Theses supervised by Prof. Dr. Mustafa Köksal
11 theses · Avrasya University
Yöneticilik ile liderlik arasındaki temel farklar ve Atatürk'ün liderliği üzerine bir çalışma
İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişe dayanan, yüzyıllardır üzerinde tartışılan liderlik ve yöneticilik kavramları üzerine belki binlerce kitap yazılmıştır. Günümüzde liderlik ve yöneticilik kavramları genellikle birbiri ile karıştırılan, zaman zaman ise eş anlamlı olarak kullanılan, genelde birbirine yakın ancak temelde birbirinden farklı kavramlardır. Yakın geçmişte revaçta olan yöneticilik kavramı popülaritesini liderlik kavramına bırakmıştır. Başarılı liderlerin sahip oldukları özellikler tarihin ilk dönemlerinden günümüze kadar tetkik ve araştırma konusu olmuştur. 20. Yüzyıldan itibaren liderlik konusu üzerine çok sayıda kitap yazılmıştır. Çünkü askeri, siyasi ve ekonomik başarılarda liderin çok önemli bir yeri olduğu herkesçe kabul görmüştür. Günümüzde bu denli önemli olan liderlik kavramı üzerine yüzyıllardır araştırma yapılmaktadır, bu araştırmalar sonucunda liderlik kavramıyla ilgili pek çok tanım yapılmış ve farklı liderlik yaklaşımları geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasının temel amacı, geçmişten günümüze kadar var olan liderlik yaklaşımlarını inceleyerek, liderlik ve yöneticilik kavramlarına ilişkin genel bilgiler ışığında liderlik ve yöneticilik kavramlarının birbirleri ile olan farklı ve benzer yönlerini ortaya çıkarmaktır. Ayrıca bu çalışmada uyguladığı liderlik tarzlarının temel özelliklerinden yola çıkarak, Türk Milletinin tarihine yön vermiş ve yaşadığı çağa damgasını vurmuş olan Türk lider Mustafa Kemal Atatürk'ün, O'nu tüm dünya tarafından büyük bir lider olarak kabul edilmesini sağlayan liderlik özellikleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Yöneticilik, Liderlik Yaklaşımları, Atatürk
İş tatmini ve motivasyon araçlarının çalışanlar üzerindeki etkilerinin araştırılması
Günümüzde küreselleşme hızının gittikçe artması işletmelerde rekabetin daha çok artmasına yol açmıştır. Bir işletmenin en önemli sermayesi insan faktörüdür. Bu nedenle işletmeler çalışanların nasıl daha etkili ve verimli olabileceği üzerinde odaklanmıştır. İşinden tatmin olan ve motivasyonu yüksek olan çalışanlar daha etkili ve verimli olduğu için iş tatmini ve motivasyon kavramları hem çalışanlar hem de işletme açısından çok önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı, iş tatmini ve motivasyonun çalışanlar ve işletmeler açısından önemini vurgulamaktır. Bunun için araştırmanın ilk iki bölümünde iş tatmini ve motivasyon kavramları ayrıntılı bir şekilde anlatılmaktadır. Araştırmanın uygulama bölümünde ise çalışanların iş tatminini etkileyen faktörlerin demografik değişkenler arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Bu araştırmada anket yöntemi kullanılmış ve uygulamanın değerlendirilmesi için istatistiksel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmadan sağlanan bulgulara göre bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İş tatmini, Motivasyon, Motivasyon Araçları.
Personel güçlendirmenin işletmeye sağladığı faydaların araştırılması ve bir örnek uygulama
DURMUŞ, Serkan. "Personel Güçlendirmenin İşletmeye Sağladığı Faydaların Araştırılması ve Bir Örnek Uygulama" Yüksek Lisans Tezi, Trabzon, 2017.Bu tez çalışmasının amacı, personel güçlendirmenin işletmeye sağladığı faydaların demografik özelliklere göre farklılığının ortaya konmasıdır. Bu bağlamda araştırma, Trabzon ili Ortahisar ilçesinde yer alan mimarlık ofislerindeki personel güçlendirmenin irdelenmesini konu edinmektedir. Çalışmanın örneklemi, söz konusu mimarlık ofislerinde çalışan 146 personeldir. Çalışanlara uygulanan anket çalışmasında; SPSS programı yardımıyla istatistiksel açıdan değerlendirilerek frekans analizi, Mann-Whitney U Testi ve Kruskal Wallis-H Varyans Analizi yapılarak anlamlı sonuçlar aranmıştır. Elde edilen bulgular ile personel güçlendirmenin işletmeye sağladığı faydalar, mimarlık ofislerindeki çalışanlar üzerinde bir örnek uygulama olarak yorumlanmıştır.Tez çalışması, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan 'Personel Güçlendirme Kavramı' bölümünde; personel güçlendirmenin tanımı, önemi ve tarihsel gelişimi, personel güçlendirme ile ilgili temel kavramlar, personel güçlendirmenin temel unsurları hakkında bilgi verilmiştir. 'Personel Güçlendirme Süreci, Olumsuz Yönleri ve İşletmeye Sağladığı Faydalar' adlı ikinci bölümde; personel güçlendirme süreci ve uygulaması, personel güçlendirmenin olumsuz yönleri, personel güçlendirmenin işletmeye sağladığı faydalar hakkında çeşitli literatür bilgilerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm olan 'Yöntem ve Uygulama' bölümünde ise; araştırmanın konusu ve amacı, araştırmanın kapsamı ve sınırları, araştırmanın hipotezleri, araştırma yöntemi, verilerin analizi ve yorumlanması, bulgular ve yorum çalışmaları detaylı olarak açıklanmış ve son olarak 'Sonuçlar' kısmında, tez çalışmasının ortaya koyduğu sonuçlara yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Personel Güçlendirme, Güçlendirme, Fayda.
insan kaynakları yönetiminde işe alma fonksiyonunun incelenmesi ve Trabzon ili bankacılık sektöründe bir uygulama
Bu çalışmamda genel olarak insan kaynakları yönetiminde işe alma süreci ve bu sürecin bankacılık sektöründe nasıl uygulandığı konusunda bilgi vermektedir, İnsan kaynakları yönetiminin süreklilik özelliğini taşıyan önemli fonksiyonlarından biri olan işe alma, işletmelerin devamlılığını sağlayan fonksiyon olarak adlandırılabilir. Kuruma ve işe uygun insan kaynağına ulaşmak için seçme fonksiyonunun doğru bir şekilde yerine getirilmesi gerekmektedir. Bunun için işe alma alanındaki tüm yenilikler ve gelişmelerden haberdar olunması gerekir. Bu çalışmamın amacı, işe almanın tüm inceliklerini öğrenmek, ayrıca bankacılık sektörünü ve bu sektördeki işe alma uygulamalarını anlatmak ve öneriler geliştirebilmektir. Çalışmanın birinci bölümünde insan kaynakları yönetiminin tanımı, amacı, gelişimi, fonksiyonları ve ilkeleri, işe alma sürecinin önemi, işe alma süreçleri ve işe alma süreçlerinin aşamaları konuları işlenmiştir. İkinci bölümde ise bankanın tanımı, görev ve yetkileri, çeşitleri, bankacılığın tarihsel gelişimi, bankacılık sektöründe işe alma fonksiyonu konuları işlenmiştir. Üçüncü bölümde ise kamu, özel ve katılım bankalarında işe alma süreçleriyle ilgili uygulanan anket çalışmasına ve aralarındaki farklılıklara yer verilmiştir. Elde edilen bulgulara bağlı olarak kamu, özel ve katılım bankalarının kendi işe alma süreçlerinde yapması gereken değişiklikler belirtilmiştir. Ayrıca aday personel için, iş başvuruları esnasında dikkat edilmesi gereken noktalar belirlenmiştir.
Trabzonspor A.Ş'de insan kaynakları yönetiminde işe alma ve ücretlendirme fonksiyonlarının incelenmesi
Bir örgütün verimliliğini etkileyen, devamlılığını kaliteli şekilde sağlayan en önemli faktör insan unsurudur. Bu nedenle işletmeler insan kaynakları birimlerine önem vermekte ve uygulamalarını desteklemektedir. İnsan kaynakları yönetiminin ilk fonksiyonu olan işe alma, çalışanların varlığını belirlediği için işletmelerin devamlılığını sağlayan önemli fonksiyonlarından ilki olarak adlandırılabilir. İşletmeye ve işe uygun insan kaynağına ulaşmak için seçme fonksiyonunun etkili bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Bunun için işe alım alanındaki tüm yenilikler ve gelişmeler yakından takip edilmelidir. İşgören seçim sürecinde yeterli sayıda ve uygun özelliklere sahip adayın bulunamaması, bazı boşişlerin doldurulamamasına ya da iş için gereken özelliklere yeterli derecede sahip olmayan işgörenlerin işe alınması sonucu verim düşüklüğü, iş kazalarının artması gibi olumsuz durumlara yok açmaktadır. Eğer işe yerleştirilen adayın özellikleri, işin aradığı niteliklere uymuyorsa bu durumda yanlış işgören seçimi yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, insan kaynakları yönetiminin tanımını yapabilmek, işe almanın tüm inceliklerini öğrenmek, insan kaynakları yönetiminin en önemli unsuru olan ücretlendirme faktörünü detaylı şekilde incelemektir. Ayrıca işe alma ve ücretlendirme fonksiyonları arasındaki ilişkinin bir uygulama sonucunda incelenmesi ve varsa önerilerin sunulmasıdır.
360 derece performans değerleme sistemi ve Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi'nde bir uygulama
Bu araştırma, 360 derece geribildirim yöntemi ve bu yöntemin iş başarısına olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi'nde 360 derece performans değerleme sistemine dahil olan çalışanlar üzerinde yapılmıştır. Araştırmada 103 çalışan üzerinde anket araştırması yapılmıştır. Uygulanan ankette performans değerleme sisteminin etkilerini belirlemeye yönelik 32 maddelik ölçek kullanılmıştır. Araştırma ile toplanan veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis H- testi, Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Araştırma liderlik, görevi yönetme, değişime uyabilmek, iletişime etki, insan ilişkileri, sonuç üretme, personeli yetiştirme ve geliştirme ve performans değerleme de genel etkinin x̄=3,212 ortalama ile orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Performans değerleme sisteminin etkilerinin bulunduğu yerde çalışma süresi, çalışılan bölüm, unvan, daha önce kurumdan başka yerde çalışma durumu, medeni durum, mesleği isteyerek seçme durumu, çalışılan başka yerde 360 derece performans sistemi olma durumu ile ilişkili olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca mesleki deneyim, yaş, çalışılan bölüm, cinsiyet, eğitim durumuna göre performans değerleme sisteminin farklılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Performans, Performans Değerleme, 360 Derece Performans Değerleme, Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Yoksullukla mücadelede sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının etkileri: Köprübaşı ilçesi örneği
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, ülkemizde yoksullukla mücadelede gerek kurumsal yapılarının sağlamlaşması gerekse de finansal kaynaklarının güçlenmesi sebebiyle etkinliği giderek artan bir yapıya kavuşmuşlardır. "Ülkemizde her il ve ilçede kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının bilhassa yoksulluk içerisinde bulunan ve muhtaçlığa düşmüş kesimlere yakınlığı, yoksullukla savaşımda önem derecelerinin artmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamıştır". Bu çalışmada yoksulluğun nedenlerini daha iyi anlamak, çözüm süreçlerinin çok yönlü karakteristiklere sahip olduğunu kavramak, sosyal politika araçlarının yoksullukla savaşımdaki rollerini incelemek ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının bu savaşımdaki yerini ve etkinliğini sorgulamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda veri toplam aracı olarak sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfından yardım alan 220 vatandaşa anket uygulaması yapılmıştır. Ankette kişisel bilgi formu ile vatandaşların aldıkları yardımlar ve bu yardımlardan ne kadar memnun kaldıklarına yönelik sorular kullanılmıştır. "Elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir". Öncelikle demografik değişkenler ve ölçeğe ait tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Demografik değişkenler ile alınan yardımlardan memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Chi-Square (Ki-Kare) ile analiz uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık p < 0.05 ve iki yönlü olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak; araştırmaya katılan vatandaşların aldıkları yardımların yaşamlarını rahatlattıklarını fakat yeterli düzeyde olmadığını ifade ettikleri görülmüştür. Hane halkı büyüklükleri arttıkça hanelerin aylık gelirlerinin de arttığı görülmüştür. Vatandaşların eğitim durumları ile istihdam durumu aralarında istatistiksel olarak bir anlamlılık olamadığı belirlenmiştir. Vatandaşların yaşları arttıkça alınan yardımlardan memnuniyet düzeyinin de arttığı, eşi vefat etmiş ve boşanmış olan vatandaşların, yalnız yaşayan, tek ebeveynli aile, geniş ve diğer aile tiplerine sahip olan vatandaşların, çalışma durumlarına bakıldığında çalışmayan vatandaşların ve çalışmama nedenine bakıldığında bedensel engelli ve yaşlılık nedeniyle çalışamayan vatandaşların alınan yardımlardan memnun olduğu görülmüştür.
Sosyal politikalar kapsamında Türkiye'de zihinsel engellilerin istihdam politikalarında korumalı işyerinin işverenler açısından uygulanabilirliği: Trabzon örneği
Türkiye'de ağır engelliler grubuna giren zihinsel engellilerin istihdamının sağlanması için gerekli yasal zeminin oluşturulmasına rağmen, farklı nedenlerle bu bireyler engelli istihdam çalışmaları içerisinde göz ardı edilen engelli grubunu oluşturmaktadırlar ve istihdam hakkından gerekli ölçüde yararlanamamaktadırlar. Engelli haklarına önem veren ve uluslararası sözleşmeleri onaylayan ülkelerden biri olarak Türkiye'de zihinsel engellilerin istihdamı için önerilen korumalı işyeri sayısının hiç denecek kadar az sayıda olması bu konuda tutarlı politikaların üretilemediğinin göstergesidir. Bu bağlamda zihinsel engellilerin istihdamı için ön görülen korumalı işyeri açılması konusunda devletin uyguladığı politika olarak ASPB İŞKUR işbirliği ile sağlamaya çalıştığı korumalı işyeri projesidir. Bu projeyi gerçekleştirmesi beklenen hedef kitleden biri olan işverenlerin, korumalı işyeri açma konusunda yaklaşımlarını öğrenerek, devletin zihinsel engelli istihdam politikasının işverenler açısından uygulanabilirliğini ortaya koymak araştırmanın amacıdır. Bu kapsamda çalışma bir nitel araştırmadır. Araştırma için Trabzon da ki 40 ve üzeri işçi çalıştıran, korumalı işyeri uygulaması hakkında bilgi sahibi olan on altı işletme sahibine yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre işletme sahipleri zihinsel engellilerin çalışma hayatı içerisinde olmaları gerektiğini söylemekle beraber, bu kişilerin çalışacakları yerler olan korumalı işyeri açma konusuna olumsuz bakmaktadırlar. Bunun en büyük sebebi olarak korumalı işyerlerinin işletme mantığı ile işletilemeyeceğini, bu için bir sosyal hizmet olduğunu dolayısıyla devletin korumalı işyerlerini kendi kurumları aracılığıyla açarak işletmesi gerektiğini ortaya koymuşlardır. Anahtar Sözcükler: Zihinsel Engelliler, Sosyal Model, Korumalı İşyeri
Takım çalışmasını benimsemiş organizasyonlarda NLP telkinlerinin performans artırıcı etkisi ve bir uygulama
AKSEL, Göksel. Takım Çalışmasını Benimsemiş Organizasyonlarda NLP Telkinlerinin Performans Artırıcı Etkisi ve Bir Uygulama (Yüksek Lisans Tezi), Trabzon, 2016. Araştırmanın amacı, günümüz iş dünyasında sıkça adını duyduğumuz motivasyon ve koçluk kavramlarının temelini oluşturan, literatürdeki adı ile Nöro Linguistik Programlama (NLP)'nın bir yöntemi olan telkin çalışmalarının performans artırıcı etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Maxx Yatırım Tic. A.Ş.-Maxx Store çalışanları üzerinde NLP telkinleri uygulanmış, 20 kişiye anket yapılmış ve işletme yönetiminden çalışma ile alakalı performans raporu alınmıştır. Bahsi geçen işletme 3 farklı şubede toplam 20 çalışanı ile takım çalışmasını benimsemiş organizasyon yapısına sahiptir. Örneklem alınan 20 çalışanın NLP telkinleri sonrasında gösterdikleri değişimle ilgili anket çalışması gerçekleştirilmiş ve sonuçlar doğrultusunda raporlama yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20 programı kullanılmış, veriler katılım bazında yüzdelik değerlendirme şeklinde incelenmiştir. Verilerin frekans analizleri yapılmış ve raporlanmıştır. Ayrıca verilerin incelenmesi için çapraz tablolar oluşturularak ki kare testi uygulanmıştır. İfadeler arasındaki ilişkiler incelendiğinde anlamlı düzeyde değişimler saptanmış ve raporda gösterilmiştir. Aynı şekilde Maxx Yatırım Tic. A.Ş.-Maxx Store yönetimi tarafından sunulan raporda NLP telkinlerinin işletme üzerinde performans artırıcı etkisi olduğu bilgisi sunulmuştur. Yapılan araştırma, anket ve inceleme, takım çalışmasını benimsemiş organizasyonlarda NLP telkinlerinin performans artırıcı etkisi olduğu açıkça göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Nöro Linguistik Programlama, Takım Çalışması, Telkin, Performans
Karadeniz Teknik Üniversitesi idari kadroda çalışan personelin iş memnuniyeti üzerine uygulamalı bir araştırma
İş memnuniyeti işgörenin yaptığı iş ile ilgili haz alma durumudur. Bu çalışma işgörenlerin yaptıkları işten memnun olup olmadıklarını araştırmak amacıyla yapılmış olup, araştırma evrenini Karadeniz Teknik Üniversitesi idari kadroda görev yapan personeller oluşturmuştur. İlk olarak araştırma için KTÜ Rektörlüğünden izin alınmış ve merkez kampüste görev yapan personellerden 250 kişiye anket uygulanmıştır. İki bölümden oluşan ankette birinci bölümde demografik ve bilgi sorularından oluşan 10 tane soru bulunmaktadır. İkinci bölümde ise 20 soru mevcuttur. Elde edilen veriler SPSS 22 sürümlü istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada iş memnuniyeti ile demografik değişkenler arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiş ve KTÜ idari personelinin iş memnuniyetinin demografik özelliklere göre farklılık göstermediği görülmüştür. KTÜ idari personelinin çalışılan birimden %84, kurumun sunduğu sosyal olanaklardan %55 ve kurum yöneticileri açısından ise %54 oranında memnuniyet duydukları görülmüştür. Araştırma sonucunda ağırlıklı olarak idari personelin işlerinden memnun olduğu yalnız kurumun sunmuş olduğu sosyal imkânlar açısından ve kurum yöneticileri açısından memnuniyet düzeylerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Bu nedenle yönetimin personel ile ilgilenmesi, kendilerine yönelik kararlarda fikirlerinin alınması kendilerine değer verildiğinin göstergesi olacak ve memnuniyet düzeyi daha da artacaktır. Ayrıca kurumun personeline sunduğu sosyal imkânlar arttırılarak herkese eşit ölçüde faydalanma imkânı verilmesi çalışanların daha mutlu olmalarını sağlayacaktır. Memnuniyet düzeyi yüksek çalışanlar, örgüt verimliğini artırarak topluma daha kaliteli hizmet sunacaklardır. Anahtar Kelimeler: İş, İş Memnuniyeti, Personel, Memnuniyet Teorileri
Kariyer geliştirme sürecinde kadın çalışanların karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Trabzon ili kamu sektöründe bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, kadın çalışanların kariyer geliştirme sürecinde karşılaştıkları sorunların incelenmesi ve bu sorunların çözümüne yönelik öneriler geliştirilmesidir.Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kariyer geliştirme kavramıyla ilgili, ikinci bölümde ise kariyer geliştirme sürecinde kadın çalışanların yaşadıkları sorunlar ile ilgili bir alanyazın taraması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, Trabzon ili kamu sektöründe kadın çalışanların kariyer geliştirme sürecinde yaşadıkları sorunların tespit edilmesine yönelik gerçekleştirilen saha çalışması ile ilgili genel değerlendirmeler yer almaktadır. Çalışma karma yöntem (nicel ve nitel yöntem birlikte) kullanılarak yürütülmüştür. Nicel analiz kısmındaki anket verilerinin değerlendirilmesinde SPSS 23 paket programı kullanılmıştır. Hipotezlerin test edilmesinde, faktör analizi ve Kruskall Wallis testinden yararlanılmıştır. Nitel analiz kısmında ise, betimsel ve içerik analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda; kadın çalışanların kariyer geliştirme sürecinde çoklu sorumlulukların üstesinden gelme, toplumsal cinsiyet kalıpyargıları, örgüt kültürü, insan kaynakları uygulamalarında cinsiyet ayrımcılığı, kadınların kendilerine koydukları engeller, mentor eksikliği ve kadın yönetici algıları ile ilgili sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Bölümün sonunda, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.