Theses supervised by Prof. Dr. Mustafa Altınok
11 theses · Kütahya Dumlupınar University, Gazi University
Tekerlekli sandalye kullanan engellilere yönelik ıslak mekan düzenlemelerinde uyarılar
Türkiye'de nüfusun yaklaşık %12.29 unun engellilerden oluştuğu ve en yüksek engellilik oranını fiziksel engelliler olduğu bilinmektedir. Fiziksel engelli (tekerlekli sandalye kullanıcıları) bireylerin hareket özgürlüğünün çevre ve konut alanlarında çok sınırlı olduğu, yetersiz kaldığı, mevcut düzenlemelerinde ihtiyaca tam olarak cevap vermediği gözlenmektedir. Fiziksel engelli insanların, normal insanlar için tasarlanış mobilyaları, donatı ve sabit elemanları kullanmaların onların hayatlarını zorlaştırmaktadır. Ev ve işyerlerinin en özel kısımlarından olan ıslak mekânların, engellilerin özgürce hareket etmeleri, en az emek harcayarak ve başkalarına en az ihtiyaç duyacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada engelli insanların yaşam alanlarında ve kamusal alanda en çok sıkıntı çektikleri yer olan ıslak mekânlardaki düzenlemelerden kaynaklanan engellerini en aza indirme konusunda çeşitli çözüm önerileri sunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Fiziksel Engelliler (Tekerlekli Sandalye Kullanıcıları), Islak Mekân Düzenlemesi.
Toplam kalite yönetiminin verimliliğe etkisi-panel mobilya üreten bir işletmede çerçeve uygulama
Bu çalısmada, temel olarak toplam kalite yönetiminin verimlilige katkısının panel mobilya üreten bir isletmede çerçeve uygulama çalısması ile ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çerçeve uygulama çalısması dahilinde, Kocadaglar A.S.'nin sırasıyla arazi, bina, insan kaynakları, makine, teçhizat envanteri arastırması yapılmıstır. Yönetim ve personelin Toplam Kalite Yönetimi konusunda egitimli olmadıgının tespit edilmesiyle, bu konuda egitime baslanmıs; söz konusu egitim on aylık bir periyotta tamamlandıktan sonra TKY uygulamasına geçilmistir. 2005 yılı Mart-Aralık dönemi ile 2006 yılı Mart-Aralık dönemlerine ait 10 aylık sürenin karsılastırılmasında; üretilen panel malzeme miktarındaki artıs (m²) %57,89, Üretim miktarındaki artıs (m²/Adam saat) %54,54, beyaz yakalı isgören sayısındaki artıs (Kisi) %56,25, mavi yakalı isgören sayısındaki artıs (Kisi) %2,27, toplam hatalı ürün miktarındaki azalma (m²) %59,25, üretim miktarına göre toplam hata oranındaki azalma %75, insan hatalarındaki azalma (m²) % 61,45, üretim miktarına göre insan hatalarındaki azalma %75,97, malzeme hatalarındaki azalma (m²) % 34,13, üretim miktarına göre malzeme hatalarındaki azalma %60, makine hatalarındaki azalma (m²) % 72,46, üretim miktarına göre makine hatalarındaki azalma %87,5 olarak tespit edilmistir. Uygulama öncesi ve sonrasındaki verilerin karsılastırılması sonucu TKY'nin verimlilige etkisinin olumlu oldugunu göstermistir. Anahtar Kelimeler: Kalite Güvence Sistemi, Kocadaglar A.S., Panel mobilya, Toplam Kalite Yönetimi, Verimlilik.
Isıl işlemli ahşap lamine panellerin akustik özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada, ısıl işlemli ağaç malzemelerden üretilmiş lamine panellerin ses yutma (absorpsiyon) katsayısı değerleri araştırılmış ve ısıl işlemin ahşap lamine panellerin ses yutma katsayısı değeri üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Bu maksatla, sarıçam (Pinus sylvestris L.), Uludağ göknarı (Abies bommulleriana Mattf.), iroko (Chlorophora excelsa) odunları ve TS 64-5 EN 622-5' e uygun 18 mm kalınlığında MDF tercih edilmiştir.Ahşap kontra-lamine paneller, yüz katmanlarında ısıl işlemsiz ve işlemli (185 oC' de 2 saat) sarıçam ve iroko, orta katmanda ısıl işlemsiz Uludağ göknarı, çift bileşenli Polivinil asetat (PVAc-D4) tutkalı ile yapıştırılarak ısıl işlemsiz ve işlemli paneller elde edilmiştir. Paneller ve MDF' nin, bazı fiziksel ve mekanik özellikleri belirlenmiştir. Panellerin ses yutma katsayısı değerleri düz yüzeyli ve delikli olmak üzere iki farklı yüzey şeklinde, E 70 (hava boşluklu) ve E 70+ (taş yünü dolgulu) olmak üzere iki farklı montaj tipinde TS EN ISO 354 esaslarına göre belirlenmiştir.Sonuç olarak; ısıl işlemin, ahşap lamine panellerin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirli oranlarda düşürdüğü bununla birlikte panellerin ses yutma katsayısı değerlerini belirli oranlarda artırdığı tespit edilmiştir. Isıl işlemin ses yutma katsayısına etkisi, panellerin yüzey özelliklerine, montaj tiplerine ve frekansa bağlı olarak değişmekle birlikte; düz yüzeyli, hava boşluklu E 70 montaj tipinde ve 1000 Hz' de %60' lık oranla en yüksek artış elde edilmiştir. Düz yüzeyli panellerde en yüksek ses yutma katsayısı değerleri 160 Hz' de, delikli panellerde 500 Hz' de elde edilmiştir.Isıl işlemli ahşap panellerin mekanik özelliklerinin düşük olmasına karşın; boyutsal kararlılık ve ses absorpsiyon katsayısı değeri gibi fiziksel özelliklerindeki iyileşmeler, ısıl işlemli panellerin kullanım alanını genişletmektedir. Tiyatro, opera salonları, konferans ve toplantı salonları, kapalı yüzme havuzları, spor salonları ve açık hava mekanlarında akustik tasarım materyali olarak kullanılması önerilebilir.
Isıl işlemin lamine ahşap malzemenin bazı teknolojik özelliklerine etkilerinin incelenmesi
Bu çalışmada, lamine edilmiş ağaç malzemeye uygulanan ısıl işlemin, bazı teknolojik özelliklere etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla, Doğu kayını (Fagus orientalis L.), sapsız meşe (Quercus petraea L.) sarıçam (Pinus sylvetsris L.) ve karakavak (Populusnigra L.) odunlarından kesilmiş, 2 mm kalınlığındaki papel kaplamalar, TS EN 386 esaslarına göre Polivinilasetat (PVAc) D4, Poliüretan (PU) ve Melamin Formaldehit (MF) tutkalları ile yapıştırılarak 20 mm kalınlığında lamine ağaç malzeme elde edilmiştir. Daha sonra bu lamine ağaç malzemelere Thermowood yöntemine göre 185 ve 212 ºC'de 2 saat, toplamda ise 38 saat süren, sıcak buhar koruması altında ısıl işlem uygulanmıştır. Lamine edilmiş ve ısıl işlem uygulanmış levhalardan, TS 2472'ye göre hava kurusu ve tam kuru yoğunluk, TS 2474'e göre eğilme direnci, TS 2478'e göre eğilmede elastikiyet modülü, TS 2595'e göre liflere paralel basınç direnci, TS EN 13446'ya göre liflere dik (radyal kesit) ve paralel (enine kesit) vida çekme direnci, liflere dik (radyal kesit) ve paralel (enine kesit) kavela tutma direnci, TS 2479'a göre Brinell sertlik direnci, TS 4084'e göre boyutsal değişim, TS EN 205 göre yüzeye paralel yapışma direnci, TS EN 205 ve TS 2476'ya göre yüzeye dik yapışma direnci ve ASTM E 160?50'ye göre yanma performanslarını belirlemek için deney örnekleri hazırlanmış ve ısıl işlem ve kontrol grubu örnekleri karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır.Bu testlerin sonuçlarına göre; ısıl işleme tabi tutulan örneklerde, fiziksel özelliklerden hava kurusu ve tam kuru yoğunluklarda azalmalar meydana gelirken, % 40 oranında boyutsal stabilizasyon sağlanmıştır. Mekanik özelliklerde sıcaklığa bağlı olarak direnç kayıpları gerçekleşirken, sıcaklık yükseldikçe direnç kayıplarıda artmıştır. Teknolojik özelliklerden sertlik değerlerinde artan sıcaklığa bağlı olarak düşüşler kaydedilirken, ısıl işlemli örneklerin yanma performansları genel olarak daha iyi sonuçlar vermiştir.Sonuç olarak; yoğunluğu yüksek olan Doğu kayını ve sapsız meşenin, tutkal çeşidinde ise melamin formaldehit (MF) tutkalının daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle özelliklede mekanik performansın önemli olduğu uygulamalarda, ısıl işlem uygulanmış lamine ağaç malzemenin kullanılması durumunda, yoğunluğu yüksek olan türlerin tercih edilmesi, tutkal çeşidi olarak MF tutkalının kullanılması önerilebilir. Ayrıca ağaç malzemelerdeki gerçekleşen direnç kayıplarının minimize edilebilmesi ve varolan özelliklerin daha da iyileştirilebilmesi için farklı ısıl işlem uygulama yöntemlerinin araştırılması önerilebilir.
Emprenye işleminin gizli zıvanalı ahşap birleştirmenin performansına etkisinin deneysel olarak incelenmesi
Bu çalışma, emprenye işleminin gizli zıvanalı birleştirmenin diyagonal çekme ve basınç performansına etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu maksatla Sarıçam (Pinus sylvestris L.), Kızılçam (Pinus brutia Ten), Sedir (Cedrus Libani A. Rich)' den gizli zıvanalı örnekler hazırlanmıştır. Bu örneklerin A ve B elemanları tutkallı bağlantıdan önce ve sonra basınç-vakum ve daldırma metotları ile Tanalith E emprenye tatbik edilmiştir. Emprenye işleminden sonra örneklerin A ve B elemanları PVAc ve poliüretan (D-VTKA=Desmodur-Vinil trieketonol acetate) tutkalları ile birleştirilmiştir. Hazırlanan örneklere ASTM-D 1037 esaslarına uyularak diyagonal basınç ve diyagonal çekme deneyi uygulanmıştır.Sonuç olarak, en yüksek diyagonal çekme performansı; malzeme türü bakımından kızılçamda (5350,5 N), tutkal çeşidi bakımından VTKA tutkalında (5003 N), işlem çeşidi bakımından işlem görmüş örneklerde vakumlu emprenyeden önce tutkallamada (4918,333 N), malzeme ? tutkal ? işlem çeşidi üçlü etkileşiminde kızılçam ? VTKA tutkalı ? emprenyeden önce tutkallanmış örneklerde (5745 N) elde edilmiştir. Diyagonal basınç performansı sonuçları, diyagonal çekmede elde edilenlere yakın bulunmuştur. Genel olarak her üç ağaç türünde ve iki tutkal çeşidinde emprenye işleminin %5-10 arasında yapışma performansı azalttığı tespit edilmiştir.Buna göre çerçeve sistemli mobilya köşe birleştirmelerde, diyagonal basınç ve çekme performansı bakımından; ağaç malzeme olarak kızılçam, tutkal olarak D-VTKA önerilebilir.
Vakumlu membran preslerde kavisli lamine ahşap elemanların üretilebilirliğinin deneysel incelenmesi
Bu çalışmada, değişik kavisli lamine ahşap mobilya elemanların üretiminde vakumlu membran presin kullanılabilirliği incelenerek, bu elemanlarda uygulanabilecek kavislerin limit değerleri tespit edilmiş ve bu kavislere sahip lamine elemanların yapışma ve mekanik performansları belirlenmiştir. Deney örneklerinde 1,5 mm kalınlıkta doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky), sapsız meşe (Quercus petrea L.) ve sarıçam (Pinus sylvestris L.) papel kaplama kullanılmıştır. Papel kaplamalar 13 katmanlı olarak beş değişik yarıçapta (20-40-60-80-100 mm), üç değişik genişlikte (50-150-450 mm) ve `L' şeklinde hazırlanmış iki değişik yapıdaki (dışbükey-içbükey) kalıplar yardımı ile lamine tekniğinde vakumlu membran pres makinesinde preslenmiştir. Örneklerin yapıştırılmasında PVAc dispersiyonu D4 tutkalı kullanılmıştır. Deney örneklerine, katmanlara paralel ve katmanlara dik yapışma direnci, diyagonal basınç ve diyagonal çekme direnci ile yorma direnci (formunu koruma) deneyleri uygulanmıştır. Çalışma sonucunda, ulusal mobilya sektöründe kavisli lamine ahşap elemanların üretiminde yaygın olarak kullanılan fakat sağlık açısından çeşitli risklere sahip olması yanında, yapımı zor ve yüksek maliyetli çift taraflı kalıplar gerektiren RF (radyo/yüksek frekanslı) presler yerine bahsi geçen olumsuzluklara sahip olmayan vakumlu membran preslerin kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Vakumlu membran preslerin dezavantajlarından olan, olası membran yırtılmalarına ise kauçuk esaslı membran yerine silikon esaslı membran tercih edilerek çözüm getirilmiştir. Dışbükey kavisli kalıp kullanarak lamine elemanlarda elde edilebilecek en düşük kavis yarıçapının 40 mm, içbükey kavisli kalıplar ile elde edilebilecek en düşük kavis yarıçapının 200 mm olduğu tespit edilmiştir. Hazırlanan deney örneklerinde en iyi yapışma kalitesi doğu kayınında elde edilmiştir. Buna göre D4 tutkalı kullanılarak doğu kayını papel kaplama ile üretilmiş lamine elemanların daha iyi direnç özelliklerine ve yük taşıma kabiliyetine sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuç olarak, vakumlu membran preste kavisli lamine ahşap üretimlerinde daha iyi sonuç verdiği tespit edilen dışbükey kalıpların kullanımı ile papel kaplamada ağaç türü olarak doğu kayını önerilebilir.
Lamine ağaç malzemede vernik ve emprenye işlemlerinin yaşlandırmaya etkisinin belirlenmesi
Bu çalışmada farklı tutkallar ile yapıştırılmış, parafin vaks/bezir yağı karışımıile emprenye edilmiş (ASTM 1413-07 esaslarına göre) ve sentetik esaslı dışcephe verniği ile verniklenmiş lamine ağaç malzemenin dış ortamınbozundurucu etkisine karşı performansının belirlenmesi amaçlanmıştır.Sarı çam (Pinus Sylvetsris L), Doğu kayını (Fagus Orientalis Lipsky), Anadolukestanesi (Castanea Sativa Mill) ve Sapsız meşe (Quercus Petreae L.)odunlarında kesilmiş 2 mm kalınlığındaki papel kaplamalar TS EN 386esaslarına göre PVAc-D4, VTKA, RF ve MF tutkallrı ile yapıştırılarak 20 mmkalınlığında lamine levhalar elde edilmiştir. Bu levhalardan hava kurusuyoğunluk (TS 2472), retensiyon miktarı (ASTM D 1413-07), boyutsal değişim(TS 4084), şekil bozukluğu (TS EN 1310), laminasyon katmanı yapışma direnci(paralel çekmeye karşı) (TS EN 205), laminasyon katmanı yapışma direnci (dikçekmeye karşı) (TS EN 319) performanslarını belirlemek için deney örneklerihazırlanmıştır. Örnekler parafin/waks- bezir yağı karışımı ile emprenye edilmişve sentetik esaslı yarı şeffaf vernik ile verniklenmiştir. Kontrol örnekleri(işlemsiz), emprenyeli ve vernikli örnekler 1 yıl süre ile dış ortamda (ASTM G7)ve 240 saat UV ortamda (ASTM G154, ASTM G151-06) bekletilmiş ve buörneklere yukarıda ifade edilen performansları belirlemek üzere testleruygulanmıştır.Bu testlerin sonuçlarına göre; vernik işleminin emprenye işlemine göre daha iyikoruma sağladığı, boyutsal değişim ve şekil bozukluğuna (çarpılma) karşı en iyisonuç RF tutkallı Anadolu kestanesinde, katmanlar arası yapışma direncindeparalel ve dik çekmeye karşı RF tutkallı Doğu kayınında elde edilmiştir. UVortamın doğal dış ortamı temsil etme oranı % 87 olarak tespit edilmiştir. Bunagöre, dış ortamda kullanılacak ağaç malzemenin su itici emprenye maddesiyerine sentetik esaslı yarı şeffaf vernik ile korunması, yüksek mekanikzorlamalara maruz kalacağı yerlerde RF tutkallı Doğu kayınının ve fizikseletkilere maruz kalacağı yerlerde ise RF tutkallı Anadolu kestanesi kullanılmasıtavsiye edilebilir.Bilim
Farklı yapım teknikleri ile üretilen masif ahşap panellerin bazı fiziksel ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalısma, farklı teknikler ile elde edilen ve piyasada mevcut bazı masif ahsap panellerin (MAP) teknolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıstır. Bu maksatla, Dogu kayını (Fagus orientalis L.), Uludag göknarı (Abies bornmülleriana Mattf.) ve kızılçam (Pinus brutia Ten.) odunlarından düz, disli ve üçgen biçimli çıtalar kleiberit ? 303 ve dorus ? MD073 tutkalları ile teget ve radyal kesis yönlü olacak sekilde yapıstırılarak en birlestirme metodu ile MAP elde edilmistir. Elde edilen panellerden; TS 11971'e göre, liflere paralel ve dik yönde egilme, liflere dik yönde çekme direnci örnekleri, TS 2470 `e göre yogunluk, TS 4083 ve TS 4084'e göre daralma ve genisleme örnekleri hazırlanmıstır. Liflere paralel ve dik yönde egilme ve liflere dik yönde çekme deneylerinde TS 11971, agaç malzemelerin yogunlugu deneylerinde TS 2472, boyutsal degisim (daralma ve genisleme) deneylerinde TS 4083 ve TS 4084 esaslarına uyulmustur, Sonuç olarak; liflere dik yönde egilme direncinde kayın ? disli ? dorus etkilesimi (119,40 N/mm2), liflere paralel yönde egilme direncinde kayın ? radyal ? disli ? dorus etkilesimi (16,39 N/mm2), liflere dik yönde çekme direncinde kayın ? radyal ? disli etkilesimi (5,06 N/mm2) en iyi sonucu vermistir. Boyutsal degisim deneylerinin sonuçlarına göre de; boyuna yönde genislemede kayın ? disli ? dorus etkilesimi (% 0,39), enine yönde genislemede kayın ?radyal ? dorus etkilesimi (% 1,22), boyuna yönde daralmada kayın ? disli ? kleiberit 303 etkilesimi (% 0,09), enine yönde daralmada kızılçam ? radyal ? üçgen etkilesimi (% 1,04) en iyi sonucu vermistir.
Bazı ahşap esaslı levhalarda kaplama yapışma direncinin belirlenmesi
BAZI AHŞAP ESASLI LEVHALARDA KAPLAMAYAPIŞMA DİRENCİNİN BELİRLENMESİ(Yüksek Lisans Tezi)İsmail KILIÇGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2006ÖZETBu çalışmada, bazı ahşap esaslı levhalar üzerinde kaplama yapışma direncininbelirlenmesi amaçlanmıştır. Yangın kullanımları nedeniyle yonga levha, liflevha (MDF) ve yönlendirilmiş yonga levha (OSB) deney malzemesi olarakseçilmiştir. Radyal ve teğet kesitli çam, kayın ve meşe kaplamalar levhayüzeylerine polivinilasetat (PVAc), üre-formaldehit (ÜF) ve kontak tutkalları ileyapıştırılmıştır. Toplam 540 adet deney örneği TS 5339 standardında belirtilenesaslara göre denenmiştir.Deneyler sonucunda en yüksek yapışma direnci radyal kesitli kayın kaplama,yönlendirilmiş yonga levha ve üre-formaldehit tutkalı kombinasyonunda, endüşük yapışma direnci ise teğet kesitli kayın kaplama, lif levha ve kontak tutkalıkombinasyonunda elde edilmiştir.Bilim Kodu :.711.3.023Anahtar Kelimeler :.Yonga Levha, Lif levha (MDF), Yönlendirilmiş Yonga..Levha (OSB), Polivinilasetat (PVAc), Üre-formaldehit..(ÜF), Kontak Tutkalı, Kayın, Çam, Meşe kaplama,..Kaplama Kesiş Yönü, Kaplama Yapışma Direnci.Sayfa Adedi :.73Tez Yöneticisi :.Prof. Dr. Mustafa ALTINOK
Bazı ahşap tutkalların masif ve levhalarda yapışma performanslarının belirlenmesi
Bu çalışma, ahşap endüstrisinde kullanılan önemli bazı tutkalların, ağaçmalzeme ve levhalarda yapışma performanslarını belirlemek amacıylayapılmıştır. Bu maksatla, sarıçam (Pinus Sylvestris L.) ve Doğu kayını (FagusOrientalis L.) ile MDF, suntalam, ve yonga levhadan hazırlanan deneyörnekleri, PVAc, Desmodur-VTKA, Kleiberit 569 tutkalları ile yapıştırılmıştır.Hazırlanan deney öneklerine, ağaç malzemeler için TS EN 205, levhalar içinASTM D 1037 esaslarına göre çekme deneyi uygulanmıştır.Sonuç olarak; en yüksek yapışma performansı, Ağaç malzeme çeşidibakımından kayın odununda (13,51 N/mm²), levha türü bakımından MDF (3,29N/mm²)´, tutkal çeşidi bakımından Kleiberit 569 tutkalında (7,13 N/mm²) vemalzeme türü + tutkal çeşidi bakımından Kleiberit 569 tutkalı ile yapıştırılmışkayın odununda (14,34 N/mm²) bulunmuştur. Buna göre; Ağaç malzeme velevhaların tutkallama işlemlerinde Kleiberit 569 tutkalı kullanılması avantajsağlayabilir.Bilim Kodu : 711.3.023Anahtar Kelimeleri : Yapışma performansı, ahşap tutkalı, ahşap levhalar veağaç malzeme.Sayfa Adedi : 36Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Mustafa ALTINOK
Saunalar ve yapım teknikleri
Bu çalışmada; özellikle az güneş gören Finlandiya gibi kuzey ülkelerinde veAvrupa'da yaygın bir şekilde kullanılan, ancak ekonomik ve kültürel nedenlerden dolayıülkemizde çok fazla bilinmeyen saunanın tanıtılması ve alternatif modellerin sunulmasıamaçlanmıştır. Aslında sauna tarihine bakıldığında; Orta Asyada skitler tarafındankeşfedilen sauna tekniğinin, bizim kültürümüze yabancı olmadığı görülecektir.Bu çalışma için günümüz araştırma aracı olan internet kullanılmış, sayısız yerli veyabancı sauna üreticisi firmanın internet sayfaları taranmıştır. Ayrıca ülkemizde bulunanbelli başlı sauna üreticisi firmalar ziyaret edilmiş, gerekli teknik dökümanlar sağlanmıştır.Çalışma sonunda; elde edilen teknik dökümanlar ve edinilen tecrübeler ile bütüntasarlanmış saunalara yeni bir alternatif olarak, konut tipi mekanlar için banyoda tekkişilik bir sauna modeli geliştirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen bu model ile özellikleülkemizde orta gelir seviyesindeki insanların konutlarındaki, küçük boyutlu banyolaraekonomik olarak satın alabilecekleri sauna modellerinin de geliştirilebileceği tespitedilmiştir.Anahtar Kelimeler : Alternatif, Banyo, Konut, Model, Sauna, Teknik.