyen faktörler: Türk havalimanları üzerine ampirik bir çalışma
Bu çalışmanın amacı, Türk havalimanlarının yapısal ve finansal etkinlik düzeylerinin belirlenmesi, etkinlik düzeyine etki eden faktörlerin belirlenmesi ve COVID-19 küresel krizinin etkilerinin incelenmesidir. Havalimanlarının yapısal ve finansal etkinlik seviyeleri Veri Zarflama Analizi ile değerlendirilmiş ve etkinlik seviyelerine göre Süper Etkinlik modeli kullanılarak sıralanmıştır. Etkinlik düzeyi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olan faktörler Tobit Regresyon Analizi ile tahmin edilmiştir. Yapısal etkinlik modelinin sonuçları, 2019 yılından bu yana etkin olarak işletilen havalimanı sayısının azaldığını, 2021 yılında ortalama etkinlik düzeyinin yükseldiğini ve havalimanlarının ortalama %61 seviyesinde yapısal olarak etkin olarak işletildiğini göstermektedir. Finansal etkinlik modelinin sonuçları, 2019 yılından itibaren ortalama etkinlik düzeyinin artış gösterdiğini, 2021 yılında finansal anlamda etkin olarak işletilen havalimanı sayısında bir yükseliş olduğunu ve havalimanlarının ortalama %60 seviyesinde finansal olarak etkin bir şekilde işletildiğini ifade etmektedir. Yapısal etkinlik modeline uygulanan Tobit Regresyon Analizinin sonuçları, tüm analiz yıllarında uçak trafiği faktörünün etkinlik düzeyleri üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğunu, yolcu sayısı faktörünün ise anlamlı ve negatif bir etkisinin olduğunu ifade etmektedir. Finansal etkinlik modeline uygulanan Tobit Regresyon Analizinin sonuçları, 2014 yılı hariç her dönemde nüfus faktörünün etkinlik düzeyleri üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisinin olduğunu ifade etmektedir. İşletim türü faktörünün hiçbir dönemde Türk havalimanlarının etkinlik düzeyi üzerinde anlamlı olarak pozitif veya negatif bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Havacılık işletmelerinde ağ yapıları ve rekabet ilişkilerinin işletme performansı üzerine etkileri
Günümüzün yoğun küresel rekabet baskısı altında havacılık işletmeleri faaliyetlerine etkili ve verimli bir şekilde devam edebilmek için stratejilerini ve performanslarını düzenli olarak analiz edebilmeli ve başta rakipleri olmak üzere diğer işletmelerle sürekli olarak karşılaştırmalar yapabilmelidir. Örgütsel ağlar kuramı; ağ düzeneği içerisindeki aktörler arasında yer alan bağlantılar aracılığıyla gerçekleştirilen paylaşımlara odaklanarak örgütlerin bağlantıları üzerinden kaynaklara erişim konusundaki stratejilerini değerlendirebilmektedir. Havacılık sektörü; dünya ülkeleri açısından en stratejik sektörlerinden birisi olup ekonomik büyümeye katkı sağlaması, uluslararası ticareti ve turizmi kolaylaştırması, sosyal etkileşimleri kolaylaştırması gibi sebeplerle oldukça önem arz eden bir konumdadır. Alanyazında havacılık sektörü özelinde örgütsel ağ analizi ile ilgili oldukça sınırlı sayıda çalışma yapıldığı belirlenmiştir. Bu araştırmalarda, ağ yapılarının ve işletmenin ağ yapısı içerisindeki konumu ile işletmenin stratejilerinin işletme performansı kavramı üzerine etkilerine ve bu kavramların kendi içerisindeki etkileşimlerine odaklanan ve bir havalimanı ekosistemi içerisinde birbirleriyle sürekli etkileşim halinde olan havacılık işletmelerini bütüncül bir bakış açısıyla inceleyen bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu bağlamda çalışmada, Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı ekosistemi içerisinde yer alan havacılık işletmelerinin örgütsel ağ yapıları ve rekabet stratejileri incelenerek bu etkenlerin işletme performanslarına olan etkileri hakkında değerlendirmeler ve önerilerde bulunulmuştur. Buradan hareketle çalışma içerisinde belirlenen araştırma sorusuna yanıt bulunması ile mevcut alanyazına katkı sağlanılmış ve havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin de yeni bir bakış açısı ile performans ve stratejilerini değerlendirmesine olanak sağlanılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın hem akademiye hem de sektöre farklı bir bakış açısı ile inceleme olanağı kazandırması yönünden özgün ve önemli bir yapıda olduğu değerlendirilmektedir.
Hava taşımacılığında liberalleşme kavramı ve hava kargo talebinin ekonometrik analizi: Türkiye örneği
Havacılık endüstrisinde faaliyet gösteren havayolu şirketleri, havalimanı işletmeleri, yer hizmeti işletmeleri, seyrüsefer sistem sağlayıcıları, acenteler gibi paydaşların yatırımlarını doğru yönetmesi, hava taşımacılığı sisteminin verimliliğinin artırılması ve devletler tarafından politika oluşturulması açısından hava taşımacılığı talebini analiz etmek önemlidir. Hava kargo taşımacılığı yapan havayolu şirketleri ve diğer paydaşların, faaliyetlerini planlaması, yatırım kararları vermesi ve küresel anlamda rekabet edebilmesi için Türkiye'de hava kargo talebine etki eden faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, alanyazın taraması gerçekleştirilmiş ve Türkiye özelinde hava kargo talebine etki eden faktörler ile ilgili sınırlı sayıda çalışma yapıldığı belirlenmiştir. Ayrıca, Türkiye ile diğer ülkeler arasında karşılıklı olarak giden-gelen hava kargo miktarını inceleyen ve ikili hava hizmeti anlaşmalarının liberalleşmesinin hava kargo talebine etkisini belirlemeye yönelik bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu bağlamda çalışmada, Türkiye ile örneklem olarak seçilen 15 ülke arasında 2013-2022 yılları arasında giden ve gelen hava kargo miktarına, ikili hava hizmeti anlaşmalarının liberalleşme düzeyleri ve alanyazın taraması sonucu belirlenen diğer değişkenlerin etkisi incelenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular; ikili anlaşmaların liberalleşme düzeyleri, ilgili ülkelerden Türkiye'ye yapılan ithalat tutarı ve mesafenin giden ve gelen hava kargo miktarını pozitif etkilediğini, jet yakıt fiyatındaki değişimin negatif etkilediğini, uçuş sayısının ise sadece Türkiye'den ilgili ülkelere giden hava kargo miktarını pozitif etkilediğini göstermektedir.
Sivil havacılık sektörü çalışanlarının iklim değişikliği farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
İklim değişikliği kritik bir küresel sorun haline gelmiştir ve bunun nedenlerini anlamak ve etkilerini azaltmak için önemli çabalar gerektirmektedir. İklim değişikliği farkındalığı oluşturmak bu sorunun azaltılmasında önemlidir. Sivil havacılık sektörü, iklim değişikliği üzerine olumsuz etkileri bulunan sera gazı emisyonlarının yayılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada sivil havacılık sektörü çalışanlarının iklim değişikliği farkındalığının medeni durum, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek ve gelir düzeyine göre farklılaşma durumu araştırılmıştır. Araştırma, sivil havacılık sektöründe iklim değişikliği farkındalık düzeylerini çeşitli değişkenler ile ortaya koymayı, alınyazında ve havacılık sektörüne kamuoyu farkındalığı konusunda bilgi ve birikim oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında anket veri toplama aracından yararlanılmıştır. Araştırma, iklim değişikliğinin; nedenleri, etkileri, farkındalığı, tarihsel arka planı, farkındalık yaratmaya yönelik politikalar ve iklim değişikliği hakkında genel bilgileri tanımlayarak başlamaktadır. Ardından, uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından iklim değişikliği etkilerini azaltmak için alınan önlemler de dahil olmak üzere, sivil havacılık sektörünün iklim değişikliği üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, önemi, problemi, metodolojisi, analizi ve bulguları tartışılmıştır. Son olarak, araştırmada genel bilgiler, elde edilen verilere dayalı sonuç ve öneriler sunulmaktadır.
ERASMUS+ Değişim Programının öğrencilerin akademik başarı ve 21. yy becerileri üzerindeki etkisi: Havacılık Yönetimi alanında bir Karma Yöntem Araştırması
Bu çalışma, Erasmus+ Değişim Programı'nın öğrencilerin akademik başarı ve 21. yüzyıl becerileri üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu incelemeyi hedeflemektedir. Çalışma, nicel ve nitel veri toplama yöntemlerini bir araya getiren ve kullanan karma paradigma yaklaşımıyla yürütülmüştür. Çalışmanın ağırlıklı olan bölümünü oluşturan nitel kısımda, fenomenolojik desen ve görüşme tekniği kullanılarak Erasmus+ Programı'na katılan Havacılık Yönetimi Bölümü öğrencilerinin hangi 21. yüzyıl becerilerine sahip oldukları tümdengelimsel tematik analiz tekniğiyle incelenmiştir. Belge doğrulaması ile öğrencilerin programa katıldıkları dönem öncesi-sonrası karşılaştırmaları yapılmış ve akademik başarı durumları irdelenmiştir. Nicel kısımda ise katılımcı grubu üzerinde; 21. Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeği uygulanmış ve cinsiyet, programa katılım yılı, programa katılım sağlanan ülke değişkenleri için analizler yapılmıştır. Analizler sonucu tüm boyutlarda ortalamanın üzerinde beceri kullanımı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, Erasmus+ Programı'nın havacılık öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Çalışmada Erasmus+ Öğrenci Değişimi Programı'nın, Havacılık Yönetimi öğrencilerinin yenilikçilik becerileri, dijital okuryazarlık, problem çözme ve iş birliği becerileri başta olmak üzere 21. yüzyıl becerilerini geliştirdiği katılımcı görüşlerine dayanarak ifade edilmiştir. Bu çalışma, benzer değişim programlarının akademik ve profesyonel gelişim üzerindeki etkilerini anlamak isteyen araştırmacılar, eğitim kurumları ve politika yapıcılar için önemli bir kaynak sunmaktadır.
Kriz dönemlerinde yöneticilerin karar verme davranışları üzerinde örgütsel iklimin düzenleyici rolü: Yer hizmetleri sektöründe bir araştırma
Havacılık sektörü yapısı gereği meydana gelen krizlerden en çok etkilenen sektörlerden biridir. Kriz dönemlerinde işletmelerin örgüt yapıları ve yöneticilerin tercih ettiği karar verme sistemleri işletmelerin krizlerden etkilenme boyutlarını belirleyebilmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı havacılık sektöründeki yer hizmetlerinde kriz dönemleri ile karar verme davranışı arasındaki ilişkide örgütsel iklimin düzenleyicilik etkisine sahip olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu bağlamda kriz dönemleri, örgütsel iklim ve karar verme davranışı yazını derinlemesine incelenerek ortaya konulan ilişkiler Türkiye Antalya Havalimanında faaliyet gösteren yer hizmetleri işletmelerindeki yöneticilere uygulanan bir anket aracılığıyla test edilmiştir. Bu araştırmada iki ve daha çok sayıdaki değişken arasında birlikte değişimin varlığını belirlemeyi amaçlayan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma neticesinde elde edilen bulgulara göre yer hizmetleri işletmelerinde kriz dönemleri, örgütsel iklim ve karar verme davranışı arasında pozitif yönde anlamlı etkiler tespit edilmiştir. Bunun yanında kriz dönemlerinde yöneticilerin karar verme üzerindeki etkisinde örgütsel iklimin düzenleyici etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma yer hizmetleri işletmelerinin pozitif örgütsel iklim oluşturma, işletmelerde çalışan yöneticilerin kriz yönetim becerilerini geliştirmeleri ve olumlu karar verme davranış düzeyini arttırmak açısından özgün niteliğe sahiptir. Anahtar Sözcükler: Kriz Dönemleri, Örgüt İklimi, Karar Verme Davranışı, Hava Taşımacılığı, Yer Hizmetleri
Hava taşımacılığının liberalleşmesi ve Türkiye'de ikili hava ulaştırma anlaşmalarının havaalanlarına etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada Türkiye'nin imzaladığı ikili hava ulaştırma (İHU) anlaşmalarındaki ekonomik düzenlemelerin havaalanlarına etkileri incelenmektedir. İHU anlaşmaları iki ülke arasında faaliyet gösteren havayollarının pazara erişim ve giriş, kapasite ve tarife belirleme koşullarının liberal veya sıkı olma derecesini belirlemektedir. Bu liberallik derecesinin İHU anlaşmalarında belirlenen uçuş noktalarını operasyonel ve yönetimsel olarak etkilediği düşünülmektedir. Çalışmanın kavramsal çerçevesi dünyada serbestleşmenin ortaya çıkma ve liberalleşmeye dönüşme sürecinin Türkiye de dahil olmak üzere farklı ülkeler üzerinden ele alınması ve havaalanlarının bu süreçteki durumunun belirtilmesiyle çizilmiştir. Analiz bölümünde, toplanan İHU anlaşmalarındaki ekonomik düzenlemeler tek tek incelenmiş ve tema-kategori-kod hiyerarşisi ile içerik analizi yapılmıştır. Böylece ekonomik düzenlemeler ve havaalanı süreçleri arasında bir bağlantı kurulmuştur. Bu bağlantı üzerinden, ekonomik düzenleme değişkenleri arasındaki birliktelik ilişkileri apriori algoritması ile tanımlanmıştır. Son olarak iki analizden elde edilen bulgular alanyazına dayalı yorumlanmış ve ekonomik düzenlemelerin havaalanlarına olan etkileri ortaya çıkarılmıştır. Çalışma sonucunda Türkiye'nin İHU anlaşmalarında denge politikası izlendiği, düzenlemelerin daha yoğun olarak kapasite açısından sıkı belirlendiği, Asya ülkeleri ile yapılan anlaşmaların Afrika ülkelerine kıyasla daha sıkı olduğu, en liberal anlaşmanın Brezilya ile yapıldığı ve düzenlemeler getirilirken her ülkenin bireysel ele alındığı görülmüştür. Bu durum, Türkiye havaalanlarının sıkı düzenlenen bir hava taşımacılığı piyasasında olduğu için rekabetçi konumda olmayacağına işaret etmektedir.
Havacılık kazalarında hava trafik kontrolör faktörünün analizi
Havacılığın gelişmesi ve modern havacılık işletmeciliğinin kurulması ile hava sahasındaki uçak trafiği miktarı önemli ölçüde artmıştır. Hava trafiğindeki artış aynı zamanda, organize bir hava trafik kontrol sistemi gerektiren hava trafiğini kontrol etme ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Böylece hava trafik sistemi, hava taşımacılığı sisteminin alt sistemi gibi doğmuştur. Pilotlar ve hava trafik kontrolörleri, stres ve iş yükü gibi hata yapmalarına neden olan birçok faktörle baş etmek zorundadırlar. Bu iki çalışma grubu birleştirildiğinde, pilotlar bir uçaktan sorumlu olduğunda, hava trafik kontrolörlerinin hava sahasında birden fazla hava aracını kontrol etmesi gerektiği görülmektedir. Bu nedenle, kontrolörlerin üzerindeki stres oldukça yüksektir. Hava trafik kontrol hatalarından kaynaklanan kazalar göz önüne alındığında, sonuçlarının çok ciddi olaylara yol açabileceği anlaşılmaktadır. Çalışmanın genel amacı, hava trafik kontrolör kaynaklı havacılık kazalarında hangi faktörlerin kazalara daha çok yol açtığının belirlenmesidir. Araştırma kapsamında bilgisayar ortamında çevrimiçi karşılaştırma anketi yapılmış ve Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemi kullanılarak "Expert Choice 11" programıyla kriterlerin önem derecesi belirlenmiştir.
Örgütsel öğrenmenin stratejik esneklik üzerindeki etkisinde dinamik yeteneklerin aracılık rolü: Havayolu sektöründe bir araştırma
Havayolu sektörü hızlı teknolojik gelişmelerin ve yapısal değişikliklerin gerçekleştiği dinamik bir sektördür. Sektörde yaşanan gelişmelerle birlikte havayolu sektörü sürekli büyüyen ve kendini yenileyen bir özellik kazanmıştır. Bu nedenle havayolu sektörü genellikle kararsız ve tahmin edilemezdir. Havayolu işletmelerinin böyle bir pazarda faaliyetlerini devam ettirebilmeleri açısından başvurabilecekleri stratejik araçların en önemlilerinden biri de stratejik esneklik düzeylerini artırmaktır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı stratejik esneklik, örgütsel öğrenme ve dinamik yetenekler yazınını irdelemek ve havayolu sektöründe örgütsel öğrenme ile stratejik esneklik arasındaki ilişkide dinamik yeteneklerin aracılık etkisine sahip olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu temel amacın yanında örgütsel öğrenmenin dinamik yetenekler, dinamik yeteneklerin stratejik esneklik ve örgütsel öğrenmenin stratejik esneklik üzerinde etkisi olup olmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda ortaya konulan ilişkiler Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmeleri genel müdürlüklerinde çalışan orta ve üst düzey yöneticilere uygulanan bir anket aracılığıyla test edilmiştir. Çalışma neticesinde elde edinilen bulgulara göre havayolu sektöründe örgütsel öğrenme, dinamik yetenekler ve stratejik esneklik arasında pozitif yönde etkiler tespit edilmiştir. Bunun yanında örgütsel öğrenme ile stratejik esneklik arasındaki ilişkiye dinamik yeteneklerin aracılık etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca stratejik esneklik düzeyinin havayolu işletmelerinin yaşı ve büyüklüğüne göre istatistiksel açıdan farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bu araştırma hem havayolu sektörü alanyazınında var olan boşluğu gidermek hem de havayolu işletmelerinde stratejik esneklik düzeyini artırmak açısından özgün niteliğe sahiptir.
Havacılıkta emniyet kültürünün ölçümüne yönelik bir araç geliştirme: Türk pilotlar üzerinde bir araştırma
Bu araştırmada, Türk pilotların emniyet kültürünü bütünlüklü bir yaklaşımla ele alan, kavramın teorik alt yapısını içeren ve geçerlilik ve güvenilirlik kriterlerini sağlayan bir ölçek geliştirilmesi hedeflenmiştir. Böylece, alanyazındaki önemli bir boşluğun doldurulması amaçlanmıştır. Araştırmada dört bölüm bulunmaktadır. Araştırmanın teorik alt yapısı ilk üç bölümde; ampirik araştırma bulguları ise, son bölümde ele alınmıştır. Araştırmanın ana kütlesini Türkiye'deki havayollarında çalışan ikinci ve kaptan pilotlar oluşturmaktadır. Araştırma süreci, evren ve örneklem seçimi, veri toplama araçlarının geliştirilmesi, hipotezlerin kurulması ve araştırma bulgularının raporlanması şeklinde dört aşamada ele alınmıştır. Araştırma yöntemi olarak nicel ve nitel analiz yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem benimsenmiştir. Araştırma sonucunda, " Havayolu Pilotlarının Emniyet Kültürü Ölçeği" adı verilen, üç alt boyut ve 16 maddeden oluşan bir ölçek geliştirilmiştir. Pilotların görevleri, pilotaj eğitimini aldıkları yerler, pozisyonları, eğitim düzeyleri, yaşları, hizmet süreleri ve uçuş saatleri, emniyet kültürünün boyutları açısından karşılaştırılmıştır. Bu araştırmada ayrıca hava trafik kontrolörlerinin ve uçuş harekât uzmanlarının pilotların uçuş ve briefing sırasında yaptıkları ve daha sonra tekrar yapma olasılığı bulunan hatalarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, araştırmada nitel desen kullanılmıştır. Çalışmada hava trafik kontrolörlerinin ve uçuş harekât uzmanlarının görüşlerini belirlemek için "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır.